Thực trạng chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung điều trị nội khoa bằng Methotrexat tại Bệnh ...

Bài viết phân tích thực trạng chăm sóc bệnh nhân thai ngoài tử cung điều trị nội khoa bằng methotrexat tại bệnh viện Thanh Nhàn năm 2022.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Thảo
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Công Trình
• Trường học: Trường Đại Học Điều Dưỡng Nam Định
• Chuyên ngành: Điều Dưỡng Sản Phụ Khoa
• Đề tài: Thực Trạng Chăm Sóc Người Bệnh Thai Ngoài Tử Cung Điều Trị Nội Khoa Bằng Methotrexat Tại Bệnh Viện Thanh Nhàn Năm 2022
• Loại tài liệu: Báo Cáo Chuyên Đề Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Nam Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Khái niệm: Thai ngoài tử cung
• 1.2. Các lý luận về khoa học
• 1.3. Phân loại theo thể lâm sàng
• 1.4. Chẩn đoán phân biệt
• 1.5. Xử trí thai ngoài tử cung
• 1.5.1. Phẫu thuật mở
• 1.5.2. Phẫu thuật nội soi
• 1.5.3. Điều trị nội khoa bằng thuốc Methotrexat
• 1.6. Cơ sở thực tiễn
• 1.7. Trên Thế giới
• 1.8. Tại Việt Nam
• 2. MÔ TẢ TRƯỜNG HỢP BỆNH
• 2.1. Mô tả địa bàn
• 2.2. Khoa Phụ sản 1-Bệnh viện Thanh Nhàn
• 2.3. Mô tả ca bệnh
• 2.3.1. Ca bệnh thứ nhất
• 3. CHƯƠNG 3: NHƯỢC ĐIỂM
• 3.1. Cơ sở lý luận của những việc đã làm được
• 3.2. Những việc còn tồn tại
• 4. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung bằng Methotrexat

Chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung là một vấn đề quan trọng trong lĩnh vực sản phụ khoa. Tại Bệnh viện Thanh Nhàn, việc điều trị bằng Methotrexat (MTX) đã trở thành một phương pháp phổ biến. Năm 2022, bệnh viện đã áp dụng nhiều biện pháp nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc cho người bệnh. Methotrexat giúp bảo tồn vòi tử cung và giảm thiểu nguy cơ biến chứng cho bệnh nhân. Tuy nhiên, việc theo dõi và chăm sóc sau điều trị cũng rất cần thiết để đảm bảo an toàn cho người bệnh.

1.1. Khái niệm về thai ngoài tử cung và Methotrexat

Thai ngoài tử cung là tình trạng noãn được thụ tinh và làm tổ ở ngoài buồng tử cung. Methotrexat là một loại thuốc được sử dụng để điều trị tình trạng này, giúp ngăn chặn sự phát triển của thai ngoài tử cung mà không cần phẫu thuật.

1.2. Tình hình chăm sóc người bệnh tại Bệnh viện Thanh Nhàn

Bệnh viện Thanh Nhàn đã triển khai nhiều chương trình chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung bằng Methotrexat. Các bác sĩ và điều dưỡng tại đây đã được đào tạo chuyên sâu để đảm bảo quy trình chăm sóc đạt tiêu chuẩn cao nhất.

II. Vấn đề và thách thức trong chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung

Mặc dù có nhiều tiến bộ trong điều trị thai ngoài tử cung, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc chăm sóc người bệnh. Một trong những vấn đề lớn nhất là việc chẩn đoán sớm và theo dõi tình trạng sức khỏe của bệnh nhân sau khi điều trị bằng Methotrexat. Nhiều bệnh nhân không quay lại kiểm tra theo lịch hẹn, dẫn đến nguy cơ biến chứng.

2.1. Những khó khăn trong chẩn đoán thai ngoài tử cung

Chẩn đoán thai ngoài tử cung thường gặp khó khăn do triệu chứng không rõ ràng. Nhiều bệnh nhân có thể nhầm lẫn với các bệnh lý khác, dẫn đến việc điều trị muộn.

2.2. Nguy cơ biến chứng sau điều trị bằng Methotrexat

Sau khi điều trị bằng Methotrexat, một số bệnh nhân có thể gặp phải biến chứng như vỡ khối thai ngoài tử cung. Việc theo dõi và chăm sóc sau điều trị là rất quan trọng để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường.

III. Phương pháp điều trị thai ngoài tử cung bằng Methotrexat

Điều trị thai ngoài tử cung bằng Methotrexat là một phương pháp nội khoa hiệu quả. Phương pháp này giúp bảo tồn vòi tử cung và giảm thiểu nguy cơ phẫu thuật. Tuy nhiên, việc lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp là rất quan trọng để đạt được kết quả tốt nhất.

3.1. Quy trình điều trị bằng Methotrexat

Quy trình điều trị bằng Methotrexat bao gồm việc đánh giá tình trạng sức khỏe của bệnh nhân, xác định nồng độ βhCG và kích thước khối thai. Dựa trên các yếu tố này, bác sĩ sẽ quyết định sử dụng phác đồ đơn liều hoặc đa liều.

3.2. Chỉ định và chống chỉ định của Methotrexat

Methotrexat được chỉ định cho những bệnh nhân có huyết động học ổn định và không có dấu hiệu vỡ khối thai. Tuy nhiên, thuốc này chống chỉ định cho những bệnh nhân có suy thận, suy gan hoặc đang mang thai.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Bệnh viện Thanh Nhàn

Kết quả nghiên cứu tại Bệnh viện Thanh Nhàn cho thấy việc áp dụng Methotrexat trong điều trị thai ngoài tử cung đã mang lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân. Tỷ lệ thành công cao và giảm thiểu biến chứng là những điểm nổi bật trong nghiên cứu này.

4.1. Kết quả điều trị và theo dõi bệnh nhân

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ thành công của điều trị bằng Methotrexat đạt trên 80%. Tuy nhiên, việc theo dõi sau điều trị là rất quan trọng để phát hiện sớm các biến chứng.

4.2. Đánh giá sự hài lòng của bệnh nhân

Sự hài lòng của bệnh nhân sau khi điều trị bằng Methotrexat tại Bệnh viện Thanh Nhàn là rất cao. Bệnh nhân cảm thấy yên tâm hơn khi được chăm sóc và theo dõi chặt chẽ.

V. Kết luận và tương lai của chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung

Chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung bằng Methotrexat tại Bệnh viện Thanh Nhàn đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Tuy nhiên, cần tiếp tục cải thiện quy trình chăm sóc và theo dõi để giảm thiểu biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

5.1. Đề xuất giải pháp cải thiện chăm sóc

Cần tăng cường giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân về tầm quan trọng của việc theo dõi sau điều trị. Đồng thời, cải thiện quy trình chăm sóc để đảm bảo bệnh nhân được theo dõi chặt chẽ.

5.2. Tương lai của điều trị thai ngoài tử cung

Với sự phát triển của y học, các phương pháp điều trị thai ngoài tử cung sẽ ngày càng hiệu quả hơn. Hy vọng rằng trong tương lai, tỷ lệ biến chứng sẽ giảm và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân sẽ được nâng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH NGUYỄN THỊ THU THẢO THỰC TRẠNG CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH THAI NGOÀI TỬ CUNG ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA BẰNG METHOTREXAT TẠI BỆNH VIỆN THANH NHÀN NĂM 2022 BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP NAM ĐỊNH - 2022 BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỀU DƯỠNG NAM ĐỊNH NGUYỄN THỊ THU THẢO THỰC TRẠNG CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH THAI NGOÀI TỬ CUNG ĐIỀU TRỊ NỘI KHOA BẰNG METHOTREXAT TẠI BỆNH VIỆN THANH NHÀN NĂM 2022 Chuyên ngành: Điều dưỡng Sản phụ khoa BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: ThS. NGUYỄN CÔNG TRÌNH NAM ĐỊNH - 2022 i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành chuyên đề này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô, các anh chị, bạn bè, đồng nghiệp, những người thân trong gia đình và các cơ quan có liên quan. Tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Ban giám hiệu, Phòng đào tạo Sau đại học, bộ môn Điều dưỡng Sản phụ khoa, các thầy cô giảng dạy của Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định đã tận tình hướng dẫn chỉ bảo tôi trong những năm học qua. Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới thầy giáo hướng dẫn: Th.S Nguyễn Công Trình, đã tận tình hướng dẫn, động viên, quan tâm và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học, thực hiện và hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám đốc Bệnh viện Thanh Nhàn, tập thể bác sỹ, hộ sinh, điều dưỡng cán bộ khoa Phụ sản 1 đã cho tôi cơ hội được đi học chuyên sâu về lĩnh vực điều dưỡng chuyên nghành phụ sản, tạo điều kiện, giúp đỡ, động viên tôi trong quá trình học tập, công tác và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn đến bố mẹ, những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và các anh chị em cùng khóa đã động viên, giúp đỡ tôi về tinh thần để tôi hoàn thành chuyên đề này. Nam Định, ngày tháng năm 2022 Nguyễn Thị Thu Thảo ii LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là báo cáo chuyên đề của riêng tôi. Nội dung trong bài báo cáo này hoàn toàn trung thực, khách quan và chưa được áp dụng. Báo cáo này do bản thân tôi thực hiện dưới sự giúp đỡ của giảng viên hướng dẫn. Nếu có điều gì sai trái tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Người làm báo cáo Nguyễn Thị Thu Thảo iii MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN .i LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT . v DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH . vi ĐẶT VẤN ĐỀ. 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN . Khái niệm: Thai ngoài tử cung . Các lý luận về khoa học . Phân loại theo thể lâm sàng: . Chẩn đoán phân biệt . Xử trí thai ngoài tử cung: . Phương pháp điều trị bằng Methotrexat . Cơ sở thực tiễn . Trên Thế giới [12]: . Tại Việt Nam [2]. 21 MÔ TẢ TRƯỜNG HỢP BỆNH . Mô tả địa bàn: . Khoa Phụ sản 1-Bệnh viện Thanh Nhàn. Mô tả ca bệnh. Ca bệnh thứ nhất. 22 iv Chương 3. Nhược điểm: . Cơ sở lý luận của những việc đã làm được . Những việc còn tồn tại . 47 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP . 48 TÀI LIỆU THAM KHẢO v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BN Bệnh nhân BYT Bộ Y tế CSCB Chăm sóc cơ bản DD Dinh dưỡng DHST Dấu hiệu sinh tồn DVCSSKSS Dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản GDSK Giáo dục sức khỏe KQMĐ Kết quả mong đợi LQĐ Liên quan đến MTX Methotrexat NB Người bệnh NN Người nhà QTKT Quy trình kỹ thuật TNTC Thai ngoài tử cung UT Ung thư WHO Tổ chức Y tế thế giới (The World Health Organization) vi DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH Hình 2. Hình ảnh siêu âm chửa ngoài tử cung . Các vị trí chửa ngoài tử cung .3: Thai ngoài tử cung chưa vỡ………………………………………….4: Hình ảnh túi cùng Douglas ngập trong máu do vỡ khối TNTC…………. Hình ảnh phẫu thuật nội soi. Hình ảnh thuốc Methotrexates điều trị chửa ngoài tử cung . Bệnh viện Thanh Nhàn. Khoa Phụ sản 1-Bệnh viện Thanh Nhàn . Hình ảnh NVYT tiêm thuốc cho BN . Hình ảnh NVYT theo dõi DHST bệnh nhân…………………………. Hình ảnh NVYT thực hiện y lệnh tiêm thuốc Methotrexat cho BN….45 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Thai ngoài tử cung là vấn đề luôn nhận được nhiều sự quan tâm trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Mặc dù có nhiều tiến bộ của y khoa trong lĩnh vực chẩn đoán và điều trị vẫn không ngăn được xu thế gia tăng tần xuất thai ngoài tử cung, sự gia tăng của bệnh này có liên quan mật thiết với sự gia tăng của các bệnh lây truyền qua đường tình dục, nạo phá thai, phẫu thuật lấy thai, thụ tinh trong ống nghiệm,…. Thai ngoài tử cung là một cấp cứu thường gặp trong sản khoa, là vấn đề bức xúc của công tác chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng. Nó đe dọa tính mạng người phụ nữ nếu chẩn đoán muộn và xử trí không kịp thời. Trước việc chẩn đoán thai ngoài tử cung không có xét nghiệm và phương pháp thăm dò đặc hiệu nên việc chẩn đoán sớm thai ngoài tử cung rất khó khăn. Thai ngoài tử cung khi chưa có biến chứng, các triệu chứng bệnh còn nghèo nàn dễ nhầm lẫn với các bệnh lý khác khi có thai nên nhiều trường hợp vào viện đã trong tình trạng muộn. Ngày nay nhờ tiếp cận những tiến bộ của khoa học kỹ thuật nên việc chẩn đoán sớm và điều trị chửa ngoài tử cung đã có những bước phát triển vượt bậc. Phẫu thuật mở không còn là phương pháp duy nhất để điều trị chửa ngoài tử cung mà đã có điều trị phẫu thuật nội soi và phương pháp điều trị nội khoa bằng Methotrexat (MTX). Phương pháp điều trị thai ngoài tử cung bằng MTX bảo tồn được vòi tử cung ở những phụ nữ còn nguyện vọng sinh đẻ đồng thời rút ngắn thời gian nằm viện và chi phí điều trị [15]. Tuy nhiên theo thống kê y khoa một số người bệnh sau khi điều trị MTX có thể bị vỡ khối thai ngoài tử cung (TNTC) do xuất viện quá sớm, một số người bệnh do chủ quan nên không đến khám lại đúng theo hẹn để xét nghiệm lai chỉ số βhCG. Vậy nên, để cứu sống được người bệnh ngoài việc chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời thì vấn đề theo dõi cũng như chăm sóc hết sức quan trọng. Vì lý do trên tôi viết chuyên đề: “Thực trạng chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung điều trị nội khoa bằng Methotrexat tại Bệnh viện Thanh Nhàn năm 2022” với mục tiêu: 1. Nhận xét thực trạng chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung điều trị nội khoa bằng Methotrexat tại khoa Sản 1- Bệnh viện Thanh Nhàn năm 2022. Đề xuất một số giải pháp để cải thiện chăm sóc người bệnh thai ngoài tử cung điều trị nội khoa bằng Methotrexat tại khoa Sản 1, Bệnh viện Thanh Nhàn 2 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN I. Khái niệm: Thai ngoài tử cung Là trường hợp noãn được thụ tinh và làm tổ ở ngoài buồng tử cung. Trứng được thụ tinh ở 1/3 ngoài vòi tử cung, rồi di chuyển về buồng tử cung (BTC) và làm tổ ở BTC. Nếu trứng không di chuyển hoặc di chuyển về hướng tử cung rồi dừng lại giữa đường, hoặc bị đẩy ra ngoài vòi trứng để làm tổ tại buồng trứng hoặc trong ổ bụng, sẽ gây ra TNTC [1],[7]. Các lý luận về khoa học 2. Triệu chứng  Toàn thân: Là dấu hiệu choáng do giảm thể tích máu lưu hành khi TNTC đã vỡ đặc biệt là thể điển hình là ngập máu ổ bụng, biểu hiện bằng tình trạng mạch nhanh, huyết áp tụt, da xanh niêm mạc nhợt. Đau vùng hạ vị, choáng, ngất là dấu hiệu ít gặp nhưng rất có giá trị chẩn đoán.  Cơ năng: - Chậm kinh hoặc có rối loạn kinh nguyệt. - Đau bụng vùng hạ vị. - Ra máu bất thường đường âm đạo.  Thực thể: - Tử cung mềm không tương xứng với tuổi thai. - Cạnh tử cung sờ thấy khối mềm, ranh giới không rõ, ấn rất đau. - Thăm túi cùng Douglas đau chói đặc biệt trường hợp có chảy máu. Các xét nghiệm cận lâm sàng: - Định lượng βCG thường thấp hơn so với thai nghén bình thường. - Siêu âm bụng không thấy có thai trong BTC. - Soi ổ bụng thấy khối thai. - Chọc dò ổ bụng hoặc túi cùng Douglas có máu loãng không đông chứng tỏ có máu chảy trong ổ bụng. Hình ảnh siêu âm thai ngoài tử cung 2. Nguyên nhân thai ngoài tử cung (TNTC): [5],[6],[7],[9] Nguyên nhân của chửa ngoài tử cung vẫn đang còn là vấn đề tranh cãi, có rất nhiều giả thiết khác nhau song các tác giả đều nhấn mạnh đến viêm nhiễm đường sinh dục. Các nguyên nhân ngăn cản hoặc làm chậm cuộc hành trình của trứng qua vòi tử cung để vào buồng tử cung. - Trứng đi vòng: Noãn phóng ra từ buồng trứng bên này nhưng lại đi vòng qua vòi tử cung (TC) bên kia để vào buồng TC làm cho thời gian và quãng đường di chuyển dài ra, trứng chưa kịp về làm tổ ở buồng TC đã làm tổ ở vòi TC. - Khối u trong lòng vòi tử cung hoặc ở ngoài vòi tử cung đè ép làm hẹp lòng vòi tử cung, lạc nội mạc tử cung vào trong lòng vòi tử cung. - Viêm vòi tử cung đặc biệt là viêm phía trong gây chít hẹp vòi tử cung (hay gặp nhất). - Hẹp, xơ dính vòi tử cung do phẫu thuật vùng bụng hoặc hậu quả của lạc nội mạc tử cung. - Do tạo hình vòi tử cung (nối hoặc thông vòi chữa vô sinh) - Do vòi tử cung bị co thắt và có những nhu động bất thường. - Dị dạng vòi tử cung. - Thuốc ngừa thai đơn thuần Progestin - Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản kích thích rụng trứng bằng Gonadotropin, thụ tinh trong ống nghiệm. Phân loại theo vị trí của TNTC: - Thai ở vòi trứng: 95%. + Thai ở đoạn eo vòi tử cung: 10%. + Thai ở kẽ vòi tử cung: 2%. - Các vị trí khác: 5%. + Thai ở buồng trứng: 3%. + Thai ở ống cổ tử cung: ≤ 1%. + Thai trong ổ bụng: 1%. Các vị trí thai ngoài tử cung 2. Phân loại theo thể lâm sàng: - Thai ngoài tử cung chưa vỡ. - Thai ngoài tử cung vỡ ngập máu trong ổ bụng. - Thai ngoài tử cung thể huyết tụ thành nang. Thai ngoài tử cung chưa vỡ:  Triệu chứng cơ năng: - Trễ kinh. - Đau hạ vị một bên có thể hai bên, đau âm ỉ, đau nhói, hay đau dữ dội liên tục hoặc từng cơn.  Triệu chứng thực thể: 5 - Tổng trạng và dấu hiệu sinh tồn bình thường.