chương I, nói về vùng đất cổ Phú Thọ với những di chỉ thời tiền Đông Sơn và những truyền thuyết ở vùng đất Phú Thọ. Chương II, sách trình bày một chặng đường tiếp cận, tìm hiểu, nghiên cứu, sưu tầm Hát Xoan, Hát Ghẹo của tác giả và những nhà nghiên cứu khác như Tú Ngọc, Nguyễn Đăng Hòe… Nội dung chương III, tác giả đề xuất việc khôi phục, bảo tồn các làng Xoan, Ghẹo gốc và phổ biến rộng toàn tỉnh Phú Thọ. Trong cuốn Địa chí Vĩnh Phú văn hóa dân gian vùng Đất Tổ [111], do Sở Văn hóa - Thông tin Vĩnh Phú xuất bản, năm 1986, có giới thiệu một số truyền thuyết, tập tục, lề lối Hát Xoan cũng tương tự như trong cuốn Hát Xoan dân ca lễ nghi - phong tục của Tú Ngọc, nhưng không viết về âm nhạc Hát Xoan. Năm 2010 Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ và Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch tổ chức hội thảo quốc tế về Hát Xoan.
Sau hội thảo đã xuất bản Kỷ yếu Xoan Singing in Phú Thọ. Cuốn Kỷ yếu Xoan Singing in Phú Thọ là một tài liệu khoa học quan trọng trong hồ sơ đệ trình lên UNESCO, để công nhận là di sản phi vật thể của nhân loại. Toàn bộ Kỷ yếu này gồm 36 bản tham luận của các nhà khoa học về văn hóa, lịch sử, khảo cổ, dân tộc học, âm nhạc… luan an 17 trong nước và ngoài nước như Đức, Ý, Pháp, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản. Nội dung các bản tham luận đề cập đến nhiều vấn đề liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến Hát Xoan như: tập tục, lề lối Hát Xoan thể hiện rõ nét của nền văn hóa lúa nước; lịch sử Hát Xoan gắn liền với thời kỳ dựng nước; tín ngưỡng vật linh, tín ngưỡng phồn thực có trong tập tục, lề lối diễn xướng; múa trong Hát Xoan tuy giản đơn, nhưng có nhiều động tác độc đáo không có trong các thể loại khác; âm nhạc Hát Xoan được phát triển từ giản đơn đến tinh tế, có nhiều thành tố cổ.
Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Phú Thọ (https: //phutho.vn, truy cập ngày 20/5/2019) cho biết: “Tối ngày 3 tháng 2 năm 2018, tại Miếu Lãi Lèn, xã Kim Đức, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ phối hợp với Bộ Văn hóa & Thể thao và Du lịch tổ chức Lễ đón bằng của UNESCO ghi danh Hát Xoan Phú Thọ là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại” [159]. Nghiên cứu về dân ca Hát Dô Nghiên cứu về Hát Dô có cuốn sách Hát dô, Hát chèo tàu của hai tác giả Trần Bảo Hưng và Nguyễn Đăng Hòe, do Ty Văn hóa Thông tin Hà Sơn Bình xuất bản năm 1977. Cuốn sách Hát dô, Hát Chèo tàu ngoài Lời nói đầu, Lời giới thiệu có 11 chương, trong đó 6 chương viết về Hát Dô, 5 chương viết về Hát Chèo tàu. Trong chương 1, tác giả trình bày khái quát về quê hương của Hát Dô là xã Liệp Tuyết, huyện Quốc Oai, tỉnh Hà Sơn Bình (nay thuộc thành phố Hà Nội).
Về nguồn gốc Hát Dô, trong sách nêu hai truyền thuyết, đều cho biết Hát Dô liên quan đến việc thờ thần núi Tản Viên. Chương II, nội dung chương viết về việc hội Hát Dô được tổ chức tại đền Khánh Xuân, vào mùa xuân, nhưng không diễn ra hàng năm mà 36 năm mới tổ chức một lần, vào ngày 15 tháng giêng. luan an 18 Trong chương III, cuốn sách trình bày nội dung lời ca trong Hát Dô đề cập chủ yếu nghi thức tế thần, nhưng còn có các nội dung ca ngợi cảnh đẹp quê hương, tình yêu đôi lứa. Nội dung chương IV, viết về lề lối diễn xướng và phân loại các hình thức hát: hát nói, hát ngâm, hát xô và xướng…; nhận xét về các quãng, gam, điệu tính âm nhạc Hát Dô… Trong chương V, nêu phác thảo vài nét về sự giống nhau trong phong tục, tập quán, lề lối và cả tên một số bài hát của các thể loại dân ca Xoan, Dô, Chèo tàu [46].
Nghiên cứu về dân ca Hát Dậm Nghiên cứu về Hát Dậm, năm 1958, nhạc sĩ Tân Huyền và nhà nghiên cứu Sơn Tùng cho in tài liệu rônêô, có tên Giới thiệu Hát Dậm. Trong tài liệu này, hai tác giả giới thiệu quê hương Hát Dậm là thôn Quyển Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Nơi tổ chức Hát Dậm là đền thờ danh tướng Lý Thường Kiệt và đình làng Quyển Sơn. Hàng năm dân làng Quyển Sơn tổ chức Hát Dậm từ ngày mùng 6 tháng giêng đến mùng 10 tháng hai âm lịch.
Hát Dậm là nghi thức tế lễ cầu Đức Lý Thường Kiệt phù giúp dân làng một năm mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt, bình yên, khang thái. ; Nội dung lời ca Hát Dậm đề cập đến các vấn đề như: cầu cúng xin cho mưa thuận, gió hòa, cho dân làng no đủ; Ca ngợi chiến công của Lý Thường Kiệt và quan quân nhà Lý; Về âm nhạc, tài liệu giới thiệu một số loại nhạc điệu (lối hát) như hát theo kiểu hát nói, hát theo kiểu ngâm, hát theo kiểu ca khúc… [45]. Năm 1998, Sở Văn hóa Thông tin Hà Nam xuất bản cuốn Dân ca Hát Dậm Hà Nam của tác giả Trọng Văn. Trong cuốn Dân ca Hát Dậm Hà Nam, tác giả Trọng Văn bố cục làm ba phần.
Nội dung phần thứ nhất, tác giả nêu truyền thuyết về Hát Dậm thờ danh tướng Lý Thường Kiệt. Trong phần thứ hai, tác giả nêu nội dung lời ca Hát Dậm ca ngợi hình ảnh quan quân nhà Lý, mô tả cảnh lao động…; vài nét về phong tục tập quán và nghệ thuật diễn xướng Hát Dậm. Về âm nhạc sách không đề cập. Phần thứ ba, tác giả giới luan an 19 thiệu lời ca một số bài Hát Dậm và chú thích một số hình thức biểu diễn phụ họa cho những bài hát này [136].
Năm 2010, tác giả Lê Hữu Bách viết cuốn Khảo cứu về lễ hội Hát Dậm Quyển Sơn, do Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội phát hành. Trong cuốn sách, tác giả trình bày những nét khái quát về lịch sử, văn hóa, cảnh quan… làng Quyển Sơn và một số vấn đề về quy trình lễ hội, đặc điểm diễn xướng, vài nét về âm nhạc, lời ca… Hát Dậm; một số truyền thuyết, huyền tích về núi Cấm - đền Trúc và quy trình diễn xướng Hát Dậm Quyển Sơn; ký âm một số bài Hát Dậm [5]. Nghiên cứu về dạy học dân ca nghi lễ Hát thờ Đề án Hỗ trợ đưa dân ca vào trường Trung học cơ sở [38], do Phạm Lê Hòa làm chủ nhiệm hoàn thành, nghiệm thu năm 2009, Trường ĐHSP Nghệ thuật TW là đơn vị thực hiện đề án. Đề án thuộc Dự án phát triển giáo dục Trung học cơ sở II, của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Nội dung của đề án nêu rõ ý nghĩa việc đưa dân ca vào trường THCS, là một trong những chủ trương trọng tâm của Bộ Giáo dục & Đào tạo nhằm góp phần bảo tồn, phát huy dân ca các vùng miền của nước ta; giáo dục cho học sinh biết các giá trị quý báu, từ đó trân trọng, yêu thích, cảm thụ được vẻ đẹp của dân ca nước ta. Một số luận văn thạc sĩ ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc, có đề cập đến hoặc là Hát Xoan, hoặc là Hát Dô hay Hát Dậm gắn với việc dạy học âm nhạc, ở các trường Cao đẳng Sư phạm, trường phổ thông như: Trần Thị Kim Thăng (2012), Đưa Hát Dô vào chương trình dạy học của khoa Sư phạm Âm nhạc, Trường CĐSP Hà Tây. Nội dung luận văn thạc sĩ ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc của tác giả Trần Thị Kim Thăng sau khi trình bày một số vấn đề về nguồn gốc lịch sử, một số đặc điểm nghệ thuật đã nêu ra biện pháp đưa Hát Dô vào dạy học chính khóa, ngoại khóa cho sinh viên Khoa Sư phạm Âm nhạc, Trường CĐSP Hà Tây. Năm 2013 Nguyễn Thị Chang bảo vệ đề tài luận văn thạc sĩ Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc: Truyền dạy một số làn điệu Chèo Tàu luan an 20 và Hát Dô cho học sinh Trường Tiểu học An Khánh, Hoài Đức, Hà Nội.
Tác giả Nguyễn Thị Chang chủ yếu tuyển chọn một số bài Hát Dô và Hát Chèo tàu vào việc dạy học môn Âm nhạc, ở Trường Tiểu học An Khánh, Hoài Đức, Hà Nội. Trần Ánh Tuyết (2013), Đưa Hát Dậm vào hoạt động ngoại khóa Âm nhạc cho sinh viên Khoa Tiểu học, Trường CĐSP Hà Nam. Luận văn thạc sĩ Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc của Trần Ánh Tuyết tuyển chọn một số bài Hát Dậm, đưa vào chương trình hoạt động ngoại khóa cho sinh viên Khoa Tiểu học, Trường CĐSP Hà Nam. Năm 2014, Giáp Văn Thịnh nghiên cứu đề tài có tiêu đề Hát Dậm Quyển Sơn với việc truyền dạy của nghệ nhân Trịnh Thị Răm.
Nội dung luận văn thạc sĩ ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc của Giáp Văn Thịnh trình bày về nguồn gốc lịch sử, những đặc trưng trong âm nhạc, lời ca, lề lối diễn xướng Hát Dậm Quyển Sơn; ca ngợi công lao bảo tồn, phát huy thể loại dân ca này với việc truyền dạy của nghệ nhân Trịnh Thị Răm cho thế hệ trẻ làng Quyển Sơn, xã Thi Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam. Một số luận văn thạc sĩ ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc giúp NCS tiếp cận được một số biện pháp, đưa các thể loại dân ca nghi lễ Hát thờ vào môi trường học đường. Cùng với những công trình, luận văn nêu trên, nghiên cứu về Hát Xoan, Hát Dô và Hát Dậm còn có những bài báo, những luận văn, luận án Văn hóa học, Quản lý văn hóa… Trong khuôn khổ đề tài luận án, chúng tôi chỉ nêu một số đề tài liên quan trực tiếp đến đào tạo ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc, thuộc lĩnh vực Giáo dục học. Qua quá trình tìm hiểu, chúng tôi được biết chưa có luận án tiến sĩ nào thuộc ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc, nghiên cứu về dạy học dân ca NLHT, trong đó có Hát Xoan, Hát Dô và Hát Dậm.
Do đó đề tài nghiên cứu của chúng tôi không trùng lặp với các công trình luan an 21 nghiên cứu đã xuất bản và các luận văn ngành Lý luận và Phương pháp dạy học Âm nhạc đã bảo vệ.