Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại các trường tiểu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học huyện năm căn tỉnh cà mau, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả

• Tác giả: Dương Nhơn Dũng
• Người hướng dẫn: NGND. Thái Văn Long
• Trường học: Đại học Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Giáo dục học
• Đề tài: Biện Pháp Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Ở Các Trường Tiểu Học Huyện Năm Căn, Tỉnh Cà Mau
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NĂM CĂN, TỈNH CÀ MAU
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.3. Hoạt động dạy học ở các trường tiểu học
• 1.4. Nội dung quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học
• 2. Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NĂM CĂN, TỈNH CÀ MAU
• 2.1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau
• 2.1.1. Tình hình kinh tế, xã hội huyện Năm Căn
• 2.1.2. Tình hình phát triển giáo dục và đào tạo huyện Năm Căn
• 2.1.3. Thực trạng về quy mô cơ sở vật chất, trường, lớp, học sinh tiểu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau
• 2.2. Thực trạng về cán bộ quản lý - giáo viên tiểu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau
• 2.2.1. Tình hình đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học huyện Năm Căn
• 2.2.2. Tình hình đội ngũ GV tiểu học của huyện Năm Căn
• 2.2.3. Về chất lượng học tập của học sinh tiểu học huyện Năm Căn
• 2.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học huyện Năm Căn
• 2.3.1. Thực trạng về phân công giảng dạy cho giáo viên tiểu học
• 2.3.2. Thực trạng về quản lý việc thực hiện chương trình và kế hoạch giảng dạy ở các trường tiểu học huyện Năm Căn
• 2.3.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy trên lớp của giáo viên tiểu học
• 2.3.4. Thực trạng quản lý kế hoạch công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên
• 2.3.5. Thực trạng quản lý cơ sở vật chất - trang thiết bị dạy học trường tiểu học
• 2.3.6. Thực trạng quản lý công tác thi đua khen thưởng trường tiểu học
• 2.4. Đánh giá chung về thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học huyện Năm Căn
• 2.4.1. Những tồn tại
• 2.4.2. Nguyên nhân
• 3. Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC HUYỆN NĂM CĂN, TỈNH CÀ MAU
• 3.1. Cơ sở và nguyên tắc đề ra biện pháp
• 3.1.1. Cơ sở đề xuất các biện pháp
• 3.1.2. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.2. Một số biện pháp cụ thể
• 3.2.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch và tổ chức trong quản lý hoạt động giảng dạy
• 3.2.2. Biện pháp 2: Bồi dưỡng, tự bồi dưỡng nâng cao nhận thức tư tưởng, trình độ và năng lực chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ quản lý và GV
• 3.2.3. Biện pháp 3: Quản lý hoạt động dạy và học tập của học sinh
• 3.2.4. Biện pháp 6: Quản lý đổi mới phương pháp dạy học
• 3.2.5. Biện pháp 7: Quản lý quy chế chuyên môn và hoạt động tổ, khối chuyên môn
• 3.2.6. Biện pháp 8: Quản lý công tác kiểm tra chuyên môn đối với giáo viên và kiểm tra chất lượng học sinh
• 3.2.7. Biện pháp 9: Quản lý đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
• 3.2.8. Mối quan hệ và điều kiện thực hiện các biện pháp
• 3.3. Kết quả khảo sát mức độ khả thi của các biện pháp
• PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• BẢNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
• DANH MỤC CÁC BẢNG

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung

Luận văn thạc sĩ giáo dục học này tập trung vào việc phân tích và đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại các trường tiểu học ở huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau. Nghiên cứu này nhằm mục đích nâng cao chất lượng giáo dục học, cải thiện chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giáo dục hiện đại. Tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học, bao gồm khảo sát thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học. Qua đó, luận văn đã chỉ ra rằng việc quản lý hiệu quả hoạt động dạy học không chỉ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn tạo ra môi trường học tập tốt hơn cho học sinh tiểu học.

1.1. Tầm quan trọng của quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo rằng các giáo viên tiểu học thực hiện đúng chương trình giảng dạy, đồng thời phát huy tối đa khả năng của học sinh tiểu học. Theo Nghị quyết 29-NQ/TW của Đảng, việc đổi mới phương pháp dạy học là cần thiết để phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Luận văn nhấn mạnh rằng biện pháp quản lý cần phải linh hoạt và phù hợp với thực tiễn tại các trường tiểu học ở huyện Năm Căn để đáp ứng nhu cầu phát triển giáo dục trong bối cảnh hiện nay.

II. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học

Nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng quản lý hoạt động dạy học tại các trường tiểu học ở huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau. Chất lượng giáo dục hiện tại gặp nhiều thách thức, bao gồm cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu, đội ngũ giáo viên còn hạn chế về chuyên môn và phương pháp dạy học. Điều này dẫn đến việc học sinh tiểu học không tiếp thu kiến thức một cách hiệu quả. Luận văn đã tiến hành khảo sát và phân tích số liệu từ các trường học để chỉ ra những tồn tại trong công tác quản lý, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học.

2.1. Đánh giá thực trạng

Đánh giá thực trạng cho thấy rằng quản lý hoạt động dạy học tại các trường tiểu học huyện Năm Căn còn nhiều bất cập. Chất lượng học sinh tiểu học không đồng đều, một số học sinh chưa đạt yêu cầu học lực. Nhiều giáo viên chưa được bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, ảnh hưởng đến phương pháp dạy học và kết quả học tập của học sinh. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sự phối hợp giữa các phòng ban trong ngành giáo dục chưa chặt chẽ, dẫn đến tình trạng thiếu đồng bộ trong quản lý và triển khai chương trình giáo dục.

III. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học

Luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dạy học tại các trường tiểu học huyện Năm Căn. Những biện pháp này bao gồm: xây dựng kế hoạch quản lý chặt chẽ, tổ chức bồi dưỡng cho giáo viên về phương pháp dạy học mới, tăng cường sự phối hợp giữa các phòng ban trong quản lý giáo dục, và thực hiện các chương trình khen thưởng để khuyến khích giáo viên và học sinh. Các biện pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn tạo động lực cho giáo viên và học sinh trong quá trình dạy và học.

3.1. Các biện pháp cụ thể

Các biện pháp cụ thể được đề xuất trong luận văn bao gồm: 1) Tăng cường công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên thông qua các khóa học ngắn hạn; 2) Xây dựng kế hoạch giảng dạy linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và khả năng của học sinh; 3) Tổ chức các hoạt động ngoại khóa để phát triển kỹ năng sống cho học sinh; 4) Thiết lập hệ thống đánh giá và khen thưởng nhằm khuyến khích giáo viên và học sinh nỗ lực hơn trong học tập và giảng dạy. Những biện pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng dạy học tại các trường tiểu học.

IV. Kết luận và kiến nghị

Luận văn kết luận rằng việc quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học huyện Năm Căn cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Các biện pháp quản lý được đề xuất không chỉ mang tính lý thuyết mà còn có tính khả thi cao trong thực tiễn. Tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị đối với các cấp quản lý giáo dục nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các biện pháp này. Việc triển khai hiệu quả các biện pháp sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện cho học sinh tiểu học tại huyện Năm Căn.

4.1. Kiến nghị

Tác giả kiến nghị các cấp quản lý giáo dục cần có sự quan tâm hơn nữa đến việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên, đồng thời cần có các chính sách khuyến khích hợp lý để động viên giáo viên trong công tác giảng dạy. Bên cạnh đó, cần tăng cường cơ sở vật chất cho các trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức các hoạt động dạy học hiệu quả. Những kiến nghị này sẽ góp phần tạo ra một môi trường học tập tốt hơn cho học sinh tiểu học và nâng cao chất lượng giáo dục tại huyện Năm Căn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục tiểu học giữ vị trí nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất và thẩm mỹ của học sinh. Tại huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau – địa bàn thuộc vùng cực Nam Tổ quốc với diện tích tự nhiên 49.539,61 ha và quy mô dân số 84.344 người – công tác giáo dục luôn đối mặt với những rào cản đặc thù về địa lý sông nước và điều kiện kinh tế xã hội. Tính đến năm học 2013-2014, toàn huyện có 14 trường tiểu học với 216 lớp học, thu hút 5.772 học sinh và đội ngũ 323 giáo viên trực tiếp công tác. Trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, công tác quản lý hoạt động dạy học tại địa phương xuất hiện nhiều thách thức mang tính cấp bách.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy học của người hiệu trưởng, từ đó xác lập hệ thống 9 biện pháp quản lý khoa học, đồng bộ và có tính khả thi cao. Phạm vi nghiên cứu tập trung đánh giá dữ liệu thực tiễn tại 14 trường tiểu học trên địa bàn huyện Năm Căn trong giai đoạn 3 năm học liên tiếp từ năm 2011 đến năm 2014. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện rõ qua việc cung cấp giải pháp chuẩn hóa năng lực cho 30 cán bộ quản lý, nâng cao chất lượng chuyên môn cho hơn 320 giáo viên, duy trì tỷ lệ huy động trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt 98,5% và từng bước kéo giảm tỷ lệ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ năng xuống dưới mức 1,0%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng tư tưởng giáo dục tiến bộ của thế giới kết hợp với lý luận quản lý giáo dục hiện đại tại Việt Nam. Về mặt lịch sử tư tưởng, đề tài kế thừa nguyên tắc trực quan và tính hệ thống của Comenxki, quan điểm kích thích tư duy độc lập của John Locke và Jean-Jacques Rousseau, cùng phương pháp đối thoại gợi mở của Socrates. Về mặt quản trị học, nghiên cứu vận dụng định nghĩa quản lý của Karl Marx về sự phối hợp lao động xã hội và tư tưởng của Mary Parker Follett về nghệ thuật điều hành thông qua con người. Đồng thời, khung lý thuyết tiếp thu các mô hình quản lý giáo dục của Giáo sư Phạm Minh Hạc và Tiến sĩ Trần Kiểm, tiếp cận quá trình dạy học như sự thống nhất hữu cơ giữa hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò.

Khung lý thuyết của luận văn làm sáng tỏ 4 khái niệm then chốt:

1. Quản lý: Sự tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm tối ưu hóa các nguồn lực để đạt mục tiêu tổ chức.
2. Quản lý giáo dục: Hệ thống các tác động tự giác, hợp quy luật của bộ máy quản lý đến mọi thành tố giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu phát triển nhân cách người học.
3. Quản lý trường tiểu học: Hoạt động điều hành của người hiệu trưởng dựa trên cơ sở pháp lý của Quyết định 51/2007/QĐ-BGDĐT nhằm sử dụng hiệu quả tài chính, cơ sở vật chất và nhân lực.
4. Quản lý hoạt động dạy học: Quá trình chỉ đạo thực hiện chương trình giáo dục tiểu học theo Quyết định 16/2006/QĐ-BGDĐT, bao gồm quản lý kế hoạch giảng dạy, chuẩn bị bài giảng, giờ lên lớp, đổi mới phương pháp và kiểm tra đánh giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa các phương pháp định tính và định lượng. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo tổng kết năm học, văn bản quản lý chuyên môn của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cà Mau và Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Năm Căn trong 3 năm học từ năm 2011 đến năm 2014. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu hỏi điều tra, phỏng vấn sâu cán bộ quản lý và dự giờ quan sát sư phạm.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 14 trường tiểu học với tổng cộng 149 khách thể, trong đó có 29 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng) và 120 giáo viên, tổ trưởng chuyên môn. Phương pháp chọn mẫu định ngạch kết hợp phân tầng theo vị trí công tác và thâm niên được áp dụng để đảm bảo độ bao phủ trên toàn bộ 8 đơn vị hành chính xã, thị trấn của huyện. Dữ liệu khảo sát được xử lý bằng phương pháp toán thống kê chuyên ngành để tính toán tần số, tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình và xếp hạng độ khả thi của các giải pháp đề xuất, qua đó đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học của các kết luận rút ra.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn giai đoạn 2011-2014 tại huyện Năm Căn chỉ ra những kết quả then chốt sau:

Thứ nhất, quy mô trường lớp phát triển theo hướng chuẩn hóa mạnh mẽ. Năm học 2011-2012 toàn huyện có 7/15 trường đạt chuẩn quốc gia, đến năm học 2013-2014 con số này tăng lên 10/14 trường, đạt tỷ lệ 71,4%. Sĩ số bình quân duy trì ổn định không quá 27 học sinh trên một lớp. Quy mô học sinh tiểu học giảm dần từ 6.251 em (năm học 2011-2012) xuống còn 5.772 em (năm học 2013-2014), phản ánh đúng xu hướng chuyển biến nhân khẩu học và kiểm soát sinh tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Thứ hai, trình độ đội ngũ cán bộ quản lý đạt mức chuẩn hóa cao nhưng cơ cấu còn mất cân đối. Luận văn ghi nhận 100% cán bộ quản lý (30/30 người) đạt trình độ Đại học sư phạm, trong đó 93,3% (28/30 người) có thâm niên quản lý trên 10 năm và 100% đã hoàn thành chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý. Tuy nhiên, tỷ lệ cán bộ quản lý là nữ chỉ chiếm 16,6% (5/30 người), trong khi cán bộ nam chiếm tới 83,4% (25/30 người).

Thứ ba, đội ngũ giáo viên dồi dào kinh nghiệm nhưng đang đối diện nguy cơ già hóa. Tổng số giáo viên tiểu học năm học 2013-2014 là 323 người, với tỷ lệ nữ chiếm 68,7% (222 giáo viên). Tỷ lệ giáo viên có trình độ đại học đạt 65,0% (210 người), trình độ cao đẳng chiếm 17,6% (57 người), trung cấp sư phạm chiếm 16,7% (54 người), và hệ 9+3 chỉ còn 0,61% (2 người). Về thâm niên, 79,8% giáo viên (258 người) có thâm niên công tác từ 11 năm trở lên, trong khi lực lượng giáo viên trẻ dưới 30 tuổi chỉ đạt 26,9% (87 người).

Thứ tư, kết quả học lực học sinh chuyển biến tích cực nhưng vẫn còn áp lực phân hóa vùng miền. Năm học 2013-2014, học sinh xếp loại Giỏi đạt 37,40% (2.159 em), loại Khá đạt 37,46% (2.162 em), Trung bình đạt 23,48% (1.355 em) và học sinh Yếu chỉ chiếm 1,66% (96 em). So với năm học 2012-2013, tỷ lệ học sinh Khá và Giỏi duy trì ở mức trên 74,0%, khẳng định hiệu quả giảng dạy của đội ngũ giáo viên cơ sở.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu thực trạng có thể được hệ thống hóa trực quan thông qua bảng đối sánh quy mô học sinh giai đoạn 2011-2014 và biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu trình độ đào tạo của giáo viên. Sự gia tăng tỷ lệ trường chuẩn quốc gia lên 71,4% minh chứng cho sự quan tâm đầu tư hạ tầng của chính quyền địa phương. Tuy nhiên, việc tỷ lệ giáo viên trên lớp chỉ dao động từ 1,27 đến 1,5 giáo viên/lớp gây khó khăn lớn khi triển khai mô hình học 2 buổi/ngày theo quy định chuẩn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Nguyên nhân của những bất cập bắt nguồn từ đặc thù địa bàn sông nước ngập mặn, giao thông cách trở khiến việc luân chuyển giáo viên và quản lý cơ sở vật chất gặp nhiều trở ngại. Bên cạnh đó, phần lớn giáo viên có trình độ đại học thông qua các hình thức đào tạo không chính quy, chuyên tu hoặc từ xa, dẫn đến kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và phương pháp dạy học tích cực chưa thực sự đồng đều. So sánh với các địa bàn lân cận như huyện Đầm Dơi hay huyện Cái Nước, huyện Năm Căn đạt tỷ lệ trường chuẩn cao hơn nhưng cần đẩy mạnh tính thực chất trong khâu dự giờ, sinh hoạt tổ chuyên môn và đánh giá giờ dạy của giáo viên.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả khảo sát thực trạng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý hoạt động dạy học trọng tâm:

1. Hoàn thiện công tác lập kế hoạch và phân công chuyên môn khoa học: Hiệu trưởng 14 trường tiểu học tiến hành đánh giá đúng năng lực sư phạm của từng giáo viên, thực hiện phân công giảng dạy ổn định tối thiểu 85% nhân sự ở các lớp đầu cấp (lớp 1) và cuối cấp (lớp 5), hoàn thành phê duyệt kế hoạch năm học trước ngày 30 tháng 8 hàng năm.
2. Nâng cao năng lực bồi dưỡng và tự bồi dưỡng chuyên môn: Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Năm Căn phối hợp với Ban Giám hiệu các trường triển khai chương trình bồi dưỡng thường xuyên theo Thông tư 26/2012/TT-BGDĐT. Mục tiêu đặt ra là 100% giáo viên tham gia bồi dưỡng phương pháp dạy học mới và trên 90% giáo viên ứng dụng thành thạo giáo án điện tử trong giai đoạn 2015-2018.
3. Đổi mới quy chế sinh hoạt tổ khối chuyên môn và công tác kiểm tra nội bộ: Các tổ chuyên môn duy trì sinh hoạt định kỳ 2 tuần một lần theo Điều 18 Điều lệ trường tiểu học, tập trung phân tích bài học và tháo gỡ bài dạy khó. Cán bộ quản lý thực hiện nghiêm túc định mức dự giờ tối thiểu 2 tiết mỗi tuần, chuyển đổi từ hình thức thanh kiểm tra hành chính sang tư vấn sư phạm.
4. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và khai thác trang thiết bị dạy học: Ủy ban nhân dân huyện Năm Căn cùng ngành giáo dục địa phương bố trí ngân sách hàng năm bổ sung 100% danh mục thiết bị dạy học tối thiểu, đẩy mạnh phong trào tự làm đồ dùng dạy học và nâng cấp 100% thư viện trường học đạt chuẩn tiên tiến trước năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cán bộ quản lý Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm căn cứ hoạch định quy hoạch mạng lưới trường lớp, xây dựng kế hoạch đào tạo cán bộ kế cận và điều tiết biên chế giáo viên giữa các xã vùng sâu và khu vực thị trấn.
2. Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng các trường tiểu học: Áp dụng trực tiếp khung tiêu chuẩn đánh giá giờ lên lớp, quy trình quản lý hồ sơ chuyên môn và phương pháp điều hành sinh hoạt tổ khối vào thực tiễn quản trị nhà trường hàng ngày.
3. Giáo viên tiểu học và tổ trưởng chuyên môn: Tham khảo các định hướng đổi mới phương pháp giảng dạy tích cực, kỹ thuật xây dựng kế hoạch bài dạy lấy học sinh làm trung tâm và phương pháp tự bồi dưỡng nâng cao tay nghề.
4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Khai thác tài liệu như một công trình mẫu về phương pháp luận nghiên cứu thực tiễn, quy trình thiết kế bộ công cụ khảo sát và kỹ thuật xử lý số liệu thống kê trong giáo dục học.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn giải quyết vấn đề cốt lõi nào trong công tác quản lý giáo dục tiểu học?

Nghiên cứu tập trung giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện phương pháp dạy học theo Nghị quyết 29-NQ/TW với thực trạng quản lý còn nặng tính hành chính tại 14 trường tiểu học huyện Năm Căn, đưa ra 9 giải pháp quản lý đồng bộ từ kế hoạch, nhân sự đến kiểm tra đánh giá.

Đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Năm Căn có đặc điểm nổi bật gì qua khảo sát?

Đội ngũ giáo viên có tỷ lệ chuẩn hóa trình độ đại học đạt 65,0% và 79,8% có thâm niên trên 11 năm. Tuy nhiên, lực lượng giáo viên trẻ dưới 30 tuổi chỉ chiếm 26,9%, đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo thế hệ kế cận và nâng cao kỹ năng công nghệ thông tin.

Tỷ lệ trường chuẩn quốc gia tại huyện Năm Căn đạt được kết quả như thế nào?

Tính đến năm học 2013-2014, toàn huyện có 10 trên tổng số 14 trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia, tương đương tỷ lệ 71,4%. Đây là tỷ lệ cao vượt bậc so với mặt bằng chung các huyện vùng sâu thuộc tỉnh Cà Mau.

Biện pháp nào được đánh giá là then chốt để nâng cao chất lượng giờ dạy trên lớp?

Biện pháp quan trọng nhất là đổi mới hoạt động dự giờ và sinh hoạt tổ chuyên môn định kỳ 2 tuần một lần. Hiệu trưởng chuyển từ kiểm tra hình thức sang phân tích sư phạm bài học, giúp giáo viên khắc phục lỗi giảng dạy và tối ưu hóa phân bố thời gian.

Kết quả nghiên cứu của luận văn có khả năng ứng dụng cho các địa phương khác không?

Hệ thống giải pháp quản lý của luận văn hoàn toàn có thể nhân rộng tại các huyện có điều kiện tự nhiên sông nước, kinh tế xã hội tương đồng ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nhằm nâng cao năng lực quản lý hoạt động dạy học cấp tiểu học.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tại trường tiểu học theo các quan điểm giáo dục và quản trị học hiện đại.
• Đánh giá chính xác bức tranh thực trạng tại 14 trường tiểu học huyện Năm Căn giai đoạn 2011-2014 với các chỉ số nổi bật: 71,4% trường chuẩn quốc gia, 100% cán bộ quản lý có trình độ đại học, và tỷ lệ học sinh Khá Giỏi đạt trên 74,0%.
• Chỉ rõ những nút thắt nội tại về cơ cấu giới tính cán bộ quản lý (nữ chỉ chiếm 16,6%), nguy cơ già hóa giáo viên và việc thiếu giáo viên để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.
• Đề xuất hệ thống giải pháp khả thi gồm quy hoạch chuyên môn, bồi dưỡng thường xuyên theo Thông tư 26/2012/TT-BGDĐT, chuẩn hóa kiểm tra nội bộ và hiện đại hóa thiết bị giáo dục giai đoạn 2015-2020.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học giá trị, cung cấp cẩm nang hành động thiết thực cho các nhà quản lý giáo dục địa phương trong công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục tiểu học hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiêu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau Chương 2. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau Chương 3. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiểu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau 12 CHUONG 1 CO SO LY LUAN VE QUAN LY HOAT DONG DAY HQC 6 CAC TRUONG TIEU HQC HUYEN NAM CAN, TINH CA MAU 1.

LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Trên thế giới Vấn đề dạy học đã được nhiều nhà triết học, nhà giáo dục ở cả phương Đông và phương Tây đề cập đến từ trước công nguyên. Có thẻ kể đến các tư tưởng giáo dục của một nhà triết học ~ nhà giáo dục chủ yếu dưới đây: Ở phương Tây, Xôcorat (469 - 339 trước công nguyên) đã xây dựng được một PPDH mới, đương thời rất có giá trị. được người đời gọi là "Phương pháp đỡ đẻ của Xôcơrat", ở đó, bằng nhiều câu hỏi khác nhau để đưa người học vào tình huống có vấn đề, dưới sự giúp đỡ của thầy thông qua.

c câu hỏi mà làm cho học sinh có được trỉ thức mới. Arixtốt (429 - 347 trước công nguyên) đã cho rằng “Mudn gido duc con người phải xuất phát từ đặc điểm tự nhiên và nhu cầu phát triển của trẻ. Nếu không tuân thủ quy luật tự nhiên này sẽ dẫn đến sự áp đặt giáo duc hoặc bỏ lờ thời cơ phát triển của trẻ. Ở Phương Đông, nhà giáo dục học vĩ đại người Trung Hoa - Không Tử (551- 479 trước CN) rat coi trọng mặt suy nghĩ tích cực của người học.

Ông nói: “Không giận vì muốn biết thì không gợi mở cho, không bực vì không rõ được thì không bày vẽ cho. Vật có bốn góc, bảo cho biết ba góc mà không suy nghĩ ra góc. kia thì không dạy nữa" [45, tr60] Đến cuối ế kỉ XVI, khi chủ nghĩa tư bản bắt đầu xuất hiện, vấn đề dạy học. và quản lý dạy học đã được nhiều nhà giáo dục thực sự quan tâm, nỗi bật nhất là Cômenxki (1592- 1670).

Ông đã đưa ra hệ thống các nguyên tắc dạy học đẻ chỉ đạo công tác dạy học, đó là: Dạy học phải vừa sức, dạy học phải mang tính trực quan, day học phải đảm bảo độ bền vững của trì thức, dạy học phải đảm bảo tính 13 hệ thống, liên tục.trong đó nguyên tắc trực quan được coi là nguyên tắc quan. trọng nhất [45, tr. Nguyên tắc giáo dục của John Locke (1632-1704) 'Không được nhôi nhét dié w gì vào trí nhớ của trẻ mà vốn chúng không thích thú. Thây giáo can khơi dây ở trẻ lòng ham mê s tra của trẻ, qua dé hướng trẻ đến với trí thứ Phải cung cấp cho trẻ những gì hết sức thiết thực.

tránh xa vời không thực tế, tránh sự giả dối và quan trọng hơn cả là phải phát triển khả năng độc lập suy nghĩ và chủ động trong học tập ở trẻ” {45, tr.J Rux6 (1712-1778) coi trong PPDH mang tính trực quan, đặc biệt coi trong thi nghiém, thuc hanh. PPDH tich cuc nhim bién hoat déng cila thay thành hoạt đông của trò và sau khi tích cực hoạt động thì trò nhận thức được các qui luật của tự nhiên. Theo ông “Dạy học không chỉ mang trí thức đến cho trẻ mà cái lớn hơn là dạy cho trẻ phương pháp tư duy, phương pháp hành động” |45, trl07]. Ở Việt Nam Nhiều nhà khoa học, nhà giáo dục Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu về QLGD, quản lý trường học, QLHĐDH.TS Nguyễn Ngọc Hợi - PGS.TS Phạm Minh Hùng - TS Thái Văn.

Thành khi nghiên cứu về “Một số biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn nghiệp vụ của GV” đã khẳng định: “Tay theo các bậc học, trong từng nội dung hoạt động chuyên môn của GV có thể có những yêu cầu biện pháp khác nhau nhằm góp phan xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD" [31]. - TS Trin Kiém trong giáo trình *QLGD và trường học” (Giáo trình dùng cho học viên cao học Giáo dục học) đã xác định: “QLHĐDH là quá trình dạy của 14 GV và quá trình học của học sinh. Đây là hai quá trình thống nhất gắn bó hữu. Gần đây nhất, vào năm 2006 Dự án phát triển GV tiêu học đã cho xuất bản.

tài liệu “Quản lý chuyên môn ở trường tiêu học theo chương trình và sách giáo khoa mới” (Tài liệu bồi dưỡng cán bộ QLGD tiểu học) nhằm cung cấp cho GV và cán bộ QLGD tiểu học ở các cơ quan QLGD, các trường tiểu học những kiến thức, kỹ năng về quản lý chuyên môn để thực hiện tốt chương trình - sách giáo khoa mới ở tiểu học [6]. 'Như vậy, QLHĐDH thực sự là vấn đề cấp thiết đã được nhiều người quan tâm nghiên cứu và cẩn được tiếp tục nghiên cứu. Với nguồn tư liệu thu thập được, chúng tôi nhận thấy chưa có tác giả nào đề cập và nghiên cứu vấn đẻ này ở. phạm vi huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau.

Nên đã chọn đề tài: “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trường tiéu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau”. MOT SO KHAI NIEM CO BAN Việc nghiên cứu khoa học được xây dựng trên cơ sở các khái niệm, chủ yếu là các khái niệm “trung tâm”, “cơ bản" thuộc phạm vi dé tài nghiên cứu. Vì vậy, đối với đề tài nghiên cứu này trước hết cần làm rõ các khái niệm cơ bản về biện pháp QLHĐDH ở các trường tiểu học huyện Năm Căn, tỉnh Cà Mau được để cập trong luận văn dưới day. Quản lý Có nhiều quan niệm khác nhau về khái niệm quản lý.

Dưới đây là một số quan niệm chủ yếu. Trước tiên là khái niệm “Quản lý”, “Quản lý” được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khoa học và HĐGD. Quản lý là một hoạt động cần thiết cho tắt cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Ở đâu con người tạo lập nên.

nhóm xã hội là ở đó cần đến quản lý, bất kể đó là nhóm không chính thức hay nhóm chính thức, là nhóm nhỏ hay nhóm lớn, là nhóm bạn bè, gia đình hay các 15 đoàn thể, tổ chức. ; bất kể mục dich,dung hoạt đội của nhóm đó là gì. Về vấn đề quản lý theo K.Marx thì "Quản lý là lao động di khiển lao động”, còn theo Mary-Parker Follet (1868-1933) nhà khoa học chính trị, nhà triết học Mỹ, tác giả của một loạt cuốn sách nỗi tiếng về quản lý thì cho rằng “Quản lý là nghệ thuật khiến công việc được thực hiện thông qua người khác”. Một số nhà nghiên cứu khác thì cho rằng “Quản lý là một quá trình kỹ thuật và xã hội nhằm.

sử dụng các nguồn tác động tới hoạt động con người, nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức”. ~ Quản lý là tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến. Theo Nguyễn Ngọc Quang ~ Những khái niệm cơ bản về QLGD - Trường CBQL Trung ương — 1989 [ 40]. ~ Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của.

từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội. Trần Kiểm: Giáo trình. *QLGD và trường học” (Giáo trình dùng cho học viên cao học Giáo dục học). Viện Khoa học Giáo dục, Hà Nội, 199733, tr 15].

Có nhiều góc độ xem xét quản lý: - Góc độ chung nhất: quản lý là vạch ra mục tiêu cho một bộ máy, lựa chọn phương tiện, điều kiện tác động đến bộ máy để đạt tới mục tiêu. ~ Góc độ kinh tế: quản lý tính toán sử dụng hợp lý các nguồn lực nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra. Nhu vậy, quản lý bao gồm các thành phần: „ Chủ thể quản lý và tác động trong quản lý Mục tiêu quản lý Đối tượng quản lý Có thể xem xét quản lý dưới 2 góc độ: 16 - Góc ô tổng hợp mang tính chất chính trị xã hội. ~ Góc độ mang tính chất hành động.

Từ những điểm chung của các khái niệm trên, có thể hiểu: quản lý là tác ông có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý (người quản lý) lên khách thể quản lý và đối tượng quản lý trong tô chức nhằm sử dụng có hiện quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra trong biến động của môi trường, làm cho tổ chức vận hành (hoạt động) có hiệu quả. Quản lý giáo dục Giáo dục xuất hiện nhằm thực hiện cơ chế truyền kinh nghiệm lịch sử - xã hội của loài người, của thế hệ đi trước cho thế hệ sau và đẻ thế hệ sau có trách. nhiệm kế thừa, phát triển nó một cách sáng tạo, làm cho xã hội, giáo dục và bản thân con người phát triển không ngừng. Để đạt mục đích đó, quản lý được coi là nhân tố tô chức, chỉ đạo việc thực thi cơ chế nêu trên.

Như vậy, giáo dục và QLGD là tồn tại song hành, nếu nói giáo dục là hiện tượng xã hội tổn tại lâu dài cùng xã hội loài người thì cũng có thê nói như thế về QLGD. Giống như khái niệm "quản lý” đã trình bày ở trên, khái niệm *QLGD” cũng có nhiều quan niệm khác nhau. Sau đây tác giả chỉ nêu một vài quan niệm phù hợp với đề tài này.VS Pham Minh Hạc quan niệm *QLGD là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa của Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiết „ tiến lên trạng thái mới về chất[28|. Theo TS trần Kiểm thì khái niệm “QLGD” có nhiều cấp đô.

Ít nhất có hai 7 Đối với cấp vĩ mô: QLGD được hiểu là những tác dộng tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà. trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành Giáo dục.