phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, một số khuyến nghị sƣ phạm và mục lục, luận văn đƣợc trình bày trong ba chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của đề tài Chƣơng 2: Sử dụng phần mềm Cabri 3D để dạy – học HHKG 12 nâng cao Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Nhu cầu và định hƣớng đổi mới PPDH 1. Nhu cầu đổi mới PPDH LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Việc đổi mới PPDH để giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu đào tạo con ngƣời mới với thực trạng lạc hậu nói chung của PPDH còn lạc hậu ở nƣớc ta hiện nay.
Nhu cầu này đã đƣợc thể hiện bức xúc trong các nghị quyết của Đảng, các văn bản chỉ đạo của Nhà nƣớc, Bộ Giáo dục. Đặc biệt, đã viết thành các điều khoản trong Luật Giáo dục của nƣớc Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Theo Nguyễn Bá Kim [12]: “Phải thừa nhận rằng trong tình hình hiện nay, PPDH ở nƣớc ta còn có những nhƣợc điểm phổ biến: „‟Thầy thuyết trình tràn lan; Tri thức được truyền thụ dưới dạng có sẵn, ít yếu tố tìm tòi, phát hiện; Thầy áp đặt, trò thụ động; Thiên về dạy, yếu về học, thiếu hoạt động tự giác, tích cực và sáng tạo của người học; Không kiểm soát được việc học.‟‟ Mâu thuẫn giữa yêu cầu đào tạo con ngƣời xây dựng xã hội công nghiệp hóa, hiện đại hóa với thực trạng lạc hậu của PPDH đã làm nảy sinh thúc đẩy cuộc vận động đổi mới PPDH ở tất cả các cấp trong ngành Giáo dục và Đào tạo từ một số năm cuối thập kỷ thế kỷ XX đến nay. Những tƣ tƣởng chủ đạo của cuộc đổi mới đƣợc phát biểu dƣới nhiều hình thức khác nhau: “Phát huy tính tích cực’’; “PPDH tích cực’’; “Phƣơng pháp giáo dục tích cực’’; “Hoạt động hóa ngƣời học’’; “Tích cực hóa hoạt động học tập; “Dạy học lấy ngƣời học làm trung tâm’’,.
Hiện nay, chúng ta đang chứng kiến sự phát triển nhƣ vũ bão của CNTT – TT. Sự ra đời của MTĐT, sau đó là sự ra đời của Internet đã mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của công nghệ. Ngày nay CNTT – TT đƣợc ứng dụng trong hần hết các lĩnh vực của kinh tế, văn hóa, xã hội. Tiêu biểu nhƣ thƣ tín, thƣ điện tử, chính phủ điến tử, bệnh viện số hóa, giáo dục điện tử…Có thể nói LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CNTT – TT đã và đang xâm nhập vào mọi ngõ ngách của cuộc sống và trở thành một công cụ đắc lực không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại.
Việc ứng dụng CNTT – TT trở thành xu hƣớng, là nhu cầu thiết yếu để nâng cao hiệu quả hoạt động của con ngƣời trong bất kỳ lĩnh vực nào, giáo dục không nằm ngoài biên giới đó. Xuất phát từ những ƣu điểm về mặt kỹ thuật và tiềm năng về mặt sƣ phạm của CNTT – TT mà Đảng và Nhà nƣớc ta đã xác định ứng dụng CNTT – TT trong giáo dục là một chính sách quan trọng. Điều này đƣợc thể hiện qua chỉ thị số 29/2001/CT – Bộ GD&ĐT ngày 30 tháng 7 năn 2001; Chỉ thị số 58 của Bộ chính trị ký ngày 17/10/2000 về đẩy mạnh ứng dụng và phát triển CNTT phục vụ cho sự công nghiệp hóa , hiện đại hóa; Chỉ thị số 40/CT – TW của Ban chấp hành trung ƣơng Đảng ngày 15/6/2004 về việc xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; Quyết định số 47/2001/QĐ – TTg của Thủ tƣớng chính phủ ngày 4/4/2001; Luật giáo dục năm 2005. Dạy học Toán với sự hỗ trợ của phần mềm dạy học góp phần tạo nên môi trƣờng học tập mang tính tƣơng tác cao giúp học sinh học tập hiệu quả hơn, giáo viên có cơ hội tốt để xây dựng các kịch bản sƣ phạm phù hợp với đặc điểm nhận thức của học sinh, phát triển tƣ duy, nhân cách của học sinh.
Hiện nay, thực tiễn giáo dục nƣớc ta còn nhiều bất cập từ nội dung, chƣơng trình dạy học đến PPDH, hình thức tổ chức, quản lý giáo dục. Một số nhà lý luận dạy học cho rằng để thực hiện đƣợc mục tiêu giáo dục thì cần phải coi đổi mới PPDH là trọng tâm, quản lý giáo dục là khâu đột phá. ạy học phải hƣớng vào ngƣời học, “lấy ngƣời học làm trung tâm”. Để thực hiện đƣợc các mục tiêu giáo dục thì sử dụng tốt các PPDH truyền thống và đồng thời kết hợp với các PPDH không truyền thống, trong đó sử dụng CNTT – TT là yếu tố không tách rời.
Mâu thuẫn giữa yêu cầu đào tạo con ngƣời xây dựng xã hội công nghiệp hóa, hiện đại hóa với thực trạng lạc hậu của PPDH toán đã làm nảy sinh và thúc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đẩy cuộc vận động đổi mới PPDH toán với định hƣớng đổi mới là tổ chức cho ngƣời học học tập trong hoạt động và bằng hoạt động, tự giác, tích cực, sáng tạo. Định hướng đổi mới PPDH Nghị quyết TW2 khóa VIII, 1997 khẳng định: “Phải đổi mới phƣơng pháp giáo dục – đào tạo khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tƣ duy sáng tạo cho ngƣời học, từng bƣớc áp dụng các phƣơng pháp tiên tiến, hiện đại vào quá trình dạy học”. Luật Giáo dục của Quốc hội nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quy định: “Phƣơng pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dƣỡng phƣơng pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh. Cốt lõi của đổi mới PPDH là hƣớng tới hoạt động tích cực, chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động.
Đổi mới nội dung và hình thức hoạt động của GV và HS, đổi mới hình thức tổ chức dạy học, đổi mới hình thức tƣơng tác xã hội trong dạy học với định hƣớng: Bám sát mục tiêu giáo dục phổ thông; Phù hợp với nội dung dạy học cụ thể; Phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh; Phù hợp với cơ sở vật chất, các điều kiện dạy học của nhà trường; Phù hợp với việc đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy – học; Kết hợp giữa việc tiếp thu và sử dụng có chọn lọc, có hiệu quả các PPDH tiên tiến, hiện đạivới việc khai thác những yếu tố tích cực của các PPDH truyền thống; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tăng cƣờng sử dụng các phƣơng tiện dạy học, thiết bị dạy học và đặc biệt lƣu ý đến những ứng dụng của CNTT. Mục tiêu môn toán trong trƣờng phổ thông và quan điểm đổi mới PPDH toán 1. Mục tiêu môn toán trong trường phổ thông Cung cấp cho HS những kiến thức, kỹ năng phƣơng pháp toán học phổ thông cơ bản, thiết thực. Góp phần quan trọng vào việc phát triển năng lực trí tuệ, hình thành khả năng suy luận đặc trƣng của toán học cần thiết cho cuộc sống.
Góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất, phong cách lao động khoa học, biết hợp tác lao động, có ý chí và thói quen tự học thƣờng xuyên. Tạo cơ sở để HS tiếp tục học Đại học, Cao đẳng, THCN, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động. Quan điểm chung về đổi mới PPDH Toán ở trường THPT Vận dụng những thành tựu của lý luận dạy học hiện đại trên thế giới, đặc biệt là lý thuyết hoạt động vận dụng vào dạy học và một số quan điểm của dạy học kiến tạo, dạy học khám phá, các nhà nghiên cứu giáo dục Việt Nam đã nêu bật đƣợc bản chất của đổi mới PPDH ở Việt Nam. Điển hình là trong cuốn “PPDH môn Toán’’ của Nguyễn Bá Kim đã chỉ rõ: “PPDH cần hƣớng vào việc tổ chức cho ngƣời học học tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác, tích cực, chủ động và sáng tạo’’, định hƣớng này nêu bật bản chất của đổi mới PPDH là học tập trong hoạt động và bằng hoạt động, hay nói gọn: hoạt động hóa ngƣời học.
Theo Nguyễn Bá Kim (SĐD), mỗi nội dung dạy học đều liên hệ với những hoạt động nhất định. Trƣớc hết đó là những hoạt động đã đƣợc tiến hành trong quá trình lịch sử hình thành và ứng dụng những tri thức đƣợc bao hàm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong nội dung này, cũng chính là những hoạt động để ngƣời học có thể kiến tạo và ứng dụng những tri thức trong nội dung đó. Tất nhiên, còn phải kể tới cả những hoạt động có tác dụng củng cố tri thức, rèn luyện những kỹ năng và hình thành những thái độ có liên quan. Tác giả cũng đã chỉ ra rằng, phát hiện đƣợc những hoạt động nhƣ vậy trong một nội dung là vạch đƣợc một con đƣờng để ngƣời học chiếm lĩnh nội dung đó và đạt đƣợc những mục tiêu dạy học khác, cũng đồng thời là cụ thể hóa đƣợc mục tiêu dạy học nội dung đó và chỉ ra đƣợc một cách kiểm tra xem mục tiêu dạy học đó có đạt đƣợc hay không và đạt đến mức độ nào.
Cho nên điều căn bản của PPDH là khai thác những hoạt động nhƣ trên tiềm tàng trong mỗi nội dung để đạt đƣợc mục tiêu dạy học. Quan điểm này thể hiện rõ nét mối liên hệ giữa mục tiêu, nội dung và PPDH. Nó hoàn toàn phù hợp với luận điểm cơ bản của giáo dục học cho rằng con ngƣời phát triển trong hoạt động và học tập diễn ra trong hoạt động. Hoạt động liên hệ với các yếu tố: chủ thể, đối tƣợng, mục tiêu, phƣơng tiện, kết quả; đối với hoạt động học, còn liên hệ đến một yếu tố quan trọng, đó là ngƣời thầy.
Cụ thể hóa bản chất nêu trên ta có một số đặc trƣng sau đây: Xác lập vị trí chủ thể của ngƣời học, bảo đảm tính tự giác, tích cực, chủ động và sáng tạo của hoạt động học đƣợc thực hiện độc lập hoặc trong giao lƣu. Ngƣời học là chủ thể kiến tạo tri thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành thái độ chứ không phải là nhân vật bị động hoàn toàn làm theo lệnh của thầy giáo. Với định hƣớng “hoạt động hóa ngƣời học’’, vai trò chủ thể của ngƣời học đƣợc khẳng định trong quá trình họ học tập trong hoạt động và bằng hoạt động của bản thân mình. Tùy theo mục tiêu và hoàn cảnh cụ thể, có thể tổ chức cho học sinh hoạt động độc lập hoặc trong giao lƣu, cả hai trƣờng hợp đều rất quan trọng đối với PPDH.