Luận án tiến sĩ dạy học tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ đỗ hồng quân cho sinh viên ngành sư phạm âm nhạc

Bài viết hướng dẫn phương pháp dạy học tác phẩm khí nhạc Đỗ Hồng Quân, hỗ trợ sinh viên sư phạm âm nhạc nâng cao kỹ năng chuyên môn hiệu quả.

• Tác giả: Đỗ Hồng Quân
• Trường học: Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
• Chuyên ngành: Sư phạm âm nhạc
• Đề tài: Dạy học tác phẩm khí nhạc Đỗ Hồng Quân cho sinh viên sư phạm âm nhạc
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC TÁC PHẨM KHÍ NHẠC CỦA NHẠC SĨ ĐỖ HÁNG QUÂN
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Các công trình nghiên cứu và tác phẩm khí nhạc Việt Nam
• 1.3. Những nghiên cứu liên quan đến nhạc sĩ Đỗ Háng Quân
• 1.4. Những nghiên cứu liên quan đến dạy học và phương pháp dạy học âm nhạc
• 1.5. Đánh giá tình hình nghiên cứu
• 1.6. Cơ sở lý luận và dạy học tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân
• 1.7. Một số khái niệm, thuật ngữ liên quan đến đề tài
• 1.8. Các thành tố của quá trình dạy học tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân cho sinh viên Sư phạm âm nhạc
• 1.9. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM TRONG TÁC PHẨM KHÍ NHẠC CỦA NHẠC SĨ ĐỖ HÁNG QUÂN
• 2.1. Vài nét về nhạc sĩ Đỗ Háng Quân
• 2.2. Tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân
• 2.3. Những đặc điểm chính trong tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân
• 2.4. Hình thức, cấu trúc tác phẩm
• 2.5. Cách xây dựng chủ đề
• 2.6. Vai trò và ý nghĩa việc dạy học tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân trong một số môn kiến thức âm nhạc cho sinh viên Sư phạm âm nhạc
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG DẠY HỌC TÁC PHẨM KHÍ NHẠC CỦA NHẠC SĨ ĐỖ HÁNG QUÂN
• 3.1. Khái quát và địa bàn khảo sát
• 3.2. Vài nét về trường ĐHSP Nghệ thuật TW và khoa Sư phạm Âm nhạc
• 3.3. Vài nét về trường Đại học Sư phạm Hà Nội và khoa Nghệ thuật
• 3.4. Vài nét về trường Đại học Văn hóa Thể thao và Du lịch Thanh Hóa
• 3.5. Đặc điểm của sinh viên Đại học Sư phạm âm nhạc. Nội dung chương trình đào tạo ngành Đại học Sư phạm âm nhạc và nội dung chương trình dạy học tác phẩm khí nhạc Việt Nam trong một số môn học
• 3.6. Nội dung chương trình đào tạo ngành Đại học Sư phạm âm nhạc
• 3.7. Nội dung chương trình dạy học tác phẩm khí nhạc Việt Nam trong một số môn học
• 3.8. Thực trạng dạy và học các tác phẩm khí nhạc Việt Nam trong một số môn kiến thức âm nhạc cơ bản
• 3.9. Tình hình dạy của giảng viên. Khảo sát và nhận thức vai trò của dạy học tác phẩm khí nhạc Việt Nam
• 3.10. Khảo sát thực trạng học tác phẩm khí nhạc Việt Nam của sinh viên
• 3.11. Đánh giá thực trạng dạy học một số tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân cho sinh viên Sư phạm Âm nhạc
• 3.12. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: BIỆN PHÁP DẠY HỌC TÁC PHẨM KHÍ NHẠC CỦA NHẠC SĨ ĐỖ HÁNG QUÂN CHO SINH VIÊN NGÀNH SƯ PHẠM ÂM NHẠC
• 4.1. Nguyên tắc đề xuất
• 4.2. Đảm bảo tính mục tiêu
• 4.3. Đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ
• 4.4. Đảm bảo tính kế thừa, phát triển và khả thi
• 4.5. Biện pháp dạy tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân cho sinh viên Đại học Sư phạm âm nhạc
• 4.6. Đề xuất lựa chọn một số tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân vào nội dung một số môn học
• 4.7. Phương pháp dạy học tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân trong một số môn học
• 4.8. Sử dụng phương pháp tích cực trong dạy học tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Háng Quân
• 4.9. Phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc cho sinh viên
• 4.10. Dạy học và nhạc sĩ Đỗ Háng Quân dưới dạng bài giảng chuyên đề
• 4.11. Một số biện pháp khác
• 4.12. Thực nghiệm sư phạm
• 4.13. Mục đích thực nghiệm sư phạm
• 4.14. Đối tượng, thời gian và địa điểm thực nghiệm sư phạm
• 4.15. Nội dung và hình thức thực nghiệm
• 4.16. Tiến hành thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tác phẩm khí nhạc Đỗ Hồng Quân

Tác phẩm khí nhạc của Đỗ Hồng Quân là một phần quan trọng trong nền âm nhạc Việt Nam hiện đại. Ông là một nhạc sĩ nổi bật, có nhiều đóng góp cho sự phát triển của âm nhạc khí nhạc. Các tác phẩm của ông không chỉ mang tính nghệ thuật cao mà còn thể hiện sự kết hợp giữa âm nhạc phương Tây và âm nhạc dân tộc. Việc dạy học âm nhạc cho sinh viên sư phạm cần chú trọng đến các tác phẩm này để giúp sinh viên hiểu rõ hơn về ngôn ngữ âm nhạc và kỹ thuật sáng tác. Theo nghiên cứu, việc tiếp cận các tác phẩm khí nhạc của Đỗ Hồng Quân sẽ giúp sinh viên phát triển kỹ năng phân tích và cảm thụ âm nhạc, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy âm nhạc trong các trường sư phạm.

1.1. Đặc điểm nổi bật của tác phẩm khí nhạc

Tác phẩm khí nhạc của Đỗ Hồng Quân thường có cấu trúc chặt chẽ và phong phú về hình thức. Ông sử dụng nhiều kỹ thuật sáng tác hiện đại, kết hợp với các yếu tố truyền thống của âm nhạc Việt Nam. Điều này tạo nên một phong cách riêng biệt, dễ nhận biết. Các tác phẩm như 'Rhapsodie Việt Nam' hay 'Nocturne Tiếng Vọng' không chỉ thể hiện tài năng của ông mà còn phản ánh tâm tư, tình cảm của người Việt Nam. Việc dạy học tác phẩm khí nhạc này cho sinh viên sư phạm âm nhạc sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về cách thức sáng tác và cảm thụ âm nhạc, từ đó phát triển kỹ năng giảng dạy của mình.

II. Phương pháp dạy học tác phẩm khí nhạc

Việc dạy học âm nhạc cho sinh viên sư phạm cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại và hiệu quả. Một trong những phương pháp quan trọng là phương pháp phân tích tác phẩm. Sinh viên sẽ được hướng dẫn cách phân tích cấu trúc, hình thức và nội dung của các tác phẩm khí nhạc của Đỗ Hồng Quân. Điều này không chỉ giúp sinh viên nắm vững kiến thức lý thuyết mà còn phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc. Ngoài ra, việc sử dụng các phương pháp thực hành như biểu diễn và thảo luận nhóm cũng rất cần thiết. Những hoạt động này sẽ giúp sinh viên có cơ hội thực hành và áp dụng kiến thức vào thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng giảng dạy của họ.

2.1. Phân tích tác phẩm trong giảng dạy

Phân tích tác phẩm là một trong những phương pháp hiệu quả nhất trong dạy học tác phẩm khí nhạc. Sinh viên sẽ được yêu cầu phân tích các yếu tố như giai điệu, hòa âm, và nhịp điệu trong các tác phẩm của Đỗ Hồng Quân. Qua đó, họ sẽ hiểu rõ hơn về cách mà nhạc sĩ sử dụng các yếu tố âm nhạc để truyền tải cảm xúc và ý tưởng. Việc này không chỉ giúp sinh viên phát triển kỹ năng phân tích mà còn tạo điều kiện cho họ sáng tạo trong việc giảng dạy âm nhạc sau này.

III. Đánh giá hiệu quả dạy học

Đánh giá hiệu quả của việc dạy học tác phẩm khí nhạc là rất quan trọng để cải thiện chất lượng giảng dạy. Các tiêu chí đánh giá có thể bao gồm sự tiến bộ của sinh viên trong việc phân tích và cảm thụ âm nhạc, cũng như khả năng áp dụng kiến thức vào thực tế giảng dạy. Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên sau khi tham gia các khóa học về tác phẩm khí nhạc của Đỗ Hồng Quân có sự tiến bộ rõ rệt trong kỹ năng âm nhạc của mình. Điều này chứng tỏ rằng việc đưa các tác phẩm này vào chương trình giảng dạy là cần thiết và có giá trị.

3.1. Phản hồi từ sinh viên

Phản hồi từ sinh viên là một yếu tố quan trọng trong việc đánh giá hiệu quả dạy học. Nhiều sinh viên cho biết rằng việc học các tác phẩm khí nhạc của Đỗ Hồng Quân đã giúp họ cảm nhận sâu sắc hơn về âm nhạc và phát triển kỹ năng giảng dạy. Họ cũng nhận thấy rằng các tác phẩm này không chỉ mang tính nghệ thuật cao mà còn có giá trị giáo dục lớn. Việc này cho thấy rằng việc dạy học âm nhạc cần phải được cải tiến và cập nhật thường xuyên để đáp ứng nhu cầu của sinh viên.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu thuộc chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc (Mã số: 9140111), được thực hiện tại Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Luận án đặt trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục âm nhạc tại Việt Nam theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (ban hành theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo), nơi môn Âm nhạc lần đầu tiên được đưa vào cấp Trung học phổ thông với tư cách môn học lựa chọn định hướng nghề nghiệp, tích hợp sâu rộng các phân môn Lý thuyết, Lịch sử và Thưởng thức âm nhạc. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác đào tạo cử nhân Sư phạm Âm nhạc: người giáo viên tương lai không chỉ cần nắm vững nhạc lý phương Tây mà phải có năng lực phân tích, thẩm thấu và truyền dạy các giá trị khí nhạc hàn lâm của dân tộc.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) được xác định rõ nét: Mặc dù nền khí nhạc Việt Nam đương đại sở hữu khối lượng đồ sộ các tác phẩm thính phòng - giao hưởng đỉnh cao, các giáo trình đào tạo giáo viên âm nhạc hiện hành vẫn chủ yếu sử dụng dẫn chứng từ âm nhạc cổ điển phương Tây do tính khuôn mẫu có sẵn. Những công trình nghiên cứu trước đây về khí nhạc Việt Nam chỉ thuần túy tiếp cận dưới góc độ Âm nhạc học hoặc Lịch sử âm nhạc, hoàn toàn thiếu vắng các công trình tích hợp chuyên sâu theo hướng Lý luận dạy học, phương pháp sư phạm và phát triển năng lực cảm thụ âm nhạc thông qua tác phẩm của từng tác giả tiêu biểu. Luận án chọn lọc hệ thống tác phẩm của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân – một gương mặt sáng tạo nổi bật sau năm 1975, người kết hợp nhuần nhuyễn kỹ thuật giao hưởng châu Âu với ngôn ngữ âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Nghiên cứu giải quyết 4 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ):

• RQ1: Cơ sở lý luận nào định hướng việc dạy học tác phẩm khí nhạc Việt Nam cho sinh viên Sư phạm Âm nhạc và đặt ra yêu cầu gì đối với giảng viên?
• RQ2: Những đặc trưng ngôn ngữ, cấu trúc, bút pháp khí nhạc tiêu biểu trong sáng tác của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân là gì?
• RQ3: Thực trạng tổ chức dạy học các tác phẩm khí nhạc Việt Nam nói chung và của Đỗ Hồng Quân nói riêng tại các cơ sở đào tạo sư phạm hiện nay diễn ra như thế nào?
• RQ4: Hệ thống biện pháp sư phạm nào giúp tối ưu hóa hiệu quả giảng dạy các tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân qua các môn học kiến thức âm nhạc cơ bản?

Giả thuyết khoa học của luận án khẳng định: Nếu đánh giá đúng thực trạng, đề xuất được hệ thống biện pháp và phương pháp dạy học tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân phù hợp với đặc thù nhận thức và năng lực của sinh viên Sư phạm Âm nhạc, sẽ nâng cao chất lượng dạy và học các môn kiến thức âm nhạc cơ bản, trực tiếp đáp ứng chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo đại học. Phạm vi khảo sát và thực nghiệm bao quát 3 cơ sở đào tạo trọng điểm: Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội (Khoa Nghệ thuật) và Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, tập trung vào 6 tác phẩm khí nhạc tiêu biểu sáng tác giai đoạn 1979 - 2010.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu của luận án tiến hành tổng hợp và đối thoại học thuật qua 3 dòng nghiên cứu chính:

Dòng thứ nhất là các công trình về lịch sử và âm nhạc học khí nhạc Việt Nam. Nhóm tác giả Âm nhạc mới Việt Nam tiến trình và thành tựu (2000) đã phân tích sự hình thành chủ đề mang âm hưởng dân tộc qua thang âm, điệu thức và tiết tấu dân gian. Nguyễn Thế Tuân (2006) trong luận án tiến sĩ Giao hưởng Việt Nam - một tiến trình lịch sử làm rõ tiến trình thính phòng - giao hưởng qua các giai đoạn phát triển xã hội. Trịnh Hoài Thu (2010) với luận án Nghiên cứu ảnh hưởng của âm nhạc dân gian trong tác phẩm khí nhạc mới Việt Nam thế kỷ XX khẳng định khí nhạc mới phát triển dựa trên nền tảng dân gian truyền thống từ thập niên 1950. Vũ Tú Cầu (2017) chuyên sâu về Thủ pháp hòa âm trong giao hưởng Việt Nam sau năm 1975, trong khi Lã Minh Tâm (2017) mổ xẻ Hình thức ba đoạn phức trong các tác phẩm khí nhạc Việt Nam.

Dòng thứ hai tập trung vào chân dung và tác phẩm của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân. Phạm Tú Hương (2010) trong Tổng tập âm nhạc Việt Nam tác giả và tác phẩm (Tập 1) và Vũ Tự Lân (2015) trong Từ điển âm nhạc khẳng định tài năng của ông ở mảng thính phòng và giao hưởng. Nguyễn Thị Nhung phân tích cấu trúc đa phần của Rhapsodie Việt Nam. Trương Quỳnh Thơ, Đặng Lan Anh (2010), Nguyễn Thu Trang (2010), Lê Thùy Linh (2016), và Nguyễn Anh Việt (2023) tiếp cận tác phẩm Đỗ Hồng Quân dưới góc độ thủ pháp viết cho dàn nhạc dân tộc, hình thức Rondo, liên khúc giao hưởng hoặc kỹ thuật biểu diễn đàn Bầu.

Dòng thứ ba là hệ thống lý luận và phương pháp dạy học âm nhạc. Trần Khánh Đức (2020), Bernd Meier và Nguyễn Văn Cường (2021), Trần Thị Tuyết Oanh (2019) cung cấp nền tảng lý luận dạy học hiện đại định hướng phát triển năng lực. Về phương pháp chuyên ngành, Ngô Thị Nam (2001), Hoàng Long - Hoàng Lân (2005), Lê Anh Tuấn (2010), Nguyễn Thị Tố Mai (2019, 2020) xây dựng hệ thống phương pháp sư phạm âm nhạc cho phổ thông và đại học. Tuy nhiên, các luận án tiến sĩ gần đây tại Việt Nam (Đặng Thị Lan 2020 về hát Chèo và Quan họ; Lê Thị Thơ 2022 về dân ca miền Trung; Đỗ Hương Giang 2022 về ca khúc Schubert; Đào Thị Khánh Chi 2023 về Aria của Mozart; Nguyễn Thị Loan 2019 về hòa âm thế kỷ XX) chủ yếu đào sâu thanh nhạc, dân ca hoặc hòa âm lý thuyết thuần túy.

Tranh luận học thuật cốt lõi tồn tại giữa hai quan điểm: Một bên cho rằng sinh viên sư phạm chỉ cần nắm các khuôn mẫu âm nhạc kinh điển phương Tây (Bach, Mozart, Beethoven) để làm nền tảng phân tích; bên đối lập lập luận rằng việc thiếu vắng các tác phẩm khí nhạc dân tộc đương đại sẽ tạo ra sự đứt gãy về thẩm mỹ và bản sắc văn hóa khi sinh viên ra trường giảng dạy chương trình phổ thông mới. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, hệ thống giảng dạy âm nhạc hàn lâm tại Nhạc viện Tchaikovsky (Liên bang Nga - nơi nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân từng tu nghiệp) luôn tích hợp chặt chẽ tác phẩm giao hưởng của các nhà soạn nhạc dân tộc (nhóm The Five, Tchaikovsky, Shostakovich) vào cấu trúc môn phân tích âm nhạc; đồng thời các hệ hình sư phạm của Zoltán Kodály (Hungary) và Carl Orff (Đức) đều lấy chất liệu âm nhạc dân gian bản địa làm trục phát triển tư duy âm nhạc hiện đại. Luận án định vị chính xác khoảng trống: Chuyển hóa các phân tích âm nhạc học về tác phẩm Đỗ Hồng Quân thành công cụ didactic và hệ phương pháp sư phạm ứng dụng trực tiếp cho cử nhân sư phạm âm nhạc.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Thuyết kiến tạo trong giáo dục (Constructivist Pedagogy) và Thuyết dạy học định hướng phát triển năng lực (Competence-based Education) vào địa hạt đặc thù của giáo dục nghệ thuật bậc đại học. Bằng cách định nghĩa quá trình dạy học khí nhạc không đơn thuần là truyền thụ kiến thức phân tích cấu trúc tác phẩm một chiều, nghiên cứu xác lập mô hình tương tác đa thành tố giữa giảng viên và sinh viên.

Hệ thống luận điểm lý thuyết bao gồm 4 mệnh đề:

• Mệnh đề P1: Năng lực cảm thụ và phân tích khí nhạc dân tộc được hình thành tối ưu thông qua quá trình giải mã cấu trúc ngôn ngữ âm nhạc phức hợp (sự giao thoa giữa tư duy đa âm, hòa thanh phương Tây và điệu thức dân tộc).
• Mệnh đề P2: Quá trình dạy học phân tích tác phẩm khí nhạc phải tích hợp nguyên tắc "nghe - phân tích tổng phổ - liên hệ ngữ cảnh văn hóa".
• Mệnh đề P3: Việc tiếp cận tác phẩm khí nhạc thông qua chuyên đề tác giả giúp hình thành biểu tượng thẩm mỹ hoàn chỉnh về diện mạo âm nhạc Việt Nam hiện đại.
• Mệnh đề P4: Năng lực sư phạm âm nhạc của sinh viên là kết quả chuyển hóa từ năng lực thưởng thức nghệ thuật đỉnh cao sang kỹ năng sư phạm phổ thông.

Khung phân tích độc đáo

Nghiên cứu thiết lập khung phân tích liên ngành tích hợp giữa 3 trụ cột: Âm nhạc học (Musicology), Lý luận dạy học đại học (Higher Education Didactics), và Giáo dục học định hướng năng lực (Competence-based Pedagogy).

Khung phân tích vận hành dựa trên việc chuẩn hóa các khái niệm cốt lõi:

• Dạy học tác phẩm khí nhạc: Trích dẫn luận án, "Dạy học tác phẩm khí nhạc là một quá trình của dạy học âm nhạc, trong đó có sự phối hợp giữa hoạt động dạy của thầy (GV) và hoạt động học của trò (SV). GV truyền đạt, phân tích, tổ chức, hướng dẫn SV chủ động, tích cực điều khiển hoạt động nhận thức về các tác phẩm khí nhạc, là những tác phẩm âm nhạc không lời do nhạc cụ diễn tấu. Từ đó, SV có năng lực nhận biết, cảm thụ hoặc phân tích được đặc điểm ngôn ngữ, giá trị nghệ thuật của tác phẩm khí nhạc hoặc một chương hay một phần tác phẩm khí nhạc có hình thức lớn".
• Khí nhạc: Vận dụng định nghĩa từ Vũ Tự Lân (2015): "Khí nhạc là âm nhạc dành cho sự diễn tấu bằng nhạc cụ. Khí nhạc có thể có dạng độc tấu (có phần đệm hoặc không), tốp tấu thính phòng hoặc dàn nhạc".
• Làn điệu trong cấu trúc khí nhạc: Dựa trên cơ sở lý luận của Nguyễn Thụy Loan (2006): "Cách gọi truyền thống của người Việt để chỉ loại cấu trúc giai điệu bán ổn định, trong đó có những 'phần cứng' (không thay đổi) và những 'phần mềm' (có thể thay đổi)".

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung lý thuyết được xác lập chặt chẽ: Áp dụng trực tiếp cho đối tượng sinh viên đại học ngành Sư phạm Âm nhạc (không áp dụng đồng nhất cho sinh viên chuyên ngành Sáng tác, Chỉ huy, Biểu diễn nhạc viện), thông qua 2 môn học hạt nhân là Phân tích tác phẩm và Âm nhạc Việt Nam / Lịch sử âm nhạc Việt Nam.

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                           KHUNG PHÂN TÍCH LIÊN NGÀNH                          |
+-------------------------------------------------------------------------------+
| [ÂM NHẠC HỌC]                   [GIÁO DỤC NĂNG LỰC]         [LÝ LUẬN DẠY HỌC] |
| - Hình thức & Thể loại          - Cảm thụ thẩm mỹ           - Dạy học tích cực|
| - Điệu thức & Thang âm          - Đọc & Phân tích tổng phổ  - Phương pháp trực|
| - Thủ pháp phối khí             - Kỹ năng sư phạm phổ thông   quan, chuyên đề |
+-------------------------------------------------------------------------------+
                                        |
                                        v
+-------------------------------------------------------------------------------+
|      6 TÁC PHẨM KHÍ NHẠC TIÊU BIỂU CỦA NHẠC SĨ ĐỖ HỒNG QUÂN (1979 - 2010)     |
|   (Tứ tấu đàn dây, Rhapsodie VN, Nocturne Tiếng vọng, Trổ một, Sắc xuân,      |
|                             Dáng rồng lên)                                    |
+-------------------------------------------------------------------------------+
                                        |
                                        v
+-------------------------------------------------------------------------------+
|        HỆ THỐNG BIỆN PHÁP SƯ PHẠM ỨNG DỤNG CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM ÂM NHẠC      |
|  - Trích đoạn giảng dạy môn Phân tích tác phẩm & Âm nhạc Việt Nam             |
|  - Dạy học tích cực & bài giảng chuyên đề tác giả                             |
|  - Phát triển năng lực cảm thụ & thực nghiệm sư phạm kiểm chứng               |
+-------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu triển khai theo trường phái thực chứng kết hợp thực tiễn diễn giải (Pragmatism & Critical Realism), sử dụng thiết kế phương pháp hỗn hợp (Mixed Methods Research Design) với sự phối hợp chặt chẽ giữa phân tích định tính văn bản âm nhạc học và khảo sát - thực nghiệm sư phạm định lượng.

Thiết kế đa tầng (Multi-level Design) bao gồm:

• Tầng 1 (Cấp độ chương trình & thể chế): Phân tích chương trình đào tạo cử nhân Sư phạm Âm nhạc, đề cương chi tiết môn học, giáo án bài giảng tại 3 trường đại học.
• Tầng 2 (Cấp độ giảng viên): Đánh giá nhận thức, thực trạng sử dụng tư liệu âm nhạc dân tộc, phương pháp giảng dạy của đội ngũ giảng viên chuyên trách.
• Tầng 3 (Cấp độ sinh viên): Đo lường mức độ tiếp thu, năng lực phân tích cấu trúc, khả năng cảm thụ tác phẩm khí nhạc và kỹ năng thực hành sư phạm trước và sau thực nghiệm.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành với độ tin cậy cao:

• Khảo sát thực trạng: Sử dụng phiếu điều tra bảng hỏi kết hợp quan sát dự giờ và phỏng vấn sâu đối với cán bộ quản lý, giảng viên giảng dạy môn Phân tích tác phẩm, Lịch sử âm nhạc Việt Nam, và sinh viên chuyên ngành Sư phạm Âm nhạc tại 3 địa bàn (ĐHSP Nghệ thuật TW, ĐHSP Hà Nội, ĐH VHTT&DL Thanh Hóa) từ năm 2019 đến 2023.
• Phỏng vấn chuyên gia: Phỏng vấn trực tiếp nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân nhằm làm sáng tỏ ý đồ tác giả, thủ pháp cấu trúc, bối cảnh sáng tác và các yếu tố hòa âm bản địa trong từng tổng phổ.
• Tam giác hóa dữ liệu (Triangulation): Kết hợp kiểm chứng chéo giữa phân tích tổng phổ âm nhạc học, biên bản dự giờ thực tế, ý kiến phản hồi của giảng viên và kết quả bài kiểm tra đánh giá năng lực của sinh viên.
• Thực nghiệm sư phạm: Tổ chức dạy học thực nghiệm có nhóm đối chứng (Control Group) và nhóm thực nghiệm (Experimental Group) tại Khoa Sư phạm Âm nhạc - Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương, thực hiện kiểm tra đánh giá đầu vào và đầu ra để đo lường mức độ tăng trưởng năng lực.

Data và phân tích

Dữ liệu tổng phổ được phân tích chuyên sâu trên 6 tác phẩm điển hình thuộc các giai đoạn sáng tác của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân:

1. Tứ tấu đàn dây (String Quartet - 1979): Giai đoạn tu nghiệp tại Nhạc viện Tchaikovsky, cấu trúc sonata cổ điển phương Tây kết hợp chất liệu ngũ cung.
2. Rhapsodie Việt Nam (1981, chỉnh lý 1985): Liên kết các chủ đề dân ca, chèo, biến tấu phóng tác cho dàn nhạc giao hưởng lớn.
3. Nocturne Tiếng vọng (1994): Hình thức dạ khúc một chương, xử lý không gian âm thanh mang chiều sâu tâm tưởng.
4. Giao hưởng Trổ một (2007): Vận dụng nguyên lý "trổ" trong âm nhạc cổ truyền (Chèo/Quan họ) vào cấu trúc giao hưởng nhiều chương.
5. Hòa tấu Sắc xuân (2007): Concerto viết cho đàn Bầu và dàn nhạc giao hưởng, đối thoại giữa kỹ thuật diễn tấu nhạc cụ truyền thống và bè đệm giao hưởng phương Tây.
6. Tổ khúc giao hưởng Dáng rồng lên (2010): Tác phẩm đồ sộ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội với biên chế dàn nhạc quy mô lớn.

Dữ liệu định lượng từ khảo sát thực trạng và thực nghiệm sư phạm được phân loại theo bảng biểu thống kê (Bảng 2.1, Bảng 2.2, Bảng 3.1, Bảng 3.2a-c, Bảng 3.3a-c, Bảng 3.4a-c), xử lý bằng các công cụ toán học thống kê nhằm so sánh trung bình điểm số, độ lệch chuẩn và giá trị sai số kiểm định.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Phát hiện 1: Sự mất cân đối nghiêm trọng trong cấu trúc học liệu thực tế. Kết quả khảo sát thực trạng tại 3 trường đại học cho thấy giảng viên giảng dạy môn Phân tích tác phẩm và Âm nhạc Việt Nam dành hơn 80% thời lượng trích dẫn cho các tác phẩm kinh điển châu Âu. Các tác phẩm khí nhạc Việt Nam nói chung và của Đỗ Hồng Quân nói riêng hầu như chỉ được "điểm qua" một cách sơ lược về tên gọi hoặc năm sáng tác, hoàn toàn thiếu vắng các tiết học phân tích chuyên sâu về tổng phổ, cấu trúc và thủ pháp hòa thanh.

Phát hiện 2: Điểm nghẽn về tài liệu sư phạm chuyên biệt. Nguyên nhân căn cốt dẫn tới việc giảng viên ngần ngại đưa khí nhạc Việt Nam vào bài giảng là sự thiếu hụt tài liệu biên soạn theo hướng lý luận dạy học. Giảng viên không có "điểm tựa" học liệu phân tích sư phạm hóa; các chương trình đào tạo quy định nội dung chung chung theo giai đoạn lịch sử mà không cụ thể hóa danh mục tác phẩm bắt buộc, dẫn tới việc lựa chọn mang tính tự phát.

Phát hiện 3: Giá trị sư phạm kép của tác phẩm Đỗ Hồng Quân. Phân tích âm nhạc học chứng minh tác phẩm khí nhạc của Đỗ Hồng Quân là mẫu hình lý tưởng cho đào tạo sư phạm vì thỏa mãn đồng thời hai tiêu chuẩn: Tuân thủ nghiêm cẩn các hình thức, thể loại chuẩn mực phương Tây (Sonata, Rondo, Biến tấu, Ba đoạn phức, Rhapsodie) đồng thời sử dụng chất liệu dân gian Việt Nam (chủ đề âm nhạc trích từ làn điệu Chèo, dân ca Quan họ, thang âm điệu thức ngũ cung) một cách gần gũi, giàu hình tượng thẩm mỹ, giúp sinh viên dễ tiếp nhận và ghi nhớ.

Phát hiện 4: Hiệu quả vượt trội của hệ thống biện pháp dạy học tích cực. Kết quả thực nghiệm sư phạm khẳng định: Nhóm sinh viên được học tập theo quy trình tích cực (sử dụng trích đoạn tổng phổ, bài giảng chuyên đề tác giả, phối hợp nghe - nhìn - phân tích sơ đồ cấu trúc) đạt kết quả kiểm tra năng lực cảm thụ và phân tích tác phẩm cao hơn rõ rệt so với nhóm đối chứng học theo phương pháp thuyết trình truyền thống, với sự khác biệt có ý nghĩa thống kê.

Implications đa chiều

• Ý nghĩa lý luận (Theoretical Advances): Luận án hoàn thiện hệ thống khái niệm và làm sáng tỏ cấu trúc các thành tố của quá trình dạy học tác phẩm khí nhạc trong đào tạo giáo viên; xác lập mối quan hệ biện chứng giữa phân tích âm nhạc học và phương pháp sư phạm nghệ thuật. Trích dẫn định nghĩa lý luận của tác giả: "Phương pháp dạy học là tổ hợp cách thức hoạt động, là một hệ thống những hành động có mục đích của GV, được thiết kế trên cơ sở khoa học và kinh nghiệm dạy học, nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của HS, được tiến hành dưới vai trò chủ đạo của thầy, nhằm đạt được mục tiêu dạy học" (Nguyễn Thị Tố Mai, 2020).
• Đổi mới phương pháp (Methodological Innovations): Xây dựng quy trình 5 bước tổ chức giảng dạy tác phẩm khí nhạc: (1) Giới thiệu hoàn cảnh xuất xứ và hình tượng nghệ thuật; (2) Hướng dẫn nghe cảm thụ tổng thể; (3) Phân tích chi tiết chủ đề, điệu thức, cấu trúc và thủ pháp phối khí trên văn bản tổng phổ; (4) Nghe lại có định hướng nhận thức; (5) Tổ chức cho sinh viên thảo luận, tự xây dựng phương án ứng dụng trích đoạn tác phẩm vào giảng dạy âm nhạc phổ thông.
• Ứng dụng thực tiễn (Practical Applications): Đề xuất danh mục trích đoạn tác phẩm cụ thể đưa vào đề cương chi tiết môn Phân tích tác phẩm (trích chương 1 Rhapsodie Việt Nam minh họa hình thức phức hợp; phần A Nocturne Tiếng vọng minh họa hình thức ba đoạn đơn/phức; chương 2 giao hưởng Trổ một minh họa nguyên lý trổ biến tấu) và môn Âm nhạc Việt Nam (chuyên đề chân dung âm nhạc Đỗ Hồng Quân).
• Khuyến nghị chính sách (Policy Recommendations): Cung cấp căn cứ khoa học cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội đồng chức danh giáo sư và các trường đại học sư phạm nghệ thuật trong việc tái cấu trúc chương trình đào tạo cử nhân Sư phạm Âm nhạc, gắn kết chặt chẽ chuẩn đầu ra đại học với yêu cầu thực thi Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Limitations và Future Research

Nghiên cứu thẳng thắn thừa nhận một số giới hạn học thuật:

1. Phạm vi mẫu địa bàn: Dữ liệu khảo sát và thực nghiệm mới tập trung tại 3 trường đại học khu vực miền Bắc và Bắc Trung Bộ; chưa bao quát các trường đại học sư phạm đào tạo âm nhạc tại khu vực Tây Nguyên và Nam Bộ.
2. Phạm vi tác giả: Nghiên cứu mới đi sâu vào hệ thống tác phẩm của một tác giả tiêu biểu (nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân), chưa mở rộng so sánh đồng thời với các tác giả cùng thời kỳ như Trần Trọng Hùng, Nguyễn Cường, Đặng Hữu Phúc.
3. Đo lường tác động dài hạn: Luận án đánh giá kết quả ngay sau khi hoàn thành khóa học thực nghiệm, chưa tiến hành theo dõi (longitudinal tracking) năng lực giảng dạy thực tế của sinh viên sau khi tốt nghiệp tại các trường THCS và THPT.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda) mở ra các hướng:

• Mở rộng xây dựng giáo trình phương pháp dạy học khí nhạc cho toàn bộ các thế hệ nhạc sĩ Việt Nam (thời kỳ kháng chiến và thời kỳ đổi mới).
• Ứng dụng công nghệ giáo dục số (Digital Musicology & Educational Software) như phần mềm xử lý tổng phổ Finale/Sibelius và các nền tảng phân tích âm thanh số trong dạy học cảm thụ khí nhạc.
• Tiến hành các nghiên cứu so sánh đối sánh quốc tế về phương pháp sư phạm hóa khí nhạc truyền thống trong đào tạo giáo viên tại các nước Đông Nam Á.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật (Academic Impact): Luận án là công trình tiên phong tại Việt Nam giải quyết trọn vẹn mối quan hệ liên ngành giữa Phân tích âm nhạc học và Phương pháp dạy học đại học đối với khí nhạc hàn lâm. Dự kiến công trình sẽ là nguồn trích dẫn nền tảng cho các đề tài nghiên cứu khoa học, luận văn thạc sĩ và luận án tiến sĩ chuyên ngành Lý luận và PPDH Âm nhạc, Âm nhạc học trong giai đoạn tới.
• Chuyển đổi giáo dục đại học: Cung cấp trực tiếp học liệu, cấu trúc bài giảng chuyên đề và ngân hàng trích đoạn tổng phổ mẫu cho các khoa Sư phạm Âm nhạc trên toàn quốc, giúp giảng viên xóa bỏ tâm lý ngần ngại khi giảng dạy khí nhạc Việt Nam.
• Ảnh hưởng văn hóa - xã hội: Góp phần quan trọng vào chiến lược bảo tồn, phát huy và lan tỏa giá trị âm nhạc cổ truyền trong kỷ nguyên hội nhập thông qua con đường sư phạm, bồi đắp lòng tự hào dân tộc và tình yêu di sản nghệ thuật cho thế hệ trẻ học sinh phổ thông.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh & Giảng viên nghiên cứu: Tiếp cận một khung phân tích liên ngành chuẩn mực, làm chủ phương pháp sư phạm hóa tác phẩm âm nhạc học phức tạp.
• Giảng viên các trường ĐHSP Nghệ thuật: Có ngay tài liệu tham khảo chi tiết, hướng dẫn cụ thể về phân tích cấu trúc, chủ đề và hệ thống bài tập thực hành dành cho sinh viên.
• Sinh viên chuyên ngành Sư phạm Âm nhạc: Được trang bị nền tảng kiến thức sâu sắc về khí nhạc dân tộc, nâng cao năng lực cảm thụ thẩm mỹ và làm chủ phương pháp truyền đạt kiến thức thưởng thức âm nhạc khi giảng dạy tại các trường THCS, THPT.
• Các nhà hoạch định chương trình giáo dục: Sở hữu cơ sở dữ liệu thực chứng tin cậy để điều chỉnh chuẩn chương trình đào tạo giáo viên âm nhạc theo định hướng phát triển năng lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của nghiên cứu là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Trả lời: Đóng góp độc đáo nhất là việc mở rộng Thuyết dạy học định hướng phát triển năng lực vào lĩnh vực giảng dạy phân tích khí nhạc dân tộc đương đại. Luận án đã giải quyết thành công "nghịch lý didactic": chuyển hóa các kỹ thuật sáng tác giao hưởng phức tạp (polyphony, sonata-allegro form, orchestration) thành các đơn vị kiến thức - kỹ năng sư phạm trực quan, giúp sinh viên không chỉ "hiểu" tác phẩm mà còn "dạy lại được" cho học sinh phổ thông.

2. Đổi mới phương pháp luận nghiên cứu thể hiện như thế nào khi so sánh với các nghiên cứu trước? Trả lời: So với các nghiên cứu của Nguyễn Thế Tuân (2006) hay Trịnh Hoài Thu (2010) chỉ dừng lại ở góc độ phân tích lịch sử văn hóa, và các nghiên cứu của Ngô Thị Nam (2001) chỉ tập trung vào phương pháp dạy học phổ thông, luận án này tiên phong kết hợp: Phỏng vấn sâu chính tác giả (nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân) $\rightarrow$ Phân tích cấu trúc văn bản tổng phổ $\rightarrow$ Khảo sát thực trạng diện rộng tại 3 trường đại học $\rightarrow$ Kiểm chứng bằng thực nghiệm sư phạm có đối chứng khoa học.

3. Phát hiện bất ngờ nhất từ dữ liệu thực tế là gì? Trả lời: Phát hiện bất ngờ là phần lớn sinh viên sư phạm âm nhạc bày tỏ sự hào hứng và khả năng tiếp thu vượt trội khi được tiếp cận các tác phẩm giao hưởng Việt Nam mang âm hưởng dân ca quen thuộc (như Rhapsodie Việt Nam hay Sắc xuân) so với các tác phẩm kinh điển phương Tây; rào cản lớn nhất trước nay không nằm ở khả năng tiếp nhận của người học mà nằm ở sự thiếu hụt tài liệu hướng dẫn sư phạm của giảng viên.

4. Nghiên cứu có cung cấp giao thức nhân bản (Replication Protocol) không? Trả lời: Luận án cung cấp đầy đủ giáo thức nhân bản chi tiết bao gồm: Giáo án thực nghiệm mẫu, hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực cảm thụ âm nhạc, bảng phân loại câu hỏi phân tích cấu trúc tổng phổ, và bảng số liệu thống kê chi tiết cho phép các cơ sở đào tạo khác áp dụng nguyên vẹn quy trình này.

5. Lộ trình nghiên cứu phát triển tiếp theo được định hình ra sao? Trả lời: Lộ trình tập trung vào việc số hóa học liệu phân tích tác phẩm khí nhạc, xây dựng hệ thống bài giảng e-learning tương tác đa phương tiện tích hợp âm thanh và tổng phổ cuộn (scrolling score), đồng thời mở rộng mô hình sư phạm này sang toàn bộ kho tàng khí nhạc thính phòng giao hưởng Việt Nam thế kỷ XXI.

Kết luận

Luận án "Dạy học một số tác phẩm khí nhạc của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân cho sinh viên Sư phạm âm nhạc" khẳng định 5 đóng góp học thuật và thực tiễn cốt lõi:

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và phương pháp luận về dạy học tác phẩm khí nhạc thính phòng - giao hưởng trong đào tạo cử nhân sư phạm nghệ thuật.
2. Làm sáng tỏ một cách khoa học những đặc trưng bút pháp, cấu trúc hình thức và thủ pháp kết hợp tinh hoa âm nhạc phương Tây với chất liệu dân tộc trong 6 tác phẩm khí nhạc tiêu biểu của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân.
3. Đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng dạy học các môn kiến thức âm nhạc cơ bản tại 3 cơ sở đào tạo đại học sư phạm trọng điểm ở Việt Nam.
4. Đề xuất hệ thống 5 nhóm biện pháp sư phạm mang tính đột phá, khả thi, gắn kết trực tiếp tác phẩm khí nhạc vào môn học Phân tích tác phẩm và Âm nhạc Việt Nam.
5. Kiểm chứng thành công tính hiệu quả và độ tin cậy của hệ thống giải pháp thông qua quy trình thực nghiệm sư phạm nghiêm ngặt.

Công trình tạo ra bước tiến quan trọng về hệ hình didactic âm nhạc, mở ra 3 hướng nghiên cứu mới về sư phạm hóa di sản nghệ thuật đỉnh cao, ứng dụng công nghệ trong phân tích tổng phổ và đổi mới chương trình đào tạo giáo viên âm nhạc đáp ứng toàn diện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

k Bè GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯àNG Đ¾I HàC S¯ PH¾M NGHÞ THU¾T TRUNG ¯¡NG D¾Y HàC TÁC PH¾M KHÍ NH¾C CĂA NH¾C S) Đæ HâNG QUÂN CHO SINH VIÊN NGÀNH S¯ PH¾M ÂM NH¾C LU¾N ÁN TI¾N S) LÝ LU¾N VÀ PH¯¡NG PHÁP D¾Y HàC ÂM NH¾C KHOÁ: 3 (2016 - 2019) Hà Néi, 2023 Bè GIÁO DĀC VÀ ĐÀO T¾O TR¯àNG Đ¾I HàC S¯ PH¾M NGHÞ THU¾T TRUNG ¯¡NG D¾Y HàC TÁC PH¾M KHÍ NH¾C CĂA NH¾C S) Đæ HâNG QUÂN CHO SINH VIÊN NGÀNH S¯ PH¾M ÂM NH¾C LU¾N ÁN TI¾N S) Chuyên ngành: Lý lu¿n và Ph°¢ng pháp d¿y hác Âm nh¿c Mã sá: 9140111 Hà Néi, 2023 LàI CAM ĐOAN Tác giÁ xin cam đoan đây là công trình nghiên cău cāa chính tác giÁ. Các kÁt quÁ nghiên cău và nhÿng kÁt luÁn trong luÁn án là trung thāc, không sao chép từ b¿t kỳ nguán nào và d°ới b¿t kì hình thăc nào. Viác tham khÁo các nguán tài liáu đã đ°ợc thāc hián trích d¿n và ghi nguán tài liáu tham khÁo đúng quy đánh. Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Tác giÁ DANH MĀC CHỮ VI¾T TÀT ANVN : Âm nh¿c Viát Nam SPAN : Đ¿i hãc S° ph¿m Âm nh¿c ĐHSP : Đ¿i hãc S° ph¿m VHTT& DL : Văn hoá ThÅ thao và Du lách GS : Giáo s° GV : GiÁng viên HS : Hãc sinh HVANQGVN : Hãc vián âm nh¿c Qußc gia Viát Nam Nxb : Nhà xu¿t bÁn PGS : Phó giáo s° PPDH : Ph°¢ng pháp d¿y hãc Phân tích tác phÃm : Phân tích tác phÃm TC : Trung C¿p THPT : Trung hãc phã thông TS : TiÁn s* TW : Trung °¢ng VHTT : Văn hoá thÅ thao MĀC LĀC Mà ĐÀU .6 Ch°¢ng 1: TâNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CĂU VÀ C¡ Sà LÝ LUÀN V D¾Y HâC TÁC PHÂM KHÍ NH¾C.

17 CĀA NH¾C S) Đä HàNG QUÂN. Tãng quan tình hình nghiên cău. Các công trình nghiên cău và tác phÃm khí nh¿c Viát Nam. Nhÿng nghiên cău liên quan đÁn nh¿c s* Đå Háng Quân.

Nhÿng nghiên cău liên quan đÁn d¿y hãc và ph°¢ng pháp d¿y hãc âm nh¿c. Đánh giá tình hình nghiên cău. C¢ sá lý luÁn và d¿y hãc tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân. Một sß khái niám, thuÁt ngÿ liên quan đÁn đà tài.

Các thành tß cāa quá trình d¿y hãc tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân cho sinh viên S° ph¿m âm nh¿c. 48 TiÅu kÁt ch°¢ng 1. 55 Ch°¢ng 2: ĐÀC ĐIÄM TRONG TÁC PHÂM KHÍ NH¾C CĀA NH¾C S) Đä HàNG QUÂN. Vài nét và nh¿c s* Đå Háng Quân.

Tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân. Nhÿng đÁc điÅm chính trong tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân. Hình thăc, c¿u trúc tác phÃm. Cách xây dāng chā đÃ.

Vai trò và ý ngh*a viác d¿y hãc tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân trong một sß môn kiÁn thăc âm nh¿c cho sinh viên S° ph¿m âm nh¿c. 88 TiÅu kÁt ch°¢ng 2. 93 Ch°¢ng 3: 94THĀC TR¾NG D¾Y HâC TÁC PHÂM KHÍ NH¾C CĀA NH¾C S) Đä HàNG QUÂN. Khái quát và đáa bàn khÁo sát.

Vài nét và tr°ßng ĐHSP Nghá thuÁt TW và khoa S° ph¿m Âm nh¿c 95 3. Vài nét và tr°ßng Đ¿i hãc S° ph¿m Hà Nội và khoa Nghá thuÁt. Vài nét và tr°ßng Đ¿i hãc Văn hoá ThÅ thao và Du lách Thanh Hoá 100 3. ĐÁc điÅm cāa sinh viên Đ¿i hãc S° ph¿m âm nh¿c.

Nội dung ch°¢ng trình đào t¿o ngành Đ¿i hãc S° ph¿m âm nh¿c và nội dung ch°¢ng trình d¿y hãc tác phÃm khí nh¿c Viát Nam trong một sß môn hãc. Nội dung ch°¢ng trình đào t¿o ngành Đ¿i hãc S° ph¿m âm nh¿c 105 3. Nội dung ch°¢ng trình d¿y hãc tác phÃm khí nh¿c Viát Nam trong một sß môn hãc. Thāc tr¿ng d¿y và hãc các tác phÃm khí nh¿c Viát Nam trong một sß môn kiÁn thăc âm nh¿c c¢ bÁn.

Tình hình d¿y cāa giÁng viên. KhÁo sát và nhÁn thăc vai trò cāa d¿y hãc tác phÃm khí nh¿c Viát Nam. KhÁo sát thāc tr¿ng hãc tác phÃm khí nh¿c Viát Nam cāa sinh viên121 3. Đánh giá thāc tr¿ng d¿y hãc một sß tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân cho sinh viên S° ph¿m Âm nh¿c.

128 TiÅu kÁt ch°¢ng 3. 130 Ch°¢ng 4: BIàN PHÁP D¾Y HâC TÁC PHÂM KHÍ NH¾C CĀA NH¾C S) Đä HàNG QUÂN CHO SINH VIÊN NGÀNH S¯ PH¾M ÂM NH¾C. Nguyên tắc đà xu¿t. ĐÁm bÁo tính mÿc tiêu.

ĐÁm bÁo tính há thßng và đáng bộ. ĐÁm bÁo tính kÁ thừa, phát triÅn và khÁ thi. Bián pháp d¿y tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân cho sinh viên Đ¿i hãc S° ph¿m âm nh¿c. ĐÃ xu¿t lāa chãn một sß tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân vào nội dung một sß môn hãc.

Ph°¢ng pháp d¿y hãc tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân trong một sß môn hãc. Sử dÿng ph°¢ng pháp tích cāc trong d¿y hãc tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân. Phát triÅn năng lāc cÁm thÿ âm nh¿c cho sinh viên. D¿y hãc và nh¿c s* Đå Háng Quân d°ới d¿ng bài giÁng chuyên đà 150 4.

Một sß bián pháp khác. Thāc nghiám s° ph¿m. Mÿc đích thāc nghiám s° ph¿m. Đßi t°ợng, thßi gian và đáa điÅm thāc nghiám s° ph¿m.

Nội dung và hình thăc thāc nghiám. TiÁn hành thāc nghiám. 159 KÀT LUÀN VÀ KHUYÀN NGHà. 167 TÀI LIàU THAM KHÀO.

171 DANH MĀC BÀNG BÁng 2.1: Biên chÁ dàn nh¿c trong 4 tác phÃm giao h°áng .2: Biên chÁ dàn nh¿c trong Sắc xuân. KÁt quÁ khÁo sát ý kiÁn cāa GV với môn Phân tích tác phÃm. KÁt quÁ khÁo sát ý kiÁn cāa GV với môn Âm nh¿c Viát Nam/Lách sử âm nh¿c Viát Nam .2a: Tr°ßng ĐHSP Nghá thuÁt TW .2b: Tr°ßng ĐHSP Hà Nội .2c: Tr°ßng Đ¿i hãc VHTT&DL Thanh Hoá .3a: Tr°ßng ĐHSP Nghá thuÁt TW .3b: T¿i tr°ßng ĐHSP Hà Nội .3c: T¿i tr°ßng Đ¿i hãc VHTT&DL Thanh Hoá .4a: T¿i ĐHSP Nghá thuÁt TW .4b: T¿i ĐHSP Hà Nội .4c: T¿i Đ¿i hãc văn hoá thÅ thao và du lách Thanh Hoá .1: S¢ đá ch°¢ng 1 giao h°áng Rhapsodie Viát Nam .2: PhÁn A cāa Nocture TiÁng vãng.3: S¢ đá ch°¢ng 2 cāa giao h°áng Trã một. Lý do chán đÁ tài TrÁi qua nhiÃu giai đo¿n hình thành và phát triÅn, đÁn nay nÃn khí nh¿c Viát Nam đã có nhÿng đóng góp đáng kÅ cho kho tàng âm nh¿c n°ớc nhà cÁ và sß l°ợng và ch¿t l°ợng tác phÃm.

Đội ngũ nh¿c s* sáng tác ngày càng lớn m¿nh với nhiÃu tên tuãi tiêu biÅu nh° Nguyßn Văn Th°¢ng, Nguyßn Văn Nam, Hoàng Viát, Nguyßn Đình T¿n, Đàm Linh, Nguyßn Văn Quỳ, Nguyßn Đình Phúc, Nguyßn Thá Nhung. Các nh¿c s* Viát Nam đã hãc tÁp, tiÁp thu kỹ thuÁt sáng tác cāa châu Âu đáng thßi có nhÿng sáng t¿o, kÁt hợp với sử dÿng ch¿t liáu âm nh¿c dân gian đÅ t¿o nên nhÿng tác phÃm khí nh¿c mang bÁn sắc dân tộc. Trong đào t¿o âm nh¿c chuyên nghiáp nói chung và SPAN nói riêng, viác sử dÿng các tác phÃm khí nh¿c làm t° liáu d¿y hãc là r¿t cÁn thiÁt. Các tác phÃm khí nh¿c đóng vai trò quan trãng trong viác hình thành năng lāc âm nh¿c, đáng thßi, góp phÁn giáo dÿc thÃm mỹ âm nh¿c cho ng°ßi hãc.

Đßi với đào t¿o ngành SPAN, SV sau khi ra tr°ßng chā yÁu s¿ là nhÿng ng°ßi làm công tác giáo dÿc âm nh¿c. Bên c¿nh nhÿng kiÁn thăc, kỹ năng chung và âm nh¿c, cÁn thiÁt cāng cß thêm các kiÁn thăc và âm nh¿c Viát Nam và các sáng tác khí nh¿c cāa các nh¿c s* Viát Nam. Theo Chương trình giáo dục phổ thông mới (32/2018/TT- BGDĐT) cāa Bộ giáo dÿc và đào t¿o ban hành, môn âm nh¿c lÁn đÁu tiên đ°ợc đ°a vào ch°¢ng trình hãc cāa c¿p hãc THPT. à c¿p hãc này, bộ môn âm nh¿c không còn là môn bắt buộc nh° các c¿p hãc tr°ớc, mà trá thành môn lāa chãn theo nguyán vãng và đánh h°ớng nghà nghiáp.

Trong ch°¢ng trình hãc còn có phÁn tích hợp lý thuyÁt và th°ßng thăc âm nh¿c, phÁn hãc này có đà cÁp đÁn lách sử âm nh¿c thÁ giới và lách sử âm nh¿c Viát Nam. Không chß á THPT mà ngay cÁ á THCS cũng có nhÿng nội dung giới thiáu tác phÃm khí nh¿c n°¢c ngoài và Viát Nam. Nh° vÁy, đÅ đáp ăng đ°ợc viác d¿y hãc t¿i các tr°ßng phã thông, ch°¢ng trình hãc cho SV ngành SPAN cũng cÁn có nhÿng kiÁn thăc 7 chuyên sâu và âm nh¿c chuyên nghiáp trong đó có phân tích, cÁm thÿ tác phÃm khí nh¿c Viát Nam. Nhÿng nh¿c s* viÁt khí nh¿c tr°áng thành sau năm 1975 có thÅ kÅ đÁn một sß tên tuãi nh° TrÁn Trãng Hùng, Nguyßn C°ßng, ĐÁng Hÿu Phúc, Đå Háng Quân& Trong đó, nh¿c s* Đå Háng Quân là ng°ßi ho¿t động âm nh¿c trên nhiÃu l*nh vāc và có nhÿng đóng góp đáng kÅ cho nÃn âm nh¿c Viát Nam.

Ông vừa là nh¿c s*, nhà chß huy, tham gia giÁng d¿y và nhiÃu ho¿t động xã hội khác. Các sáng tác khí nh¿c là mÁng thành công nh¿t cāa ông, nh¿c s* có nhiÃu tác phÃm á các thÅ lo¿i khác nhau: độc t¿u, tam t¿u, tă t¿u, hòa t¿u âm nh¿c giao h°áng, viÁt cho dàn nh¿c dân tộc, nh¿c cho vũ kách. Các tác phÃm cāa nh¿c s* Đå Háng Quân thÅ hián bút pháp tiÁp thu nhÿng hình thăc và thÅ lo¿i âm nh¿c ph°¢ng Tây khá m¿u māc và có sā sáng t¿o trên c¢ sá ngôn ngÿ cāa âm nh¿c truyÃn thßng Viát Nam. MÁc dù mang tính hãc thuÁt nh°ng ngôn ngÿ âm nh¿c cāa ông l¿i r¿t gÁn gũi, dß hiÅu và đÅ l¿i d¿u ¿n trong lòng thính gßÁ.

Khi đ°ợc tiÁp cÁn với các tác phÃm khí nh¿c cāa nh¿c s* Đå Háng Quân, bên c¿nh các kiÁn thăc khuôn m¿u cāa âm nh¿c châu Âu, SV đ°ợc bã sung thêm các nội dung và hình thăc, thÅ lo¿i, và sā kÁt hợp linh ho¿t giÿa các yÁu tß sáng tác theo khuôn khã âm nh¿c ph°¢ng Tây và ch¿t liáu âm nh¿c truyÃn thßng, và cách xây dāng chā đà dāa trên ch¿t liáu âm nh¿c dân tộc&, và nhÿng giá trá nghá thuÁt cāa âm nh¿c Viát Nam. Thêm vào đó, SV còn hiÅu biÁt phong phú h¢n và văn hãc, th¢ ca, và thÃm mỹ âm nh¿c. Nhÿng kiÁn thăc và t° t°áng SV l*nh hội trong quá trình hãc tÁp t¿i tr°ßng s¿ đ°ợc các em truyÃn d¿y l¿i cho các thÁ há hãc sinh phã thông, không chß đáp ăng đ°ợc yêu cÁu ch°¢ng trình giáo dÿc phã thông mới 2018 cāa Bộ GDĐT đà ra mà đÁc biát còn thāc hián đ°ợc nhiám vÿ lan toÁ rộng h¢n và truyÃn thßng âm nh¿c dân tộc Viát Nam, và tình yêu quê h°¢ng, đ¿t n°ớc.