CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUONG 2: THIẾT KE TIEN TRÌNH DẠY HỌC DỰ ÁN TRONG CHUYÊN DE VAT LÍ VỚI GIÁO DUC BẢO VỆ MOI TRUONG- VAT LÍ 10 (CT GDPT 2018) CHUONG 3: THUC NGHIEM SU PHAM CHUONG I. CƠ SỞ LÍ LUẬN DẠY HỌC DỰ ÁN VÀ NẴNG LỰC GIAO TIẾP HỢP TÁC 1. Dạy học dự án Day học dự án (DHDA) được dé xuất vào những năm đầu thé ki 20 nhằm phát triển kĩ năng tư duy bậc cao và đặc biệt hướng đến phát triển các kĩ năng sông, biết hợp tác, giao tiếp, quản lí, tô chức, điều hành, ra quyết định, tích hợp công nghệ thông tin vào giải quyết công việc và thực hiện các sản phẩm. Ban đầu đạy học dự án được áp dụng vào việc dạy học các môn kĩ thuật ở các trường đại học và cao đăng.
Một thời gian sau phương pháp này được chú ý đặc biệt tại các nước phát trién và dần trở nên phô biến trong các lớp học tại chương trình pho thông. Một số quốc gia có chất lượng hàng đầu có thẻ kẻ tới như: Mỹ, Phần Lan, Đức, Đan Mach. đều có các công trình nghiên cứu đối với phương pháp dự án này. Tại nước ta kế từ năm 2008 day học dự án được tỏ chức xây dựng thông qua chương trình “dạy học tương lai” với “chương trình day học của Intel” [1].
= Ren lưyện ke năng phát hiến, gái quyết vấn đề. Rén luyện ky nẵng tố chức boot động nhóm. Thực hiện Li Taner BS iy rely yy~ Nẵng cao kỳ ning sử dung công nghệ théag tin. nhiNYệm NOCD Tac a oe HÀNH Hive Đ) B TẬP ~ Hường đến vấn đề tua: tiễn, nội dung học gắn wi cuộc sống, ~ Người bọc Bi trung tim.
~ Định bwdng bộ cầu bởi +] ` Hưởng vào các khả tiệm oo hin nln khung chương trình. gin Bén thực tế đinh grá đa dang. IND - Có tinh liền bệ thực tế. ae ~ Thé hiện mự hiểu biết _ ` Lau § khi wily dung dy an ~ Có hổ tro của cắng nght.
E—i |S Phakiely đựng Giữ chỉ để dim hào tee qạ kte đẳng cary - Gio viên phải dự đoìn truộc cặc Tink trading sẻ xây r3. ~ Khi tiết Af phải dim Đảo dae ac tiểu và nữ ching ety học 12 1. Khái niệm Một số tác giả cho rằng DHDA là một mô hình dạy học, quan điểm đạy học vì có thé áp dụng nhiều phương pháp dạy học cụ thê trong quá trình thực hiện, một số khác lại coi như đây là một phương pháp day học tích cực. Nguyễn Ngọc Thanh, DHDA là mô hình dạy học được tiền hành thông qua quá trình người học giải quyết một tình huống thực tiễn gắn với nội dung học tập dé đạt được mục đích của quá trình dạy học trong đó, người học thường làm việc theo nhóm vả hợp tác với các chuyên gia bên ngoài cộng đồng để trả lời các câu hỏi và hiểu sâu hơn nội dung, ý nghĩa của bài học” [2].
Ngoài ra còn có rất nhiều định nghĩa về DHDA của các tác giả khác như: Một mô hình học tập lay người học lam trung tâm gắn với các hoạt động dựa trên dự án được thực hiện một cách can thận va mang tinh lâu dai, liên quan đến nhiều giá trị học thuật và hòa nhập với những van đẻ thực tiễn của thé giới thực tai” [3]. “DHDA 1a kiều day hoc lay hoạt động của người hoc làm trung tâm. Qua trình giảng day luôn định hướng vào các khái niệm cơ ban của môn học nhưng gắn liền với thực tế. Theo phương pháp này, người học phải tự mình giải quyết van dé vả các nhiệm vụ có liên quan khác dé có được kiến thức, khả năng giải quyết van dé và cho ra những kết qua thực tế [4].
“DHDA được hiểu là một phương pháp dạy hoc, trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ phức hợp, có sự kết hợp giữa lí thuyết và thực tiễn, thực hành. Nhiệm vụ này được người học thực hiện với tính tự lực cao trong quá trình học tập, từ việc xác định mục đích, lập kế hoạch đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điều chỉnh, đánh giá quá trình vả kết quả thực hiện” [5]. “DHDA là một mô hình dạy học lấy hoạt động của HS làm trung tâm. Kieu day học này phát triển kiến thức và kĩ năng của HS thông qua quá trình giải quyết một bai tập tình huống gắn với thực tiễn bằng những kiến thức theo nội dung môn học — được gọi là dự án.
Dự án đặt HS vào vai trò tích cực như: người giải quyết vẫn đè, người ra quyết định, điều tra viên hay viết báo cáo. Thường thì HS sẽ làm việc theo nhóm và hợp tác với các chuyên gia bên ngoài và cộng động đề trả lời các câu hỏi và hiểu sâu hơn nội dung, ý nghĩa của bài học. Học theo dự án đỏi hỏi HS phải nghiên 13 cứu và thé thiện kết quả học tập của mình thông qua cả san phẩm lẫn phương thức thực hiện” [6]. Từ mục của khoá luận, chúng tôi tiếp cận DHDA theo quan điểm là một phương pháp dạy học tích cực lấy người học làm trung tâm trong đó người học chịu trách nhiệm thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp được xây dựng từ các vấn dé trong thực tiễn, có sự kết hợp giữa lí thuyết và thực hành, có ứng dụng CNTT, đưới sự theo doi hướng dẫn của GV.
Nhiệm vụ học tập này được làm theo nhóm trong quá trình trả lời các câu hỏi, tạo ra sản phẩm của dy án HS sẽ lĩnh hội kiến thức và các năng lực trong quả trình thực hiện. — Mục tiêu Phương pháp DHDA hướng đến việc trang bị cho HS các năng lực và phẩm chất từ các nội dung của các môn học. - Rèn luyện cho người học phát triển các năng lực cần thiết, chăng hạn năng lực phát hiện va giải quyết các van đề liên quan đến nội dung học tập, lam việc nhóm giao tiếp và hợp tác, sáng tạo, phân tích, tng hợp, đánh gia.) - Rèn luyện kĩ năng tô chức hoạt động nhóm. Dạy học dự án thúc đây sự cộng tác giữa các học viên và GV, giữa các học viên với nhau, nhiều khi mở rộng đến cộng đồng từ đó day học dự án không chỉ giúp người học tiếp thu kiến thức, ma còn giúp họ nâng cao năng lực hợp tác, khả năng giao tiếp với người khác.
Ngoài ra HS có cơ hội lựa chọn và kiểm soát việc học của chính mình, cũng như cơ hội cộng tác với các bạn cùng lớp làm tăng hứng thú học tập. - Rèn luyện phương pháp học tập và nghiên cứu độc lập từ xác định mục đích, lập kế hoạch, thực hiện kế hoạch, trình bày kiến thức, kiểm tra đánh giá, điều chỉnh và khả năng vận dụng kiến thức và kinh nghiệm. Nhìn chung DHDA tạo cho người học một môi trường giống với thực tiễn cuộc sông, trong đó người học phải tự giải quyết các van dé mà nhiệm vụ đặt ra. Mỗi thành viên trong một dự án nhóm phải thực hiện một phan trong dự án tổng thé.
Diéu này doi hoi không chỉ tinh tự lực của người học ma còn yêu cầu có sự hợp tác chặt chẽ giữa các thành viên trong nhóm học tập. Khi tiền hành thực hiện dự án, các năng lực 14 bậc cao sẽ được bộc lộ và phát triển như phân tích, tổng hợp đặc biệt các kĩ năng sông, biết hợp tác, giao tiếp, quan lí, tô chức, điều hành, ra quyết định, tích hợp công nghệ thông tin vào giải quyết công việc và thực hiện các sản phẩm. Đặc điểm Hình 1.2 trình bày các đặc điểm của DHDA [6], [10]. [11] Đánh giá đa dang, thường Xuyên + na của DHDA Môi trưởng học Ƒ tập tương tác - Định hướng thực tiễn: Dự án xuất phát từ vấn dé thực tiễn, sản phẩm của dự án có ý nghĩa giải quyết các vấn đề đó.
DHDA đóng vai trò góp phần đưa nội dung kiến thức bài học ở trường lớp được ghép vào các tình huồng trong đời sống Ví dụ, với vai trò và lợi ích to lớn của năng lượng tái tạo, con người đang dần dần chuyên hướng sử dụng năng lượng này thay cho các dạng năng lượng hoá thạch. Tuy nhiên việc khai thác năng lượng tái tạo để thay thế hoàn toàn năng lượng hoá thạch vẫn đang gặp nhiều khó khăn. Vì thế, việc tìm ra các công nghệ đề thu được năng lượng tái tạo một cách hiệu quả, là một thách thức đối với chúng ta hiện nay. - Định hướng hứng thú: Vì các chủ dé và nội dung dự án phải gần gũi với cuộc sông nên người học có thé lựa chọn những nội dung phù hợp với khả năng và mong 15 muốn của bản thân, và các thành viên khác cộng tác với nhau giúp thúc đây hứng thú trong học tập va tìm hiéu kiến thức mới.
Ví dụ: Ttrong quá trình tìm hiểu về các công nghệ thu thập năng lương tái tạo cơ bản, HS có thé cam thấy hứng thú khi thấy điện năng cũng có thé tạo ra từ ánh mặt trời. Điều nay giúp HS cam thấy t6 mo và thích thú hơn trong việc tìm hiểu vẻ kiến thức công nghệ giúp thu năng lượng mặt trời. - Định hướng hành động: HS cần sử dụng nhiêu giác quan, kĩ năng và phương tiện dé tìm kiểm thông tin, phân tích và tông hợp, phân loại độ tin cậy và tông hợp các thông tin thu được một cách có hệ thống, khoa học dé giải quyết các nhiệm vụ của dự án. - Định hướng sản phẩm: Sản phẩm của DHDA là các sản phẩm vật chất có thẻ giới thiệu va ứng dụng được trong thực tiến: bài báo cáo, bản thiết kế, sản phẩm thực.
- Tính tự lực cao của người học: Trong suốt quá trình tham gia dự án, GV đóng vai trò cô vấn, hỗ trợ khi cần thiết, HS chủ động trong quá trình tham gia dự án từ việc phát hiện van dé đến đẻ xuất kế hoạch, thực hiện và trình bảy sản phẩm. - Tính tích hợp cao: Tính kết hợp cao của DHDA thé hiện ở việc có thê phối hợp với nhiều PPDH khác nhau như day học nêu và giải quyết van đề, day học theo nhóm. và sự kết hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực hoặc môn học khác nhau (liên môn).