Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương 2: Những yếu tố ảnh hưởng đến tình hình kinh tế huyện Cẩm Khê giai đoạn 1995 - 2015 Chương 3: Kinh tế nông nghiệp huyện Cẩm Khê giai đoạn 1995 - 2015 Chương 4: Kinh tế công nghiệp và xây dựng huyện Cẩm Khê giai đoạn 1995 - 2015. Chương 5: Kinh tế thương mại và dịch vụ huyện Cẩm Khê giai đoạn 1995 - 2015. Chương 6: Một số nhận xét về kinh tế huyện Cẩm Khê giai đoạn 1995 - 2015. 7 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI Trong quá trình thực hiện công cuộc đổi mới đất nước từ năm 1986 đến nay, Việt Nam luôn coi đổi mới kinh tế là trọng tâm và đi đầu trong tất cả các lĩnh vực đổi mới.
Thành tựu của đổi mới kinh tế cũng là những thành tựu ấn tượng, nổi bật và quan trọng nhất. Do vậy, vấn đề đổi mới kinh tế thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của đông đảo giới khoa học thuộc nhiều ngành và lĩnh vực khác nhau. Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về kinh tế Việt Nam trong thời kỳ Đổi mới được thực hiện ở các cấp độ, với cách tiếp cận và phạm vi, đối tượng nghiên cứu khác nhau. Các công trình này đã phản ánh một cách sinh động về quá trình đổi mới kinh tế và thực tiễn kinh tế Việt Nam trong thời kỳ Đổi mới trên khắp cả nước hoặc ở từng vùng, miền, địa phương cụ thể.
Từ nguồn tài liệu tiếp cận được, tác giả xếp thành các nhóm công trình sau: 1. Những công trình nghiên cứu về kinh tế Việt Nam thời kỳ Đổi mới Nhóm công trình nghiên cứu này chủ yếu tập trung vào mấy vấn đề là: cơ chế quản lý kinh tế, cơ cấu kinh tế, xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành, theo thành phần và theo vùng, quy mô và tăng trưởng kinh tế, quan hệ kinh tế… Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu sau đây: * Về đổi mới quản lý kinh tế Trước hết phải kể đến cuốn Đổi mới kinh tế và phát triển do Vũ Tuấn Anh chủ biên (Nxb Khoa học xã hội Hà Nội, 1994) [3]. Nội dung cuốn sách trình bày những vấn đề cơ bản của quá trình đổi mới kinh tế đất nước trên các mặt như: đổi mới các chính sách kinh tế, xác định vai trò của Nhà nước trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội; phân tích tác động của quá trình đổi mới kinh tế với tăng trưởng kinh tế và sự ảnh hưởng của việc đổi mới chính sách kinh tế đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Cuốn sách Đổi mới và thực hiện đồng bộ các chính sách, cơ chế quản lý kinh tế (Nxb, Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1997) [140] của nhiều tác giả được hoàn thành 8 trên cơ sở kết quả nghiên cứu của Chương trình khoa học và công nghệ cấp Nhà nước KX02 Đổi mới và hoàn thiện các chính sách kinh tế và cơ chế quản lý kinh tế.
Trên cơ sở phân tích thực trạng của việc thực hiện chính sách, pháp luật và cơ chế quản lý kinh tế ở Việt Nam qua mười năm đổi mới, các tác giả đã khái quát các thành tựu cơ bản và những tồn tại trong việc đổi mới kinh tế ở Việt Nam, chỉ ra nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế đó. Từ thực tiễn của quá trình đổi mới, các tác giả đưa ra những phương hướng, những giải pháp cơ bản tiếp tục đổi mới và hoàn thiện đồng bộ chính sách, pháp luật và cơ chế quản lý kinh tế ở Việt Nam nhằm đẩy mạnh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Các tác giả Nguyễn Văn Chỉnh, Vũ Quang Việt, Trần Vân trong cuốn Kinh tế Việt Nam đổi mới: Những phân tích và đánh giá quan trọng (Nxb, Thống kê, Hà Nội, 2002) [43] đã phân tích thực trạng tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành, thành phần, khu vực kinh tế, vùng lãnh thổ và hoạt động tài chính; chỉ ra những ưu, nhược điểm của thực trạng kinh tế nước ta sau đổi mới. Tác giả Lương Xuân Quý trong cuốn Quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam (Nxb Lý luận chính trị Hà Nội, 2006) [127] trên cơ sở phân tích thực trạng quản lý nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay trên các mặt: định hướng phát triển kinh tế xã hội, về quản lý kinh tế theo ngành, quản lý kinh tế theo địa phương và vùng lãnh thổ… nhóm tác giả đã rút ra những khó khăn, tồn tại cần phải tiếp tục tháo gỡ trong thời gian tới.
Ngoài ra, nhóm tác giả cũng nghiên cứu, phân tích những quan điểm, những mục tiêu, định hướng chiến lược tiếp tục đổi mới và hoàn thiện quản lý nhà nước về kinh tế; đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vĩ mô của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo. Tác phẩm Đổi mới tư duy và công cuộc đổi mới tư duy ở Việt Nam của Nguyễn Duy Quý (Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 2009) [128] đã trình bày thực trạng quá trình đổi mới tư duy của Đảng Cộng sản Việt Nam trong công cuộc đổi 9 mới toàn diện đất nước. Từ thực tiễn của quá trình đổi mới, tác giả đã khái quát lại những thành tựu cơ bản về kinh tế và khẳng định Đảng đã đạt được chuyển biến từ tư duy quản lý kinh tế dựa trên mô hình kinh tế tập trung, kế hoạch hóa với cơ chế bao cấp và bình quân sang tư duy quản lý mới thích ứng với nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. * Về cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế Các công trình đề cập đến cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế thu hút được sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu.
Tác giả Ngô Đình Giao trong cuốn Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá của nền kinh tế quốc dân (Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1994) [60] đã tập trung đi sâu nghiên cứu, phân tích thực trạng quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nước ta trong những năm đầu của thời kỳ Đổi mới. Từ thực tiễn của quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tác giả đã khái quát lại những thành tựu, hạn chế bước đầu của công cuộc đổi mới kinh tế và đưa ra giải pháp nhằm chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở Việt Nam theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Tác phẩm Chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành và phát triển mũi nhọn của Đỗ Hoài Nam (Nxb, Khoa học xã hội, Hà Nội, 1996) [101] đã tập trung phân tích thực trạng quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành ở nước ta một cách chi tiết, cụ thể. Từ thực tiễn quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành tác giả chỉ ra quy luật tất yếu là: chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành phải gắn với việc phát triển những ngành kinh tế mũi nhọn phù hợp với tiềm năng và lợi thế có sẵn của từng địa phương.
Tác giả Bùi Tất Thắng trong cuốn sách Các nhân tố ảnh hưởng đến chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong thời kỳ công nghiệp hóa ở Việt Nam (Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1997) [147] đã phân tích các nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở Việt Nam trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; chỉ ra các lợi thế và những tác động của các nguồn lực đối với quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng hiện đại trong bối cảnh hội nhập với quốc tế. 10 Cùng đề cập đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, các tác giả Lê Du Phong, Nguyễn Thành Độ trong cuốn Chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong điều kiện hội nhập với khu vực và thế giới của (Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1999) [117] đã trình bày về cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở Việt Nam trong điều kiện hội nhập. Trong đó, các tác giả tập trung đi sâu phân tích và đánh giá chung về thực trạng chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở Việt Nam trong những năm 1991 - 1997; phân tích thực trạng và xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế một số vùng và thành phần kinh tế ở Việt Nam giai đoạn 1991 - 1997. Từ thực tiễn nghiên cứu, các tác giả đưa ra phương hướng và giải pháp chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế ở Việt Nam theo hướng hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới.
Cũng nghiên cứu về cơ cấu kinh tế, tác giả Lương Xuân Quý tìm hiểu về Cơ cấu thành phần kinh tế ở nước ta hiện nay. Lý luận, thực trạng và giải pháp (Nxb, Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001) [126]. Tác giả tập trung đi sâu nghiên cứu các vấn đề lý luận và quan điểm về thành phần kinh tế; cơ cấu và vị trí các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Đặc biệt, cuốn sách đã dành phần đáng kể cho việc nghiên cứu nội dung và những biện pháp, chính sách chủ yếu nhằm xây dựng và phát triển cơ cấu thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ.
Tác giả Nguyễn Trần Quế trong cuốn Chuyển dịch cơ cấu kinh tế Việt Nam những năm đầu thế kỷ XXI (Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 2004) [124] đã trình bày các vấn lý luận cơ bản về về cơ cấu kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Ngoài ra, tác giả còn tập trung phân tích xu hướng, đánh giá quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế Việt Nam trong những năm 1990 - 2002. Trên cơ sở đó, tác giả đã chỉ ra những ưu, nhược điểm và đưa ra các giải pháp nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra nhanh hơn trong bối cảnh hội nhập quốc tế.