CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ ĐÀO TẠO VÀ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO TRONG DOANH NGHIỆP 1. Khái niệm Có rất nhiều khái niệm đào tạo khác nhau, trong đó ta có thể kể đến một số khái niệm như sau: Đào tạo là một quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình thành một cách có hệ thống các tri thức, kỹ năng, thái độ để hoàn thiện nhân cách cho mỗi cá nhân, tạo tiền đề cho họ có thể vào đời hành nghề, có năng suất và hiệu quả. (Trần Khánh Đức - Viện Nghiên cứu phát triển Giáo dục, 2005) Đào tạo là các hoạt động nhằm giúp người lao động có thể thực hiện tốt hơn chức năng, nhiệm vụ của mình.
Đó chính là quá trình học tập làm cho người lao động nắm vững hơn về công việc của mình. Là tổng hợp các hoạt động nhằm nâng cao trình độ, kĩ năng của người lao động để thực hiện nhiệm vụ, công việc lao động hiệu quả hơn. (Nguyễn Văn Điềm và Nguyễn Ngọc Quân, 2007) Theo Cenzo và Robbins (2010), đào tạo là quá trình học tập nâng cao kiến thức, kỹ năng thực hành. Đào tạo có định hướng vào hiện tại, chú trọng vào công việc hiện tại, giúp cá nhân có kỹ năng cần thiết để thực hiện tốt công việc hiện tại.
Tóm lại, đào tạo là quá trình giúp nhân viên hoàn thiện và phát triển các kiến thức và kỹ năng trong công việc mà tổ chức, doanh nghiệp yêu cầu, giúp cho nhân viên có thể thực hiện hiệu quả hơn nhiệm vụ và chức năng của mình. Ngoài ra, đào tạo còn là một quá trình học tập làm cho nhân viên nắm vững hơn công việc của mình để nâng cao trình độ, kỹ năng của nhân viên. Đào tạo có ba mục đích chính: Tăng hiệu suất hoặc năng suất của nhân viên Đạt được mục tiêu của tổ chức Đầu tư cho nhân viên là cách thành công trong môi trường kinh doanh 5 biến động và khó lường. Vai trò của đào tạo 1.
Đối với doanh nghiệp Đào tạo có vai trò giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Duy trì và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp. (Shelley Frost, 2019) Để cập nhật những phương thức quản lý mới nhất, những nhà quản trị cần áp dụng các phương pháp quản lý phù hợp với những thay đổi về quy trình áp dụng công nghệ, kỹ thuật vào môi trường kinh doanh. Giải quyết các vấn đề trong tổ chức: Đào tạo nguồn nhân lực của doanh nghiệp có thể giúp các nhà quản trị giải quyết các vấn đề liên quan đến các mâu thuẫn, xung đột giữa cá nhân với tổ chức, đề ra các chính sách về quản lý nguồn nhân lực của doanh nghiệp một cách có hiệu quả.
Đào tạo công việc cho nhân viên mới: Những người mới vào công ty, doanh nghiệp thường gặp rất nhiều khó khăn trong những ngày đầu làm việc trong tổ chức, doanh nghiệp, các chương trình định hướng công việc đối với nhân viên mới sẽ giúp cho họ mau chóng thích nghi được với môi trường làm việc mới và giúp doanh nghiệp tăng năng suất. Mobarak Karim and Musfiq Choudhury, 2019) Nhân viên có cơ hội thăng tiến và thăng chức nhiều hơn khi được tham gia các chương trình đào tạo phát triển những kỹ năng, kiến thức chuyên môn cần thiết. Đối với nhân viên Nhân viên trở nên chuyên nghiệp hơn và gắn bó lâu dài hơn với doanh nghiệp. Đào tạo tốt tạo cho nhân viên có cách nhìn, thay đổi cách tư duy trong công việc.
Đây là cơ sở để phát huy tính sáng tạo của nhân viên trong công việc. (Emma O'Neill, 2020) Quá trình nhân viên hoàn thành công việc được diễn ra tốt hơn, đặc biệt khi nhân viên thực hiện công việc không đáp ứng được các tiêu chí chuẩn mực đã được đề ra, hoặc khi nhân viên được giao một công việc hoàn toàn mới. Cập nhật các kỹ năng cần thiết, kiến thức chuyên môn cho nhân viên, giúp 6 những người nhân viên có thể áp dụng thành công các thay đổi về công nghệ, kỹ thuật trong doanh nghiệp. Nhân viên sẽ được đáp ứng những nguyện vọng và nhu cầu phất triển của mình.
Được trang bị những kỹ năng chuyên môn cần thiết sẽ kích thích nhân viên thực hiện công việc tốt hơn, đạt hiệu quả tốt hơn, muốn có nhiều cơ hội thăng tiến với những nhiệm vụ mang tính thử thách nhiều hơn. Các phương pháp đào tạo 1. Đào tạo tại nơi làm việc Hướng dẫn công việc: Việc đào tạo không nhất thiết phải là việc mở lớp với quy mô lớn, giảng một lượng lớn lý thuyết sau đó mới thực hành. Thay vào đó, nhân viên có thể học từng phần nhỏ, áp dụng ngày vào công việc hàng ngày để ghi nhớ một cách hiệu quả hơn.
Hướng dẫn công việc là một trong những phương pháp được sử dụng khá phổ biến. Qua chính các công việc thực tế mà nhân viên phải thực hiện hàng ngày, người hướng dẫn sẽ chỉ cho nhân viên những vấn đề còn khúc mắc, việc truyền đạt những kinh nghiệm bản thân, các kỹ năng cốt lõi có lợi cho sự phát triển của nhân viên. (Jeremy Raynolds, 2019) Huấn luyện: là một phương pháp để giúp đỡ nhân viên của mình rèn luyện, phát triển, học hỏi những kỹ năng mới, đối mặt với thử thách cá nhân, kiểm soát sự thay đổi trong cuộc sống, xây dựng mục tiêu và đạt được thành công. Huấn luyện là về việc nhận ra những điều tốt đẹp nhất của nhân viên nào đó và khuyến khích họ đưa ra những quyết định để cải thiện cuộc sống của chính mình.
Huấn luyện là khả năng nhìn ra những điều tốt đẹp nhất của một nhân viên và khuyến khích họ đưa ra những quyết định để cải thiện cuộc sống, công việc của chính mình. Đào tạo ngoài nơi làm việc Tổ chức đào tạo nhân viên tại các văn phòng đào tạo: Đây là hình thức khá phổ biến, đặc biệt là những công ty, doanh nghiệp thuộc khối nhanh bán lẻ. Bởi vì họ có cần một đội ngũ nhân viên khá hùng hậu và đòi hỏi kỹ năng của những nhân viên này thật chuyên nghiệp. (Smriti Chand, 2013) 7 Đào tạo Online: Đối với thời đại hiện nay, việc áp dụng công nghệ, kỹ thuật trong đào tạo đang là một xu thế.
Với hình thức này, tổ chức doanh nghiệp có thể tiết kiệm được rất nhiều chi phí và nguồn lực khác nhau. Các doanh nghiệp công ty có thể lựa chọn nhiều hình thức đào tạo khác nhau như đào tạo qua những ứng dụng công nghệ trực tiếp như Zoom Meeting, Google Meet, Microsoft Team,…và có thể đào tạo bằng phương pháp E-learning dành cho các tổ chức, doanh nghiệp (Hình 1.1 Các ứng dụng dùng trong đào tạo Online – Nguồn: Internet Ngoài ra, còn có một số hình thức đào tạo khác như phân chia theo định hướng nội dung đào tạo gồm đào tạo định hướng doanh nghiệp và đào tạo định hướng công việc; phân chia theo đối tượng đào tạo gồm đào tạo mới áp dụng cho lao động phổ thông chưa có trình độ và đào tạo lại đối với những người đã có kỹ năng nghề nhưng cần phải đổi nghề theo yêu cầu của công việc. Tùy thuộc vào từng doanh nghiệp và thực tế của họ mà sẽ đưa ra hình thức thức đào tạo phù hợp để đạt được hiệu quả chất lượng tốt nhất. Với Pharmacity hiện nay áp dụng theo cách phân chia theo nơi đào tạo do đó bài khóa luận của tôi cũng đi theo cách phân chia này.
Quy trình đào tạo nhân viên tại doanh nghiệp Hiện nay, nhân sự được coi là nền móng và là một yếu tố quan trọng của doanh nghiệp. Do vậy, quy trình đào tạo nhân viên cần được đầu tư kỹ lưỡng nhằm giúp cho nhân viên nâng cao chuyên môn làm việc cũng như giúp doanh nghiệp khai thác tối đa tài sản lớn nhất của mình. Dưới đây, tôi xin trình bày qua quy trình đào tạo của tác giả Trần Kim Dung (2005): 8 Nguồn: Quản trị nguồn nhân lực – TS Trần Kim Dung 1. Xác định nhu cầu đào tạo Thái độ của nhà quản trị và người nhân viên trong doanh nghiệp là những định hướng trong tương lai của nhu cầu đào tạo.
Xác định nhu cầu đào tạo là quá trình thu thập và phân tích thông tin nhằm xác định đào tạo hiện có phải là giải pháp nâng cao hiệu quả làm việc, khả năng phát triển với từng cán bộ, nhân viên và làm rõ nhu cầu cần cải thiện kết quả thực hiện công việc của nhân viên trong doanh nghiệp. Quá trình phân tích nhu cầu đào tạo là một quá trình mang tính hệ thống nhằm định lượng các nhu cầu và quyết định các mức độ ưu tiên cho các quyết định trong đào tạo, xác định và xếp thứ tự các mục tiêu. Xác định mục tiêu đào tạo 9 Việc xác định mục tiêu đào tạo sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Việc xác định mục tiêu đào tạo là cơ sở để đánh giá trình độ chuyên môn của nhân viên trong mỗi công ty, tổ chức.
Các mục tiêu đào tạo phải rõ ràng, cụ thể và có thể đánh giá được. Mục tiêu đào tạo có thể gồm những yếu tố sau: Những kỹ năng và chuyên môn của nhân viên đáp ứng công việc tại công ty Số lượng nhân viên tham gia các khóa đào tạo của công ty Thời gian hoàn thành chương trình đào tạo của một nhân viên 1. Lựa chọn đối tượng đào tạo Các yếu tố để lựa chọn đối tượng đào tạo, tùy vào từng loại hình của doanh nghiệp, công ty mà các yếu tố có thể khác nhau, có thể kể đến như: nhu cầu và động cơ đào tạo của người lao động; tác dụng của đào tạo đối với nhân viên và cơ hội phát triển của người nhân viên khi hoàn thành xong chương trình đào tạo. Việc lựa chọn người để đào tạo đảm bảo phải đào tạo đúng người cần đào tạo, tức là phải lựa chọn người đúng khả năng, nguyện vọng học tập…để tránh tình trạng đào tạo nhầm đối tượng, làm tổn thất về thời gian và chi phí không cần thiết.
Xác định chương trình và xác định phương pháp đào tạo Chương trình đào tạo là một hệ thống các môn học và các kỹ năng cần được dạy, bao gồm các môn kỹ năng và kiến thức chuyên môn. Tùy thuộc vào chương trình đào tạo khác nhau mà các phương pháp đào tạo sẽ được lựa chọn phù hợp với mỗi chương trình đào tạo. Có nhiều phương pháp đào tạo khác nhau và mỗi phương pháp đều có những ưu và nhược điểm riêng.