Nghiên cứu thực trạng về sử dụng thuốc và tuân thủ dùng thuốc bệnh đái tháo đường type 2 ở bệnh nhân ngoại trú tại trung tâm y tế thành phố yên bái năm 2022

Nghiên cứu thực trạng sử dụng thuốc và tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2 tại Yên Bái năm 2022, cung cấp thông tin hữu ích cho bệnh nhân.

• Tác giả: Bùi Thá Minh Ngãc
• Người hướng dẫn: TS. Mạc Đăng Tuấn
• Trường học: Đại học Y Dược - Đại học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Y Dược
• Đề tài: Nghiên Cứu Thực Trạng Về Sử Dụng Thuốc Và Tuân Thủ Dùng Thuốc Bệnh Đái Tháo Đường Type 2 Ở Bệnh Nhân Ngoại Trú Tại Trung Tâm Y Tế Thành Phố Yên Bái Năm 2022
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Yên Bái

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan và đái tháo đường
• 1.2. Đánh nghĩa và phân loại
• 1.3. Cơ chế bệnh sinh của đái tháo đường type 2
• 1.4. Tiêu chuẩn chuẩn đoán bệnh đái tháo đường
• 1.5. Các biến chứng của đái tháo đường
• 1.6. Điều trị đái tháo đường type 2
• 1.7. Phân loại thuốc điều trị đái tháo đường type 2
• 1.8. Tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2
• 1.9. Các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ dùng thuốc
• 1.10. Phương pháp đánh giá tuân thủ điều trị
• 1.11. Thực trạng tuân thủ dùng thuốc ở người bệnh đái tháo đường
• 1.12. Tình hình điều trị bệnh đái tháo đường ở người bệnh ngoại trú tại Trung tâm y tế thành phố Yên Bái
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.6. Thu thập và xử lý
• 2.7. Phân tích số liệu
• 2.8. Các tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả điều trị và tuân thủ dùng thuốc
• 2.9. Đạo đức nghiên cứu
• 2.10. Hạn chế của nghiên cứu, sai số và biện pháp khắc phục
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Thực trạng sử dụng thuốc trên người bệnh đái tháo đường type 2
• 3.3. Tuân thủ dùng thuốc điều trị đái tháo đường type 2 của người bệnh điều trị ngoại trú
• 3.4. Phân tích mối liên quan các yếu tố đến tuân thủ sử dụng thuốc
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Thực trạng sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường type 2 ở người bệnh ngoại trú tại trung tâm y tế thành phố Yên Bái năm 2022
• 4.2. Mối đặc điểm của người bệnh trong mẫu nghiên cứu
• 4.3. Thực trạng sử dụng thuốc đái tháo đường type 2 trên đối tượng nghiên cứu
• 4.4. Thực trạng tuân thủ điều trị bệnh đái tháo đường type 2 ở người bệnh ngoại trú
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên Cứu Tuân Thủ Sử Dụng Thuốc Đái Tháo Đường Type 2 Tại Yên Bái

Nghiên cứu về tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2 tại Yên Bái là một vấn đề quan trọng trong y học hiện đại. Đái tháo đường type 2 là một bệnh lý phổ biến, ảnh hưởng đến sức khỏe của hàng triệu người. Việc tuân thủ sử dụng thuốc điều trị không chỉ giúp kiểm soát bệnh mà còn giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm. Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường type 2 tại Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái.

1.1. Đái tháo đường type 2 và tầm quan trọng của tuân thủ điều trị

Đái tháo đường type 2 là một bệnh lý chuyển hóa, đặc trưng bởi tình trạng kháng insulin và giảm tiết insulin. Việc tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2 là rất quan trọng để kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa biến chứng. Theo WHO, tuân thủ điều trị kém có thể dẫn đến tăng chi phí y tế và giảm chất lượng cuộc sống.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu và phương pháp thực hiện

Mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá thực trạng sử dụng thuốc và mức độ tuân thủ điều trị của bệnh nhân đái tháo đường type 2 tại Yên Bái. Phương pháp nghiên cứu bao gồm khảo sát, phỏng vấn và phân tích dữ liệu từ bệnh nhân ngoại trú tại Trung tâm Y tế.

II. Vấn đề và Thách thức trong Tuân Thủ Điều Trị Đái Tháo Đường Type 2

Mặc dù có nhiều phương pháp điều trị hiệu quả, nhưng việc tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2 vẫn gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như kiến thức về bệnh, sự hỗ trợ từ gia đình và bác sĩ, cũng như chi phí thuốc men đều ảnh hưởng đến khả năng tuân thủ của bệnh nhân. Nghiên cứu chỉ ra rằng, nhiều bệnh nhân không hiểu rõ về tầm quan trọng của việc sử dụng thuốc đúng cách.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2, bao gồm sự hiểu biết về bệnh, tác dụng phụ của thuốc, và sự hỗ trợ từ gia đình. Bệnh nhân thường gặp khó khăn trong việc duy trì thói quen uống thuốc đúng giờ và đúng liều lượng.

2.2. Tác động của chi phí thuốc đến tuân thủ điều trị

Chi phí thuốc là một trong những rào cản lớn nhất đối với bệnh nhân đái tháo đường type 2. Nhiều bệnh nhân không đủ khả năng chi trả cho thuốc điều trị, dẫn đến việc bỏ dở liệu trình điều trị. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của họ mà còn làm gia tăng gánh nặng cho hệ thống y tế.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tuân Thủ Sử Dụng Thuốc Đái Tháo Đường Type 2

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng và định tính để thu thập dữ liệu về tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2. Các công cụ khảo sát được thiết kế để đánh giá mức độ tuân thủ và các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng thuốc. Dữ liệu sẽ được phân tích để đưa ra những kết luận chính xác và đáng tin cậy.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và đối tượng tham gia

Nghiên cứu được thực hiện trên một mẫu bệnh nhân đái tháo đường type 2 tại Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái. Đối tượng tham gia bao gồm những bệnh nhân đang điều trị ngoại trú và có khả năng giao tiếp tốt.

3.2. Công cụ và phương pháp thu thập dữ liệu

Công cụ khảo sát bao gồm bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp. Bảng hỏi được thiết kế để thu thập thông tin về thói quen sử dụng thuốc, kiến thức về bệnh và các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu và Ứng Dụng Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2 tại Yên Bái còn thấp. Nhiều bệnh nhân không tuân thủ đúng liệu trình điều trị, dẫn đến tình trạng kiểm soát đường huyết kém. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc nâng cao nhận thức và hỗ trợ từ bác sĩ có thể cải thiện tình hình này.

4.1. Tỷ lệ tuân thủ điều trị trong nghiên cứu

Kết quả cho thấy chỉ khoảng 50% bệnh nhân tuân thủ đúng liệu trình điều trị. Điều này cho thấy cần có những biện pháp can thiệp kịp thời để nâng cao tỷ lệ tuân thủ.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Kết quả nghiên cứu sẽ được sử dụng để xây dựng các chương trình giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân, nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2.

V. Kết Luận và Hướng Đi Tương Lai trong Nghiên Cứu Tuân Thủ Điều Trị

Nghiên cứu về tuân thủ điều trị đái tháo đường type 2 tại Yên Bái đã chỉ ra nhiều vấn đề cần được giải quyết. Việc nâng cao nhận thức và cải thiện sự hỗ trợ từ bác sĩ là rất cần thiết để tăng cường tuân thủ điều trị. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc phát triển các chương trình giáo dục và can thiệp phù hợp.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức về bệnh và tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị là yếu tố then chốt trong việc cải thiện sức khỏe của bệnh nhân đái tháo đường type 2.

5.2. Đề xuất các giải pháp cải thiện tuân thủ điều trị

Cần triển khai các chương trình giáo dục sức khỏe, hỗ trợ tâm lý và tư vấn dinh dưỡng cho bệnh nhân để nâng cao tỷ lệ tuân thủ điều trị.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đái tháo đường là bệnh lý rối loạn chuyển hóa mạn tính đặc trưng bởi tình trạng tăng glucose huyết kéo dài do khiếm khuyết về tiết insulin, tác động của insulin hoặc phối hợp cả hai. Theo thống kê từ Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), năm 2019 toàn thế giới có khoảng 463 triệu người mắc đái tháo đường trong độ tuổi 20–79 và dự báo đạt khoảng 700 triệu người vào năm 2045, với khoảng 4 triệu ca tử vong mỗi năm. Tại Việt Nam, kết quả điều tra quốc gia STEPS năm 2015 của Bộ Y tế ghi nhận tỷ lệ mắc đái tháo đường ở nhóm tuổi 18–69 là 4,1%, tỷ lệ tiền đái tháo đường là 3,6%, trong đó có tới 69,9% trường hợp chưa được chẩn đoán; đến năm 2019 số liệu IDF cho thấy tỷ lệ mắc ở người trưởng thành là 6,0%.

Đái tháo đường type 2 đòi hỏi người bệnh phải điều trị liên tục suốt đời, kết hợp dùng thuốc với điều chỉnh lối sống nhằm ngăn ngừa các biến chứng mạn tính nguy hiểm trên tim mạch, thận, mắt và thần kinh. Tuân thủ điều trị theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là yếu tố quyết định kiểm soát đường huyết và giảm chi phí điều trị. Tuy nhiên, tại Việt Nam các nghiên cứu khảo sát toàn diện về tuân thủ dùng thuốc ở tuyến y tế cơ sở còn hạn chế. Khoa Khám bệnh thuộc Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái đang quản lý ngoại trú trên 1.000 bệnh án đái tháo đường, nhưng trước đây chưa có công trình phân tích chuyên sâu về cơ cấu sử dụng thuốc và mức độ tuân thủ của bệnh nhân. Khóa luận tốt nghiệp Dược sĩ của tác giả Bùi Thị Minh Ngọc (Trường Đại học Y Dược – Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2023) được tiến hành nhằm thực hiện 2 mục tiêu cụ thể:

1. Mô tả việc sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường type 2 ở bệnh nhân ngoại trú tại Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái năm 2022.
2. Mô tả việc tuân thủ dùng thuốc bệnh đái tháo đường type 2 ở bệnh nhân ngoại trú tại Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái năm 2022.

• Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân từ 20 tuổi trở lên được chẩn đoán đái tháo đường type 2, đang được kê đơn và sử dụng ít nhất một thuốc hạ đường huyết ngoại trú tại Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái. Tiêu chuẩn loại trừ bao gồm phụ nữ có thai, phụ nữ đang cho con bú và người bệnh không có khả năng giao tiếp.
• Phạm vi không gian: Khoa Khám bệnh – Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái (đơn vị y tế tuyến huyện quản lý 15 trạm y tế xã/phường, quy mô 225 giường bệnh kế hoạch).
• Phạm vi thời gian: Hồi cứu và thu thập dữ liệu hồ sơ bệnh án từ tháng 01/2022 đến tháng 02/2023; thời gian thực hiện nghiên cứu và phỏng vấn trực tiếp từ ngày 01/12/2022 đến ngày 05/05/2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các hướng dẫn thực hành lâm sàng chuẩn hóa:

• Tiêu chuẩn chẩn đoán và mục tiêu điều trị đái tháo đường type 2 theo Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA 2022) và Quyết định số 5481/QĐ-BYT ngày 30/12/2020 của Bộ Y tế Việt Nam.
• Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh nội tiết – chuyển hóa theo Quyết định số 3798/QĐ-BYT năm 2017 của Bộ Y tế.
• Khung lý thuyết 5 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị lâu dài của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): yếu tố kinh tế - xã hội, yếu tố liên quan đến liệu pháp điều trị, yếu tố bệnh lý/tình trạng sức khỏe, yếu tố thuộc về người bệnh và yếu tố liên quan đến hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Thành phần phương pháp	Mô tả chi tiết trong nghiên cứu
Thiết kế nghiên cứu	Nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp khảo sát định tính qua phỏng vấn trực tiếp.
Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu	Chọn mẫu thuận tiện. Áp dụng công thức ước tính cỡ mẫu cho một tỷ lệ với $Z = 1,96$ (độ tin cậy 95%), tỷ lệ không tuân thủ tham chiếu $p = 0,16$ (từ nghiên cứu của Ong Tú Mỹ tại Bạc Liêu), cỡ mẫu lý thuyết tối thiểu là 207 bệnh nhân. Khóa luận thu thập dư 10% để dự phòng sai số, đạt cỡ mẫu thực tế $N = 242$ bệnh nhân.
Công cụ đánh giá tuân thủ	Bộ câu hỏi thang đo MARS-5 (Medication Adherence Report Scale gồm 5 câu hỏi). Phân loại: Tuân thủ tốt khi đạt 4–5 điểm ở tất cả các câu; Tuân thủ kém khi có từ 1–3 điểm ở bất kỳ câu hỏi nào.
Thu thập dữ liệu	Phỏng vấn trực tiếp người bệnh tại khu vực chờ khám/lĩnh thuốc bằng phiếu điều tra chuẩn bị sẵn; kết hợp trích xuất bệnh án lưu trữ (chỉ số BMI, huyết áp, đường huyết đói, lipid máu, creatinine, chi tiết đơn thuốc).
Xử lý và phân tích số liệu	Nhập liệu bằng Microsoft Excel 2016; phân tích thống kê trên phần mềm SPSS 20.0 và Stata 17. Thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình $\pm$ độ lệch chuẩn). Thống kê suy luận sử dụng kiểm định Chi bình phương ($\chi^2$) và phân tích hồi quy logistic đơn biến để xác định các yếu tố liên quan (mức ý nghĩa $p < 0,05$, khoảng tin cậy 95%).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 hệ thống hóa định nghĩa, phân loại 4 nhóm đái tháo đường (type 1, type 2, đái tháo đường thai kỳ, thể chuyên biệt do nguyên nhân khác) và cơ chế bệnh sinh đái tháo đường type 2 (gồm giảm tiết insulin của tế bào beta tụy, đề kháng insulin ở mô ngoại vi và tăng sản xuất glucose tại gan). Tác giả trình bày tiêu chuẩn chẩn đoán theo ADA 2022 và Quyết định 5481/QĐ-BYT dựa trên 4 chỉ số: FPG $\ge 126\text{ mg/dL}$ (7,0 mmol/L), Glucose sau 2 giờ làm OGTT 75g $\ge 200\text{ mg/dL}$ (11,1 mmol/L), $\text{HbA1c} \ge 6,5%$, hoặc triệu chứng tăng đường huyết kinh điển kèm glucose bất kỳ $\ge 200\text{ mg/dL}$.

Chương tổng quan phân tích sâu dược lý học của các nhóm thuốc hạ glucose huyết: Sulfonylurea (thế hệ 2 như Gliclazid, Glyburid; thế hệ 3 như Glimepirid), Meglitinid (Repaglinid), Biguanid (Metformin), Thiazolidinedion (Pioglitazon), ức chế $\alpha$-glucosidase, ức chế DPP-4, ức chế SGLT2 và các dạng Insulin (tác dụng nhanh, hỗn hợp/trộn sẵn). Đồng thời, tác giả so sánh ưu nhược điểm của 3 thang đo tuân thủ tự báo cáo phổ biến (MAQ/Morisky, Hill-Bone, MARS-5), chỉ ra MARS-5 có ưu thế dễ tính điểm, phù hợp đánh giá tình trạng quên thuốc và tác dụng phụ. Tổng quan cũng điểm lại các nghiên cứu tuân thủ trên thế giới (tỷ lệ tuân thủ trung bình 51,2% theo Marc Evans; 11,4% tại Lào theo Younhee Kang; 33% tại Ả Rập Xê Út theo AlShayban) và tại Việt Nam (Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu 84,31%; Bệnh viện Đại học Y Hà Nội 79,3%; Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh 48,2%).

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết tiêu chuẩn chọn mẫu, tiêu chuẩn loại trừ, sơ đồ quy trình thu thập thông tin qua 242 hồ sơ bệnh án và phỏng vấn trực tiếp tại Khoa Khám bệnh – Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái. Chương này định nghĩa rõ các biến số nghiên cứu: đặc điểm nhân khẩu học, bệnh lý mắc kèm, chỉ số cận lâm sàng (đối chiếu theo mục tiêu điều trị của Bộ Y tế 2020: Glucose đói 4,4–7,2 mmol/L; Huyết áp $< 140/90\text{ mmHg}$; Cholesterol toàn phần $< 2,6\text{ mmol/L}$; Triglycerid $< 1,7\text{ mmol/L}$; phân loại BMI theo chuẩn khu vực châu Á), danh mục và phác đồ thuốc, cùng quy ước chấm điểm thang đo MARS-5. Tác giả cũng nêu rõ các vấn đề đạo đức nghiên cứu (mã hóa dữ liệu, bảo mật thông tin, phê duyệt của Trung tâm) và biện pháp hạn chế sai số nhớ lại (recall bias) bằng cách chuẩn hóa câu hỏi phỏng vấn.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Trình bày toàn bộ số liệu thu thập được qua 20 bảng thống kê chuyên đề:

• Đặc điểm nhân khẩu và bệnh lý: Độ tuổi trung bình của mẫu là $63,28 \pm 11,26$ tuổi (nhóm $> 60$ tuổi chiếm 66,94%); nữ giới chiếm 61,98%, nam giới chiếm 38,02%; 100% bệnh nhân là dân tộc Kinh; 90,91% cư trú tại thành phố Yên Bái; 100% có thẻ bảo hiểm y tế; 51,65% là cán bộ hưu trí. Thời gian mắc bệnh 1–5 năm chiếm 39,67%; $> 10$ năm chiếm 17,35%. Biến chứng thận ghi nhận ở 2,48% bệnh nhân. Bệnh mắc kèm phổ biến nhất là tăng huyết áp (68,59%) và rối loạn lipid máu (66,53%). BMI trung bình đạt $23,14 \pm 2,49\text{ kg/m}^2$ (thể trạng bình thường chiếm 78,51%, thừa cân 16,12%, béo phì 1,24%). Về kiểm soát cận lâm sàng: 44,21% bệnh nhân có glucose lúc đói $\le 7,2\text{ mmol/L}$; 54,06% có nồng độ cholesterol ở mức kém ($> 5,2\text{ mmol/L}$) và 61,65% có triglycerid tăng cao ($\ge 1,7\text{ mmol/L}$).
• Thực trạng sử dụng thuốc: Ghi nhận 6 kiểu phác đồ điều trị. Phác đồ phối hợp 2 thuốc Metformin + Gliclazid được dùng nhiều nhất (34,71%), tiếp theo là đơn trị Insulin (27,27%), phối hợp Metformin + Glimepiride (23,14%), đơn trị Gliclazid (20,25%), phối hợp Insulin + Metformin (21,07%) và đơn trị Metformin (9,92%). Chế phẩm Insulin trộn Scilin M30 (30/70) chiếm ưu thế tuyệt đối (92,71% trong số 96 bệnh nhân dùng insulin). Tác dụng không mong muốn (ADR) xuất hiện ở 14 bệnh nhân (chiếm 5,79% tổng mẫu), trong đó dị ứng chiếm 57,14%, phát ban/đau khớp chiếm 28,57%, tụt đường huyết chiếm 14,29%.
• Mức độ tuân thủ và phân tích hồi quy: Đánh giá theo MARS-5 có 73,97% bệnh nhân tuân thủ tốt và 26,03% tuân thủ kém. Nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tuân thủ kém là quên uống thuốc do bận hoặc suy giảm trí nhớ (80,95%), tự ý giảm liều (22,22%), tự bỏ liều (19,05%). Phân tích thống kê xác định nghề nghiệp ($p = 0,005$; nhóm hưu trí có $\text{OR} = 2,357$), số loại thuốc uống ($p = 0,016$) và việc có sử dụng insulin ($p = 0,001$) là các yếu tố có mối liên quan mang ý nghĩa thống kê với mức độ tuân thủ dùng thuốc.

Chương 4: Bàn luận

Tác giả so sánh các phát hiện với các nghiên cứu trong nước (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu, Bệnh viện Đa khoa Trà Vinh) và quốc tế (Ả Rập Xê Út, Bangladesh, Nepal). Bàn luận chỉ ra danh mục thuốc điều trị đái tháo đường tại Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái tập trung vào các nhóm kinh điển (Metformin, Sulfonylurea, Insulin), đa dạng về hàm lượng và dạng phóng thích kéo dài, nhưng chưa triển khai các nhóm thuốc mới như ức chế SGLT2. Bàn luận giải thích tỷ lệ tuân thủ tốt (73,97%) đạt mức khá cao nhờ 100% bệnh nhân có BHYT, nguồn cấp phát thuốc ổn định (chỉ 4,96% bị hết thuốc trước lịch hẹn) và đa phần người bệnh sống tại khu vực nội thành (90,91%), đồng thời đề xuất giải pháp hạn chế quên thuốc qua hỗ trợ của người thân và chuông báo điện thoại.

---

Kết quả và đóng góp

1. Dữ liệu định lượng tổng hợp từ nghiên cứu

Nhóm chỉ tiêu	Thông số nghiên cứu ($N = 242$)	Tỷ lệ / Giá trị
Cơ cấu bệnh nhân & Thể trạng	Tuổi trung bình Tỷ lệ nữ giới / nam giới Cư trú tại TP Yên Bái / Huyện khác Tỷ lệ có thẻ BHYT Chỉ số BMI trung bình	$63,28 \pm 11,26\text{ tuổi}$ 61,98% (150 BN) / 38,02% (92 BN) 90,91% (220 BN) / 9,09% (22 BN) 100% (242 BN) $23,14 \pm 2,49\text{ kg/m}^2$
Bệnh mắc kèm & Cận lâm sàng	Tăng huyết áp mắc kèm Rối loạn lipid máu mắc kèm Biến chứng thận ghi nhận Glucose máu lúc đói $\le 7,2\text{ mmol/L}$ Cholesterol toàn phần $> 5,2\text{ mmol/L}$	68,59% (166 BN) 66,53% (161 BN) 2,48% (6 BN) 44,21% (107 BN) 54,06% (80 BN)
Phác đồ điều trị đái tháo đường	Phối hợp Metformin + Gliclazid Đơn trị liệu Insulin Phối hợp Metformin + Glimepiride Đơn trị liệu Gliclazid Phối hợp Insulin + Metformin Đơn trị liệu Metformin	34,71% (114 BN) 27,27% (66 BN) 23,14% (57 BN) 20,25% (58 BN) 21,07% (51 BN) 9,92% (24 BN)
Sử dụng Insulin ($n = 96$)	Scilin M30 (30/70) 100 IU/mL Wosulin 30/70 40 IU/mL NovoMix 30 FlexPen 100 IU/mL	92,71% (89 BN) 19,79% (19 BN) 6,25% (6 BN)
Tuân thủ theo thang đo MARS-5	Tuân thủ tốt (4–5 điểm mọi câu) Tuân thủ kém (1–3 điểm $\ge 1$ câu) Tuân thủ dùng đúng theo đơn bác sĩ Tự ý mua ngoài khi hết trước hẹn	73,97% (179 BN) 26,03% (63 BN) 88,43% (214 BN) 11,57% (28 BN)
Lý do không tuân thủ ($n = 63$)	Quên dùng thuốc do bận, trí nhớ kém Tự giảm liều (giảm viên/lần dùng) Tự bỏ 1 liều (bỏ cử sáng khám...) Tự thay đổi liều dùng so với đơn Đi chơi xa quên mang theo thuốc	80,95% (51 BN) 22,22% (14 BN) 19,05% (12 BN) 12,70% (8 BN) 7,94% (5 BN)
Phân tích yếu tố ảnh hưởng	Nhóm hưu trí vs nhóm khác Số lượng loại thuốc uống Có sử dụng Insulin Tuổi, Giới tính, Nơi ở, Thời gian bệnh	$\text{OR} = 2,357;\ p = 0,005$ $p = 0,016$ $p = 0,001$ $p > 0,05$ (không có ý nghĩa)

2. Đóng góp và giải pháp tác giả đề xuất

• Đóng góp khoa học và thực tiễn: Khóa luận cung cấp bức tranh dữ liệu thực chứng đầu tiên về mô hình sử dụng thuốc và thực trạng tuân thủ điều trị theo thang đo chuẩn hóa MARS-5 trên bệnh nhân đái tháo đường ngoại trú tại Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái. Công trình xác định rõ các yếu tố nguy cơ dẫn đến tuân thủ kém (số lượng thuốc uống, việc tiêm insulin, nghề nghiệp), cung cấp bằng chứng cho dược sĩ lâm sàng và bác sĩ điều trị tại địa phương.
• Kiến nghị thực tiễn:
  1. Tăng cường quản lý ngoại trú kết hợp truyền thông giáo dục sức khỏe, tư vấn dinh dưỡng và vận động cá thể hóa.
  2. Định kỳ sàng lọc sớm biến chứng (đặc biệt là biến chứng thận, tim mạch và rối loạn lipid máu).
  3. Cán bộ y tế cần hướng dẫn người bệnh các biện pháp nhắc nhở uống thuốc (như hẹn giờ điện thoại, nhờ người thân hỗ trợ) và nhấn mạnh việc không tự ý giảm/bỏ liều.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế được tác giả thừa nhận:
  • Phạm vi nghiên cứu chỉ giới hạn tại Khoa Khám bệnh của một trung tâm y tế tuyến huyện, cỡ mẫu $N = 242$ chưa đại diện được cho toàn bộ quần thể bệnh nhân đái tháo đường trên địa bàn toàn tỉnh Yên Bái hoặc khu vực miền núi phía Bắc.
  • Phương pháp đánh giá tuân thủ dựa trên bảng câu hỏi tự báo cáo MARS-5 tiềm ẩn sai số nhớ lại (recall bias) do bệnh nhân cao tuổi có thể không nhớ chính xác lịch sử dùng thuốc hoặc có tâm lý đánh giá mức tuân thủ cao hơn thực tế.
  • Tồn tại sai số chọn mẫu do áp dụng phương pháp lấy mẫu thuận tiện trong các đợt tái khám định kỳ.
• Hướng mở nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đa trung tâm tại nhiều cơ sở y tế tuyến huyện/tỉnh, kết hợp thang đo tự báo cáo với các phương pháp đánh giá khách quan (như kiểm đếm viên thuốc dư, theo dõi tỷ lệ ngày có thuốc qua phần mềm xuất dược BHYT) và đánh giá hiệu quả của các can thiệp dược lâm sàng trong việc cải thiện chỉ số HbA1c.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo phù hợp:
  • Sinh viên, học viên chuyên ngành Dược học, Dược lâm sàng, Y tế công cộng và Y đa khoa đang thực hiện khóa luận, luận văn về quản lý bệnh mạn tính ngoại trú.
  • Bác sĩ điều trị và dược sĩ phụ trách công tác dược lâm sàng, cấp phát thuốc BHYT tại các bệnh viện quận/huyện, trung tâm y tế khu vực trung du và miền núi.
• Phần nội dung có giá trị ứng dụng cao:
  • Thiết kế nghiên cứu và quy trình triển khai thang đo MARS-5 trong đánh giá tuân thủ dùng thuốc tại cơ sở y tế tuyến huyện (Chương 2 và Phụ lục).
  • Bộ số liệu chi tiết về cơ cấu phác đồ đơn trị/phối hợp, tỷ lệ sử dụng các dạng insulin trộn sẵn, cùng mô hình phân tích hồi quy đơn biến xác định mối liên quan giữa đặc điểm dùng thuốc và sự tuân thủ (Chương 3).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ bệnh nhân đái tháo đường type 2 đạt mức tuân thủ tốt theo thang đo MARS-5 trong nghiên cứu là bao nhiêu?

Theo kết quả đánh giá bằng thang đo MARS-5 trên 242 bệnh nhân, tỷ lệ người bệnh đạt mức tuân thủ tốt (đạt 4–5 điểm ở tất cả 5 câu hỏi) chiếm 73,97% (179 bệnh nhân). Tỷ lệ bệnh nhân tuân thủ kém (có từ 1–3 điểm ở bất kỳ câu hỏi nào) chiếm 26,03% (63 bệnh nhân).

2. Phác đồ hạ đường huyết nào được kê đơn phổ biến nhất tại Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái?

Phác đồ phối hợp 2 thuốc Metformin + Gliclazid được sử dụng phổ biến nhất, chiếm 34,71% (114 bệnh nhân). Tiếp theo là phác đồ đơn trị liệu bằng Insulin chiếm 27,27% (66 bệnh nhân) và phác đồ phối hợp Metformin + Glimepiride chiếm 23,14% (57 bệnh nhân).

3. Những nguyên nhân chính nào khiến bệnh nhân không tuân thủ dùng thuốc?

Trong nhóm 63 bệnh nhân có mức tuân thủ kém, nguyên nhân hàng đầu là quên dùng thuốc do bận rộn hoặc suy giảm trí nhớ (chiếm 80,95%). Các nguyên nhân tiếp theo gồm có: tự ý giảm liều so với đơn kê (22,22%), tự ý bỏ hẳn một liều thuốc (19,05%), tự ý thay đổi liều dùng (12,70%) và quên mang theo thuốc khi đi xa (7,94%).

4. Những yếu tố nào có mối liên quan mang ý nghĩa thống kê với sự tuân thủ dùng thuốc của người bệnh?

Phân tích thống kê chỉ ra 3 yếu tố có mối liên quan mang ý nghĩa thống kê với sự tuân thủ dùng thuốc:

• Nghề nghiệp: Bệnh nhân hưu trí có mức độ tuân thủ cao hơn nhóm nghề nghiệp khác ($\text{OR} = 2,357;\ 95%\text{CI}: 1,303–4,262;\ p = 0,005$).
• Số loại thuốc uống: Mức độ tuân thủ có sự khác biệt rõ rệt theo số lượng thuốc uống hàng ngày ($p = 0,016$).
• Sử dụng Insulin: Bệnh nhân có chỉ định dùng insulin có mối liên quan chặt chẽ với tình trạng tuân thủ ($p = 0,001$). Các yếu tố như tuổi, giới tính, nơi ở, thời gian mắc bệnh và số lượng bệnh lý mắc kèm không cho thấy mối liên quan có ý nghĩa thống kê ($p > 0,05$).

5. Tỷ lệ bệnh nhân gặp biến cố bất lợi (ADR) do thuốc đái tháo đường trong nghiên cứu là bao nhiêu và biểu hiện chủ yếu là gì?

Nghiên cứu ghi nhận có 14 trên tổng số 242 bệnh nhân gặp tác dụng không mong muốn (chiếm tỷ lệ 5,79%). Trong số 14 trường hợp này, biểu hiện dị ứng chiếm tỷ lệ cao nhất với 57,14% (8 bệnh nhân), phát ban và đau khớp chiếm 28,57% (4 bệnh nhân), và tình trạng tụt đường huyết chiếm 14,29% (2 bệnh nhân).

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Bùi Thị Minh Ngọc đã phản ánh toàn diện thực trạng sử dụng thuốc và mức độ tuân thủ điều trị của 242 bệnh nhân đái tháo đường type 2 điều trị ngoại trú tại Trung tâm Y tế thành phố Yên Bái năm 2022. Kết quả cho thấy phác đồ phối hợp Metformin cùng Sulfonylurea và đơn trị Insulin trộn sẵn (Scilin M30) chiếm vị trí chủ đạo trong thực hành lâm sàng, với tỷ lệ tuân thủ tốt theo thang đo MARS-5 đạt 73,97%. Công trình đã xác định tình trạng quên thuốc là rào cản lớn nhất đối với việc tuân thủ và chứng minh các yếu tố nghề nghiệp, số loại thuốc uống cùng việc sử dụng insulin có ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi dùng thuốc của người bệnh, tạo cơ sở thực tiễn quan trọng cho việc nâng cao chất lượng quản lý bệnh mạn tính tại y tế tuyến cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đ¾I HâC QUàC GIA HÀ NÞI TR¯àNG Đ¾I HâC Y D¯ĀC Đ¾I BÙI THà MINH NGâC NGHIÊN CĆU THĄC TR¾NG VÀ SĀ DĂNG THUàC VÀ TUÂN THĄ DÙNG THUàC BàNH ĐÁI THÁO Đ¯àNG TYPE 2 â BàNH NHÂN NGO¾I TRÚ T¾I TRUNG TÂM Y T¾ THÀNH PHà YÊN BÁI NM 2022 KHÓA LUÀN TàT NGHIàP Đ¾I HâC NGÀNH D¯ĀC HâC HÀ NÞI - 2023 Đ¾I HâC QUàC GIA HÀ NÞI TR¯àNG Đ¾I HâC Y D¯ĀC BÙI THà MINH NGâC NGHIÊN CĆU THĄC TR¾NG VÀ SĀ DĂNG THUàC VÀ TUÂN THĄ DÙNG THUàC BàNH ĐÁI THÁO Đ¯àNG TYPE 2 â BàNH NHÂN NGO¾I TRÚ T¾I TRUNG TÂM Y T¾ THÀNH PHà YÊN BÁI NM 2022 KHÓA LUÀN TàT NGHIàP Đ¾I HâC NGÀNH D¯ĀC HâC KHÓA: QH 2018.Y Ng°ái h°ßng d¿n: TS. M¿c Đng TuÃn TS. Nguyßn Ngãc Nghĩa Hà Nßi - 2023 LàI CÀM ¡N Em xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, các phòng chức năng và các thầy cô, giảng viên Trường Đại học Y Dược - Đại học Quốc Gia Hà Nội đã tạo điều kiện, dạy dỗ và giúp đỡ em trong thời gian học tập tại trường. Với sự kính trọng và biết ơn sâu sắc, em xin trân trọng cảm ơn tới thầy TS.

Mạc Đăng Tuấn và TS. Nguyễn Ngọc Nghĩa, giảng viên bộ môn Y Dược Cộng đồng và Y Dự phòng, Trường đại học Y Dược-Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ em trong suốt thời gian thực hiện và hoàn thành luận văn. Em xin trân trọng cảm ơn chân thành Ban Giám đốc Trung tâm y tế thành phố Yên Bái, cùng các bác sỹ, điều dưỡng viên tại khoa khám bệnh đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho em tiếp cận người bệnh để nghiên cứu và hoàn thành khóa luận. Em xin dành những lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè, những người đã dành cho tôi tình cảm và nguồn động viên, khích lệ trong suốt quá trình học tập, thực hiện và hoàn thành khóa luận.

Hà Nội, ngày 25 tháng 05 năm 2023 Sinh viên Bùi Thá Minh Ngãc CHĂ VI¾T TÂT Tÿ vi¿t tÃt Ti¿ng Anh Ti¿ng Viát BMI Body Mass Index Chß sã khãi c¡ thể ADA American Diabetes Association Hiệp hái Đái tháo đ°ßng Hoa Kỳ DPP-4 Dipeptidyl peptidase IV FDA U.S Food and Drug Administration Căc quÁn lý thực phẩm và thuãc Hoa Kỳ FPG Fast plasma glucose Glucose huy¿t t°¡ng lúc đói IDF International Diabetes Federation Liên đoàn Đái tháo đ°ßng Quãc t¿ MARS-5 Medication Adherece Report Scale HbA1c Glycosylated Haemoglobin Hemoglobin gắn glucose MAQ Medication Adherence Quétionnaire Bá câu hái đánh giá mức đá tuân thą điÁu trá MMAS Morisky Medication Adherence Thang đánh giá mức đá tuân Scale thą Morisky SGLT2 Sodium-glucose co-transporter 2 WHO World Health Organization Tổ chức Y t¿ th¿ giới MĂC LĂC Đ¾T VÂN ĐÀ. 1 Ch°¢ng 1 TàNG QUAN .1 Tổng quan vÁ đái tháo đ°ßng. Đánh nghĩa và phân lo¿i. C¡ ch¿ bệnh sinh cąa đái tháo đ°ßng typ 2.

Tiêu chuẩn chuẩn đoán bệnh đái tháo đ°ßng. Các bi¿n chứng cąa đái tháo đ°ßng. ĐiÁu trá đái tháo đ°ßng typ 2. Phân lo¿i thuãc điÁu trá đái tháo đ°ßng typ 2 [1, 17-20].

Tuân thą điÁu trá đái tháo đ°ßng á ng°ßi bệnh đái đ°ßng type 2. Các y¿u tã Ánh h°áng đ¿n tuân thą dùng thuãc. Ph°¡ng pháp đánh giá tuân thą điÁu trá. Thực tr¿ng tuân thą dùng thuãc á ng°ßi bệnh đái tháo đ°ßng.

Tình hình điÁu trá bệnh đái tháo đ°ßng á ng°ßi bệnh ngo¿i trú t¿i Trung tâm y t¿ thành phã Yên Bái. 17 Ch°¢ng 2 ĐàI T¯ĀNG, PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĆU. Đãi t°āng nghiên cứu. Thßi gian nghiên cứu.

Đáa điểm nghiên cứu. Ph°¡ng pháp nghiên cứu. Ph°¡ng pháp xā lý sã liệu. Thu thÁp và xā lý.

Phân tích sã liệu. Các tiêu chuẩn đánh giá hiệu quÁ điÁu trá và tuân thą dùng thuãc. Đ¿o đức nghiên cứu. H¿n ch¿ cąa nghiên cứu, sai sã và biện pháp khắc phăc.

22 Ch°¢ng 3 K¾T QUÀ NGHIÊN CĆU. Đặc điểm chung cąa đãi t°āng nghiên cứu. Thực tr¿ng sā dăng thuãc trên ng°ßi bệnh đái tháo đ°ßng typ 2. Tuân thą dùng thuãc điÁu trá đái tháo đ°ßng type 2 cąa ng°ßi bệnh điÁu trá ngo¿i trú.

Phân tích mát sã y¿u tã liên quan đ¿n tuân thą sā dăng thuãc. 30 Ch°¢ng 4 BÀN LUÀN. Thực tr¿ng sā dăng thuãc điÁu trá đái tháo đ°ßng type 2 á ng°ßi bệnh ngo¿i trú t¿i trung tâm y t¿ thành phã Yên Bái năm 2022. Mát sã đặc điểm cąa ng°ßi bệnh trong m¿u nghiên cứu.

Thực tr¿ng sā dăng thuãc đái tháo đ°ßng type 2 trên đãi t°āng nghiên cứu 34 4. Thực tr¿ng tuân thą điÁu trá bệnh đái tháo đ°ßng type 2 á ng°ßi bệnh ngo¿i trú. 41 TÀI LIàU THAM KHÀO PHĂ LĂC DANH MĂC BÀNG BÁng 1. Măc tiêu điÁu trá cho bệnh nhân đái tháo đ°ßng á ng°ßi.

Măc tiêu điÁu trá đái tháo đ°ßng á ng°ßi cao tuổi [16]. So sánh các ph°¡ng pháp đánh giá tuân thą dùng thuãc á ng°ßi bệnh [34, 35]. Các bi¿n sã sā dăng trong m¿u nghiên cứu. Măc tiêu điÁu trá đái tháo đ°ßng typ 2 theo Bá Y t¿ Việt Nam năm 2020.

Chß tiêu đánh giá khãi c¡ thể. Phân lo¿i điểm tuân thą dùng thuãc .1 Đặc điểm nhân khẩu hßc. Đặc điểm bệnh lý cąa ng°ßi bệnh. Đặc điểm BMI cąa ng°ßi bệnh trong m¿u nghiên cứu.

Đặc điểm vÁ cÁn lâm sàng cąa ng°ßi bệnh trong m¿u nghiên cứu. Các phác đồ điÁu trá đái tháo đ°ßng typ 2 đ°āc sā dăng. Tỷ lệ các liÁu dùng cąa thuãc điÁu trá đái tháo đ°ßng dùng đ°ßng uãng sā dăng đ¡n trá liệu. Tỷ lệ các liÁu dùng cąa thuãc trá đái tháo đ°ßng dùng theo đ°ßng uãng đ°āc sā dăng phãi hāp.

Tỷ lệ các lo¿i insulin đ°āc sā dăng trong m¿u nghiên cứu. Tác dăng không mong muãn khi sā dăng thuãc điÁu trá đái tháo đ°ßng. Các thuãc điÁu trá bệnh mắc kèm gặp trong m¿u nghiên cứu. Đặc điểm tuân thą vÁ lĩnh/mua thuãc cąa ng°ßi bệnh đái tháo đ°ßng typ 2 trong vòng 3 tháng gần nhất.

Ng°ßi bệnh sā dăng thuãc theo đ¡n. Phân lo¿i mức đá tuân thą cąa ng°ßi bệnh. Nguyên nhân không tuân thą điÁu trá. Thực tr¿ng quên sā dăng thuãc theo đ¡n.

Thực tr¿ng quên thuãc do sã l°āng lo¿i thuãc uãng .18 K¿t quÁ phân tích Ánh h°áng cąa các y¿u tã nhân khẩu hßc. K¿t quÁ phân tích Ánh h°áng cąa các y¿u tã bệnh lý đ¿n. K¿t quÁ phân tích Ánh h°áng cąa các y¿u tã dùng thuãc đ¿n tuân thą sā dăng thuãc. 32 DANH MĂC HÌNH Hình 1.

L°āc đồ lựa chßn thuãc và ph°¡ng pháp điÁu trá đái tháo đ°ßng typ 2. L°u đồ thu thÁp thông tin ng°ßi bệnh đái tháo đ°ßng. 19 Đ¾T VÂN ĐÀ Bệnh đái tháo đ°ßng là bệnh rãi lo¿n chuyển hóa, có đặc điểm tăng glucose huy¿t m¿n tính do khi¿m khuy¿t vÁ ti¿t insulin hoặc tác dăng cąa insulin, hoặc cÁ hai. Tăng glucose m¿n tính trong thßi gian dài có thể gây ra những rãi lo¿n chuyển hóa khác nh° carbohydrat, protid, lipid.

Đặc biệt bệnh gây tổn th°¡ng nhiÁu c¡ quan khác nh° tim và m¿ch máu, thÁn, mắt, hệ thần kinh,. Đái tháo đ°ßng là mát bệnh không lây nhiễm phổ bi¿n trên toàn cầu. Theo thãng kê tÿ Liên đoàn Đái tháo đ°ßng Quãc t¿ (IDF), năm 2019 toàn th¿ giới có 463 triệu ng°ßi bá bệnh đái tháo đ°ßng (trong đá tuổi 20-79). Con sã này còn ti¿p tăc tăng là dự ki¿n đ¿t khoÁng 700 triệu ng°ßi vào năm 2045.

¯ớc tính có khoÁng 4 triệu ng°ßi trong đá tuổi 20-79 tā vong do các nguyên nhân liên quan đ¿n đái tháo đ°ßng trong năm 2019 [1, 2]. à Việt Nam, theo k¿t quÁ điÁu tra tÿ STEPwise vÁ các y¿u tã nguy c¡ cąa bệnh không lây nhiễm do Bá Y t¿ thực hiện năm 2015, tỷ lệ đái tháo đ°ßng toàn quãc trong nhóm tuổi 18-69 là 4,1%. Tỷ lệ tiÁn đái tháo đ°ßng là 3,6%. Trong đó tỷ lệ đái tháo đ°ßng đ°āc chuẩn đoán chi¿m 31.1%, tỷ lệ đái tháo đ°ßng ch°a đ°āc chuẩn đoán là 69,9%.

Trong năm 2019, theo dữ liệu cÁp nhÁt cąa Liên đoàn Đái tháo đ°ßng Quãc t¿ (IDF) cho thấy năm 2019 Việt Nam có tỷ lệ 6% ng°ßi tr°áng thành mắc đái tháo đ°ßng [1, 3]. Bệnh đái tháo đ°ßng gây ra nhiÁu bi¿n chứng nguy hiểm. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh vÁ tim m¿ch, mù lòa, suy thÁn, thÁm chí cắt căt chi. Đáng l°u ý, có tới 70% tr°ßng hāp đái tháo đ°ßng type 2 có thể dự phòng hoặc làm chÁm xuất hiện bệnh bằng cách tuân thą lãi sãng lành m¿nh [1].

Đái tháo đ°ßng là bệnh m¿n tính phÁi điÁu trá liên tăc suãt đßi.Việc phát hiện sớm và điÁu trá bằng thuãc an toàn 3 hiệu quÁ k¿t hāp với điÁu chßnh lãi sãng còn là thách thức không nhá. Hiện nay, với sự phát triển m¿nh mẽ cąa khoa hßc kỹ thuÁt và y hßc, thuãc điÁu trá đái tháo đ°ßng càng thêm phong phú và đa d¿ng vÁ ho¿t chất, d¿ng bào ch¿, hàm l°āng, giá cÁ. Do đó quá trình điÁu trá đái tháo đ°ßng cũng thuÁn lāi h¡n. Tuy nhiên v¿n có không ít khó khăn trong việc lựa chßn thuãc h°ớng tới điÁu trá trên tÿng cá thể.

H¡n nữa, ng°ßi bệnh cần phÁi tuân thą dùng thuãc suãt đßi. Tuân thą điÁu trá là mát trong những y¿u tã quy¿t đánh đ¿n hiệu quÁ điÁu trá. Theo đánh nghĩa tÿ WHO, tuân thą điÁu trá lâu dài là mức đá mà hành vi cąa mát ng°ßi - uãng thuãc, tuân thą theo ch¿ đá ăn khiêng và/hoặc thực hiện thay đổi lãi sãng, t°¡ng ứng với các khuy¿n nghá đã đ°āc đồng ý tÿ nhà cung cấp dách vă chăm 1 sóc sức kháe. Tuân thą điÁu trá kém sẽ gây giÁm lāi ích lâm sàng, tăng chi phí điÁu trá và Ánh h°áng đ¿n hiệu quÁ điÁu trá cąa ng°ßi bệnh [4,5,6].

Đãi với ng°ßi bệnh đái tháo đ°ßng typ 2, việc tuân thą điÁu trá tãt là y¿u tã quan trßng quy¿t đánh sự thành công trong điÁu trá. Để thực hiện đ°āc điÁu này, ng°ßi bệnh cần có hiểu bi¿t mát sã điÁu c¡ bÁn vÁ bệnh đái tháo đ°ßng, mức đá quan trßng cąa việc tuân thą điÁu trá. Ngoài ra, để có thể nâng cao hiệu quÁ điÁu trá, chúng ta cần phÁi có những thãng kê, nghiên cứu vÁ mức đá tuân thą dùng thuãc, các y¿u tã Ánh h°áng đ¿n tuân thą dùng thuãc để đ°a ra những giÁi pháp nâng cao hiệu quÁ điÁu trá. Hiện nay, á Việt Nam những nghiên cứu, khÁo sát tuân thą dùng thuãc đái tháo đ°ßng quy mô toàn quãc v¿n còn rất ít.

ĐiÁu này cũng gây khó khăn trong công tác nâng cao hiệu quÁ điÁu trá ngo¿i trú với ng°ßi bệnh đái tháo đ°ßng typ 2. Trung tâm y t¿ thành phã Yên Bái là đ¡n vá y t¿ tuy¿n huyện trực thuác sá y t¿ tßnh Yên Bái.