Luận văn quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học tại Bến Cát, Bình Dương

Tài liệu Quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học tại bến cát, tổng hợp lý thuyết và thực hành, phục vụ học tập ngành giáo dục

• Tác giả: Trịnh Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Thị Nhị Hà
• Trường học: Trường Đại học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục An Toàn Giao Thông Cho Học Sinh Tiểu Học Trên Địa Bàn Thị Xã Bến Cát, Tỉnh Bình Dương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 3.1. Khách thể nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng nghiên cứu
• 4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 5. Giả thuyết khoa học
• 6. Phạm vi nghiên cứu
• 6.1. Về không gian
• 6.2. Về thời gian
• 7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 7.1. Phương pháp luận
• 7.2. Phương pháp nghiên cứu cụ thể
• 8. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
• 9. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Quản lý giáo dục
• 1.2.2. Quản lý trường tiểu học
• 1.2.3. Giáo dục an toàn giao thông
• 1.2.4. Giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Tiểu học
• 1.2.5. Quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 1.3. Lý luận giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Tiểu học
• 1.3.1. Đặc điểm của học sinh Tiểu học
• 1.3.2. Mục đích, ý nghĩa của hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 1.3.3. Nội dung giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 1.3.4. Các hình thức giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 1.3.5. Điều kiện phương tiện giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 1.3.6. Kiểm tra – đánh giá kết quả hoạt động giáo dục an toàn giao thông trong trường tiểu học
• 1.4. Nội dung quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Tiểu học
• 1.4.1. Yêu cầu đối với quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Tiểu học
• 1.4.2. Chức năng nhiệm vụ của Hiệu trưởng quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 1.4.3. Chức năng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 1.5.1. Các yếu tố khách quan
• 1.5.2. Các yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ BẾN CÁT, TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 2.1. Khái quát về tình hình Kinh tế, Văn hóa, Xã hội tại thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.1.1. Khái quát về tình hình Kinh tế, Văn hóa, Xã hội, cơ sở hạ tầng phục vụ an toàn giao thông
• 2.1.2. Khái quát về tình hình Giáo dục và Đào tạo
• 2.1.3. Khái quát các trường tiểu học được khảo sát
• 2.1.3.1. Giới thiệu chung các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát
• 2.1.3.2. Giới thiệu các trường được lựa chọn khảo sát
• 2.1.3.3. Đặc điểm giao thông khu vực các trường được khảo sát
• 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Khách thể khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát
• 2.2.5. Xử lý kết quả khảo sát
• 2.3. Thực trạng hoạt động giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, giáo viên, học sinh, phụ huynh học sinh về giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học
• 2.3.2. Thực trạng nội dung chương trình giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học
• 2.3.3. Thực trạng hình thức tổ chức giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát
• 2.4.1. Thực trạng lập kế hoạch giáo dục ATGT cho học sinh trường tiểu học
• 2.4.2. Thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học
• 2.4.3. Thực trạng chỉ đạo các hoạt động giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học
• 2.4.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá các hoạt động giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học
• 2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 2.6. Đánh giá thực trạng quản lý giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát
• 2.6.1. Nguyên nhân của thực trạng
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ BẾN CÁT, TỈNH BÌNH DƯƠNG
• 3.1. Cơ sở xây dựng biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 3.1.1. Cơ sở thực tiễn
• 3.1.2. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.2.1. Đảm bảo tính mục tiêu
• 3.1.2.2. Đảm bảo tính pháp lý
• 3.1.2.3. Đảm bảo tính hệ thống
• 3.1.2.4. Đảm bảo tính kế thừa và phát huy
• 3.1.2.5. Đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
• 3.2. Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương
• 3.2.1. Nâng cao nhận thức về ý nghĩa hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học cho cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh học sinh
• 3.2.2. Xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học phù hợp với kế hoạch giáo dục tổng thể và toàn diện của trường
• 3.2.3. Tăng cường chỉ đạo thực hiện giáo dục an toàn giao thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
• 3.2.4. Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong và ngoài nhà trường trong hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 3.2.5. Tăng cường kiểm tra đánh giá kết quả công tác giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học
• 3.2.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.3.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.3.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.3.3. Phân tích kết quả khảo nghiệm
• 3.4. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 4: PHIẾU KHẢO SÁT Ý KIẾN
• PHỤ LỤC 5: KẾ HOẠCH PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC 6: BIÊN BẢN PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC 7: BIÊN BẢN PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC 8: DANH SÁCH NGƯỜI ĐƯỢC PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC 9: XỬ LÝ PHIẾU KHẢO SÁT

Tóm tắt

I. Tổng quan về vấn đề An toàn giao thông và Giáo dục ATGT

Luận văn đề cập đến vấn đề an toàn giao thông (ATGT) đang trở nên cấp thiết, đặc biệt là với trẻ em, trong bối cảnh kinh tế xã hội phát triển và đô thị hóa nhanh chóng. Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học, coi đây là một giải pháp lâu dài và thiết thực để xây dựng ý thức chấp hành luật lệ giao thông từ khi còn nhỏ. Luận văn dẫn báo cáo của Ủy ban ATGT Quốc gia về tình hình TNGT và nêu rõ mục tiêu kéo giảm TNGT, đặc biệt là đối với trẻ em. Đoạn trích "Chủ đề năm 2018 là “An toàn giao thông cho trẻ em” - lấy trẻ em là mục tiêu và động lực xây dựng văn hóa giao thông cho toàn xã hội…" cho thấy sự quan tâm của các cấp chính quyền đến vấn đề này. Tác giả cũng phân tích thực trạng giao thông tại Bình Dương và thị xã Bến Cát, chỉ ra những bất cập về cơ sở hạ tầng và ý thức tham gia giao thông, đồng thời ghi nhận những nỗ lực của địa phương trong việc cải thiện tình hình. Luận văn cũng đề cập đến việc các trường học đã triển khai giáo dục ATGT, nhưng hiệu quả chưa cao do còn mang tính hình thức, thiếu liên tục và phối hợp chưa đồng bộ. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho ngành giáo dục phải có biện pháp quản lý cụ thể để nâng cao hiệu quả giáo dục ATGT.

II. Cơ sở lý luận và thực trạng Giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học

Luận văn trình bày cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục ATGT, bao gồm các khái niệm, đặc điểm tâm sinh lý học sinh tiểu học, mục đích, nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục ATGT. Tác giả nhấn mạnh việc giáo dục ATGT cần phù hợp với lứa tuổi, kết hợp giữa giáo dục trong nhà trường và hoạt động ngoại khóa. Phần thực trạng nghiên cứu tập trung vào việc khảo sát thực tế tại các trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương. Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như phân tích hồ sơ, phỏng vấn, điều tra bằng bảng hỏi để thu thập dữ liệu về nhận thức, nội dung chương trình, hình thức tổ chức, công tác quản lý và các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục ATGT. Tác giả phân tích kết quả khảo sát, chỉ ra những mặt mạnh, mặt yếu và nguyên nhân của thực trạng. Ví dụ, luận văn nêu "…việc GD ATGT và quản lý hoạt động GD ATGT cho học sinh tiểu học trong nhà trường còn chưa nhận được sự quan tâm đúng mức…", cho thấy một hạn chế cần khắc phục. Từ đó, tác giả đưa ra đánh giá tổng quan về thực trạng và đề xuất các giải pháp.

III. Đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý Giáo dục ATGT

Dựa trên cơ sở lý luận và thực trạng nghiên cứu, luận văn đề xuất 5 biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học: (1) Nâng cao nhận thức về ý nghĩa hoạt động giáo dục ATGT; (2) Xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp; (3) Tăng cường giáo dục ATGT qua hoạt động ngoài giờ; (4) Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong và ngoài nhà trường; (5) Tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả. Các biện pháp này được xây dựng trên các nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu, pháp lý, hệ thống, kế thừa, thực tiễn và khả thi. Luận văn cũng phân tích mối quan hệ giữa các biện pháp và tiến hành khảo nghiệm tính cần thiết, khả thi của chúng thông qua phiếu khảo sát ý kiến của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh. Việc khảo nghiệm này giúp củng cố tính khoa học và thực tiễn của các biện pháp được đề xuất, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động GD ATGT cho học sinh tiểu học.

IV. Giá trị và ứng dụng thực tiễn của luận văn

Luận văn có giá trị thực tiễn cao, cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình và thực trạng giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát. Các biện pháp được đề xuất mang tính khả thi, có thể áp dụng cho các trường tiểu học khác trong và ngoài tỉnh Bình Dương. Nghiên cứu này góp phần nâng cao nhận thức của các bên liên quan về tầm quan trọng của giáo dục ATGT, đồng thời cung cấp giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả công tác này. Luận văn là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý giáo dục, giáo viên, phụ huynh học sinh và các cơ quan, tổ chức liên quan đến ATGT. Việc tác giả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp thông qua phiếu khảo sát là một điểm mạnh, giúp tăng tính thuyết phục của nghiên cứu. Tuy nhiên, luận văn có thể mở rộng nghiên cứu bằng việc so sánh, đối chiếu với các mô hình giáo dục ATGT ở các địa phương khác để rút ra bài học kinh nghiệm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo chính thức từ Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia, năm 2017 cả nước đã xảy ra 20.080 vụ tai nạn giao thông, làm 8.279 người tử vong và khiến hơn 17.040 người bị thương; trong đó, tỷ lệ thương vong ở lứa tuổi trẻ em có chiều hướng gia tăng đáng báo động. Thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương là một trong những trung tâm công nghiệp phát triển sôi động với tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, kéo theo mật độ phương tiện cơ giới tăng đột biến và gây áp lực nặng nề lên hạ tầng giao thông. Hiện toàn thị xã có 15 trường tiểu học với quy mô 850 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và 24.389 học sinh đang học tập. Tình trạng ùn tắc cục bộ tại các khu vực cổng trường vào khung giờ cao điểm, kết hợp với nhận thức chấp hành pháp luật giao thông chưa đồng đều ở học sinh tiểu học (lứa tuổi 6 đến 11 tuổi), đã đặt ra nhiều thách thức nghiêm trọng về an toàn học đường.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý Giáo dục (Mã số: 8140114) của tác giả Trịnh Thị Hạnh với đề tài "Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dương" được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý giáo dục trật tự an toàn giao thông tại địa phương. Mục tiêu nghiên cứu hướng tới việc xây dựng và thực nghiệm 5 nhóm biện pháp quản lý đồng bộ, khoa học, giúp nâng cao hiệu lực quản lý của Ban giám hiệu các trường tiểu học. Phạm vi không gian của nghiên cứu bao quát 8 trường tiểu học trọng điểm tại thị xã Bến Cát trong giai đoạn thời gian từ năm học 2017 - 2018 đến hết năm học 2018 - 2019. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi hướng đến các chỉ số phát triển cụ thể: kéo giảm tỷ lệ vi phạm an toàn giao thông trong học sinh xuống dưới mức 5%, nâng tỷ lệ học sinh đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn khi ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy lên trên 98%, và chuẩn hóa 100% quy trình chỉ đạo, kiểm tra nội bộ tại các cơ sở giáo dục tiểu học trên địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết quản lý tổ chức theo 4 chức năng cốt lõi của Henri Fayol gồm: lập kế hoạch, tổ chức bộ máy, chỉ đạo điều hành và kiểm tra đánh giá. Tác giả kết hợp chặt chẽ quan điểm tiếp cận hệ thống và lý thuyết hoạt động tâm lý học lứa tuổi học sinh tiểu học của các nhà giáo dục học hiện đại. Mô hình nghiên cứu vận hành theo chu trình khép kín, lấy hoạt động giáo dục an toàn giao thông của nhà trường làm trung tâm, liên kết mật thiết với gia đình và các lực lượng xã hội.

Bốn khái niệm công cụ then chốt được chuẩn hóa trong luận văn gồm: Quản lý giáo dục, Quản lý trường tiểu học, Hoạt động giáo dục an toàn giao thông đường bộ, và Kỹ năng tự chủ hành vi giao thông của học sinh lứa tuổi 6 đến 11 tuổi. Hệ thống lý luận này bám sát khung pháp lý hiện hành như Luật Giao thông đường bộ, Nghị quyết số 32/2007/NQ-CP của Chính phủ về giải pháp cấp bách kiềm chế tai nạn giao thông, Thông tư số 41/2010/TT-BGDĐT ban hành Điều lệ trường tiểu học, và Công văn số 5820/BGDĐT-CTHSSV của Bộ Giáo dục và Đào tạo về kế hoạch giáo dục trật tự an toàn giao thông trong trường học.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu thực nghiệm của đề tài được thu thập từ cuộc khảo sát quy mô lớn trên tổng cỡ mẫu gồm 709 khách thể, bao gồm 309 cán bộ quản lý và giáo viên, 200 học sinh tiểu học và 200 phụ huynh học sinh tại 8 trường tiểu học đại diện cho các phường, xã trên địa bàn thị xã Bến Cát. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên thuận tiện được áp dụng nhằm phản ánh đầy đủ đặc điểm của các trường tiểu học tại khu vực đô thị hóa cao lẫn khu vực ven đô.

Nghiên cứu kết hợp các phương pháp định tính và định lượng: nghiên cứu sản phẩm hoạt động quản lý (phân tích hồ sơ, giáo án, biên bản sơ kết), phỏng vấn sâu 20 cán bộ quản lý và giáo viên cốt cán, kết hợp điều tra bằng phiếu hỏi cấu trúc theo thang đo Likert 5 mức độ. Dữ liệu khảo sát được xử lý và phân tích trên phần mềm chuyên dụng SPSS phiên bản 25.0 và Microsoft Excel để tính toán các tham số thống kê mô tả (điểm trung bình, độ lệch chuẩn, tần số, tỷ lệ phần trăm) và kiểm định mức độ tương quan Spearman giữa tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất. Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng bằng phần mềm SPSS 25.0 giúp loại bỏ các đánh giá cảm tính chủ quan, đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao cho toàn bộ kết quả thực nghiệm trong giai đoạn nghiên cứu 2017 - 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông tại 8 trường tiểu học thị xã Bến Cát đem lại 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, nhận thức về vai trò của giáo dục an toàn giao thông đạt mức rất cao trong đội ngũ sư phạm, với 88,5% cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá ở mức đặc biệt quan trọng (điểm trung bình đạt 4,42/5,0). Tuy nhiên, nhận thức của phụ huynh học sinh còn phân hóa khi có tới 26,5% phụ huynh chưa nắm rõ quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm đạt quy chuẩn cho học sinh từ 6 tuổi trở lên khi ngồi trên xe máy, xe đạp điện.
• Thứ hai, công tác giảng dạy nội khóa đã hoàn thành 100% chỉ tiêu 9 bài học văn hóa giao thông theo khung tài liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tích hợp từ 1 đến 3 tiết mỗi năm học trong các môn Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội, Khoa học. Dù vậy, các hình thức học tập trải nghiệm ngoài giờ lên lớp có sử dụng sa bàn trực quan hay mô hình tín hiệu giao thông thực tế chỉ đạt tần suất 31,8% do hạn chế về kinh phí và thiết bị hỗ trợ.
• Thứ ba, hiệu quả phối hợp giữa nhà trường với gia đình và lực lượng chức năng địa phương mới ở mức trung bình khá. Hiện có 64,2% số trường duy trì mô hình Cổng trường an toàn giao thông thường xuyên, trong khi 35,8% trường còn lại chỉ triển khai theo phong trào trong tháng cao điểm an toàn giao thông vào tháng 9 đầu năm học.
• Thứ tư, khâu kiểm tra và đánh giá kết quả rèn luyện hành vi tham gia giao thông của học sinh còn mang nặng tính định tính; có 57,4% giáo viên chủ nhiệm áp dụng hình thức nhắc nhở miệng mà chưa đưa thành các tiêu chí thi đua định lượng cụ thể trong sổ theo dõi rèn luyện hằng tuần.

Thảo luận kết quả

Khi phân tích sâu các chỉ số, dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa rất rõ ràng thông qua bảng phân phối tần số về mức độ nhận thức và biểu đồ cột so sánh mức độ thực hiện giữa 4 chức năng quản lý: lập kế hoạch (điểm trung bình 3,85), tổ chức thực hiện (điểm trung bình 3,72), chỉ đạo điều hành (điểm trung bình 3,68) và kiểm tra đánh giá (điểm trung bình 3,41).

Nguyên nhân của những tồn tại trên bắt nguồn từ áp lực chương trình văn hóa chính khóa khiến giáo viên khó phân bổ thêm thời lượng cho thực hành; tốc độ phát triển công nghiệp hóa quá nhanh của thị xã Bến Cát dẫn đến hạ tầng giao thông quanh trường học thường xuyên bị quá tải bởi xe tải trọng nặng; và công tác xã hội hóa cơ sở vật chất phục vụ giáo dục an toàn giao thông chưa được khai thác triệt để. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các công trình nghiên cứu của tác giả Nguyễn Thị Thanh Vân tại quận Đống Đa (Hà Nội) và tác giả Vũ Thị Thảo tại quận Ngô Quyền (Hải Phòng), khẳng định rằng nếu Hiệu trưởng không đổi mới phương thức chỉ đạo và thiếu sự liên kết thực chất với lực lượng Cảnh sát giao thông địa phương thì công tác giáo dục an toàn giao thông trong trường tiểu học rất dễ mang tính hình thức.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên cơ sở lý luận và thực trạng khảo sát, tác giả đề xuất hệ thống 5 giải pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học tại thị xã Bến Cát:

1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền và bồi dưỡng nâng cao nhận thức: Ban giám hiệu nhà trường chủ trì tổ chức các buổi tọa đàm, tập huấn chuyên đề vào đầu mỗi năm học (tháng 8 và tháng 9); đặt mục tiêu 100% cán bộ quản lý, giáo viên và 95% phụ huynh học sinh nắm vững các quy định pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ và cam kết thực hiện văn hóa giao thông.
2. Chuẩn hóa quy trình lập kế hoạch và tích hợp linh hoạt nội dung giảng dạy: Hiệu trưởng chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch giáo dục an toàn giao thông ngay từ đầu năm học, lồng ghép đầy đủ 9 bài học chuẩn vào các môn Đạo đức, Tự nhiên và Xã hội (1 đến 3 tiết/năm), đảm bảo 100% giáo viên thực hiện giảng dạy đúng tiến độ và có giáo án trực quan sinh động trước khi lên lớp.
3. Đổi mới hình thức tổ chức giáo dục ngoài giờ lên lớp và sân khấu hóa học đường: Ban giám hiệu phối hợp với Tổng phụ trách Đội tổ chức định kỳ hằng tháng các hội thi vẽ tranh, diễn tiểu phẩm, rung chuông vàng, và duy trì cho 100% học sinh từ lớp 3 đến lớp 5 tham gia cuộc thi trực tuyến Giao thông thông minh; mục tiêu tạo dựng sân chơi thực hành kỹ năng xử lý tình huống giao thông thực tế cho học sinh.
4. Tăng cường phối hợp đa lực lượng và nhân rộng mô hình Cổng trường an toàn giao thông: Nhà trường chủ động ký kết quy chế phối hợp liên ngành với Ban An toàn giao thông thị xã, Công an phường, xã và Ban đại diện cha mẹ học sinh trong suốt 35 tuần của năm học; mục tiêu phân luồng giao thông giờ cao điểm, giảm 30% xung đột phương tiện trước cổng trường, và đạt 100% phụ huynh đội mũ bảo hiểm cho con em khi đưa đón.
5. Thiết lập công cụ kiểm tra, đánh giá định lượng và khen thưởng kịp thời: Hiệu trưởng ban hành bộ tiêu chí chấm điểm thi đua nền nếp an toàn giao thông theo từng tuần, giao Đội Cờ đỏ và giáo viên chủ nhiệm theo dõi sát sao; định kỳ sơ kết học kỳ và tổng kết năm học nhằm biểu dương các tập thể lớp, cá nhân học sinh gương mẫu, đưa tiêu chí này thành điều kiện bắt buộc trong xếp loại rèn luyện học sinh cuối năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu này mang lại giá trị tham khảo sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý trường tiểu học (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Sử dụng khung biện pháp và quy trình quản lý 4 chức năng trong luận văn như một cẩm nang chỉ đạo thực tiễn để xây dựng kế hoạch năm học, phân công nhân sự và kiểm soát toàn diện an toàn trường học.
• Giáo viên tiểu học và Tổng phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong: Tham khảo tài liệu để thiết kế các giáo án tích hợp liên môn khoa học, đổi mới phương pháp giảng dạy 9 bài học văn hóa giao thông và tổ chức hiệu quả các hoạt động Đội Cờ đỏ, sân chơi ngoại khóa an toàn giao thông.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý Giáo dục: Kế thừa cơ sở lý luận, hệ thống khái niệm chuẩn mực, bộ phiếu hỏi khảo sát 709 khách thể và phương pháp xử lý số liệu định lượng bằng phần mềm SPSS 25.0 để phục vụ các đề tài nghiên cứu tương đồng.
• Cơ quan quản lý giáo dục và Ban An toàn giao thông địa phương (Phòng Giáo dục và Đào tạo thị xã Bến Cát, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bình Dương): Sử dụng các số liệu thực chứng và khuyến nghị chính sách để quy hoạch cơ sở hạ tầng học đường, lắp đặt hệ thống biển báo, vạch kẻ đường, và phân bổ nguồn kinh phí trang bị sa bàn an toàn giao thông cho các trường học trên địa bàn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học cần được quản lý theo chu trình chức năng khép kín? Học sinh tiểu học từ 6 đến 11 tuổi đang trong giai đoạn chuyển đổi tâm sinh lý, tư duy trực quan hành động chiếm ưu thế nên nhận thức về nguy hiểm còn hạn chế. Việc áp dụng chu trình quản lý 4 chức năng (lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) giúp Ban giám hiệu định hình các tác động sư phạm có hệ thống, liên tục và đo lường được hiệu quả hành vi của học sinh một cách bền vững.

2. Mức độ tham gia của phụ huynh học sinh ảnh hưởng như thế nào đến kết quả giáo dục an toàn giao thông? Khảo sát trên 200 phụ huynh cho thấy sự gương mẫu của gia đình quyết định trực tiếp tới 80% thói quen của trẻ. Nếu phụ huynh không tuân thủ đội mũ bảo hiểm hoặc vượt đèn đỏ khi đưa đón con, mọi kiến thức lý thuyết học sinh tiếp thu trên lớp (100% chương trình 9 bài học) sẽ bị triệt tiêu trong thực tế sinh hoạt hằng ngày.

3. Khung thời lượng giảng dạy giáo dục an toàn giao thông tại trường tiểu học được quy định chi tiết ra sao? Theo quy định hiện hành, ngoài tài liệu văn hóa giao thông 9 bài học cho mỗi khối lớp, nội dung an toàn giao thông được tích hợp bắt buộc vào môn Tự nhiên và Xã hội, Đạo đức, Khoa học: Lớp 1 có 3 tiết, Lớp 2 có 2 tiết, Lớp 3 có 1 tiết, Lớp 4 có 3 tiết và Lớp 5 có 1 tiết mỗi năm học.

4. Giải pháp nào giải quyết triệt để tình trạng ùn tắc trước cổng trường tại các khu công nghiệp như Bến Cát? Biện pháp hữu hiệu nhất là triển khai mô hình Cổng trường an toàn giao thông thông qua việc phân luồng lệch giờ tan học giữa các khối lớp, bố trí vạch dừng đỗ xe cho phụ huynh trong sân trường, và duy trì sự phối hợp hằng ngày giữa Công an địa phương với Đội xung kích tự quản của nhà trường.

5. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của 5 biện pháp quản lý được đánh giá như thế nào? Kết quả khảo nghiệm lấy ý kiến từ 309 cán bộ quản lý và giáo viên tại 8 trường tiểu học thị xã Bến Cát đều đạt điểm trung bình từ 4,35 đến 4,68 trên thang điểm 5,0. Hệ số tương quan Spearman dương cao và có ý nghĩa thống kê khẳng định tính cấp thiết đi đôi với tính khả thi thực tế của các giải pháp được đề xuất.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông đường bộ cho học sinh tiểu học theo tiếp cận chức năng quản lý của nhà trường.
• Phân tích và phản ánh chân thực bức tranh thực trạng tại 8 trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát với dữ liệu khoa học tin cậy từ 709 khách thể khảo sát.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý có tính hệ thống, gắn kết chặt chẽ giữa nâng cao nhận thức, chuẩn hóa kế hoạch, đổi mới ngoại khóa, phối hợp liên ngành và lượng hóa kiểm tra đánh giá.
• Kết quả khảo nghiệm chứng minh 100% các biện pháp đề xuất đều đạt độ tương thích cao giữa tính cấp thiết và tính khả thi trong điều kiện thực tiễn của tỉnh Bình Dương.
• Đóng góp luận cứ thực chứng quan trọng giúp ngành giáo dục địa phương nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, hướng tới mục tiêu 98% học sinh hình thành văn hóa giao thông chuẩn mực.

Đóng góp chính của công trình là cung cấp khung giải pháp quản lý thực nghiệm hiệu quả cao, có thể chuyển giao và áp dụng ngay cho 15 trường tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát nói riêng và các trường tiểu học tại các vùng kinh tế công nghiệp phát triển nhanh nói chung.

Trong thời gian tới, lộ trình tiếp theo cần tập trung vào việc số hóa bộ công cụ đánh giá nền nếp an toàn giao thông học sinh trên nền tảng ứng dụng di động, triển khai đầu tư đồng loạt hệ thống sa bàn thực hành giao thông đạt chuẩn tại các trường học trong giai đoạn 35 tuần năm học mới. Các cấp quản lý giáo dục, nhà trường, gia đình và toàn xã hội hãy cùng chung tay hành động quyết liệt vì sự an toàn tính mạng và tương lai phát triển toàn diện của thế hệ trẻ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Tiểu học Chương 2: Thực trạng công tác giáo dục ATGT và quản lý hoạt động giáo dục ATGT cho học sinh Tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dƣơng Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh tiểu học trên địa bàn thị xã Bến Cát, tỉnh Bình Dƣơng. 8 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ở nước ngoài Trong xu thế toàn cầu hóa, các nƣớc đã và đang phát triển kinh tế luôn quan tâm đến phát triển cơ sở hạ tầng, để phục vụ cho việc phát triển kinh tế đặc biệt phát triển hệ thống giao thông đƣờng thủy, đƣờng hàng không đặc biệt là đƣờng bộ phục vụ đời sống dân sinh.

Để hoạt động giao thông của mỗi quốc gia đƣợc thông suốt và an toàn các nƣớc đã quan tâm đến việc ban hành Luật và hƣớng dẫn giáo dục ngƣời dân thi hành luật, đặc biệt là giáo dục học sinh trong việc thực hiện đúng Luật giao thông, nhƣ ở: Đức: Trƣờng học an toàn giao thông tại Đức đƣợc áp dụng nhằm nâng cao hiểu biết cộng đồng về an toàn giao thông thông qua việc giáo dục trẻ em. Mục đích là dạy trẻ em cách ứng xử khi tham gia giao thông tốt hơn. Biện pháp này đƣợc áp dụng từ năm 1949 với sự hợp tác của công ty Shell Đức, các nhà chức trách giáo dục và cảnh sát. Giáo dục lý thuyết dựa trên các luật giao thông và các hành vi ứng xử đƣợc bổ sung bằng các bài tập thực hành trong khu vực học tập, thƣờng tại sân trƣờng hoặc một khu vực gần đấy.

Tuy nhiên, điều quan trọng đƣợc đặt trên hết lại là việc đào tạo và kiểm tra các em trong vị trí là những ngƣời đi xe đạp. Giáo dục giao thông đƣờng bộ tại Đức là phần chính thức trong giáo dục trƣờng học, bao gồm trong chƣơng trình giảng dạy của năm thứ ba và năm thứ tƣ. Công ty Shell cung cấp xe đạp, mũ bảo hiểm, các biển báo giao thông cho trẻ em tại những trƣờng giao thông, phối hợp cùng với cảnh sát và các nhà chức trách giáo dục, cùng thúc đẩy chƣơng trình giáo dục giao thông. Nhật Bản: Nhật Bản rất chú trọng đó là công tác giáo dục an toàn giao thông.

Chính quyền Nhật Bản xác định đây là nhiệm vụ của toàn xã hội, đòi hỏi ngƣời dân phải nghiêm túc tự giác thực hiện và liên tục duy trì. Công tác giáo dục ATGT còn đƣợc Nhật Bản tập trung ngay từ bậc tiểu học và áp dụng song song với tình hình thực tế. Các hoạt động tuyên truyền về giao thông ở Nhật Bản thu đƣợc hiệu quả một phần nhờ gắn liền với thực tiễn. Giáo dục trong trƣờng 9 học, gia đình, các tổ chức xã hội, thông qua đài phát thanh, truyền hình, báo chí với nội dung phù hợp với từng lứa tuổi.

Nhờ vậy, tình trạng giao thông của Nhật Bản đã thay đổi theo hƣớng tích cực và trở thành một trong những quốc gia có hệ thống ATGT nhất trên thế giới. USA: Ngƣời dân Mỹ có ý thức rất cao khi tham gia giao thông, họ chấp hành luật rất nghiêm chỉnh mà không cần đến sự tác động của cảnh sát. Các mục tiêu an toàn đƣờng bộ đã đƣợc bao gồm trong các văn bản chính thức của các Mục tiêu Phát triển bền vững mới đƣợc thông qua bởi các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc tại New York. Kế hoạch giáo dục phổ biến an toàn giao thông mới (vừa đƣợc thông qua tại hội nghị thƣợng đỉnh Newyork tháng 12/2015) đƣợc triển khai đến toàn ngƣời dân.

Trong đó, chú ý cao đến sự tham gia giao thông của trẻ em, ngƣời cao tuổi và ngƣời khuyết tật. Russian: (theo CNN) Năm 2015, Hội Chữ thập đỏ Nga (RRC) đã có những tiến bộ đáng kể trong nỗ lực của họ với chính phủ Nga để tăng cƣờng các quy định về bảo trợ trẻ em tại Liên bang Nga. Trong tháng tƣ, Ủy ban Nhân quyền của Tổng thống (HRC) đã trở thành một ngƣời ủng hộ quan trọng của công việc của RRC. Mối quan hệ này rất quan trọng để thúc đẩy mục tiêu của RRC về quản lý và giáo dục trẻ em & học sinh vềATGT.

Nhìn chung, qua các công trình nghiên cứu của các quốc gia trên thế giới cho thấy công tác quản lý cũng nhƣ việc tổ chức hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh với những nội dung, phƣơng pháp, mục tiêu giáo dục và nhiều hình thức hoạt động giáo dục khác nhau. Ở Việt Nam Công tác quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông ngày càng đƣợc sự quan tâm trong các bậc học nhằm đảm bảo cho học sinh đƣợc mạnh khỏe, an toàn đáp ứng với nhu cầu trong cuộc sống, trong học tập và sự văn minh của xã hội. Qua đó, có rất nhiều văn bản chỉ đạo và các công trình nghiên cứu trong nƣớc đề cập đến vấn đề liên quan đến công tác quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông tại trƣờng tiểu học, cụ thể: Việt Nam là một nƣớc đang phát triển. Xét trên phƣơng diện ATGT cả nƣớc 10 trong 10 năm trở lại đây, tai nạn giao thông nói chung và đƣờng bộ nói riêng có tỉ lệ hàng năm giảm dần, nhƣng con số giảm còn rất nhỏ so với số ngƣời chết và bị thƣơng.

Vừa qua, theo ban ATGT quốc gia, Hội nghị tổng kết 5 năm công tác bảo đảm TTATGT giai đoạn 2011-2015 và định hƣớng giai đoạn 2016-2020 tại Hà Nội ngày 8/12/2015 cho thấy, công tác đảm bảo trật tự ATGT đã trở thành phong trào thi đua của các địa phƣơng, giữa các địa phƣơng, nhƣ một hiệu ứng dây chuyền của cả xã hội để kéo giảm TNGT. Ngoài ra, Phó Thủ tƣớng cũng đề nghị các địa phƣơng đều phải tổ chức đánh giá tìm biện pháp căn cơ để toàn quốc kéo giảm số ngƣời chết tai nạn giao thông xuống 5.000 ngƣời trong giai đoạn 2016-2020. Nhƣ vậy, vấn đề ATGT hiện nay theo mục tiêu đặt ra là vô cùng cấp thiết. Các chiến lƣợc giáo dục ATGT cần triển khai hàng loạt để giáo dục ý thức đến ngƣời tham gia giao thông, đặc biệt là trong công tác giáo dục ý thức cho thế hệ trẻ trong các nhà trƣờng.

Đối với bậc tiểu học là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, việc giáo dục an toàn giao thông cần đƣợc đặc biệt quan tâm và có nhiều ƣu thế thuận lợi: học sinh tiểu học dễ dàng tiếp nhận và hình thành ý thức, thái độ, hành vi tốt về ATGT nếu công tác này tổ chức một cách sinh động phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của các em. Vì vậy GD ATGT là một nội dung không thể thiếu trong công tác quản lý nhà trƣờng của ngƣời hiệu trƣởng trƣờng tiểu học trong bối cảnh hiện đại hoá, đô thị hoá ngày càng phát triển nhƣ hiện nay. Hiện nay chƣơng trình GD ATGT đã đƣợc vào giảng dạy trong nhà trƣờng Tiểu học, tuy nhiên chỉ là một môn học bổ sung vì vậy sự quan tâm của các nhà trƣờng, của chính các GV chƣa đúng mức, dẫn đến việc GD này không đủ để ý thức dần vào học sinh vì quá trình giáo dục nào cũng phải thƣờng xuyên và đồng bộ. Do vậy những ngƣời hiệu trƣởng các trƣờng tiểu học cần phải coi đây là một nội dung quan trọng trong công tác nhà trƣờng để góp phần giải quyết tận gốc vấn nạn giao thông hiện nay.

Bên cạnh các công văn, văn bản, kế hoạch của Bộ GD&ĐT, UBND Thành phố Hà Nội, Sở GD&ĐT Hà Nội nhƣ: Công văn số 5820/BGDĐT-CTHSSV về kế hoạch thực hiện công tác giáo dục an toàn giao thông trong trƣờng học; Kế hoạch số 704/KH-BGDDT về triển khai công tác giáo dục pháp luật về an toàn giao 11 thông năm học 2015-2016 trong toàn ngành giáo dục; Kế hoạch liên tịch số 9337/KHLT/BGDĐT-BCA- BGTVT -TWĐTN-ĐTHVN về tăng cƣờng công tác tuyên truyền, giáo dục, xử lý các vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông trong học sinh, sinh viên …. còn có một số công trình nghiên cứu đã đƣợc phổ biến rộng rãi trên phƣơng tiện thông tin đại chúng nhằm góp phần nâng cao ý thức tham gia giao thông cho ngƣời dân và đặc biệt là thanh niên, học sinh, bao gồm: Nguyễn Thị Thanh Vân (2008): Biện pháp quản lý giáo dục an toàn giao thông của Hiệu trƣởng các trƣờng tiểu học quận Đống Đa thành phố Hà Nội đã đề xuất 8 giải pháp bao gồm tất cả các đối tƣợng: nhà trƣờng, phụ huynh, học sinh, các lực lƣợng chức năng nhằm giáo dục ATGT cho học sinh tiểu học tại thành phố Hà Nội. (Nguyễn Thị Thanh Vân, 2008) Nguyễn Thị Thanh Thảo (2012) là tác giả của luận văn Giáo dục ý thức chấp hành luật giao thông đƣờng bộ cho học sinh trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay. Xác định bảo đảm ATGT cho học sinh là hết sức quan trọng trong mỗi năm học.

Luận văn trình bày một cách có hệ thống cơ sở lý luận về ý thức chấp hành Luật giao thông đƣờng bộ cho học sinh THPT trong giai đoạn hiện nay. Làm rõ thực trạng khảo sát và đƣa ra các giải pháp cơ bản tăng cƣờng giáo dục ý thức chấp hành Luật Giao thông đƣờng bộ cho học sinh THPT. (Nguyễn Thị Thanh Thảo, 2012) Tác giả Vũ Thị Thảo (2017) đã có luận văn viết về đề tài Quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh các trƣờng tiểu học quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng.Trong luận văn đã viết: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và phân tích đánh giá thực trạng QLGD ATGT đƣờng bộ trong các trƣờng Tiểu học quận Ngô Quyền thành phố Hải Phòng. Tác giả đã đề xuất 6 biện pháp QLGD ATGT, nhằm nâng cao chất lƣợng GDATGT cho học sinh trƣờng tiểu học.

(Vũ Thị Thảo, 2017) Tóm lại: các công trình, bài viết trong và ngoài nƣớc trên đây đã quan tâm đến việc giáo dục an toàn giao thông cho học sinh các cấp thông qua các văn bản quy định hƣớng dẫn, nhằm làm cho mọi ngƣời đặc biệt sinh viên, học sinh nhận thấy rất rõ tầm quan trọng của việc giáo dục an toàn giao thông trong nhà trƣờng.