Luận văn ThS: Conceptual Metaphors in English Novels - ĐH Thủ Dầu Một

Luận văn phân tích conceptual metaphors in english novels, làm rõ cơ chế chuyển nghĩa ẩn dụ ý niệm và giá trị nghệ thuật trong tác phẩm văn học Anh.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Uyên
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thanh Dũ
• Trường học: Trường Đại học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ Anh
• Đề tài: Conceptual Metaphors in English Novels
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Bình Dương

Tóm tắt

I. Tổng quan về ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết tiếng Anh

Ẩn dụ khái niệm đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích ngôn ngữ tiểu thuyết tiếng Anh. Đây là phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa ngôn ngữ, tư duy và văn hóa thông qua việc sử dụng các ẩn dụ nhằm biểu đạt khái niệm trừu tượng. Các nhà văn thường sử dụng ẩn dụ để truyền tải thông điệp sâu sắc về tình cảm, xã hội và triết lý sống. Nghiên cứu về ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết không chỉ giúp hiểu rõ cấu trúc ngôn ngữ mà còn khám phá tư duy sáng tạo của tác giả. Những tác phẩm kinh điển như của Jane Austen, Charles Dickens hay Virginia Woolf đều chứa đựng hệ thống ẩn dụ phong phú, phản ánh bối cảnh xã hội đương thời. Phương pháp này cũng được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực ngôn ngữ học nhận thức, góp phần giải thích cơ chế nhận thức của con người thông qua ngôn ngữ.

1.1. Định nghĩa và vai trò của ẩn dụ khái niệm

Ẩn dụ khái niệm (conceptual metaphor) là quá trình hiểu và diễn đạt một khái niệm trừu tượng thông qua một khái niệm khác có tính chất cụ thể hơn. Theo Lakoff và Johnson (1980), ẩn dụ không chỉ là biện pháp tu từ mà còn là công cụ tư duy quan trọng. Trong tiểu thuyết, ẩn dụ khái niệm giúp tác giả xây dựng hệ thống biểu tượng phức tạp, thể hiện quan điểm cá nhân về thế giới. Ví dụ, việc sử dụng ẩn dụ 'TIME IS MONEY' trong các tác phẩm thế kỷ 19 phản ánh sự thay đổi quan niệm xã hội về giá trị thời gian. Các nhà nghiên cứu như Gibbs (2017) đã chứng minh rằng ẩn dụ khái niệm tồn tại trong mọi tầng lớp ngôn ngữ, từ giao tiếp hàng ngày đến sáng tác văn học.

1.2. Lịch sử nghiên cứu ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết

Nghiên cứu ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết bắt đầu từ những năm 1980 với công trình của Lakoff và Johnson. Đến nay, lĩnh vực này đã phát triển mạnh mẽ với sự đóng góp của nhiều học giả quốc tế như Semino, Steen và các nhà nghiên cứu Việt Nam như Lý (2012) và Nguyễn (2019). Các nghiên cứu ban đầu tập trung vào phân loại ẩn dụ, trong khi các công trình gần đây mở rộng sang phân tích chức năng xã hội và văn hóa của chúng. Tại Việt Nam, việc ứng dụng lý thuyết này vào phân tích tiểu thuyết Anh vẫn còn khá mới mẻ. Các luận án như của Uyên (2024) đã bước đầu khai phá hướng nghiên cứu này bằng cách áp dụng khung lý thuyết vào tác phẩm của Jane Austen.

II. Phân tích chức năng của ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết

Ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết không chỉ là biện pháp tu từ mà còn là công cụ quan trọng để thể hiện tư tưởng tác giả. Chúng giúp tạo nên chiều sâu ý nghĩa cho tác phẩm thông qua việc kết nối các khái niệm trừu tượng với hình ảnh cụ thể. Trong tiểu thuyết, ẩn dụ thường được sử dụng để khắc họa nhân vật, xây dựng bối cảnh và truyền tải thông điệp chủ đề. Ví dụ, trong tác phẩm của Jane Austen, ẩn dụ về 'con đường hôn nhân' thường được sử dụng để thể hiện những rào cản xã hội đối với phụ nữ thế kỷ 19. Các nhà nghiên cứu như Semino (2008) đã chỉ ra rằng ẩn dụ khái niệm trong văn học thường phức tạp hơn so với giao tiếp hàng ngày do tính nghệ thuật cao.

2.1. Ẩn dụ khái niệm trong xây dựng nhân vật

Ẩn dụ đóng vai trò quan trọng trong việc khắc họa tính cách và tâm lý nhân vật thông qua ngôn ngữ. Các tác giả sử dụng ẩn dụ để thể hiện quan điểm, cảm xúc và động cơ hành động của nhân vật. Ví dụ, trong 'Pride and Prejudice', Austen sử dụng ẩn dụ về 'sự đóng băng' để miêu tả thái độ lạnh lùng ban đầu của Darcy, từ đó thể hiện sự thay đổi trong nhận thức của nhân vật. Những ẩn dụ như vậy không chỉ làm phong phú ngôn ngữ nhân vật mà còn giúp độc giả hiểu sâu hơn về diễn biến tâm lý. Nghiên cứu của Kövecses (2010) cho thấy các ẩn dụ về tình cảm thường dựa trên trải nghiệm cơ thể, giúp tạo nên sự đồng cảm nơi người đọc.

2.2. Ẩn dụ khái niệm trong thể hiện chủ đề xã hội

Ẩn dụ khái niệm là phương tiện quan trọng để phản ánh các vấn đề xã hội trong tiểu thuyết. Chúng giúp tác giả truyền tải thông điệp về bất bình đẳng, giai cấp hay quan niệm giới tính một cách tinh tế. Ví dụ, trong 'Jane Eyre', Charlotte Brontë sử dụng ẩn dụ về 'ngọn lửa' để thể hiện khát vọng tự do và sức mạnh nội tâm của nhân vật chính. Các nhà nghiên cứu như Steen (2011) đã chỉ ra rằng ẩn dụ xã hội thường mang tính biểu tượng cao, đòi hỏi người đọc phải giải mã qua nhiều tầng nghĩa. Việc phân tích hệ thống ẩn dụ trong tiểu thuyết giúp hiểu rõ hơn về bối cảnh lịch sử và quan điểm của tác giả.

III. Phương pháp phân tích ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết

Phân tích ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết đòi hỏi sự kết hợp giữa lý thuyết ngôn ngữ học nhận thức và phương pháp phân tích văn học. Các nhà nghiên cứu thường sử dụng khung phân loại của Lakoff và Johnson (1980) để xác định các mô hình ẩn dụ cơ bản. Phương pháp phân tích bao gồm việc xác định nguồn (source domain) và đích (target domain) của ẩn dụ, sau đó đánh giá chức năng nghệ thuật của chúng trong ngữ cảnh cụ thể. Đối với tiểu thuyết Anh, việc kết hợp phân tích ngôn ngữ với bối cảnh lịch sử xã hội là vô cùng quan trọng. Các công trình như của Gibbs (2017) đã chứng minh rằng phương pháp này mang lại những hiểu biết sâu sắc về tư duy sáng tạo của tác giả.

3.1. Khung lý thuyết phân tích ẩn dụ khái niệm

Khung lý thuyết cơ bản nhất cho phân tích ẩn dụ khái niệm là lý thuyết của Lakoff và Johnson (1980), trong đó ẩn dụ được xem là công cụ tư duy chứ không đơn thuần là biện pháp tu từ. Phương pháp phân tích bao gồm việc xác định các mô hình ẩn dụ cơ bản như 'LIFE IS A JOURNEY' hay 'ARGUMENT IS WAR'. Đối với tiểu thuyết, việc phân loại ẩn dụ theo chức năng (ẩn dụ nhận thức, ẩn dụ xã hội, ẩn dụ cảm xúc) giúp làm rõ vai trò của chúng trong tác phẩm. Các nhà nghiên cứu gần đây như Semino (2008) đã mở rộng khung lý thuyết này bằng cách tích hợp yếu tố văn hóa và lịch sử vào phân tích.

3.2. Ứng dụng phương pháp phân tích vào tiểu thuyết Anh

Việc áp dụng phương pháp phân tích ẩn dụ khái niệm vào tiểu thuyết Anh đòi hỏi sự kết hợp giữa lý thuyết ngôn ngữ học nhận thức và phương pháp nghiên cứu văn học. Các nhà nghiên cứu thường lựa chọn các tác phẩm tiêu biểu như của Jane Austen, Charles Dickens hay Virginia Woolf để phân tích. Phương pháp bao gồm việc lập danh mục ẩn dụ, phân loại theo chức năng và đánh giá tác động nghệ thuật của chúng. Ví dụ, nghiên cứu của Uyên (2024) đã áp dụng phương pháp này vào phân tích ẩn dụ trong 'Pride and Prejudice' và 'Emma', cho thấy sự tiến hóa trong cách sử dụng ẩn dụ của Austen qua các giai đoạn sáng tác.

IV. Kết luận và ứng dụng nghiên cứu ẩn dụ khái niệm

Nghiên cứu ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết tiếng Anh không chỉ góp phần làm sáng tỏ ngôn ngữ văn học mà còn mở ra hướng tiếp cận mới trong phân tích văn bản. Kết quả nghiên cứu cho thấy ẩn dụ khái niệm đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng tác giả, xây dựng hình tượng nhân vật và truyền tải thông điệp xã hội. Những phát hiện này có thể ứng dụng trong giảng dạy ngôn ngữ Anh, biên soạn giáo trình và phân tích văn học so sánh. Đặc biệt, việc nghiên cứu ẩn dụ khái niệm giúp nâng cao khả năng đọc hiểu văn bản cho người học tiếng Anh. Trong tương lai, cần mở rộng nghiên cứu sang các tác giả khác và so sánh giữa các nền văn hóa khác nhau để làm phong phú thêm lĩnh vực này.

4.1. Những đóng góp chính của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã hệ thống hóa lý thuyết về ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết tiếng Anh, cung cấp khung phân tích toàn diện cho các học giả. Kết quả phân tích cho thấy ẩn dụ khái niệm không chỉ là biện pháp tu từ mà còn là công cụ tư duy quan trọng trong sáng tác văn học. Những phát hiện mới về vai trò của ẩn dụ trong xây dựng nhân vật và thể hiện chủ đề xã hội đã đóng góp vào kho tàng lý luận văn học đương đại. Đặc biệt, nghiên cứu đã chứng minh tầm quan trọng của cách tiếp cận liên ngành giữa ngôn ngữ học nhận thức và nghiên cứu văn học.

4.2. Hướng phát triển tương lai

Trong tương lai, nghiên cứu về ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết tiếng Anh cần được mở rộng theo nhiều hướng khác nhau. Một hướng đi hứa hẹn là so sánh hệ thống ẩn dụ giữa các nền văn hóa khác nhau, đặc biệt là giữa văn học phương Tây và phương Đông. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên vào phân tích ẩn dụ khái niệm có thể mang lại những kết quả đột phá. Các nghiên cứu tiếp theo cũng nên tập trung vào phân tích ẩn dụ trong tiểu thuyết đương đại, nơi mà sự sáng tạo ngôn ngữ ngày càng phong phú. Cuối cùng, việc xây dựng cơ sở dữ liệu ẩn dụ khái niệm trong tiểu thuyết Anh sẽ là nguồn tài nguyên quý giá cho cộng đồng học thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BINH DUONG PROVINCIAL PEOPLE’S COMMITTEE THU DAU MOT UNIVERSITY NGUYỄN THỊ PHƯƠNG UYÊN CONCEPTUAL METAPHORS IN ENGLISH NOVELS MAJOR: ENGLISH LANGUAGE MAJOR CODE: 8220201 MASTER THESIS IN ENGLISH LANGUAGE BINH DUONG PROVINCE – 2024 BINH DUONG PROVINCIAL PEOPLE’S COMMITTEE THU DAU MOT UNIVERSITY NGUYỄN THỊ PHƯƠNG UYÊN CONCEPTUAL METAPHORS IN ENGLISH NOVELS MAJOR: ENGLISH LANGUAGE MAJOR CODE: 8220201 MASTER THESIS IN ENGLISH LANGUAGE SUPERVISED BY TRẦN THANH DŨ, Ph. BINH DUONG PROVINCE – 2024 ACKNOWLEDGEMENTS First and foremost, I would like to express my deep gratitude to Dr. Tran Thanh Du, my supervisor, for his valuable instructions and enthusiastic assistance during my research. He has offered me many helpful suggestions and valuable advice about this study.

I would not have been able to finish my thesis without his meticulous guidance. He critically read my thesis and gave me helpful comments so that I could perfect it. Another special thanks go to all the professors who have taught me during the Master Course in English Language. These lecturers have provided me with fascinating and helpful lessons filled with practical approaches and techniques for teaching and learning English.

These have helped me focus and develop my studies. The benefits of the courses are invaluable. They explained approaches and techniques used in teaching and learning English that I had never heard of before. They are experienced lecturers.

I am filled with deep appreciation for my family, whose consistent support and encouragement have been a source of strength throughout my academic journey and the creation of this thesis. i STATEMENT OF ORIGINALITY I, hereby, certify my authorship of the thesis entitled “Conceptual Metaphors in English Novels”. This thesis has not been submitted for the award of any degree or diploma from any other tertiary institution. To the best of my knowledge, except for the indication of reference, this thesis contains no material published by another person, nor material which has been accepted for the award of any other degree or diploma in any university or other tertiary institution.

This thesis is submitted in fulfillment of the requirements for the M. degree after a thorough review of its progress. Binh Duong, July 2024 NGUYỄN THỊ PHƯƠNG UYÊN ii RETENTION OF USE I, hereby, state that I, Nguyễn Thị Phương Uyên, being the candidate for the degree of Master of English Language, accept the requirements for the University relating to the retention and use of Master’s Theses deposited in the library. In terms of these conditions, I agree that the original of my thesis deposited in the library should be accessible for study and research, following the normal conditions established by the Library for care, loan, and reproduction of theses.

Binh Duong, July 2024 NGUYỄN THỊ PHƯƠNG UYÊN iii TABLE OF CONTENTS Acknowledgments. i Statement of originality. ii Retention of use. iii Table of contents.

iv List of figures. vi List of tables. vi List of abbreviations. Background of the study.

Scope of the study. Aims and objectives of the study. Aims of the study. Objectives of the study.

Significance of the study. Overview of the chapters. Definitions of metaphor. Differences between traditional and conceptual metaphor.

Conceptual Metaphor Theory. Classifications of conceptual metaphor. Metaphors in literature. Functions of metaphor in literature.

Characteristics of metaphor in literature. The literary period of Jane Austen. Jane Austen’s novels. Data collection and sampling.

Data analysis procedures. Reliability and validity. ANALYSIS AND FINDINGS. Analysis of metaphors in Jane Austen’s novels.

Metaphors in the novel “Sense and Sensibility”. Metaphors in the novel “Pride and Prejudice”. Metaphors in the novel “Mansfield Park”. Metaphors in the novel “Emma”.

Quantitative comparison of metaphor types across Jane Austen’s novels. Predominant conceptual metaphors in Jane Austen’s novels. CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS. Implications and recommendations.

Limitations of the study. Recommendations for further research .125 v LIST OF TABLES Chapter 4. The different varieties of metaphors used in Jane Austen’s novels .105 LIST OF FIGURES Chapter 2. “LOVE IS JOURNEY” Metaphor.

Three types of metaphors used in the four novels of Jane Austen .105 LIST OF ABBREVIATIONS Chapter 1 .2 CMT: Conceptual Metaphor Theory .2 vi ABSTRACT This thesis explores the use of conceptual metaphors in four significant novels by Jane Austen: “Sense and Sensibility,” “Pride and Prejudice,” “Mansfield Park,” and “Emma.” Using a systematic analysis grounded in cognitive linguistics and literary theory, the study identifies, categorizes, and interprets the various conceptual metaphors that underpin Austen’s narrative techniques, character development, and thematic explorations. The research uncovers a rich tapestry of metaphorical frameworks strategically employed by Austen to illuminate the complexities of love, marriage, and societal norms in early 19th-century England. Key findings include exploring the metaphorical themes and the images that author Jane Austen often used to apply metaphor in her works. Each novel showcases distinct metaphorical themes that align with its central concerns.

The study demonstrates how Austen skillfully interweaves structural, ontological, and orientational metaphors to create multidimensional representations of her characters’ inner lives and social realities. By elucidating the cognitive underpinnings of Austen’s literary artistry, this research contributes to a deeper understanding of her enduring appeal and relevance. It also offers fresh insights into the role of conceptual metaphors in shaping narrative structure, character depth, and thematic resonance in literature more broadly. Keywords: conceptual metaphors, cognitive linguistics, English novels, English literature, literary analysis, vii CHAPTER 1.

INTRODUCTION In this chapter, an introduction to the thesis is presented, which includes the background of the study, the aims and objectives of the study, and the research questions. The study’s scope and significance are also provided in this chapter. At the end of this chapter, the researcher provides an overview of the chapters in this research. Background of the study Metaphor has long been recognized as a fundamental human language and cognition element.

It goes beyond a poetic device or rhetorical flourish and permeates everyday speech and thought, shaping our understanding of abstract concepts through more concrete, experiential domains. According to Zhang (2009), metaphor serves as a vehicle for comprehending the world rather than just a rhetorical device. The study of metaphor is a relatively recent branch of linguistic research that has captivated scholars since ancient times. This field consists of two primary perspectives: traditional metaphor aligned with rhetorical studies and modern metaphor rooted in cognitive linguistics.

Traditionally, metaphor was regarded as a figure of speech, an artistic tool to embellish language and convey meaning through comparison. In Aristotle’s renowned work “Poetics,” he defines metaphor as “giving the thing a name that belongs to something else; the transference being either from genus to species, or from species to genus, or species to species, or on the grounds of analogy” (Chun, 2005). The traditional view holds that metaphor is simply a rhetorical phenomenon, a shift from one word to another, enhancing the expressiveness and ornamentation of language. In the 20th century, there was a gradual shift in the understanding of metaphor.

Philosophers and linguists began recognizing its pervasive nature in everyday language and its potential cognitive functions. Richards (1936) proposed that metaphor was not just a matter of language but of thought, suggesting that it involved an “interaction” between two ideas. Black (1962) further developed this notion with his “interaction theory” of metaphor, arguing that metaphorical expressions create new meanings by bringing together different conceptual domains. These developments set the stage for a significant reconceptualization of metaphor that emerged in the late 1970s and early 1980s, fundamentally altering our understanding of language, thought, and the human conceptual system.

Since the 1980s, metaphor studies have taken on a 1 new perspective, as evidenced by “Metaphors We Live By,” co-authored by Lakoff and Johnson (1980). This work has revolutionized the core studies of metaphor in the linguistic field, proposing that metaphor is a matter of thought and action rather than merely a device of poetic imagination and rhetorical flourish. All of these studies illustrate the cognitive nature of metaphor, indicating that metaphor plays a role in mediating human understanding and worldview (Chun, 2005). The publication of “Metaphors We Live By” by George Lakoff and Mark Johnson in 1980 marked a watershed moment in metaphor studies.

Lakoff and Johnson proposed that metaphor was not merely a linguistic phenomenon but a fundamental aspect of human cognition. They introduced the concept of “conceptual metaphor,” arguing that abstract concepts are systematically understood and experienced in terms of more concrete, physical concepts. According to Conceptual Metaphor Theory (abbreviated to CMT), metaphors are not isolated linguistic expressions but reflect underlying conceptual mappings between different domains of experience. CMT posits that these conceptual metaphors are grounded in bodily experiences and cultural contexts.

They arise from correlations in our everyday experiences and become entrenched in our cognitive systems, shaping how we think and reason about abstract concepts. The theory has had far-reaching implications across various disciplines, including linguistics, cognitive science, psychology, philosophy, and literary studies. It has provided new insights into how language reflects and shapes thought, how abstract reasoning is grounded in physical experience, and how cultural variations in metaphorical thinking can reveal worldview differences. In the realm of literature, CMT has provided invaluable insights into how authors employ language to convey complex ideas and emotions.

By analyzing the underlying conceptual metaphors in literary works, researchers can better understand the cognitive processes involved for both authors and readers. Additionally, this approach sheds light on the cultural and historical contexts that shape these metaphorical interpretations. In his work from 2005, Eagleton defines a novel as a work of fiction that often delves into human understanding and life experiences. Novels communicate various values related to society, culture, and education.

The novel, as a literary form, provides fertile ground for the study of conceptual metaphors. The novel emerged in its modern form in the 18th century and has become one of the most prominent and influential 2 literary genres. Its expansive nature allows for the development of complex characters, intricate plots, and detailed explorations of human thoughts, emotions, and social interactions. Novels present a distinctive opportunity to explore the conceptual frameworks of their authors and the societies they portray.

They construct intricate conceptual landscapes through elaborate narratives where abstract ideas are brought to life through tangible situations and experiences. This quality makes novels an ideal platform for manifesting and examining conceptual metaphors. The use of metaphor in novels transcends mere linguistic embellishment. Authors systematically employ metaphors to structure narratives, develop themes, and convey complex emotional and psychological states with depth and sophistication.

These metaphors operate at various levels, including the linguistic level (individual metaphorical expressions used in the text), conceptual level (underlying conceptual metaphors), and narrative level (extended metaphors or allegories structuring plot elements or themes). Analyzing these different levels of metaphor use allows researchers to gain insights into how authors conceptualize and communicate abstract ideas, reflect or challenge dominant metaphors of their time, and contribute to shaping readers’ understanding of complex concepts. In addition, novels frequently explore human experiences and emotions, which makes them valuable for analyzing how conceptual metaphors function in various cultural and historical settings. Novels enable us to observe how metaphorical thinking changes over time and differs between cultures, offering essential insights for studies on conceptual metaphor.

Jane Austen (1775-1817) holds a unique and significant position in English literature. She was born in Steventon, Hampshire, to a close-knit family of modest means but respectable social standing. This upbringing enabled Austen to develop a perceptive understanding of social interactions and a sharp wit that became defining features of her literary style. Austen lived during a significant period of social and cultural change in England.

The late 18th and early 19th centuries marked the transition from the Georgian era to the Regency period, characterized by evolving social norms, the rise of the middle class, and changing ideas about individual rights and personal freedom.