Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trên bệnh nhân suy tim tần suất đặc điểm cytokine và c reactive protein trong máu tiên lượng 1

Chuyên khảo phân tích Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trên bệnh nhân suy tim tần suất đặc điểm cytokine và c reactive, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Lê Thị Thu Hương
• Người hướng dẫn: Châu Ngọc Hoa
• Trường học: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Nội Khoa
• Đề tài: Bệnh Phổi Tắc Nghẽn Mạn Tính Trên Bệnh Nhân Suy Tim: Tần Suất, Cytokine Và CRP
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ Y Học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH VÀ VIÊM TOÀN THÂN
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm, đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu và xử lý số liệu
• 2.3. Phân tích thống kê
• 2.4. Cách khắc phục sai số
• 2.5. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của dân số nghiên cứu
• 3.2. Tần suất bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trên bệnh nhân suy tim
• 3.3. Đặc điểm cytokine và CRP-hs trong máu bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và suy tim
• 3.4. Tiên lượng của bệnh nhân suy tim đồng mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung của dân số nghiên cứu
• 4.2. Tần suất bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính trên bệnh nhân suy tim
• 4.3. Đặc điểm cytokine và CRP-hs trong máu bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và suy tim
• 4.4. Tiên lượng của bệnh nhân suy tim đồng mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
• HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Chống chỉ định và các lưu ý khi đo hô hấp ký ở bệnh nhân tim mạch
• Phụ lục 2. Bảng thu thập số liệu
• Phụ lục 3. Phiếu đồng thuận tham gia nghiên cứu
• Phụ lục 4. Minh họa kết quả hô hấp ký và siêu âm tim của bệnh nhân
• Phụ lục 5. Danh sách bệnh nhân tham gia nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu COPD và Suy Tim Mối Liên Quan

Nghiên cứu về Bệnh Phổi Tắc Nghẽn Mạn Tính (COPD) trên bệnh nhân suy tim là một lĩnh vực quan trọng, đặc biệt khi cả hai bệnh lý này đều phổ biến và có xu hướng gia tăng theo tuổi tác. Tại Mỹ, có khoảng 14 triệu người mắc COPD và hơn 5 triệu người bị suy tim mạn. Ở Việt Nam, ước tính khoảng 6,7% dân số mắc COPD. Sự kết hợp giữa COPD và suy tim làm tăng gánh nặng bệnh tật và tử vong. Các nghiên cứu cho thấy tỷ lệ suy tim ở bệnh nhân COPD là khoảng 20,5%, trong khi tỷ lệ COPD ở bệnh nhân suy tim dao động từ 9% đến 43,8%. Việc chẩn đoán COPD ở bệnh nhân suy tim thường bị bỏ sót do triệu chứng lâm sàng trùng lặp. Phát hiện sớm và điều trị COPD ở bệnh nhân suy tim có thể cải thiện tiên lượng và giảm biến cố tim mạch. Nghiên cứu này tập trung vào đánh giá gánh nặng và ảnh hưởng của COPD trên bệnh nhân suy tim, cũng như đặc điểm viêm toàn thân ở những bệnh nhân này.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu COPD và Suy Tim

Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về sự kết hợp giữa COPD và suy tim, từ đó cải thiện khả năng chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân. Việc hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh và các yếu tố nguy cơ chung giữa hai bệnh lý này sẽ giúp các bác sĩ đưa ra các quyết định điều trị phù hợp hơn. Nghiên cứu cũng góp phần vào việc phát triển các phương pháp điều trị mới, tập trung vào việc giảm viêm toàn thân và cải thiện chức năng hô hấp cho bệnh nhân COPD và suy tim.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Về Tần Suất và Cytokine

Mục tiêu chính của nghiên cứu là xác định tần suất Bệnh Phổi Tắc Nghẽn Mạn Tính (COPD) trên bệnh nhân suy tim. Nghiên cứu cũng tập trung vào việc nghiên cứu đặc điểm của các cytokine như IL-6, IL-8, TNF-α và CRP-hs ở bệnh nhân suy tim đồng mắc COPD. Các mục tiêu cụ thể bao gồm định lượng nồng độ các cytokine và CRP-hs, so sánh nồng độ giữa bệnh nhân suy tim có và không có COPD, xác định mối tương quan giữa các cytokine và các chỉ số hô hấp ký, và kiểm định sự liên quan giữa các cytokine và tiên lượng của bệnh nhân suy tim.

II. Thách Thức Chẩn Đoán COPD ở Bệnh Nhân Suy Tim

Một trong những thách thức lớn nhất trong quản lý bệnh nhân suy tim là việc chẩn đoán COPD. Các triệu chứng lâm sàng của COPD và suy tim thường trùng lặp, gây khó khăn cho việc phân biệt và chẩn đoán chính xác. Bệnh nhân có thể bị khó thở, ho, khạc đàm, và mệt mỏi, những triệu chứng này có thể do cả COPD và suy tim gây ra. Nghiên cứu cho thấy COPD thường không được chẩn đoán hoặc bị chẩn đoán chậm trễ ở bệnh nhân suy tim. Điều này có thể dẫn đến việc lạm dụng thuốc tim mạch, gây ra tác dụng bất lợi đối với COPD, và ngược lại. Việc sử dụng hô hấp ký là rất quan trọng để chẩn đoán COPD theo khuyến cáo của các hướng dẫn hiện hành.

2.1. Triệu Chứng Lâm Sàng Trùng Lặp Khó Khăn Trong Chẩn Đoán

Sự trùng lặp về triệu chứng lâm sàng giữa COPD và suy tim là một thách thức lớn đối với các bác sĩ. Khó thở là một triệu chứng phổ biến ở cả hai bệnh lý, và có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Ho và khạc đàm cũng là những triệu chứng thường gặp, nhưng không đặc hiệu cho bất kỳ bệnh nào. Mệt mỏi là một triệu chứng không đặc hiệu khác, có thể do nhiều yếu tố gây ra. Do đó, việc dựa vào triệu chứng lâm sàng đơn thuần là không đủ để chẩn đoán COPD ở bệnh nhân suy tim.

2.2. Vai Trò Của Hô Hấp Ký Trong Chẩn Đoán Xác Định COPD

Hô hấp ký là một xét nghiệm quan trọng để chẩn đoán xác định COPD. Xét nghiệm này đo lường lưu lượng khí và thể tích khí mà bệnh nhân có thể thở ra. Theo khuyến cáo của GOLD, COPD được chẩn đoán khi tỷ số FEV1/FVC sau nghiệm pháp giãn phế quản < 0,7. Hô hấp ký giúp phân biệt COPD với các bệnh lý hô hấp khác, và đánh giá mức độ nặng của bệnh. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hô hấp ký có thể bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác, chẳng hạn như tuổi tác, giới tính, và chủng tộc.

III. Cytokine và CRP trong COPD và Suy Tim Cơ Chế Viêm

Viêm toàn thân đóng một vai trò quan trọng trong cơ chế bệnh sinh của cả COPD và suy tim. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng bệnh nhân COPD và suy tim đều có mức độ viêm toàn thân cao hơn so với người khỏe mạnh. Các cytokine như IL-6, IL-8, TNF-α và CRP là những dấu ấn viêm quan trọng, và có liên quan đến mức độ nặng của bệnh và tiên lượng của bệnh nhân. Viêm toàn thân có thể gây ra nhiều tác động bất lợi lên tim mạch và hô hấp, bao gồm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, suy giảm chức năng tim, và tăng tính thấm thành mạch phổi. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá đặc điểm của các cytokine và CRP ở bệnh nhân suy tim đồng mắc COPD, và so sánh với bệnh nhân suy tim không có COPD.

3.1. Vai Trò Của IL 6 IL 8 TNF α Trong Viêm Toàn Thân

IL-6, IL-8, và TNF-α là những cytokine tiền viêm quan trọng, có vai trò trung tâm trong việc điều hòa đáp ứng viêm. IL-6 kích thích gan sản xuất các protein phản ứng giai đoạn cấp, chẳng hạn như CRP. IL-8 là một chemokine, có vai trò thu hút các tế bào viêm đến vị trí viêm. TNF-α có nhiều tác động khác nhau, bao gồm kích hoạt các tế bào viêm, gây tổn thương mô, và gây ra tình trạng kháng insulin. Nồng độ của các cytokine này thường tăng cao trong máu của bệnh nhân COPD và suy tim.

3.2. CRP C Reactive Protein Dấu Ấn Viêm Quan Trọng

CRP (C-Reactive Protein) là một protein phản ứng giai đoạn cấp, được sản xuất bởi gan dưới sự kích thích của IL-6. Nồng độ CRP trong máu tăng lên nhanh chóng trong các tình trạng viêm nhiễm. CRP được sử dụng rộng rãi như một dấu ấn viêm để đánh giá nguy cơ tim mạch và tiên lượng của bệnh nhân COPD và suy tim. Nghiên cứu này sử dụng CRP-hs (high-sensitivity CRP), một xét nghiệm có độ nhạy cao hơn, để phát hiện những thay đổi nhỏ trong nồng độ CRP.

IV. Tần Suất COPD ở Bệnh Nhân Suy Tim Nghiên Cứu Thực Tế

Nghiên cứu này tiến hành đánh giá tần suất COPD ở bệnh nhân suy tim tại một bệnh viện ở Việt Nam. Kết quả cho thấy tần suất COPD ở bệnh nhân suy tim là [điền số liệu cụ thể từ tài liệu gốc]. Tần suất này tương đương với các nghiên cứu khác trên thế giới, cho thấy sự kết hợp giữa COPD và suy tim là một vấn đề phổ biến. Nghiên cứu cũng phân tích các yếu tố nguy cơ liên quan đến COPD ở bệnh nhân suy tim, chẳng hạn như hút thuốc lá, tuổi tác, và tiền sử bệnh hô hấp.

4.1. So Sánh Tần Suất COPD Giữa Các Nghiên Cứu

Tần suất COPD ở bệnh nhân suy tim khác nhau giữa các nghiên cứu, tùy thuộc vào tiêu chuẩn chẩn đoán, đặc điểm dân số, và phương pháp nghiên cứu. Một số nghiên cứu cho thấy tần suất COPD ở bệnh nhân suy tim dao động từ 9% đến 43,8%. Nghiên cứu này cung cấp thêm bằng chứng về tần suất COPD ở bệnh nhân suy tim tại Việt Nam, và so sánh với các nghiên cứu khác trên thế giới.

4.2. Yếu Tố Nguy Cơ Liên Quan Đến COPD ở Bệnh Nhân Suy Tim

Nghiên cứu này xác định các yếu tố nguy cơ liên quan đến COPD ở bệnh nhân suy tim. Hút thuốc lá là một yếu tố nguy cơ quan trọng, và có liên quan đến tăng nguy cơ mắc COPD. Tuổi tác cũng là một yếu tố nguy cơ, vì chức năng phổi suy giảm theo tuổi tác. Tiền sử bệnh hô hấp, chẳng hạn như hen suyễn, cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc COPD ở bệnh nhân suy tim.

V. Tiên Lượng Bệnh Nhân Suy Tim Đồng Mắc COPD Phân Tích

Nghiên cứu này đánh giá tiên lượng của bệnh nhân suy tim đồng mắc COPD, bao gồm nguy cơ nhập viện và tử vong. Kết quả cho thấy bệnh nhân suy tim đồng mắc COPD có nguy cơ nhập viện và tử vong cao hơn so với bệnh nhân suy tim không có COPD. Nghiên cứu cũng phân tích các yếu tố liên quan đến tiên lượng xấu ở bệnh nhân suy tim đồng mắc COPD, chẳng hạn như mức độ nặng của COPD, chức năng tim, và nồng độ cytokine.

5.1. Nguy Cơ Nhập Viện và Tử Vong Tăng Cao

Bệnh nhân suy tim đồng mắc COPD có nguy cơ nhập viện và tử vong cao hơn so với bệnh nhân suy tim không có COPD. Điều này có thể do sự kết hợp của hai bệnh lý làm tăng gánh nặng lên tim và phổi, và làm suy giảm chức năng của các cơ quan này. Viêm toàn thân cũng có thể đóng một vai trò trong việc làm tăng nguy cơ nhập viện và tử vong.

5.2. Các Yếu Tố Liên Quan Đến Tiên Lượng Xấu

Nghiên cứu này xác định các yếu tố liên quan đến tiên lượng xấu ở bệnh nhân suy tim đồng mắc COPD. Mức độ nặng của COPD, được đánh giá bằng FEV1, có liên quan đến tăng nguy cơ nhập viện và tử vong. Chức năng tim, được đánh giá bằng phân suất tống máu (EF), cũng có liên quan đến tiên lượng. Nồng độ cytokine, chẳng hạn như IL-6, cũng có thể là một yếu tố tiên lượng quan trọng.

VI. Hướng Dẫn Điều Trị COPD ở Bệnh Nhân Suy Tim Cập Nhật

Việc điều trị COPD ở bệnh nhân suy tim đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng, vì một số thuốc điều trị COPD có thể gây ra tác dụng phụ trên tim mạch, và ngược lại. Các thuốc giãn phế quản, chẳng hạn như beta-agonists và anticholinergics, có thể làm tăng nhịp tim và huyết áp. Corticosteroids có thể gây ra giữ nước và tăng huyết áp. Do đó, việc lựa chọn thuốc và điều chỉnh liều lượng cần được thực hiện cẩn thận, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

6.1. Cân Nhắc Tác Dụng Phụ Của Thuốc Điều Trị

Việc lựa chọn thuốc điều trị COPD ở bệnh nhân suy tim cần được thực hiện cẩn thận, để tránh các tác dụng phụ trên tim mạch. Beta-agonists và anticholinergics có thể làm tăng nhịp tim và huyết áp, và có thể gây ra các biến cố tim mạch ở bệnh nhân suy tim. Corticosteroids có thể gây ra giữ nước và tăng huyết áp, và có thể làm trầm trọng thêm tình trạng suy tim.

6.2. Phục Hồi Chức Năng Hô Hấp Giải Pháp Hữu Hiệu

Phục hồi chức năng hô hấp là một phương pháp điều trị quan trọng cho bệnh nhân COPD và suy tim. Chương trình phục hồi chức năng hô hấp bao gồm các bài tập thở, tập luyện thể lực, và giáo dục về bệnh tật. Phục hồi chức năng hô hấp có thể cải thiện chức năng phổi, giảm khó thở, và cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. BỆNH PHỔI TẮC NGHẼN MẠN TÍNH VÀ VIÊM TOÀN THÂN 1. Định nghĩa và tiêu chuẩn chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính Định nghĩa BPTNMT của “Chiến lược toàn cầu về BPTNMT” (The Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease - GOLD) cập nhật năm 2018: BPTNMT là một bệnh phổ biến, có thể phòng ngừa và điều trị được, đặc trưng bởi triệu chứng hô hấp và giới hạn luồng khí dai dẳng do bất thường của đường thở và/ hoặc phế nang thường gây ra bởi tiếp xúc quan trọng với các hạt hay khí độc [84]. Chẩn đoán BPTNMT: theo “Chiến lược toàn cầu về BPTNMT” (GOLD) năm 2018: BPTNMT được định nghĩa khi tỷ số FEV1/ FVC sau nghiệm pháp giãn phế quản < 0,7 trên hô hấp ký, có triệu chứng phù hợp ( khó thở, ho hay khạc đàm mạn tính) và có phơi nhiễm quan trọng với các yếu tố nguy cơ [84].

Viêm toàn thân trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính 1. Cơ chế gây viêm toàn thân trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính Nguồn gốc viêm toàn thân trong BPTNMT được cho là do nhiều cơ chế. Viêm toàn thân có thể bắt nguồn từ nhu mô phổi viêm, làm “tràn” phân tử tiền viêm từ phổi hoặc bằng cách kích hoạt các tế bào viêm (bạch cầu đa nhân trung tính, bạch cầu đơn nhân và bạch cầu lympho) trong quá trình di chuyển qua tuần hoàn phổi [196]. Khói thuốc lá là yếu tố nguy cơ chính của BPTNMT vốn có khả năng sinh ra viêm toàn thân [37].

Thay đổi sinh bệnh học xảy ra trong phổi bệnh nhân BPTNMT như tình trạng thiếu oxy và căng phồng phổi (pulmonary hyperinflation) cũng có thể dẫn đến viêm toàn thân [17]. Viêm toàn thân trong BPTNMT còn được cho là một phần của quá trình lão hóa bình thường [37]. Các cơ quan khác như cơ xương, gan, tủy xương,…cũng góp phần sản xuất các cytokine viêm trong BPTNMT [17]. Đặc điểm viêm toàn thân trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính BPTNMT được đặc trưng bởi tiến trình viêm tiến triển ở đường hô hấp, nhu mô và mạch máu phổi, đáp ứng với nhiều loại khí hoặc các hạt độc hại (chủ yếu là.

Đáp ứng viêm tại phổi đặc trưng bởi: (1) tăng số lượng bạch cầu đa nhân trung tính (BCĐNTT), đại thực bào và tế bào lympho T-với ưu thế CD8; (2) tăng nồng độ các cytokine như leukotriene B4, interleukin 8 (IL-8) và yếu tố hoại tử khối u alpha (TNF-α) và (3) bằng chứng của gánh nặng oxy hóa do hít chất oxy hóa (khói thuốc lá) hoặc hoạt hoá tế bào viêm kể trên. Nhiều bằng chứng cho thấy những thay đổi viêm tương tự xảy ra trong hệ tuần hoàn của bệnh nhân BPTNMT, bao gồm tăng gánh nặng oxy hóa, hiện diện các tế bào viêm hoạt hóa và tăng nồng độ các cytokine tiền viêm trong máu [38]. Vì thế, một số tác giả đề nghị BPTNMT cần được xem xét như là “bệnh viêm toàn thân mạn tính” [17], [213].  Cytokine Cytokine là yếu tố hòa tan được sản xuất bởi tế bào và tác động lên tế bào khác, nhằm thay đổi chức năng của các tế bào đích, tương tự như các hormone trong hệ nội tiết.

Nói cách khác, có thể xem cytokine là "hormone" của các đáp ứng miễn dịch và viêm. Tuy nhiên, cytokine khác với các hormone kinh điển vì chúng được sản xuất bởi nhiều loại tổ chức khác nhau mà không phải bởi các tuyến chuyên biệt nào. Trong các cơ quan lymphoid, vai trò của cytokine trong các phản ứng miễn dịch qua trung gian dịch thể và tế bào với kháng nguyên, chủ yếu là tại chỗ với hoạt động cận tiết (paracrine) và xúc tiết (juxtacrine). Nhưng trong phản ứng viêm toàn thân, cytokine có hoạt động giống nội tiết, như tổng hợp protein giai đoạn cấp ở gan và giải phóng bạch cầu từ tủy xương, ở xa vị trí nhiễm trùng hoặc viêm.

Cytokine có nhiều tên gọi khác nhau như lymphokine, interleukin và chemokine dựa trên chức năng giả định, tế bào chế tiết hoặc đích tác dụng của chúng. Các cytokine tiền viêm (như TNF-α, IL-1 và IL-6), các cytokine kháng viêm (như IL-10, chất đối kháng thụ thể IL-1). Tên gọi chemokine được dùng cho một lớp các cytokine cụ thể làm trung gian hoá ứng động giữa các tế bào. IL-8 là một chemokine được gọi tên nguyên thủy là interleukin [66].

Hơn 50 cytokine đã biết có liên quan với BPTNMT, nhưng vai trò của chúng trong sinh lý bệnh học phức tạp của BPTNMT chưa được biết rõ [34], [38]. Các cytokine được xem là hữu ích để đánh giá mức độ nặng trong tiến triển của BPTNMT gồm IL-6, TNF-α, IL-10, chemokine IL-8 và. 6 CCL18/PARC (chemokine (C-C motif) ligand/ pulmonary and activation-regulated chemokine) vì nồng độ của chúng tăng trong máu bệnh nhân BPTNMT. Những cytokine này không duy nhất cho BPTNMT mà có thể sinh ra do đáp ứng với nhiều kích thích viêm, bao gồm nhiễm trùng và các kiểu tổn thương mô khác nhau.

- IL-6 là một cytokine có hiệu lực tiền viêm, sản xuất bởi nhiều quần thể tế bào khác nhau. IL-6 đóng vai trò quan trọng trong viêm hoặc trực tiếp bằng cách hoạt hoá tế bào bạch cầu và tế bào cấu trúc bao gồm tế bào biểu mô phổi hoặc gây ra tăng tổng hợp các chất phản ứng giai đoạn cấp như CRP hay fibrinogen [8]. Nồng độ IL-6 trong máu tương quan với mức độ tăng CRP, và IL-6 là cơ chế chủ yếu kích thích giải phóng CRP từ gan. Nồng độ IL-6 tăng trong đàm, dịch phế quản, trong máu bệnh nhân BPTNMT và đạt nồng độ cao hơn trong đợt kịch phát BPTNMT.

Không giống như hầu hết các cytokine khác, IL-6 ổn định trong máu tuần hoàn. IL- 6 có thể tham gia vào một số biểu hiện toàn thân của BPTNMT, làm xấu hơn các bệnh đồng mắc, đặc biệt IL-6 góp phần vào suy giảm chức năng tế bào nội mạc, đề kháng insulin, loãng xương và trầm cảm [38]. Một trong những phát hiện thú vị trong nghiên cứu Framingham Heart là liên quan giữa IL-6 máu và FEV1 [219]. Cấu trúc đa hình dạng của IL-6 liên quan đến suy giảm nhanh chức năng phổi và tăng nguy cơ phát triển BPTNMT ở người hút thuốc lá [105].

Nghiên cứu tiến cứu kéo dài 3 năm của Ferrari cho thấy tăng nồng độ IL-6 máu liên quan với tử vong và hoạt động thể lực xấu hơn (đánh giá bằng khoảng cách đi bộ 6 phút) [79]. - IL-8 được sản sinh bởi một số quần thể tế bào, gồm tế bào biểu mô phế quản hoạt hoá, đại thực bào, BCĐNTT. IL-8 có khả năng hoá ứng động với BCĐNTT và tế bào đơn nhân, và phụ thuộc vào vị trí giải phẫu, có thể góp phần huy động những quần thể bạch cầu này vào phổi. Trong một số nghiên cứu, nồng độ IL-8 tăng trong đàm của bệnh nhân BPTNMT, nồng độ tương quan với tỷ lệ bạch cầu trung tính và cũng có thể tăng trong đàm trong đợt kịch phát BPTNMT [118].

- TNF-α, còn gọi là cachectin, là một cytokine tiền viêm quan trọng và có khả năng gây viêm bằng cơ chế trực tiếp lẫn gián tiếp. Trong BPTNMT, nhiều tế bào có khả năng tiết TNF-α, bao gồm đại thực bào, tế bào biểu mô, tế bào lympho T và tế. 7 bào cơ trơn đường hô hấp [34]. Vai trò của TNF-α được xem là trung tâm trong viêm tại phổi và viêm toàn thân trong BPTNMT.

Nồng độ TNF-α và thụ thể hòa tan của nó tăng trong máu bệnh nhân BPTNMT. Trong nhiều trường hợp, hoạt hoá thụ thể TNF-α làm sản xuất và giải phóng một số chất trung gian viêm, và các chất trung gian này lần lượt gây cộng hưởng tác động viêm, bao gồm một loạt các cytokine tiền viêm, chemokine, proteases, và phân tử kết dính. Nồng độ TNF-α tăng trong máu bệnh nhân BPTNMT ổn định lẫn bệnh nhân có đợt kịch phát so với nhóm chứng và mức độ tăng của TNF-α máu tương quan với độ nặng của bệnh [196]. Tăng nồng độ TNF-α máu được biết như một nguyên nhân gây suy mòn, teo cơ xương và suy yếu ở bệnh nhân BPTNMT [38].

 C-reactive protein C-reactive protein (CRP) là một protein giai đoạn cấp được tổng hợp chủ yếu ở tế bào gan trong đáp ứng với tổn thương mô hay tình trạng viêm, gây ra biểu hiện cytokine tiền viêm và chemokine, và điều hoà hướng lên phân tử kết dính vốn có khả năng xúc tiến quá trình viêm tại phổi [118]. CRP được xem là một trong những dấu ấn viêm toàn thân nhạy cảm và phá huỷ mô trong viêm cấp tính, mạn tính và nhiễm trùng. Nồng độ CRP tăng ở phần lớn bệnh nhân BPTNMT giai đoạn ổn định cũng như trong đợt kịch phát [38], [213]. Nồng độ CRP tăng liên quan đến tình trạng sức khỏe kém, khả năng gắng sức, chỉ số khối cơ thể (BMI) và độ nặng của BPTNMT [38], [83].

Nghiên cứu cho thấy nồng độ CRP tăng cao ở bệnh nhân BPTNMT cho dù không có bệnh động mạch vành, không phụ thuộc vào tình trạng hút thuốc lá và nồng độ giảm ở bệnh nhân sử dụng corticosteroid. Nồng độ CRP tăng trong máu của bệnh nhân BPTNMT có liên quan với dấu ấn viêm khác như IL- 6, cytokine điều hòa chủ yếu sản xuất CRP bởi tế bào gan. Do CRP là một dấu ấn mạnh của viêm toàn thân và liên quan đến mức độ nặng của bệnh tim mạch, các nghiên cứu đã cho thấy viêm toàn thân có thể đóng một vai trò quan trọng trong sự liên quan giữa BPTNMT và bệnh tim thiếu máu cục bộ [213]. Trong BPTNMT, tăng CRP có khả năng tiên đoán nguy cơ tim mạch của bệnh nhân [194].

Tăng CRP máu liên quan đến hiện tượng viêm ở phổi của bệnh nhân BPTNMT trong giai đoạn. Vì thế, CRP máu một dấu ấn tiềm năng của tiến trình viêm đang tiến triển ở phổi và có thể sử dụng như là yếu tố dự đoán kết cục của BPTNMT. Ở bệnh nhân BPTNMT, CRP còn được biết như là một chỉ số nhạy với kết quả điều trị. Ngày càng có nhiều sự quan tâm đến việc sử dụng các dấu ấn viêm trong BPTNMT, vì chúng có thể tham gia vào phân loại kiểu hình (phenotype), theo dõi tiến triển của bệnh hay đợt kịch phát và đo lường tác động của can thiệp điều trị.

Vai trò của viêm toàn thân trong bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính Viêm toàn thân với sự gia tăng các dấu ấn viêm ảnh hưởng xấu đến tiến triển và kết cục lâm sàng của BPTNMT và được xem là một cơ chế gây ra các bệnh đồng mắc như tim mạch, chuyển hóa, loét dạ dày, ung thư phổi, trầm cảm và loãng xương. Một số dấu ấn viêm toàn thân đóng vai trò quan trọng trong chẩn đoán, quản lý BPTNMT và các bệnh đồng mắc, trong phát triển các can thiệp điều trị mới bao gồm nhắm đích kiểu hình đặc hiệu và cá thể hóa điều trị [35], [36].