Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Tại Trường Tiểu Học Huyện Năm Căn, Tỉnh Cà Mau

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học tại trường tiểu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau, nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Hứa Trọng Nhơn
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Văn Đạt
• Trường học: Trường Đại học Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động dạy học trong các trường tiểu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRONG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC
• 1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Trên thế giới
• 1.1.2. Ở Việt Nam
• 1.2. Những khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài
• 1.2.1. Quản lý
• 1.2.2. Quản lý giáo dục
• 1.3. Vị trí, vai trò của Hiệu trưởng trường tiểu học
• 1.4. Các tổ chức trong trường tiểu học
• 1.5. Hoạt động dạy học trong các trường tiểu học
• 1.5.1. Vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của giáo viên
• 1.5.2. Nội dung và phương pháp dạy học trong các trường tiểu học
• 1.5.3. Các điều kiện dạy học, CSVC, thiết bị và ứng dụng CNTT
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học
• 1.6.1. Nhiệm vụ của Phòng Giáo dục và Đào tạo
• 1.6.2. Năng lực chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ quản lý
• 1.6.3. Điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ dạy học
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRONG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NĂM CĂN, TỈNH CÀ MAU
• 2.1. Khái quát tình hình KT-XH, văn hóa, GD&ĐT huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau
• 2.1.1. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Tình hình phát triển giáo dục và đào tạo huyện Năm Căn
• 2.2. Thực trạng về quy mô CSVC, trường, lớp, HSTH huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau
• 2.3. Thực trạng về CBQL và giáo viên tiểu học ở huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau
• 2.3.1. Tình hình đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học huyện Năm Căn
• 2.3.2. Tình hình đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Năm Căn
• 2.4. Thực trạng quản lý HĐDH trong các trường tiểu học huyện Năm Căn
• 2.4.1. Thực trạng về phân công giảng dạy cho giáo viên
• 2.4.2. Thực trạng về quản lý việc thực hiện chương trình và kế hoạch giảng dạy tại các trường tiểu học ở huyện Năm Căn
• 2.4.3. Quản lý hoạt động dạy học, công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của GV
• 2.4.4. Thực trạng quản lý việc kiểm tra đánh giá, thi đua khen thưởng giáo viên tiểu học
• 2.4.5. Thực trạng quản lý và sử dụng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học trường tiểu học
• 2.5. Đánh giá chung về thực trạng công tác quản lý chất lượng dạy học trong các trường tiểu học huyện Năm Căn
• 2.5.1. Mặt mạnh
• 2.5.2. Mặt yếu
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRONG CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NĂM CĂN, TỈNH CÀ MAU
• 3.1. Định hướng và nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Các biện pháp cụ thể
• 3.2.1. Nhóm biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch và tổ chức hoạt động giảng dạy
• 3.2.2. Nhóm biện pháp 2: Bồi dưỡng, tự bồi dưỡng nâng cao nhận thức tư tưởng, trình độ và năng lực chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ quản lý, giáo viên
• 3.2.3. Nhóm biện pháp 3: Quản lý việc thực hiện chương trình dạy học
• 3.2.4. Biện pháp 4: Quản lý việc soạn bài và giờ lên lớp của giáo viên
• 3.2.5. Biện pháp 5: Quản lý công tác kiểm tra chuyên môn đối với GV và kiểm tra chất lượng HS
• 3.2.6. Biện pháp 6: Quản lý đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học trong trường tiểu học

Nghiên cứu về quản lý giáo dục và quản lý hoạt động dạy học trong các trường tiểu học có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Luận văn thạc sĩ này khẳng định rằng việc quản lý hiệu quả các hoạt động dạy học là yếu tố quyết định đến sự thành công trong giáo dục. Theo đó, chương trình giáo dục cần được thiết kế sao cho phù hợp với thực tiễn và yêu cầu của xã hội. Phương pháp dạy học cũng cần được đổi mới để phát huy tính chủ động và sáng tạo của học sinh. Một trong những điểm nhấn quan trọng của chương này là việc phân tích vai trò của hiệu trưởng trong việc tổ chức và điều hành các hoạt động dạy học. Hiệu trưởng không chỉ là người quản lý mà còn là người lãnh đạo, truyền cảm hứng cho đội ngũ giáo viên tiểu học trong việc thực hiện các chương trình giáo dục. Việc áp dụng các biện pháp quản lý khoa học sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học, từ đó cải thiện kết quả học tập của học sinh.

1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Lịch sử nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học cho thấy rằng có nhiều nhà giáo dục đã đóng góp vào việc hình thành các lý thuyết và phương pháp quản lý trong giáo dục. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng quản lý giáo dục không chỉ dừng lại ở việc tổ chức mà còn bao gồm việc xây dựng môi trường học tập tích cực. Sự thay đổi trong chính sách giáo dục cũng ảnh hưởng lớn đến cách thức quản lý và tổ chức hoạt động dạy học. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cải cách giáo dục cần phải đi đôi với việc đào tạo và phát triển năng lực cho giáo viên. Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc áp dụng những phương pháp quản lý tiên tiến từ các nước phát triển là cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục tại Việt Nam.

II. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học trong các trường tiểu học huyện Năm Căn tỉnh Cà Mau

Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại huyện Năm Căn cho thấy còn nhiều hạn chế. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc cải tiến giáo dục tiểu học, nhưng chất lượng dạy học vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và nguồn nhân lực là những yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả dạy học. Các giáo viên gặp khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp dạy học mới do thiếu kinh nghiệm và không được bồi dưỡng thường xuyên. Ngoài ra, sự phối hợp giữa phòng giáo dục và các trường học cũng chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến việc triển khai các chương trình giáo dục không đồng bộ. Kết quả khảo sát cho thấy, nhiều học sinh tiểu học vẫn còn yếu trong các môn học cơ bản, điều này cho thấy sự cần thiết phải có những biện pháp can thiệp kịp thời.

2.1. Tình hình giáo dục và đào tạo tại huyện Năm Căn

Tình hình giáo dục và đào tạo tại huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau cho thấy có sự phát triển nhất định nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Số lượng học sinh tăng nhanh trong khi cơ sở vật chất không được đầu tư tương xứng, gây áp lực lên giáo viên và học sinh. Chất lượng giáo dục chưa đồng đều giữa các trường, đặc biệt là giữa các trường ở khu vực nông thôn và thành phố. Việc đào tạo giáo viên cũng cần được cải thiện, đặc biệt là về các phương pháp dạy học hiện đại. Để giải quyết những vấn đề này, cần có sự đầu tư mạnh mẽ từ chính quyền địa phương và sự hỗ trợ từ các tổ chức giáo dục.

III. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học trong các trường tiểu học huyện Năm Căn tỉnh Cà Mau

Để nâng cao chất lượng quản lý giáo dục, cần triển khai một số biện pháp cụ thể nhằm cải thiện hoạt động dạy học. Trước hết, việc đào tạo giáo viên cần được chú trọng hơn, đặc biệt là các kỹ năng sư phạm và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Thứ hai, cần xây dựng một hệ thống đánh giá hiệu quả hoạt động dạy học, từ đó có những điều chỉnh kịp thời. Thứ ba, việc tăng cường hợp tác giữa các trường học và phòng giáo dục là rất cần thiết để chia sẻ kinh nghiệm và nguồn lực. Cuối cùng, các chương trình khuyến khích giáo viên và học sinh tham gia các hoạt động giáo dục ngoại khóa cũng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Những biện pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn tạo ra một môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Định hướng và nguyên tắc thực hiện

Định hướng và nguyên tắc thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động dạy học cần được xác định rõ ràng. Mục tiêu là tạo ra một môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và chủ động của học sinh. Nguyên tắc thực hiện cần dựa trên sự hợp tác giữa các bên liên quan, bao gồm giáo viên, học sinh, và phụ huynh. Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và tích cực là điều cần thiết để thu hút học sinh. Đồng thời, cần có sự đánh giá định kỳ về chất lượng dạy học để có những điều chỉnh kịp thời. Những nguyên tắc này sẽ giúp đảm bảo rằng hoạt động dạy học diễn ra hiệu quả và đáp ứng được nhu cầu của xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học tại các trường tiểu học đóng vai trò then chốt trong việc đặt nền móng phát triển toàn diện nhân cách, trí tuệ và kỹ năng cho học sinh. Tại huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau – địa bàn ven biển cực Nam với diện tích tự nhiên 49.539,61 ha và quy mô dân số 84.344 người – công tác quản lý giáo dục tiểu học đối mặt với cả cơ hội lẫn thách thức đặc thù của vùng sông nước. Theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, việc chuẩn hóa quy trình quản lý dạy học là nhiệm vụ cấp bách nhằm khắc phục tình trạng truyền thụ áp đặt một chiều.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán nâng cao hiệu quả quản lý dạy học tại 14 trường tiểu học trên địa bàn huyện Năm Căn trong giai đoạn 3 năm học liên tiếp từ 2013-2014 đến 2015-2016. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng đội ngũ và công tác quản lý của hiệu trưởng, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp khả thi nhằm tối ưu hóa chất lượng giáo dục.

Kết quả khảo sát mang lại ý nghĩa thực tiễn sâu sắc thông qua các chỉ số ấn tượng: quy mô học sinh duy trì ở mức 5.487 em trong năm học 2015-2016, tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt 71,42% (10 trên 14 trường), cùng đội ngũ 328 giáo viên với 100% cán bộ quản lý đạt trình độ đại học sư phạm. Công trình cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác giúp các nhà quản lý giáo dục địa phương chuyển hóa năng lực sư phạm thành chất lượng giáo dục thực chất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tích hợp giữa lý luận quản lý hiện đại và các quan điểm giáo dục học kinh điển. Về mặt triết học và quản lý học, đề tài vận dụng luận điểm của Karl Marx xem quản lý là quá trình lao động điều khiển lao động, kết hợp tư tưởng của Mary Parker Follet về nghệ thuật hoàn thành mục tiêu thông qua nguồn lực con người, cùng hệ thống nguyên lý quản lý giáo dục của Phạm Minh Hạc và Trần Kiểm. Về mặt lý luận dạy học, nghiên cứu kế thừa phương pháp gợi mở của Socrates, nguyên tắc trực quan và hệ thống của Jan Amos Comenius, quan điểm phát triển tính chủ động của Jean-Jacques Rousseau và tư tưởng khơi dậy nhận thức tích cực của Khổng Tử.

Khung lý thuyết tập trung làm sáng tỏ bốn khái niệm cốt lõi:

• Quản lý: Sự tác động có định hướng, có tổ chức của chủ thể quản lý lên khách thể nhằm tối ưu hóa nguồn lực để đạt mục tiêu trong môi trường biến động.
• Quản lý giáo dục: Hệ thống các tác động tự giác, hợp quy luật nhằm vận hành tổ chức giáo dục theo đường lối của Đảng và Nhà nước.
• Quản lý nhà trường: Chuỗi hành động điều phối con người, tài chính, cơ sở vật chất nhằm hiện thực hóa mục tiêu đào tạo của cơ sở giáo dục.
• Quản lý hoạt động dạy học: Quá trình chỉ đạo, kiểm tra việc giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh, đảm bảo thực hiện nghiêm túc mục tiêu giáo dục tiểu học theo quy định tại Luật Giáo dục năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) và Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu triển khai nguồn dữ liệu đa tầng kết hợp giữa báo cáo thống kê chính thức của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Năm Căn trong 3 năm học (2013-2016) và dữ liệu điều tra thực địa. Cỡ mẫu khảo sát gồm 150 người, bao gồm toàn bộ 30 cán bộ quản lý (14 hiệu trưởng, 16 phó hiệu trưởng) và 120 tổ trưởng chuyên môn, giáo viên trực tiếp đứng lớp tại 14 trường tiểu học trên địa bàn huyện. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả 3 khu vực: trường đạt chuẩn quốc gia, trường trung tâm thị trấn và trường thuộc các xã vùng sâu.

Về phân tích dữ liệu, đề tài kết hợp phương pháp thống kê toán học để xử lý tần số, tính tỷ lệ phần trăm và đối chiếu chéo kết quả khảo sát, kết hợp với phương pháp quan sát sư phạm qua dự giờ và phân tích hồ sơ chuyên môn. Lý do lựa chọn phương pháp hỗn hợp này nhằm định lượng hóa chính xác mức độ nhận thức và hiệu quả quản lý, đồng thời giải mã sâu sắc các nguyên nhân định tính trong thực tiễn dạy học. Toàn bộ quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành nghiêm ngặt trong timeline từ năm 2014 đến năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn giai đoạn 2013-2016 tại huyện Năm Căn mang lại bốn phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, quy mô trường lớp duy trì ổn định nhưng số lượng học sinh có xu hướng giảm nhẹ theo biến động dân số chung. Toàn huyện duy trì 14 trường tiểu học với số lớp tăng từ 216 lớp (năm học 2013-2014) lên 225 lớp (năm học 2015-2016), trong khi tổng số học sinh giảm từ 5.772 xuống còn 5.487 em (giảm 285 học sinh). Sĩ số bình quân đạt 24,38 học sinh trên một lớp, đáp ứng tốt quy định chuẩn của Điều lệ trường tiểu học. Đặc biệt, tỷ lệ trường chuẩn quốc gia đạt mức 71,42% với 10 trên 14 đơn vị.

Thứ hai, đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên đạt chuẩn đào tạo rất cao. Toàn bộ 30 cán bộ quản lý (chiếm 100%) đều có bằng cử nhân sư phạm và đã hoàn thành chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục, trong đó 93,33% có thâm niên quản lý trên 10 năm. Về phía giáo viên, có 213 trên 328 người đạt trình độ đại học (tỷ lệ 64,94%), 59 người đạt trình độ cao đẳng (tỷ lệ 17,99%), và 78,35% giáo viên có thâm niên nghề nghiệp từ 11 năm trở lên. Tỷ lệ giáo viên trên lớp đạt mức 1,45 đến 1,5 giáo viên, đáp ứng định mức dạy học 1 buổi trên ngày.

Thứ ba, kết quả đánh giá chất lượng sư phạm và học lực đạt tỷ lệ cao vượt trội. Trong năm học 2015-2016, có 274 trên 328 giáo viên được xếp loại giảng dạy giỏi (đạt 83,53%), 53 giáo viên đạt loại khá (đạt 16,15%), và chỉ có 1 giáo viên xếp loại trung bình (0,30%). Về phía học sinh, theo Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT, 100% học sinh toàn huyện được đánh giá mức Hoàn thành và Hoàn thành tốt, với tỷ lệ Hoàn thành tốt đạt 48,45% (2.659 em) và không có học sinh Chưa hoàn thành.

Thứ tư, sự đồng thuận tuyệt đối trong tiêu chí phân công chuyên môn. Khi khảo sát căn cứ phân công bài giảng, 100% ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên đều thống nhất chọn năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức làm tiêu chí hàng đầu. Có 90,0% giáo viên tại các trường đạt chuẩn và trường xã đồng tình với giải pháp phân công giáo viên giảng dạy ổn định theo khối lớp hoặc chuyên sâu theo lớp đầu cấp và cuối cấp.

Thảo luận kết quả

Khi biểu diễn dữ liệu thực trạng qua các biểu đồ phân bố và bảng so sánh đa tiêu chí, có thể nhận thấy bức tranh giáo dục Năm Căn có sự tương phản nhất định giữa số liệu báo cáo và năng lực vận hành thực tế. Tỷ lệ 100% cán bộ quản lý có bằng đại học và 100% học sinh hoàn thành chương trình là những chỉ số ấn tượng. Tuy nhiên, việc phần lớn bằng cấp của cán bộ và giáo viên thu nhận qua hình thức đào tạo từ xa hoặc tại chức đặt ra dấu hỏi về chiều sâu nghiệp vụ trong bối cảnh đổi mới phương pháp giảng dạy.

Nguyên nhân của những bất cập xuất phát từ điều kiện địa bàn sông nước phức tạp, khiến việc đầu tư cơ sở vật chất ở các xã ven biển như Lâm Hải, Tam Giang Đông còn chậm hơn khu vực thị trấn. Thêm vào đó, việc tổ chức dạy học 1 buổi trên ngày với chương trình hiện hành tạo áp lực quá tải kiến thức cho học sinh nông thôn. So sánh với các huyện lân cận trong tỉnh Cà Mau như Ngọc Hiển với quy mô 7.508 học sinh tiểu học cùng thời kỳ, Năm Căn có ưu thế lớn về tỷ lệ trường chuẩn quốc gia (71,42%), nhưng hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin và khai thác đồ dùng dạy học tự làm vẫn chưa đồng đều giữa 14 trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng dạy học theo chuẩn đổi mới căn bản và toàn diện, hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất:

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình lập kế hoạch và phân công lao động sư phạm. Hiệu trưởng các trường cần tiến hành phân công giảng dạy dựa trên khảo sát năng lực thực chất và sở trường của từng giáo viên, ưu tiên bố trí giáo viên giỏi chuyên môn phụ trách lớp 1 và lớp 5. Target metric đặt ra là 100% giáo viên được phân công đúng vị trí trước ngày 15 tháng 8 hàng năm, duy trì sự ổn định giảng dạy theo khối lớp trong chu kỳ tối thiểu 2 đến 3 năm học.

Thứ hai, đổi mới công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ. Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện phối hợp với các trường đại học sư phạm tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về phương pháp dạy học tích cực theo Thông tư số 26/2012/TT-BGDĐT. Target metric là 100% giáo viên dưới 40 tuổi thành thạo kỹ năng thiết kế bài giảng điện tử và ứng dụng công nghệ thông tin trong năm học 2017-2018, giảm thiểu hình thức đào tạo nâng chuẩn lý thuyết thuần túy.

Thứ ba, siết chặt quản lý khâu chuẩn bị bài, dự giờ và đổi mới kiểm tra đánh giá. Ban Giám hiệu và tổ chuyên môn cần xây dựng tiêu chí đánh giá giờ dạy rõ ràng, tập trung vào khả năng tương tác của học sinh thay vì chỉ kiểm tra giáo án hành chính. Target metric quy định mỗi giáo viên được dự giờ tối thiểu 2 tiết trên một học kỳ, đảm bảo 100% việc đánh giá học sinh phản ánh đúng năng lực thực chất theo Thông tư số 30/2014/TT-BGDĐT.

Thứ tư, đầu tư và khai thác tối đa cơ sở vật chất, thiết bị dạy học. Ủy ban nhân dân huyện Năm Căn và Phòng Giáo dục và Đào tạo cần ưu tiên ngân sách nâng cấp phòng học bộ môn cho 4 trường chưa đạt chuẩn quốc gia. Target metric đến năm 2020 là 100% các trường tiểu học có phòng máy tính kết nối Internet và đủ 100% danh mục đồ dùng dạy học tối thiểu phục vụ chương trình mới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Nhóm 1: Cán bộ quản lý tại các trường tiểu học (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng). Tài liệu cung cấp bộ công cụ phân công chuyên môn, quy trình quản lý hồ sơ bài dạy và phương pháp tổ chức dự giờ khoa học, giúp giải quyết bài toán quản trị nhân sự sư phạm tại cơ sở.

Nhóm 2: Chuyên viên và lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo. Công trình là căn cứ thực tiễn quý giá để xây dựng quy hoạch mạng lưới trường lớp, kế hoạch bồi dưỡng giáo viên và chiến lược đầu tư cơ sở vật chất cho các huyện vùng sâu, vùng duyên hải.

Nhóm 3: Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên tiểu học. Giáo viên có thể tham khảo các tiêu chí chuẩn hóa giờ lên lớp, kinh nghiệm tự làm đồ dùng dạy học và phương pháp đánh giá học sinh không gây áp lực theo chuẩn quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Nhóm 4: Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu khảo sát thực trạng, xử lý thống kê toán học và cấu trúc đề xuất giải pháp quản trị giáo dục cấp tiểu học.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng quy mô trường lớp tiểu học huyện Năm Căn giai đoạn 2013-2016 có điểm gì nổi bật? Quy mô trường lớp duy trì rất ổn định với 14 trường và 225 lớp. Điểm sáng nổi bật là tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt mức 71,42% (10 trên 14 trường), thuộc nhóm dẫn đầu tỉnh Cà Mau. Sĩ số lớp được kiểm soát chặt chẽ ở mức trung bình 24,38 học sinh trên một lớp.

Chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học tại huyện Năm Căn được thống kê ra sao? Đội ngũ gồm 328 giáo viên với trình độ chuyên môn cao: 64,94% có trình độ đại học (213 người) và 17,99% đạt trình độ cao đẳng. Lực lượng này giàu kinh nghiệm thực tiễn khi có tới 78,35% giáo viên sở hữu thâm niên công tác từ 11 năm trở lên, tỷ lệ xếp loại giảng dạy giỏi đạt 83,53%.

Căn cứ nào được xem là quan trọng nhất khi phân công giảng dạy cho giáo viên tiểu học? Kết quả khảo sát 150 cán bộ quản lý và giáo viên chỉ ra 100% ý kiến đồng thuận lấy năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức làm căn cứ cốt lõi. Ngoài ra, 90,0% đồng tình việc phân công giáo viên dạy chuyên sâu theo khối lớp mang lại hiệu quả cao nhất.

Vì sao 100% học sinh hoàn thành chương trình nhưng vẫn cần đổi mới công tác quản lý dạy học? Tỷ lệ 100% phản ánh nỗ lực duy trì phổ cập nhưng tiềm ẩn nguy cơ đánh giá hình thức. Việc quản lý cần đổi mới để khắc phục tình trạng dạy học quá tải trong hình thức 1 buổi trên ngày, đồng thời nâng cao năng lực dạy học phân hóa cho học sinh vùng khó khăn.

Giải pháp đột phá nào giúp nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học vùng sâu? Giải pháp then chốt là chuyển dịch từ bồi dưỡng lý thuyết sang tập huấn kỹ năng quản trị thực chiến, tập trung vào kỹ năng phân tích sư phạm bài học, kiểm tra đánh giá theo năng lực và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nhà trường giai đoạn 2017-2020.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý thuyết và pháp lý về quản lý hoạt động dạy học cấp tiểu học theo tinh thần đổi mới giáo dục.
• Đánh giá chuẩn xác thực trạng tại 14 trường tiểu học huyện Năm Căn với 10 trường đạt chuẩn quốc gia (71,42%) và 328 giáo viên có trình độ chuẩn hóa cao.
• Chỉ rõ những điểm nghẽn về hình thức đào tạo nâng chuẩn chưa đồng bộ và tình trạng quá tải nội dung dạy học 1 buổi trên ngày.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ khâu lập kế hoạch, phân công chuyên môn, bồi dưỡng sư phạm đến đầu tư trang thiết bị với lộ trình rõ ràng đến năm 2020.
• Các nhà quản lý giáo dục và hiệu trưởng các trường tiểu học cần áp dụng ngay các giải pháp này vào kế hoạch năm học mới nhằm tạo bước chuyển biến vững chắc về chất lượng giáo dục thực chất tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRONG TRUONG TIEU HOC 1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu 11. Trên thé giới Van dé day học đã được nhiều nhà triết học, nhà giáo dục ở cả phương Đông và phương Tây đề cập đến từ trước công nguyên.

Có thể kể đến các tư. tưởng giáo dục của một nhà triết học - nhà giáo dục chủ yếu dưới đây: Ở phương Tây, Xôcorat (469 ~ 339 trước công nguyên) đã xây dựng được một PPDH mới, đương thời rất có giá trị, được người đời gọi là “Phương pháp đỡ đẻ của Xôcorat”, ở đó, bằng nhiều câu hỏi khác nhau để đưa người học vào tình huống có vấn đề, dưới sự giúp đỡ của thầy thông qua các câu hỏi mà làm. cho học sinh có được trỉ thức mới. Arixtốt (429 - 347 trước công nguyên) đã cho rằng “Muốn giáo dục con người phải xuất phát từ đặc điểm tự nhiên và nhu cầu phát triên của trẻ.

Nếu không tuân thủ quy luật tự nhiên này sẽ dẫn đến sự áp dat giáo dục hoặc bỏ lỡ thời co phát triển của trẻ" [45, tr. Ở phương Đông, nhà giáo dục học vĩ đại người Trung Hoa - Không Tử (S51 - 479 trước Công nguyên) rất coi trọng mặt suy nghĩ tích cực của người hoc. Ong ni hông giận vì muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì không rõ được thì không bày vẽ cho. Vật có bốn góc, bảo cho biết ba góc mà không suy nghĩ ra góc kia thì không dạy nữa” [45, tr.

60] Đến cuối thế kỉ XVI, khi chủ nghĩa tư bản bắt đầu xuất hiện, vấn đề dạy học và quản lý dạy học đã được nhiều nhà giáo dục thực sự quan tâm, nỗi bật nhất là Cômenxki (1592 - 1670). Ông đã đưa ra hệ thống các nguyên tắc dạy học để chỉ đạo công tác dạy học, đó là: Dạy học phải vừa sức, dạy học phải mang tính trực quan, dạy học phải đám bảo độ bền vững của tri thức, dạy học " phải đảm bảo tính hệ thống, liên tụ. trong đó nguyên tắc trực quan được coi là nguyên tắc quan trọng nhất [45, tr. Nguyên tắc o dục của John Locke (1632 - 1704) là: “Không được nhồi nhét điều gì vào trí nhớ của trẻ mà vốn chúng không thích thú.

cần khơi đậy ở trẻ lòng ham mê say sưa của trẻ, qua đó hướng trẻ đến với tri thức. Phải cung cấp cho trẻ những gì hết sức thiết thực, tránh xa vời không. thực tế, tránh sự giả đối và quan trọng hơn cả là phải phát triển khả năng độc lập suy nghĩ và chủ động trong học tập ở trẻ" [45, tr.J Ruxé (1712 - 1778) coi trọng PPDH mang tính trực quan, đặc biệt coi trọng thí nghiệm, thực hành. PPDH tích cực nhằm biến hoạt động của thầy thành hoạt động của trò và sau khi tích cực hoạt động thì trò nhận thức được.

các quy luật của tự nhiên. Theo ông “Dạy học không chỉ mang tri thức đến cho trẻ mà cái lớn hơn là dạy cho trẻ phương pháp tư duy, phương pháp hành dong” (45, tr. Ở Việt Nam Các nhà khoa học, nhà giáo dục ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về QLGD, quản lý trường học, QLHĐDH. - Nguyễn Ngọc Hợi - Phạm Minh Hùng — Thái Văn Thành khi nghiên cứu về "Một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên” đã khẳng định: *Tùy theo các bậc học, trong từng nội dung hoạt động chuyên môn của GV có thể có những yêu cầu biện pháp khác nhau nhằm góp.

phần xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD” Bu. - Trin Kiém trong gido trình “Quản lý giáo dục và trường học” (Giáo trình dùng cho học viên cao học Giáo dục học) đã xác định: *QLHĐDH là quá trình dạy của GV và quá trình học của học sinh. Đây là hai quá trình thống nhất gắn bó hữu cơ” [33]. 12 Gần đây nhất, vào năm 2006 Dự án phát triển giáo viên tiểu học đã cho xuất bản tài liệu "Quản lý chuyên môn ở trường tiểu học theo chương trình và sách giáo khoa mới” (Tài liệu bồi dưỡng cán bộ QLGD tiểu học) nhằm cung cấp cho GV và cán bộ QLGD tiêu học ở các cơ quan QLGD, các trường tiêu học những kiến thức, kỹ năng về quản lý chuyên môn để thực hiện tốt chương trình ~ sách giáo khoa mới ở tiểu học” [6].

Như vậy, QLHĐDH thực sự là vấn đề cấp t đã được nhiều người quan tâm nghiên cứu va ca được tiếp tục nghiên cứu. Với nguồn tư liệu thu thập được, chúng tôi nhận thấy chưa có tác giả nào đề cập và nghiên cứu vấn đề này trong phạm vi huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau. Những khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài Việc nghiên cứu khoa học được xây dựng trên cơ sở các khái niệm, chủ yếu là các khái niệm “trung tâm”, “cơ bản” thuộc phạm vi đề tài nghiên cứu. Vì vậy, đối với đề tài nghiên cứu này trước hết cần làm rõ các khái niệm cơ.

bản về biện pháp QLHĐDH trong các trường tiểu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau được đề cập trong luận văn dưới đây. 1 Quản lý Có nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm quản lý. Dưới đây là một quan niệm chủ yếu. Trước tiên là khái niệm “quản lý", “quản lý” được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khoa học và HĐGD.

Quản lý là một hoạt động cần thiết cho tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Ở đâu con người tạo lập nên nhóm xã hội là ở đó cần đến quản lý, bất kể đó là nhóm không chính thức hay nhóm chính thức, là nhóm nhỏ hay nhóm lớn, là nhóm bạn bè, gia đình hay các đoàn thẻ, tổ chức xã hội: bất kể mục đích, nội dung hoạt động của nhóm đó là gì. Về vấn đề quản lý theo K. Marx thì *Quản lý là lao động điều khiên lao động”, còn theo Mary - Parker Follet (1868 - 1933) nha 13 khoa học chính tri, nha triết học Mỹ, tác giả của một loạt cuốn sách nỗi tiếng về quản lý thì cho rằng “Quản lý là nghệ thuật khiến công việc được thực hiện thông qua người khác”.

Một số nhà nghiên cứu khác thì cho ring “Quan lý là một quá trình kỹ thuật và xã hội nhằm sử dụng các nguồn tác động tới hoạt đông con người, nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức”. ~ Quản lý là tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến (Nguyễn Ngọc Quang, 1989) [40]. ~ Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội (Trần Kiểm, 1997) (33). Có nhiều góc độ xem xét quản lý: - Góc độ chung nhất: quản lý là vạch ra mục tiêu cho một bộ máy, lựa chọn phương tiện, điều kiện tác động đến bộ máy đề đạt tới mục tiêu.

~ Góc độ kinh tế: quản lý tính toán sử dụng hợp lý các nguồn lực nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra. Nhu vay, quản lý bao gồm các thành phần: ~ Chủ thể quản lý và tác động trong quản lý ~ Mục tiêu quản lý ~ Đối tượng quản lý Có thể xem xét quản lý dưới 2 góc độ: ~ Góc độ tổng hợp mang tính chất chính trị xã hội. ~ Góc độ mang tính chất hành động. Từ những điểm chung của các khái niệm trên, có thể hi : quản lý là tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý (người quản lý) lên khách thể quản lý và đối tượng quản lý trong một tổ chức nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức đề đạt được mục tiêu đặt 14 ra trong biến động của môi trường, làm cho tổ chức vận hành (hoạt động) có hiệu quả.

1 Quản lý giáo dục Giáo dục xuất hiện nhằm thực hiện cơ chế truyền kinh nghiệm lịch sử - xã hội của loài người, của thế hệ đi trước cho thế hệ sau và đề thế hệ sau có trách m kế thừa, phát triển nó cách sáng tạo, làm cho xã hội, giáo duc và bản thân con người phát triển không ngừng. Để đạt mục đích đó, quản lý được coi là nhân tố tổ chức, chỉ đạo việc thực thi cơ chế nêu trên. Như vậy, giáo dục và QLGD là tồn tại song hành, nếu nói giáo dục là hiện tượng xã hội tồn tại lâu dài cùng xã hội loài người thì cũng có thê nói như thế về QLGD. Giống như khái niệm "quản lý” đã trình bày ở trên, khái niệm "quản lý giáo dục” cũng có nhiều quan niệm khác nhau.

Sau đây tác giả chỉ nêu một vài quan niệm phù hợp với để tài này. Theo Pham Minh Hạc quan niệm “quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch. hợp quy luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa của Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiền lên trạng thái mới về chất”. Theo Trần Kiểm thì khái niệm “quản lý giáo dục” có nhiều cấp độ.

Ít nhất có hai cấp độ chủ yếu: cấp vĩ mô và cấp vi mô. Đối với cấp vĩ mô: QLGD được hiểu là những tác dộng tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cắp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tao thé hé trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành Giáo duc. 15 Đối với cấp vi mô: QLGD được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể GV, công nhân viên, tap thé hoc sinh, cha me hoc sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường. Những khái niệm trên tuy được diễn đạt theo nhiều cách khác nhau.