BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH HÀ NỘI Ths. Trịnh Cao Khải, ThS. Trương Hà Vi BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TRƯỜNG CAO ĐẲNG DU LỊCH HÀ NỘI ThS. Trịnh Cao Khải ThS.
Trương Hà Vi GIÁO TRÌNH LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ NHÀ HÀNG (Lưu hành nội bộ) MỤC LỤC Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐDLHN ngày tháng năm của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội LỜI NÓI ĐẦU CHƢƠNG 1. ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG, KẾT CẤU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔN HỌC. Đối tƣợng 2 Hà Nội, 2018 LỜI GIỚI THIỆU Đất nước Việt Nam với nhiều danh lam thắng cảnh và bề dầy văn hóa lịch sử đã và đang thu hút nhiều bạn bè quốc tế đến thăm quan du lịch. Trên cơ sở xác định Du lich là một ngành công nghiệp không khói, mang lại nhiều lợi ích kinh tế cho đất nước.Một trong những nhiệm vụ quan trọng để Du lịch thực sự là một ngành kinh doanh hiệu quả là phải không ngừng nâng cao chất lượng các dịch vụ du lịch.
Trong các yếu tố nâng cao chất lượng dịch vụ thì yếu tố mang tính quyết định chính là người phục vụ trực tiếp. Để phục vụ tốt người phục vụ cần có các yêu cầu về sức khỏe, đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ, đặc biệt là các kỹ năng nghề nghiệp. Đây là yêu cầu cho tất cả các chuyên ngành trong phục vụ du lịch nói chung và nghiệp vụ phục vụ nhà hàng nói riêng. Đáp ứng yêu cầu dạy và học các kỹ năng nghề nghiệp về phục vụ ăn uống trong giai đoạn hiện nay, Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội tổ chức biên soạn giáo trình: Lý thuyết nghiệp vụ nhà hàng.
Giáo trình là cơ sở để giáo viên và học sinh thực hiện các bài giảng thực hành phục vụ các bữa ăn thường, ăn tiệc Âu và Á, tạo điều kiện để người học có đủ khả năng làm việc trong các nhà hàng đạt tiêu chuẩn quốc tế. Nội dung của giáo trình được kết cấu thành 8 chương, trình bày các vấn đề về phục vụ ăn uống trong nhà hàng theo trình tự từ phục vụ món ăn đến phục vụ đồ uống. Đây là cuốn giáo trình có sự tham khảo, kế thừa các tài liệu đã có cùng với sự bổ sung, cập nhật các kiến thức phục vụ trong và ngoài nước.đào tạo các cấp nghề từ thấp đến cao. Ngoài việc đáp ứng nhu cầu dạy và học, giáo trình này còn là tài liệu tham khảo dành cho các cán bộ quản lý, nhân viên đang làm việc trong các cơ sở kinh doanh ăn uống.
Tham gia biên soạn giáo trình này là tập thể giáo viên, cán bộ Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội, gồm: - ThS. Trịnh Cao Khải – Chủ biên - ThS Trương Hà Vi – Đồng chủ biên - CN. Đặng Xuân Thu - ThS. Nguyễn Thị Huyền Trang - ThS.
Nguyễn Thị Kim Yến - CN. Phạm Huyền Trang - CN. Nguyễn Đức Chính Mặc dù đã có nhiều cô gắng nhưng trong quá trình biên soạn cuốn giáo trình này chắc chắn nhóm tác giả không tránh khỏi hết những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được những ý kiến góp ý của các chuyên gia trong ngành và bạn đọc để tài liệu này ngày càng được hoàn thiện hơn.
Cuối cùng, chúng tôi xin chân thành cảm ơn các tác giả có tài liệu mà chúng tôi đã tham khảo, cảm ơn sự hỗ trợ và đóng góp ý kiến của đồng nghiệp, 3 cảm ơn sự quan tâm của Ban giám hiệu, Hội đồng khoa học - đào tạo Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội, Khoa quản trị khách sạn - nhà hàng, phòng Đào tạo của Trường đã tạo các điều kiện thuận lợi cho chúng tôi hoàn thành cuốn giáo trình này. Hà Nội, tháng 12 năm 2018 Tham gia biên soạn ThS. Trịnh Cao Khải – Chủ biên ThS Trương Hà Vi – Đồng chủ biên CN. Đặng Xuân Thu ThS.
Nguyễn Thị Huyền Trang ThS. Nguyễn Thị Kim Yến CN. Phạm Huyền Trang CN. Nguyễn Đức Chính 4 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU.Trang MỤC LỤC.
5 CHƢƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ DỊCH VỤ NHÀ HÀNG 1. Khái niệm, vai trò, vị trí của nhà hàng………………………………14 1. Vai trò và vị trí của nhà hàng………………………………………. Đặc điểm kinh doanh nhà hàng……………………………….
Sản phẩm của nhà hàng mang tính tổng hợp………………………. Kinh doanh nhà hàng cần số lƣợng lao động lớn, chuyên môn hoá cao………………………………………………………. Kinh doanh nhà hàng đòi hỏi tính liên tục cao……………………. Hoạt động kinh doanh nhà hàng là hoạt động tổng hợp và phức tạp………………………………………………………………………………15 1.
Phân loại nhà hàng…………………………………………. Phân loại nhà hàng theo mức độ liên kết………………………. Phân loại nhà hàng theo quy mô…………………………………. Phân loại theo chất lƣợng phục vụ……………………….
Phân loại theo hình thức phục vụ………………………………………. Các cách phân loại khác…………………………………………………21 1. Những yêu cầu đối với nhân viên phục vụ……………………………. Yêu cầu về chuyên môn nghiệp vụ………………………………………23 1.
Yêu cầu về kỹ năng giao tiếp……………………………………………23 1. Yêu cầu về sức khoẻ ngoại dáng……………. Yêu cầu về tƣ cách đạo đức……………………………………………. Yêu cầu về đồng phục………………………………………………….25 Câu hỏi ôn tập và thảo luận……………………………………………… CHƢƠNG 2.
TRANG THIẾT BỊ VÀ DỤNG CỤ TRONG NHÀ HÀNG. Các loại trang thiết bị trong phòng ăn………………………………. Hệ thống âm thanh, ánh sáng……………………………………. Các loại máy chuyên dụng……………………………………….
Phƣơng tiện phục vụ……………………………………………………. Các loại trang thiết bị khác……………………………………………. Các loại dụng cụ phục vụ ăn uống………………………………. Các loại dụng cụ chuyên dụng khác…………………………………….45 Câu hỏi ôn tập và thảo luận…………………………………………….
VỆ SINH, AN TOÀN VÀ AN NINH TRONG NHÀ HÀNG 3. Vệ sinh trong kinh doanh nhà hàng …………………………. Tiêu chuẩn vệ sinh trong nhà hàng……………………………………. Giới thiệu các thiết bị, dụng cụ, hoá chất làm vệ sinh…………….
Quy trình thao tác làm vệ sinh dụng cụ phục vụ ăn uống………………53 3. Vệ sinh cá nhân của nhân viên phục vụ ăn uống………………………. An toàn trong kinh doanh nhà hàng…………………………………. Một số nguyên nhân dẫn đến mất an toàn trong nhà hàng……….
Đề phòng mất an toàn trong phục vụ ăn uống…………………. Một số quy tắc về an toàn trong phục vụ………………………………. Các chú ý trong việc giải quyết vấn đề về an toàn………………………57 3 3. An ninh trong kinh doanh nhà hàng………………………………….
Xác định và báo cáo các bất trắc về an ninh……………………………. Một số biện pháp đảm bảo an ninh trong nhà hàng…………………….60 Câu hỏi ôn tập và thảo luận……………………………………………… CHƢƠNG 4. KỸ THUẬT PHỤC VỤ ĂN UỐNG TRONG NHÀ HÀNG. Các bữa ăn trong ngày và cấu trúc một bữa ăn…………………….
Bữa ăn trƣa và bữa ăn tối………………………………………………. Phương thức phục vụ ăn uống…………………………………. Phục vụ ăn theo thực đơn………………………………………………. Phục vụ ăn chọn món………………………………………………….
Phục vụ ăn kiểu tự chọn ………………………………………………. Phong cách phục vụ bàn tiêu biểu……………………………………. Phục vụ theo phong cách Pháp……………………………………. Phục vụ theo phong cách Nga………………………………………….
Phục vụ theo phong cách Mỹ…………………………………………. Phục vụ theo phong cách Việt Nam………………………………. Kỹ thuật trải gấp khăn bàn, khăn ăn………………………………. Kỹ thuật trải gấp khăn bàn………………………………………….
Kỹ thuật gấp khăn ăn cơ bản……………………………………………68 6 4. Kỹ thuật đặt bàn ăn theo thực đơn…. Trình tự, tiêu chuẩn và nguyên tắc chung………………………………71 4. Kỹ thuật đặt bàn ăn sáng kiểu Âu……………………………………….
Kỹ thuật đặt bàn ăn trƣa, tối Âu……………………………………. Kỹ thuật đặt bàn ăn sáng Á……………………………………………. Kỹ thuật đặt bàn ăn trƣa, tối Á…………………………………………. Kỹ thuật phục vụ cơ bản………………………………………………82 4.1 Kỹ thuật phục vụ món ăn kiểu Nga và kiểu Mỹ……………………….
Kỹ thuật thay đặt dụng cụ ăn cho khách………………………………. Kỹ thuật phục vụ xúp……………………………………………. Kỹ thuật phục vụ đồ uống trong bữa ăn………………………………. Kỹ thuật thay gạt tàn……………………………………………….
Kỹ thuật trải khăn ăn cho khách……………………………………. Kỹ thuật sử dụng khay……………………………………………. Quy trình phục vụ ăn uống………………………………………….1 Khái niệm, các loại thực đơn…………………………………………. Quy trình phục vụ khách ăn theo thực đơn………………………….
Quy trình phục vụ khách ăn tự chọn …………………………………. Quy trình phục vụ khách ăn chọn món ………………………………. Quy trình phục vụ khách ăn tại buồng………………………………. Cách tính dụng cụ phục vụ cho một bữa ăn ………………………….114 Câu hỏi ôn tập và thảo luận…………………………………………….
TỔ CHỨC PHỤC VỤ CÁC LOẠI TIỆC 5. Khái niệm và phân loại tiệc…………………………………………. Khái niệm tiệc …………………………………………………………120 5. Phân loại tiệc………………………………………………………….
Kỹ thuật bài trí phòng tiệc………………………………………. Tiệc ngồi bàn vuông…………………………………………………. Tiệc ngồi 2 bàn vuông ghép lại hoặc 1 bàn tròn……………………. Tiệc ngồi bàn vuông ghép thành một dãy dài ……………………….
Tiệc ngồi bàn chữ T…………………………………………………. Tiệc ngồi bàn chữ U…………………………………………………. Tiệc ngồi bàn chữ M……………………. Tiệc ngồi bàn hình rẻ quạt………………………………………….
Những điểm cần chú ý khi sắp xếp vị trí trong tiệc……………………126 5. Chuẩn bị đặt bàn tiệc……………. Đặt bàn ăn tiệc ngồi kiểu Á…………. Đặt bàn ăn tiệc ngồi kiểu Âu…………………………………….4 Cách lên kế hoạch phục vụ một bữa tiệc…………………………….1 Các thông tin cần thiết cho phục vụ tiệc…………………………………127 5.2 Lập kế hoạch phục vụ tiệc…………….
Quy trình phục vụ tiệc………. Quy trình phục vụ tiệc ngồi kiểu Á……………………………………. Quy trình phục vụ tiệc ngồi kiểu Âu……………………………………129 5. Phục vụ tiệc đứng…………………….
Công việc sau khi kết thúc………………. Phục vụ tiệc rượu ……………………………………………………. Công việc sau khi kết thúc…………………………………. Phục vụ tiệc ngồi tự chọn …………………………………………….
Công việc sau khi kết thúc……………………………………………. Phục vụ hội nghị, hội thảo ……………………………………………. Công việc sau khi kết thúc…………………………………………. Cách lên kế hoạch phục vụ một bữa tiệc ……………………………140 5.
Cách lên kế hoạch phục vụ một bữa tiệc………………………………140 5. Lập kế hoạch phục vụ tiệc…………………………………………….140 Câu hỏi ôn tập và thảo luận……………………………………………. CHĂM SÓC KHÁCH HÀNG TRONG NHÀ HÀNG 6. Khái niệm, vai trò của việc chăm sóc khách hàng trong phục vụ ăn uống…………………………………………………………….
Khái niệm chăm sóc khách hàng………………………………………143 6. Vai trò của việc chăm sóc khách hàng…………………………………143 6. Chăm sóc khách hàng qua giao tiếp……………………………………144 6. Tìm hiểu những yêu cầu của khách hàng……………………………….
Trả lời yêu cầu của khách hàng………………………………. Cung cấp thông tin và giúp đỡ khách hàng……………………………. Tiếp nhận và giải quyết những ý kiến đánh giá của khách hàng………. Giải quyết phàn nàn của khách hàng………………………………….
Giải quyết các vụ việc liên quan đến khách hàng………………. Nguyên tắc giải quyết …………………………………………………150 6. Yêu cầu khi giải quyết ……………………………………………. Phối hợp giúp đỡ khách hàng……………………………………….
Phạm vi chức năng của nhân viên phục vụ………………………. Lập báo cáo những vấn đề liên quan đến khách hàng……………. Xây dựng hình ảnh đẹp đối với khách hàng…………………………152 6. Lịch sự và sẵn sàng giúp đỡ…………………………………………….
Hỗ trợ việc chăm sóc khách hàng……………………. Phát triển mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng…………………………. Cân đối giữa nhu cầu của khách và khả năng cung ứng phục vụ của nhà hàng……………………………………………………………………. Thuyết phục khách hàng……………………………………………….
Quy định về khả năng đáp ứng ………………………………………. Khả năng đáp ứng của cơ sở……………………………………. Ghi nhớ những việc đã làm…………………………. Giải quyết những cảm xúc tiêu cực của khách………………….
Đánh giá những cảm xúc tiêu cực của khách……………………………160 6. Ứng xử với những cảm xúc tiêu cực của khách……………………. Các phương thức giao tiếp……………………………………………. Giao tiếp với khách hàng ……………………………………………….
Giao tiếp đối với những khách hàng đặc biệt………………………….163 Câu hỏi ôn tập và thảo luận……………………………………………. 10 DANH MỤC HÌNH VẼ Số hiệu Tên hình vẽ 1.1 Nhà hàng bình dân 1.2 Nhà hàng tiêu chuẩn 1.3 Nhà hàng cao cấp 1.4 Nhà hàng tự chọn 1.5 Nhà hàng dân tộc 2.1 Xe đẩy phục vụ khách trong nhà hàng 2.2 Một số loại bàn ăn 2.3 Một số loại ghế ngồi 2.5 Dụng cụ chất liệu sành sứ 2.6 Dụng cụ thuỷ tinh 2.