Phần mở đầu Project, 2013). Ngoài ra, thông tư 30/2009/ Đánh giá (ĐG) năng lực tiếng Anh là một TT-BGDĐT ban hành ngày 22 tháng 10 năm trong những nhiệm vụ thiết yếu đối với giáo 2009 của Bộ GD & ĐT quy định về chuẩn viên tiếng Anh ở bậc phổ thông tại Việt Nam. nghề nghiệp dành cho giáo viên trung học cơ Bộ tiêu chuẩn nghề nghiệp dành cho giáo viên sở, và trung học phổ thông cũng yêu cầu giáo tiếng Anh phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào viên có khả năng đánh giá kết quả học tập của tạo (GD & ĐT) ban hành năm 2013 gồm 5 học sinh, phát triển cho học sinh năng lực tự lĩnh vực chuyên môn có quy định năng lực đánh giá và sử dụng kết quả đánh giá để cải ĐG trong lĩnh vực 2. Cụ thể, tiêu chí này yêu tiến việc dạy và học (Trích thông tư 30/2009/ cầu “giáo viên cần hiểu được các công cụ và TT-BGDĐT).
Bên cạnh đó, ĐG năng lực tiếng kỹ thuật ĐG trong ĐG thường xuyên và ĐG Anh còn là một nhiệm vụ trọng tâm trong Đề tổng kết, và có khả năng thiết kế và sử dụng án quốc gia về đổi mới dạy và học ngoại ngữ được các hình thức ĐG phù hợp với từng đối giai đoạn 2008-2020 do Bộ GD & ĐT chủ trì. tượng học viên để cải tiến việc giảng dạy Trong khuôn khổ đề án này, hàng nghìn giáo và đo lường năng lực cũng như tiến bộ của viên tiếng Anh công tác tại các cơ sở khảo thí học viên,” (National Foreign Language 2020 được Bộ ủy quyền đã và đang tham gia ĐG * Tác giả liên hệ.: 84-1669686968 năng lực tiếng Anh của đội ngũ giáo viên tiếng Email: duongthumai@yahoo.com Anh các cấp, từ tiểu học đến đại học. Mai và nnk / Tạp chí Nghiên cứu Nước ngoài, Tập 33, Số 1 (2017) 60-72 61 Những thực tiễn trên cho thấy Bộ GD & nói chung, và sau đó là các vấn đề cụ thể về lý ĐT đã và đang thực hiện những thay đổi tích luận và phương pháp cho việc xây dựng năng cực trong ĐG năng lực tiếng Anh. Bộ đã ban lực ĐG tiếng Anh trong nghiên cứu này.
hành nhiều quy định và chính sách hướng dẫn 2. Phương pháp xây dựng và xác trị một cho kiểm tra ĐG ở các cấp học và ở các phạm năng lực vi khác nhau. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế trong quá trình nâng 2. Nguyên tắc xây dựng năng lực - Khái cao năng lực ĐG tiếng Anh cho giáo viên niệm tính giá trị thống nhất (Đặng, 2011) như hạn chế về nhân lực tham Trong các nghiên cứu giáo dục hiện đại, gia công tác ĐG, chưa có yêu cầu cụ thể, rõ một khái niệm có thể đo lường và ĐG được ràng đối với các đối tượng tham gia ĐG, thiếu trong một bối cảnh cụ thể, ví dụ như một năng trình độ chuyên môn về ĐG, chưa có định lực cụ thể, thường được gọi tên là một cấu trúc nghĩa thành phần cụ thể của các kiến thức, (construct), vì khái niệm này thường vẫn được kỹ năng ĐG.
Các chính sách về chuẩn nghề xây dựng dựa trên các cơ sở lý thuyết cần thiết nghiệp do Bộ GD & ĐT ban hành cũng chỉ nhưng đã được điều chỉnh đi theo đặc điểm nêu yêu cầu chung chung về nhiệm vụ kiểm thực tế của một đối tượng nghiên cứu cụ thể. tra ĐG, do đó giáo viên còn lúng túng, khó Vấn đề trọng tâm trong xây dựng một cấu trúc khăn khi thực hiện nhiệm vụ công việc, các hoặc một năng lực là xác định được phương nhà đào tạo cũng gặp khó khăn khi xây dựng pháp và nguyên tắc thực hiện. Trong bài báo chương trình, khóa học về ĐG vì không có này, tính giá trị được nhóm tác giả lựa chọn là một nội hàm năng lực cụ thể để định hướng nguyên tắc quan trọng nhất, và từ đó trình bày cho quá trình đào tạo. Có thể nói, các khung một phương pháp xây dựng năng lực dựa trên năng lực ĐG trong các chương trình đào tạo nguyên tắc này.
và bồi dưỡng giáo viên cũng như các quy định Tính giá trị từng được định nghĩa đơn cho giáo viên về nhiệm vụ ĐG còn thiếu tính giản là sự phù hợp và chính xác của việc rõ ràng, tính đầy đủ và tính thuyết phục. giải thích kết quả của một quá trình đo lường Xuất phát từ các điều kiện và vấn đề tồn (Reynolds, Livingston, và Willson, 2006). Ba tại từ thực tiễn nói trên, từ nhu cầu nhiệm vụ dạng giá trị thường được đề cập trước đây bao công việc của giáo viên giảng dạy tiếng Anh, gồm: giá trị về nội dung (content), giá trị phân nhóm nghiên cứu nhận thấy cần xây dựng loại (criterion) và giá trị cấu trúc (construct). một khung miêu tả nội hàm các thành phần Từ những năm 70, khái niệm tính giá trị có của năng lực ĐG tiếng Anh theo một phương ý nghĩa bao quát hơn.
Các nghiên cứu và pháp tường minh, chú trọng tính khoa học và thảo luận gần đây về tính giá trị đều chịu ảnh tính giá trị của khung. Trong bài báo này, các hưởng từ quan điểm của Samuel Messick, tác giả sẽ đưa ra những vấn đề mà người xây người đã liên tiếp định nghĩa và xây dựng khái dựng năng lực nói chung và người xây dựng niệm tính giá trị hợp nhất trong một chuỗi các năng lực ĐG tiếng Anh nói riêng cần cân nhắc nghiên cứu của mình (1989, 1990, 1995), theo trong quá trình xây dựng và xác trị một khung đó “tính giá trị là một nhận xét tổng hợp về năng lực như vậy, bắt đầu bằng các vấn đề mức độ những căn cứ khoa học và cơ sở phương pháp luận cho việc xây dựng năng lực lý thuyết có thể chứng minh sự đúng đắn 62 Tạp chí Nghiên cứu Nước ngoài, Tập 33, Số 1 (2017) 60-72 và phù hợp của các nhận định ĐG về năng về tính giá trị có ảnh hưởng lớn nhất hiện nay lực và của các hành động có liên quan tới được ứng dụng trong ngành giáo dục, các dự kết quả ĐG” (Messick, 1989, tr. Các loại án và nghiên cứu về ĐG giáo dục. giá trị không còn phân tách như trước mà đã 2.
Hướng tiếp cận xây dựng năng lực với tương quan với nhau và đều liên quan đến tính trọng tâm là tính giá trị giá trị của cấu trúc/năng lực cần đo (Messick, 1990) (construct validity), bao gồm 6 khía Trong việc xây dựng khung cấu trúc cạnh (loại) như sau: (construct framework) với các nội hàm, một mặt, người nghiên cứu có thể tiếp cận theo hướng định tính, dựa vào các dữ liệu thực Khía cạnh Căn cứ xác định giá trị Nội dung Sự liên quan và tính đại diện của nội tế và ý kiến chuyên gia. Mặt khác, quá trình (content) dung dùng để đo lường so với khái xây dựng và xác trị một năng lực có thể thực niệm cấu trúc đang được đo Kết cấu Mối quan hệ tương quan của các hiện theo hướng tiếp cận định lượng. Điểm (structural) phần hoặc nội hàm: cấu trúc trong khác biệt của phương pháp tiếp cận theo Mối quan hệ tương quan giữa các thang chấm và khung năng lực cần đo hướng định lượng là nó chịu ảnh hưởng ít hơn Mối quan hệ tương quan của mức từ ý kiến trực giác của các chuyên gia hoặc năng lực đo được với các kết quả ĐG khác hoặc với các đặc điểm khác của các phân tích thống kê trong việc phân loại người học: cấu trúc ngoài độ khó của các tiêu chí ĐG. Tuy nhiên, dù là Quá trình Sự hợp lý và đầy đủ của quá trình (substantive) thực hiện năng lực của người học phát triển theo hướng tiếp cận định tính hay Khái quát hóa Những điểm giống và khác nhau định lượng thì các khung năng lực hiện nay (generalizability) trong quá trình thực hiện năng lực trong những lần ĐG khác nhau vẫn có một số nhược điểm nổi bật như: sự phụ Độ dao động của kết quả sau khi thuộc vào trực giác của chuyên gia, dẫn tới người học được hướng dẫn thêm Ngoại vi Mối quan hệ giữa các điểm số ĐG thiếu cơ sở khoa học cho sự tồn tại của năng (external) năng lực này và kết quả ĐG các năng lực, sự mập mờ trong việc mô tả các cấp độ lực tương tự hoặc năng lực khác năng lực: “tốt”, “rất tốt”, sự thiếu liên quan tới Hệ quả Ý nghĩa sử dụng của các nhận định (consequence) về điểm số, có xét tới các mục đích nhóm đối tượng sử dụng khung năng lực, hoặc ĐG ban đầu ngôn ngữ miêu tả không phù hợp và được vay Hình 1.
Các khía cạnh của tính giá trị mượn từ các khung năng lực cho đối tượng (Messick, 1990) khác, sự đơn giản hóa quá mức quá trình thực hiện năng lực, dẫn tới miêu tả thiếu các năng Chỉ khi các khía cạnh trên được quan tâm lực thành phần. kiện để được công nhận là có giá trị. Càng nhiều khía cạnh được chứng minh thì tính Đáp lại những chỉ trích đó, Griffin, giá trị càng được đảm bảo. Quan điểm của Adams, Martins và Tomlinson (1988) đã giới Messick về tính giá trị thống nhất, chú trọng thiệu một phương pháp xây dựng khung năng cả nhận định về năng lực và cách sử dụng kết lực có thể hạn chế được những hạn chế nói quả ĐG năng lực như trên, được nhiều chuyên trên, và phù hợp với định nghĩa tính giá trị gia giáo dục đầu ngành ủng hộ và tiếp tục phát hợp nhất của Messick (1989).
Dựa trên quy triển (Popham, 2002; Reynolds và ctv, 2006). trình này, Griffin, Nguyen và Gillis (2004) đã Đây có thể coi là một trong những lý thuyết đưa ra một quy trình chi tiết có thể áp dụng D. Mai và nnk / Tạp chí Nghiên cứu Nước ngoài, Tập 33, Số 1 (2017) 60-72 63 để đánh giá năng lực ngôn ngữ. Các bước Bước 4: Áp dụng khung năng lực thực hiện thiết kế năng lực, các minh chứng Trong bước này, người nghiên cứu áp được thu thập trong từng bước thiết kế năng dụng khung năng lực đã qua ĐG thử nghiệm lực cũng như cách ĐG tính giá trị của năng vào thực tế với một số lượng mẫu nhất định.
lực qua từng bước sẽ được miêu tả trong mối Những người tham gia áp dụng đều đã hiểu rõ liên hệ tới lý thuyết về tính giá trị thống nhất năng lực này trước khi tham gia. Số liệu được (Messick, 1989, 1990, 1995) cụ thể ở phần thu thập, làm rõ và phân tích nhằm tìm ra các dưới đây. minh chứng định lượng về cấu trúc năng lực.