Luận văn: Thiết kế trò chơi Quizizz ôn tập chương Phương pháp tọa độ trong mặt phẳng - Toán 10

Nghiên cứu luận văn thiết kế trò chơi Quizizz hỗ trợ học toán lớp 10 chương phương pháp tọa độ trong mặt phẳng. Tìm hiểu quy trình thiết kế và ứng dụng thực tế

• Tác giả: Huỳnh Mạnh Phát
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Phương Uyên
• Trường học: Trường Đại học Cần Thơ
• Chuyên ngành: Sư phạm Toán học
• Đề tài: Thiết kế trò chơi sử dụng phần mềm Quizizz giúp ôn tập chương phương pháp tọa độ trong mặt phẳng - Hình học 10
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Cần Thơ

Tóm tắt

I. Tổng quan về trò chơi Quizizz dạy toán lớp 10 chương tọa độ

Trò chơi Quizizz là nền tảng học tập trực tuyến được phát triển nhằm hỗ trợ giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học. Phần mềm này cho phép tạo các câu hỏi trắc nghiệm với nhiều định dạng đa dạng. Học sinh tham gia trả lời theo hình thức thi đấu hấp dẫn, tạo không khí học tập sôi nổi. Chương trình toán lớp 10 bao gồm chủ đề phương pháp tọa độ trong mặt phẳng. Chủ đề này gồm ba bài học chính: phương trình đường thẳng, phương trình đường tròn và phương trình elip. Đây là nội dung mang tính trừu tượng cao, đòi hỏi tư duy hình học và kỹ năng tính toán. Nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc ghi nhớ công thức và vận dụng vào bài tập. Việc áp dụng trò chơi Quizizz vào dạy học giúp tăng cường hứng thú đáng kể. Phương pháp học tập qua trò chơi được chứng minh cải thiện khả năng ghi nhớ thông tin. Giáo viên có thể theo dõi tiến độ học tập của từng học sinh qua hệ thống báo cáo chi tiết. Công nghệ thông tin đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho đổi mới phương pháp dạy học hiện đại.

1.1. Phần mềm Quizizz và đặc điểm nổi bật

Quizizz là nền tảng tạo trò chơi học trực tuyến miễn phí, giao diện thân thiện với người dùng. Giáo viên dễ dàng thiết kế bài kiểm tra, câu hỏi ôn tập dưới dạng trò chơi hấp dẫn. Hệ thống cung cấp kho câu hỏi công cộng đa dạng chủ đề. Đặc biệt, Quizizz hỗ trợ chế độ tự học, học sinh có thể chơi lại nhiều lần để nắm vững kiến thức. Bảng xếp hạng và phần thưởng ảo tạo động lực phấn đấu cho học sinh. Phần mềm hoạt động tốt trên nhiều thiết bị gồm máy tính, điện thoại và máy tính bảng.

1.2. Chương trình phương pháp tọa độ trong mặt phẳng lớp 10

Chương phương pháp tọa độ trong mặt phẳng nằm trong chương trình toán lớp 10 THPT. Nội dung gồm ba bài học trọng tâm. Bài một giới thiệu phương trình đường thẳng với các dạng tổng quát và tham số. Bài hai trình bày phương trình đường tròn, cách xác định tâm và bán kính. Bài ba giới thiệu phương trình elip và các tính chất cơ bản. Chương này đòi hỏi học sinh nắm vững kiến thức đại số và hình học. Học sinh cần kỹ năng tính toán chính xác và tư duy phân tích linh hoạt.

II. Phân tích khó khăn dạy học chương tọa độ toán lớp 10

Chương phương pháp tọa độ trong mặt phẳng đặt ra nhiều thách thức cho cả giáo viên và học sinh. Nội dung mang tính trừu tượng cao, đòi hỏi khả năng tư duy hình học không gian. Học sinh thường gặp khó khăn trong việc liên kết kiến thức đại số với hình học. Nhiều em không nhớ được công thức hoặc áp dụng sai vào bài tập thực tế. Phương pháp dạy truyền thống khó tạo hứng thú cho học sinh trong các tiết học lý thuyết. Giáo viên cần dành nhiều thời gian để giải thích lại các khái niệm cơ bản. Việc kiểm tra đánh giá cũng gặp hạn chế khi số lượng học sinh đông. Không gian lớp học truyền thống không cho phép theo dõi chi tiết tiến độ từng em. Học sinh có xu hướng chán nản khi phải giải nhiều bài tập tương tự nhau. Áp lực điểm số khiến nhiều em học thuộc lòng thay vì hiểu bản chất vấn đề. Tình trạng này kéo dài dẫn đến kết quả học tập không đạt yêu cầu. Cần có phương pháp đổi mới để giải quyết các vấn đề trên một cách hiệu quả.

2.1. Thách thức trong dạy học nội dung trừu tượng

Nội dung chương tọa độ đòi hỏi học sinh tư duy trừu tượng kết hợp hình học và đại số. Việc chuyển đổi giữa dạng hình học và phương trình tọa độ gây nhiều khó khăn. Học sinh thường nhầm lẫn giữa các loại phương trình đường thẳng khác nhau. Khái niệm vector chỉ phương, vector pháp tuyến cần thời gian để hiểu rõ. Đường tròn và elip có nhiều tính chất phức tạp, dễ gây rối cho học sinh yếu. Giáo viên cần phương pháp trực quan hóa để giúp học sinh hình dung tốt hơn.

2.2. Hạn chế của phương pháp dạy học truyền thống

Phương pháp giảng dạy truyền thống chủ yếu dựa vào thầy đọc trò chép. Học sinh thụ động tiếp nhận kiến thức, ít cơ hội thực hành và thảo luận. Việc ôn tập thường nhàm chán với các bài tập giấy lặp đi lặp lại. Giáo viên khó kiểm soát mức độ hiểu bài của từng học sinh trong lớp đông. Thời gian trên lớp có hạn, không đủ để chữa hết bài tập cho mọi em. Phương pháp này không tận dụng được lợi thế của công nghệ thông tin hiện đại.

III. Giải pháp thiết kế trò chơi Quizizz dạy học toán tọa độ

Việc khai thác phần mềm Quizizz để thiết kế trò chơi dạy học là giải pháp hiệu quả cho đổi mới phương pháp. Giáo viên xây dựng hệ thống câu hỏi bám sát nội dung chương trình tọa độ. Các câu hỏi được phân loại theo mức độ từ nhận biết đến vận dụng cao. Quizizz hỗ trợ nhiều định dạng câu hỏi như trắc nghiệm, điền khuyết và đúng sai. Giáo viên thiết kế trò chơi theo từng bài học cụ thể trong chương. Mỗi trò chơi gồm từ mười đến hai mươi câu hỏi phù hợp thời lượng tiết học. Học sinh tham gia chơi trên điện thoại hoặc máy tính kết nối internet. Hệ thống tự động chấm điểm và hiển thị kết quả ngay lập tức cho từng học sinh. Bảng xếp hạng tạo không khí thi đua sôi nổi giữa các bạn trong lớp. Giáo viên phân tích kết quả để điều chỉnh phương pháp dạy cho phù hợp. Quizizz cũng hỗ trợ chế độ giao bài tập về nhà dưới dạng trò chơi. Học sinh có thể ôn tập nhiều lần, củng cố kiến thức một cách hiệu quả.

3.1. Các bước thiết kế trò chơi trên Quizizz

Quy trình thiết kế trò chơi trên Quizizz gồm các bước cơ bản và dễ thực hiện. Bước một, giáo viên tạo tài khoản trên trang web Quizizz chính thức. Bước hai, chọn mục tạo bài kiểm tra mới và nhập tiêu đề phù hợp chủ đề. Bước ba, soạn thảo câu hỏi toán học với đáp án đúng và các đáp án nhiễu hợp lý. Bước bốn, thiết lập thời gian trả lời và bật tắt các tùy chọn hỗ trợ. Bước năm, lưu bài và chia sẻ mã trò chơi cho học sinh tham gia.

3.2. Thiết kế câu hỏi toán học trong Quizizz cho chương tọa độ

Câu hỏi toán học trong Quizizz cần bám sát nội dung chương trình và chuẩn kiến thức kỹ năng. Với bài phương trình đường thẳng, câu hỏi tập trung viết phương trình từ dữ kiện cho trước. Bài phương trình đường tròn yêu cầu xác định tâm, bán kính và viết phương trình đúng dạng. Bài elip bao gồm câu hỏi về tiêu cự, trục lớn và phương trình chuẩn. Đáp án nhiễu cần hợp lý, khai thác các lỗi sai thường gặp của học sinh. Giáo viên nên bổ sung hình minh họa trực quan để tăng hiệu quả câu hỏi.

IV. Kết luận và ứng dụng Quizizz trong dạy học toán 10

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng Quizizz vào dạy học chương tọa độ mang lại kết quả tích cực. Học sinh tham gia nhiệt tình, hứng thú hơn so với phương pháp truyền thống. Kết quả kiểm tra trước và sau thực nghiệm có sự cải thiện đáng kể về điểm số. Điểm trung bình của học sinh tăng rõ rệt sau khi sử dụng trò chơi Quizizz ôn tập. Phần lớn học sinh đánh giá thích thú với hình thức học tập qua trò chơi trực tuyến. Giáo viên tiết kiệm thời gian chấm bài và theo dõi tiến độ học tập hiệu quả. Hệ thống báo cáo chi tiết giúp phát hiện học sinh yếu kịp thời để bồi dưỡng. Phương pháp này phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay. Tuy nhiên, cần đảm bảo cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin tại trường học đầy đủ. Giáo viên cần được đào tạo kỹ năng sử dụng phần mềm thành thạo trước khi áp dụng. Quizizz nên được sử dụng kết hợp với phương pháp dạy học khác để đạt hiệu quả tối ưu. Đây là hướng đi hứa hẹn cho đổi mới dạy học toán trong thời đại công nghệ số.

4.1. Kết quả thực nghiệm khi áp dụng Quizizz

Thực nghiệm được tiến hành tại Trường THPT Châu Văn Liêm với nhóm đối tượng cụ thể. Kết quả phân tích tiên nghiệm và hậu nghiệm cho thấy sự tiến bộ rõ rệt của học sinh. Điểm trung bình hậu nghiệm cao hơn đáng kể so với điểm tiên nghiệm ban đầu. Học sinh phản hồi tích cực về mức độ yêu thích trang web Quizizz trong học tập. Đa số em cho rằng trò chơi giúp ôn tập hiệu quả và giảm áp lực học tập. Kết quả xác nhận tính khả thi của việc ứng dụng Quizizz trong dạy học toán.

4.2. Hướng phát triển và ứng dụng rộng rãi

Việc ứng dụng Quizizz có thể mở rộng sang các chương toán khác trong chương trình THPT. Giáo viên bộ môn có thể xây dựng ngân hàng câu hỏi chia sẻ cộng đồng dạy học. Nhà trường cần đầu tư hạ tầng mạng và thiết bị cho học sinh sử dụng ổn định. Chương trình tập huấn giáo viên về công nghệ giáo dục cần được đẩy mạnh hơn nữa. Quizizz cũng phù hợp dạy học trực tuyến khi học sinh không thể đến lớp học. Mô hình này áp dụng được cho nhiều môn học khác ngoài toán học.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA SƯ PHẠM BỘ MÔN SƯ PHẠM TOÁN HỌC ------ LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP Đề tài: THIẾT KẾ TRÒ CHƠI SỬ DỤNG PHẦN MỀM QUIZIZZ GIÚP ÔN TẬP CHƯƠNG PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG - HÌNH HỌC 10 Giảng viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện TS. Bùi Phương Uyên Huỳnh Mạnh Phát MSSV: B1600045 Lớp: SP Toán K42 Cần Thơ, 2020 LỜI CẢM ƠN Sau 4 năm học tập và nghiên cứu tại Trường Đại học Cần Thơ, với những kiến thức quý báu được tiếp thu từ quý Thầy Cô, đặc biệt là quý Thầy Cô thuộc bộ môn Sư phạm Toán. Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến quý Thầy Cô lãnh đạo nhà trường, quý Thầy Cô thuộc khoa Sư Phạm và đặc biệt là quý Thầy Cô thuộc bộ môn sư phạm Toán. Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi xin gửi lời cảm ơn đến cô Bùi Phương Uyên đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn trong thời gian qua. Tôi cũng xin cảm ơn ban giám hiệu Trường THPT Châu Văn Liêm và thầy hướng dẫn thực tập sư phạm đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành phần thực nghiệm của luận văn này. Do thời gian và có nhiều hạn chế về kiến thức nên luận văn này không tránh khỏi thiếu sót. Rất mong nhận được sự thông cảm và góp ý tận tình của quý Thầy Cô. Cần Thơ, ngày tháng năm 2020. Huỳnh Mạnh Phát MỤC LỤC DANH MỤC BIỂU BẢNG. Lý do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Cấu trúc luận văn. TÌM HIỂU VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN DẠY HỌC TOÁN.2 TRÒ CHƠI TRỰC TUYẾN TRONG DẠY HỌC. Tại sao phải sử dụng mô hình Giáo dục thông qua trò chơi trong dạy học 10 1. Làm thế nào để có thể áp dụng trò chơi trong môi trường giảng dạy.3 PHÂN TÍCH CHƯƠNG PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG.1 Cấu trúc chương “Phương pháp tọa độ trong mặt phẳng” sách giáo khoa cơ bản trong chương trình Trung học phổ thông (THPT).2 Những yêu cầu cần đạt được ở chương “Phương pháp tọa độ trong mặt phẳng”.3 Những thuận lợi và khó khăn khi áp dụng trò chơi để dạy học chương “Phương pháp tọa độ trong mặt phẳng”.4 Phầm mềm Quizizz. 14 Kết luận chương 1.16 KHAI THÁC PHẦN MỀM QUIZIZZ TRONG DẠY HỌC TOÁN LỚP 10 CHƯƠNG PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ.1 ỨNG DỤNG QUIZIZZ.2 Các bước thiết kế trò chơi bằng trang web Quizizz.3 Cách soạn thảo câu hỏi toán học trong Quizizz.4 Tổ chức trò chơi.2 THIẾT KẾ TRÒ CHƠI CHO MÔN SỐ BÀI HỌC TRONG CHƯƠNG PHƯƠNG PHÁP TỌA ĐỘ TRONG MẶT PHẲNG.1 Khai thác Quizizz xây dụng trò chơi củng cố nội dung “Ôn tập viết phương trình đường thẳng”.2 Sử dụng Quizizz xây dụng trò chơi củng cố nội dung “Phương trình đường tròn”.3 Sử dụng Quizizz xây dụng trò chơi củng cố nội dung “Phương trình elip”. 32 CHƯƠNG 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM.1 Mục tiêu thực nghiệm.2 Đối tượng, nội dung và tiến trình thực nghiệm.3 Phân tích tiên nghiệm và hậu nghiệm.1 Câu hỏi lấy ý kiến của học sinh về việc ứng dụng trang web quizizz và dạy học toán.4 Nhận xét khi chơi trò chơi tạo bằng Web Quizizz ở lớp thực nghiệm. 54 DANH MỤC BIỂU BẢNG Bảng 1.1 Tỷ lệ lưu trữ thông tin trong trí nhớ con người qua các phương pháp học.1 Sơ đồ các bước tạo tài khoản trên trang web quizizz. Trang chủ trang web quizizz. Màn hình trang cá nhân tại trang web quizizz. Hình ảnh chọn chủ đề cho bảng câu hỏi. Màn hình soạn thảo câu hỏi. Soạn thảo câu hỏi. Nhập công thức toán học. Chọn thời gian cho câu hỏi. Trang cá nhân mục My quizizzes. Hình ảnh bảng câu hỏi có sẵn. Hình ảnh chọn cách tổ chức trò chơi.12 Màn hình truy cập vào trò chơi. Màn hình nhập mã trò chơi. Màn hình chọn tên để tham gia trò chơi.15 Giao diện bắt đầu trò chơi.16 Giao diện khi tham gia trò chơi.17 Giao diện bắt đầu trò chơi.18 Giao diện khi tham gia trò chơi.19 Giao diện bắt đầu trò chơi. Giao diện khi tham gia trò chơi. Bảng câu hỏi Q. Bảng câu hỏi Q. Bảng câu hỏi Q. Bảng câu hỏi Q. Bảng câu hỏi Q. Biểu đồ phần trăm câu hỏi Q.2 Biểu đồ phần trăm câu hỏi Q.3 Biểu đồ phần trăm câu hỏi Q.4 Biểu đồ phần trăm câu hỏi Q.5 Biểu đồ phần trăm câu hỏi Q. Lý do chọn đề tài Luật giáo dục nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã quy định: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên” (Luật giáo dục 2005, chương I, điều 4). “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập của học sinh” (Luật giáo dục 2005, chương I, điều 24) Định hướng đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là hướng vào việc tổ chức cho học sinh học tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác tích cực và sáng tạo để chống lại thói quen học tập thụ động. Đặc biệt: “Đẩy mạnh một cách hợp lý việc triển khai ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy và học ở từng cấp học. Ở những nơi có điều kiện thiết bị tin học, từng bước đổi mới phương pháp dạy học thông qua việc thực hiện bài giảng điện tử, xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử cho học tập từng môn, ứng dụng các phần mềm mô phỏng thí nghiệm, xây dựng thư viện bài giảng điện tử, hướng tới triển khai công nghệ học điện tử (e-Learning); tăng cường giao lưu trao đổi bài soạn qua mạng; phát huy tính tích cực tự học, tự tìm tòi thông tin qua mạng Internet. Tổ chức “sân chơi” trí tuệ trực tuyến của một số môn học. Tích cực chuyển sang khai thác, sử dụng và dạy học bằng phần mềm mã nguồn mở. Xây dựng chương trình giảng dạy công nghệ thông tin theo các mô-đun kiến thức để đáp ứng nhu cầu học tập một cách mềm dẻo. Từ những định hướng trên, chúng ta thấy rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin và đổi mới phương pháp theo hướng tích cực vào hoạt động dạy học là một hướng đang nhận được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và của toàn xã hội. Việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng trên sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, đặc biệt là giáo dục và đào tạo phổ thông. 1 Bên cạnh đó, phần mềm Quizizz với tính năng tạo trò chơi trực tuyến với các thể loại game cá nhân, đồng đội mới lạ; giao diện hấp dẫn, sinh động. Trò chơi thu hút sẽ kích thích khả năng suy nghĩ, tối ưu hóa khả năng tiếp thu và vận dụng kiến thức của học sinh, từ đó hỗ trợ tốt hơn cho việc hiểu và nhớ bài của học sinh. Đối với toán học, chương phương pháp tọa độ trong mặt phẳng là nền tảng để tiếp thu chương phương pháp trong không gian dễ hơn ở lớp 12 sau này. Tuy nhiên chương này có khá nhiều cách vận dụng công thức cũng như nhiều dạng bài tập, điều đó khiến học sinh khó nắm bản chất, vận dụng một cách linh hoạt. Ngoài ra vì là chương ở phần cuối năm nên cũng thường khiến học sinh lơ là hơn trong việc học. Do đó, thay đổi phương pháp dạy học bằng một trò chơi mới lạ các em học sinh chưa từng tham gia sẽ cải thiện thái độ học tập, tích cực hơn. Từ các lý do trên, chúng tôi quyết định nghiên cứu về “Thiết kế trò chơi sử dụng phần mềm quizizz giúp ôn tập chương phương pháp tọa độ trong mặt phẳng - Hình học 10”. Mục đích nghiên cứu Ứng dụng phần mềm Quizizz vào thiết kế một số trò chơi hỗ trợ dạy học và ôn tập trên lớp chương phương pháp tọa độ trong mặt phẳng lớp 10. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tìm hiểu lý luận về những quan điểm đổi mới về phương pháp dạy học, phương pháp sử dụng trò chơi trong dạy học. - Thiết kế một số trò chơi bằng ứng dụng Quizizz ở một số nội dung cụ thể trong chương trình Toán THPT. - Kiểm tra hiệu quả bằng thực nghiệm sư phạm. Đối tượng nghiên cứu Hoạt động dạy và học của giáo viên và học sinh 5. Phạm vi nghiên cứu Giới hạn trong chương trình Toán lớp 10 chương phương pháp tọa độ trong mặt phẳng. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tham khảo sách giáo khoa, các tài liệu liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, các mô hình dạy học và tìm hiểu về cách thiết kế trò chơi bằng Quizizz. - Phương pháp thực nghiệm giáo dục: Từ việc tham khảo các tài liệu xây dựng tiết học, sử dụng các trò chơi đã thiết kế sẵn bằng ứng dụng Quizizz. - Phương pháp khảo sát ý kiến: Để đánh giá kết quả thực hiện, tôi đã tiến hành dạy thực nghiệm và thu thập thông tin từ phiếu khảo sát về mức độ hứng thú, tiếp thu của học sinh qua bài học. - Phương pháp xử lý dữ liệu: Thống kế khảo sát, phân tích số liệu từ đó đưa ra kết luận. Cấu trúc luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận Chương 2: Khai thác phần mềm Quizizz trong dạy học Toán lớp 10 chương phương pháp tọa độ. Chương 3: Thực nghiệm sư phạm 3 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. TÌM HIỂU VỀ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN DẠY HỌC TOÁN * Sử dụng máy tính xây dựng các mô hình trực quan để sử dụng trong quá trình dạy học toán Để nghiên cứu một đối tượng toán học nào đó trước hết người ta tìm cách xây dựng một vài mô hình tương ứng với các trường hợp cụ thể. Trên cơ sở các kết quả làm việc với mô hình sẽ cho phép ta đi đến việc chứng minh hoặc lời giải trong trường hợp tổng quát. So với các phương tiện đồ dùng dạy học truyền thống thì máy tính có khả năng giúp ta thể hiện các đối tượng toán học trong thế giới thực bởi các mô hình trên giao diện đồ hoạ 2 chiều, 3 chiều. Công nghệ thông tin là công cụ tự nhiên để diễn tả các mô hình toán học.