Chương I: Một số vấn dé chung vẻ day học tích cực và lí thuyết kiến tạo trong dạy học ở trường phê thông. Chương II: Những phương pháp day học môn Toán theo quan điểm kiến tạo. Chương III: Nội dung ham số liên tục trong chương trình phô thông. Chương IV; Thực nghiệm sư phạm.
Tài liệu tham khảo. LỜI NGƯỜI VIỆT: Vi thời gian nghiên cứu có hạn, cũng như kiến thức của sinh viên thực hiện còn hạn chế nên luận văn này không tránh khỏi việc tổn tại những sai sót, kính mong quý thay cô thông cam vả có những ý kiến đóng góp het sức chân thành đối với em. Thành thật cảm ơn! “————------———— SVTH: Huynh Thị Phước Diém Trang 5 Luận văn tốt nghiệp đại học GVHD: Th. Nguyễn Van Vinh TICH CUC VA LY THUYET KIEN TAO TRONG DAY HOC O TRUONG PHO THONG 1.1 DẠY HỌC TÍCH CUC 1.1 Day học theo định hướng tích cực hóa hoạt động nhận thire của hoc sinh 1.1, So lược đôi nét về quá trình day học: Quá trình day học là hệ thống những hành động của giáo viên va học sinh, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh tự giác nắm ving hệ thống những cơ sở khoa học, phát triển được năng lực nhận thức, năng lực hành động.
hình thánh thé giới quan khoa học và phẩm chất nhân cách. Nói một cách ngăn gọn, quá trình day học là hệ thống những hành động liên tiếp và thâm nhập vào nhau của thầy va trò dưới sự hướng dẫn của thay, nhằm làm cho tro phát triển được nhân cách và qua đó mà đạt được mục đích day học. Từ định nghĩa trên, có thé thay hai yếu tố cơ bản của quá trình day học đó là: — Giáo viên giữ vai trò lãnh đạo, tô chức, điều khiến hoạt động học của học sinh. — Học sinh giữ vai trỏ tự giác, tích cực, chủ động, tự tô chức, tự điều khiển hoạt động học của bản thân.
Hai mặt nảy liên hệ, tác động lẫn nhau, không thẻ thiểu nhau. Quan hệ giữa việc dạy, việc học va nội dung dạy học có thé được biểu diễn theo sơ dé Sau: Giáo viên Dạy SVTH: Huạnh Thị Phước Diem Trang 6 Luận văn tốt nghiệp đại học GVHD: Th. Nguyễn Van Vinh Theo tâm lý học trước day, qua trình day học là quả trình "truyền thụ" trì thức. Do đó, tương tác giữa giáo viên va học sinh chỉ có tính chất một chiều: giáo viên có trách nhiệm giảng giải, học sinh có trách nhiệm học và ghi nhớ.
Có thể nói, lối truyền thụ cỗ điển nay đã vô tinh làm mất tính tích cực, chủ động của học sinh trong quá trình đạy học. Trong khi đó, theo Nghị quyết Hội nghị lần thứ IV của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa VII, 1993) đã chỉ rd: AMục tiêu của giáo dục - dao tạo phải hướng vào đào tạo những con người lao động, tự chú, sáng tạo, có năng lực giải quyết những van dé thường gdp, qua đó mà góp phan tích cực thực hiện mục tiêu lớn nhất của dat nước là dan giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn mình. Vẻ phương pháp giáo dục, phải khuyến khích tự học, phải áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng lực tự giải quyết van đẻ. Xã hội loài người đang tiến đến nền văn minh tri thức, quan điểm vẻ “sy hoc" cũng đã thay đổi rất nhiều, Chúng ta không chỉ “học dé biết" mà còn phải "học dé làm, học để cùng chung sống, học dé tự thể hiện minh”.
Với sự phát triển như vũ bão của khoa học kĩ thuật, đặc biệt là lĩnh vực công nghệ thông tin, tri thức của nhân loại trở thành kho tàng không 16 đổi với mỗi người. Nếu không có cách học tập đúng đắn, thì ngay cá mục tiêu “học để biết”, ta cũng không thể thực hiện tốt được. Do đó, quan niệm truyền thụ trí thức một chiều như trên không còn được chap nhận trong day học ngày nay. Theo định hướng đổi mới, giáo viên không phải lam nhiệm vụ tái tạo lại tri thức cũ, ma nhiệm vụ chủ yếu là tế chức lại quá trình hình thành tri thức trong tâm lý học sinh.
Như vậy, giáo viên cần dựa trên nên tang hoạt động nhận thức tích cực của học sinh dé tố chức các hoạt động dạy học.Kharlamop, tính "tích cực nhận thức” của học sinh có thẻ được định nghĩa như sau: “tink tích cực là trạng thải hoạt động của chủ thể. nghĩa là của ngưởi hành động. Váy tính tích cực nhận thức là trạng thai hoạt động SƯTH: Huỳnh Thị Phước Diễm Trang 7 Luận van tot nghiệp đại học GVHD: Th. Nguyễn Văn Vĩnh của học sinh, đặc trưng bởi khát vọng học tập, có găng trí tuệ và nghị lực cao trong quả trình nằm vững kién tite”.
Phương pháp dạy học tích cực còn được gọi là phương pháp lấy học sinh làm trung tâm. Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh, nghĩa là hướng vào việc phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học chứ không chỉ hướng vào việc phát huy tính tích cực của người dạy. Nó được xây dựng trên cơ sở nhu cau, hứng thú, thói quen, năng lực của học sinh ở các trình độ khác nhau; nhằm làm cho học sinh lĩnh hội được những kiến thức. giá trị cẩn thiết, phát huy đây đủ nhất nang lực của các em.
Nói một cách cụ thẻ, cần phải làm sao trong mỗi tiết học, mỗi học sinh được suy nghĩ nhiều hơn, thảo luận nhiều hơn, hoạt động nhiều hơn dé thiết lập trí thức mới. Đó chính là tiêu chi, là thước đo đánh giá sự đôi mới, sự thành công của phương pháp day học tích cực.2 Vai trò của người học và người day Quá trình đạy học là hệ thống những hành động liên tiếp và thâm nhập vao nhau của thay và trỏ dưới sự hướng dan của thay. Do đó, sự diéu khiến của thay, va phản ứng của trò trong quá trình dạy học đóng vai trò rất quan trọng. & Vai trò của người dạy: Với phương pháp day học truyền thống.
thầy giáo giữ vai trò trung tâm, truyền thụ tri thức một chiều, Đổi mới phương pháp day học cũng là thay đổi vai trò, nhiệm vụ của người thấy. Nói như vậy không có nghĩa là vị trí, vai trò của người thầy trở nên mờ nhạt, giảm nhẹ hơn. Thây giáo vẫn giữ vai trò chủ đạo; nhưng thay vì thầy giáo chỉ giảng giải, học sinh chỉ biết lắng nghe, học thuộc những kiến thức ấy; thì người thay giáo phải tổ chức, điều khiển các hoạt động. nhằm giúp học sinh tiếp nhận, phát hiện trí thức một cách tích cực.
Dựa trên những triết lí về phương pháp dạy học: “Thay giáo tồi truyền đạt chân lý; Thầy gido giỏi dạy cách tim ra chân lý”; “Thay giỏi dạy cho mọi người hiểu, đồng thời tối ưu khả nang mỗi người”. cỏ thé thấy vai trò của người thay giáo đã thay đổi rất nhiều để có thé phủ hợp với mục tiêu của giáo đục: SƯTH: Huỳnh Thị Phước Điểm Trang 8 Luận văn tốt nghiệp đại học GVHD: Th.S Nguyễn Văn Vinh ~ Thiết kể, tổ chức, hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt động học tập với các hình thức da dang. cỏ sức hap din, phi hợp với đặc trưng từng bài học, với đặc điểm va trình độ từng học sinh. ~ Động viên, khuyến khích, tạo cơ hội và điều kiện cho học sinh tham gia một cách tích cực, chủ động.
sáng tạo vào quá trình khám phá vả lĩnh hội kiến thức; chú ý khai thác vốn kiến thức, kinh nghiệm va khả nang vốn có của học sinh; tạo niềm vui, hửng khởi, nhu cầu hành động va thái độ tự tin trong học tập của học sinh; giúp các em phát triển tôi da năng lực của minh. = Thiết kế và hướng dẫn học sinh thực hiện các dạng câu hỏi, bai tập phát triển tư duy và rèn luyện kĩ năng; hướng dẫn sử dụng các thiết bị, đỏ dùng học tập; tổ chức có hiệu quả các giờ thực hành; hướng dẫn học sinh có thói quen vận dụng các kiến thức đã học để giải quyết các van dé thực tiễn. - Sử dụng các phương pháp và các hình thức tổ chức dạy học một cách hợp lý, hiệu quả, linh hoạt, phủ hợp với đặc trưng của cắp học, môn học; nội dung, tính chất bài học; đặc điểm và trình độ của học sinh; thời lượng dạy học và các điều kiện cụ thế của từng trường, từng địa phương. 4“ Lai trỏ của người học: Mục đích của đổi mới phương pháp dạy học ở trường phỏ thông là thay đổi lối day truyền thụ một chiều sang day học theo “phương pháp tích cực” (lay học sinh làm trung tâm) nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, sang tạo,.
Muốn đổi mới cách học, phải đổi mới cách day; bởi vì cách dạy của người thầy sẽ quyết định cách học của học sinh. Tuy nhiên, thói quen học tập thụ động của học sinh cũng ảnh hưởng đến cách day của thay. Do đó, dé quá trinh dạy học đạt hiệu quả cao, thì bản thân người học cũng phải không ngừng có găng, hợp tác với thầy giáo. tự hoàn thiện năng lực bản thân.
dé quá trình day học đạt kết quả cao, thì người học cân phải đạt được những yêu câu: SVTH: Huynh Thị Phước Diễm Trang 9 Luận văn tot nghiệp đại học GVHD: Th. Nguyễn Văn Vinh ~ Tich cực suy nghĩ, chủ động tham gia vao các hoạt động học tập dé tự khám phá va lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng, xây dựng thải độ và hành vi đúng dan. ~ Tích cực sử dụng thiết bi, đồ dùng học tập: thực hành thí nghiệm; thực hành vận dụng kiến thức đã học dé phân tích, đánh giá, giải quyết các tình huống và các van dé đặt ra tử thực tiển: xây dựng và thực hiện các kế hoạch học tập phù hợp với khá năng và điều kiện của mình, — Mạnh đạn trình bày ý kiến và báo vệ ý kiến, quan điểm cá nhân; tích cực thảo luận, tranh luận, đặt câu hỏi cho bản thân, cho thay, cho ban. ~ Biết tự đánh giá và đánh giá các ý kiến, quan điểm, các sản phẩm hoạt động học tập của bản thân và bạn bè.