phần mở đầu và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày thành 3 chương: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở Trung tâm đào tạo – Viện Khoa học hàng không Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh ở Trung tâm đào tạo – Viện Khoa học hàng không 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC 1. Một số nội dung cơ bản về lý luận quản lý. Khái niệm về Quản lý Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về quản lý.
Đặc biệt là kể từ thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú. Các trường phái quản lý học đã đưa ra nhiều định nghĩa về quản lý. - "Làm quản lý là bạn phải biết rõ: muốn người khác làm việc gì và hãy chú ý đến cách tốt nhất, kinh tế nhất mà họ làm ". - "Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức (gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đều có, nó gồm 5 yếu tố tạo thành là: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, điều chỉnh và kiểm soát.
Quản lý chính là thực hiện kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo điều chỉnh và kiểm soát ấy”. - Hard Koont: "Quản lý là xây dựng và duy trì một môi trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đã định". - Peter F Druker: "Suy cho cùng, quản lý là thực tiễn. Bản chất của nó không nằm ở nhận thức mà là ở hành động; kiểm chứng nó không nằm ở sự logic mà ở thành quả; quyền uy duy nhất của nó là thành tích".
Harold Koontz, trong t¸c phÈm “Nh÷ng vÊn ®Ò cèt yÕu cña qu¶n lý” viÕt: “Qu¶n lý lµ mét ho¹t ®éng thiÕt yÕu, nã ®¶m b¶o phèi hîp nh÷ng nç lùc c¸ nh©n, nh»m ®¹t ®-îc c¸c môc ®Ých cña nhãm. Môc tiªu cña mäi nhµ qu¶n lý lµ 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nh»m h×nh thµnh mét m«i tr-êng mµ trong ®ã con ng-êi cã thÓ ®¹t ®-îc c¸c môc ®Ých cña nhãm víi thêi gian, tiÒn b¹c vµ sù bÊt m·n c¸ nh©n Ýt nhÊt. C¸c nhµ nghiªn cøu ViÖt Nam xuÊt ph¸t tõ gãc ®é kh¸c nhau còng ®· ®-a ra nh÷ng kh¸i niÖm qu¶n lý. Hµ ThÕ Ng÷ quan niÖm: "Qu¶n lý lµ mét qu¸ tr×nh ®Þnh h-íng.NguyÔn ThÞ Mü Léc vµ TS.NguyÔn Quèc ChÝ ®Þnh nghÜa vÌ qu¶n lý lµ: "T¸c ®éng cã ®Þnh h-íng, cã chñ ®Ých cña chñ thÓ qu¶n lý (ng-êi qu¶n lý) ®Õn kh¸ch thÓ qu¶n lý (ng-êi bÞ qu¶n lý) - trong mét tæ chøc - nh»m lµm cho tæ chøc vËn hµnh vµ ®¹t ®-îc môc ®Ých tæ chøc".
HiÖn nay, kh¸i niÖm nµy ®· ®-îc ®Þnh nghÜa mét c¸ch râ h¬n: "Qu¶n lý lµ qu¸ tr×nh ®¹t ®Õn môc tiªu cña tæ chøc b»ng c¸ch vËn dông c¸c ho¹t ®éng (chøc n¨ng) kÕ ho¹ch ho¸, tæ chøc, chØ ®¹o vµ kiÓm tra".1] Qu¶n lý lµ t¸c ®éng cã môc ®Ých, cã kÕ ho¹ch cña chñ thÓ qu¶n lý ®Õn tËp thÓ nh÷ng ng-êi lao ®éng nãi chung lµ kh¸ch thÓ qu¶n lý nh»m thùc hiÖn ®-îc nh÷ng môc tiªu ®· dù kiÕn. Qu¶n lý lµ qu¸ tr×nh ®¹t ®Õn môc tiªu cña tæ chøc b»ng c¸ch vËn dông c¸c ho¹t ®éng (chøc n¨ng) kÕ ho¹ch ho¸, tæ chøc, chØ ®¹o vµ kiÓm tra. Kh¸i niÖm vÒ qu¶n lý ®-îc ®Þnh nghÜa b»ng nhiÒu c¸ch kh¸c nhau song cã thÓ hiÓu qu¶n lý lµ ho¹t ®éng cã môc ®Ých cña con ng-êi vµ qu¶n lý chÝnh lµ c¸c ho¹t ®éng do mét hoÆc nhiÒu ng-êi ®iÒu phèi hµnh ®éng cña nh÷ng ng-êi kh¸c nh»m thu ®-îc kÕt qu¶ mong muèn. Qu¶n lý võa lµ mét khoa häc, võa lµ mét nghÖ thuËt.
Qu¶n lý mang tÝnh khoa häc v× c¸c ho¹t ®éng cña qu¶n lý cã tæ chøc, cã ®Þnh h-íng ®Òu dùa trªn nh÷ng quy luËt, nh÷ng nguyªn t¾c vµ nh÷ng ph-¬ng ph¸p ho¹t ®éng cô thÓ, ®ång thêi qu¶n lý mang tÝnh nghÖ thuËt v× nã vËn dông mét c¸ch linh ho¹t vµ 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com s¸ng t¹o vµo nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ trong sù kÕt hîp vµ t¸c ®éng nhiÒu mÆt cña c¸c yÕu tè kh¸c nhau trong ®êi sèng x· héi. Các chức năng quản lý Chøc n¨ng qu¶n lý lµ tËp hîp c¸c ho¹t ®éng qu¶n lý, th«ng qua ®ã chñ thÓ qu¶n lý t¸c ®éng vµo kh¸ch thÓ qu¶n lý nh»m thùc hiÖn mét môc tiªu nhÊt ®Þnh. X· héi lu«n lu«n vËn ®éng vµ ph¸t triÓn kh«ng ngõng v× vËy chøc n¨ng qu¶n lý còng kh«ng ngõng biÕn ®æi, c¶i tiÕn vµ hîp lý ho¸ theo qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña x· héi. VËy chøc n¨ng qu¶n lý lµ h×nh thøc biÓu hiÖn sù t¸c ®éng cã môc ®Ých cña chñ thÓ qu¶n lý lªn ®èi t-îng qu¶n lý nh»m ®¹t ®-îc môc tiªu qu¶n lý.
Chøc n¨ng qu¶n lý x¸c ®Þnh khèi l-îng c«ng viÖc cô thÓ, vµ c¸c tr×nh tù tiÕn hµnh c«ng viÖc ®ã. Trong qu¸ tr×nh qu¶n lý, ng-êi qu¶n lý ph¶i thùc hiÖn mét d·y chøc n¨ng kÕ tiÕp nhau mét c¸ch logic, b¾t buéc, b¾t ®Çu tõ viÖc x¸c ®Þnh môc tiªu vµ nhiÖm vô qu¶n lý, ®Õn khi kiÓm tra c¸c kÕt qu¶ ®¹t ®-îc vµ tæng kÕt c¸c qu¸ tr×nh qu¶n lý. KÕt qu¶ ®¹t ®-îc cã thÓ t-¬ng øng hoÆc kh«ng t-¬ng øng víi môc tiªu ®Ò ra, nh-ng trªn c¬ së nh÷ng kÕt qu¶ ®ã ng-êi qu¶n lý ph©n tÝch, t×m ra nh÷ng h¹n chÕ ®Ó rót kinh nghiÖm vµ tiÕp tôc ®Ò ra nh÷ng môc tiªu vµ nhiÖm vô qu¶n lý míi phï hîp víi thùc tiÔn. Qu¶n lý cã thÓ hiÓu lµ mét d¹ng lao ®éng chØ huy, ®iÒu phèi, kÕt hîp cña chñ thÓ qu¶n lý sinh ra mét c¸ch kh¸ch quan tõ ®Æc tr-ng lao ®éng cña kh¸ch thÓ qu¶n lý.
C¸c nhµ nghiªn cøu vÒ qu¶n lý ®· ®-a ra nhiÒu ®Ò xuÊt vÒ néi dung cña c¸c chøc n¨ng qu¶n lý, mçi chøc n¨ng qu¶n lý cã nhiÖm vô cô thÓ, lµ qu¸ tr×nh liªn tôc cña c¸c b-íc c«ng viÖc tÊt yÕu ph¶i thùc hiÖn. Tæ hîp c¸c chøc n¨ng t¹o nªn néi dung cña qu¸ tr×nh qu¶n lý. TÊt c¶ c¸c chøc n¨ng qu¶n lý g¾n bã vµ quy ®Þnh lÉn nhau, chóng liªn kÕt víi nhau thµnh mét hÖ thèng trän vÑn. Nh÷ng chøc n¨ng qu¶n lý chung lµ nh÷ng chøc n¨ng mµ bÊt cø mét chñ thÓ qu¶n lý ë bÊt cø lÜnh vùc nµo, cÊp qu¶n lý nµo ®Òu ph¶i thùc hiÖn, bÊt kú ai khi 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com triÓn khai qu¸ tr×nh qu¶n lý còng ph¶i thùc hiÖn chøc n¨ng nµy.
C¸c chøc n¨ng qu¶n lý kÕ tiÕp nhau mét c¸ch logic b¾t buéc. Cã 4 chøc n¨ng qu¶n lý c¬ b¶n sau ®©y th-êng ®-îc nh¾c ®Õn trong c¸c tµi liÖu: o KÕ ho¹ch ho¸: lµ x¸c ®Þnh môc tiªu, môc ®Ých ®èi víi thµnh tùu t-¬ng lai cña tæ chøc vµ c¸c con ®-êng, biÖn ph¸p, c¸ch thøc ®Ó ®¹t ®-îc môc tiªu, môc ®Ých ®ã. Nh- vËy, thùc hiÖn kÕ ho¹ch ho¸ lµ ®-a toµn bé nh÷ng ho¹t ®éng vµo kÕ ho¹ch, cã môc ®Ých, biÖn ph¸p râ rµng, v¹ch ra nh÷ng b-íc ®i cô thÓ trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh vµ c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn môc tiªu ®ã. o Tæ chøc: Khi ng-êi qu¶n lý ®· lËp xong kÕ ho¹ch, hä cÇn ph¶i chuyÓn ho¸ nh÷ng ý t-ëng trong kÕ ho¹ch thµnh hiÖn thùc.
XÐt vÒ ph-¬ng diÖn qu¶n lý, tæ chøc lµ qu¸ tr×nh h×nh thµnh nªn cÊu tróc c¸c quan hÖ gi÷a c¸c thµnh viªn, gi÷a c¸c bé phËn trong mét tæ chøc nh»m lµm cho hä thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ nhÊt c¸c kÕ ho¹ch cña hä vµ ®¹t ®-îc môc tiªu tæng thÓ cña tæ chøc. Nhê viÖc tæ chøc cã hiÖu qu¶, ng-êi qu¶n lý cã thÓ phèi hîp, ®iÒu phèi tèt h¬n c¸c nguån vËt lùc vµ nh©n lùc. Thµnh tùu cña mét tæ chøc phô thuéc rÊt nhiÒu vµo n¨ng lùc cña ng-êi qu¶n lý sö dông c¸c nguån lùc nµy sao cho cã hiÖu qu¶ vµ cã kÕt qu¶. Qu¸ tr×nh tæ chøc sÏ ®-a ®Õn viÖc h×nh thµnh, x©y dùng c¸c bé phËn, c¸c phßng ban cïng víi c«ng viÖc cña chóng.
VÊn ®Ò nh©n sù, c¸n bé ®-îc tiÕp nèi ngay sau c«ng viÖc tæ chøc. o ChØ ®¹o: Sau khi kÕ ho¹ch ®· ®-îc x©y dùng, c¬ cÊu bé m¸y ®· h×nh thµnh, nh©n sù ®· ®-îc bè trÝ th× chñ thÓ qu¶n lý ph¶i ®øng ra chØ ®¹o, dÉn d¾t tæ chøc. ChØ ®¹o bao hµm viÖc liªn kÕt mäi ng-êi trong tæ chøc vµ ®éng viªn hä hoµn thµnh nh÷ng nhiÖm vô nhÊt ®Þnh ®Ó ®¹t ®-îc môc tiªu cña tæ chøc. HiÓn nhiªn viÖc chØ ®¹o cßn bao gåm viÖc uèn n¾n nh÷ng sai lÖch trong ho¹t ®éng cña ng-êi nµy hay ng-êi kh¸c, cña bé phËn nµy hay bé phËn kh¸c, kh¬i dËy ph¸t huy tiÒm n¨ng, ®éng lùc cña 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com con ng-êi lµm cho tiÒm n¨ng ®ã trë thµnh hiÖn thùc, ®¸p øng ®-îc lîi Ých cña c¸ nh©n vµ x· héi.
Hay nãi mét c¸ch kh¸c, chøc n¨ng chØ ®¹o lµ sù ®iÒu khiÓn cña ng-êi qu¶n lý ®èi víi c¸c ho¹t ®éng cña c¸c thµnh viªn cña tæ chøc ®Ó thùc hiÖn kÕ ho¹ch, lµ qu¸ tr×nh ph¸t huy tèi ®a n¨ng lùc cña mäi thµnh viªn trong tæ chøc thùc hiÖn môc tiªu. ChØ ®¹o lµ chøc n¨ng n¨ng ®éng nhÊt cña qu¶n lý. o KiÓm tra: KiÓm tra lµ mét chøc n¨ng qu¶n lý, th«ng qua ®ã chñ thÓ qu¶n lý gi¸m s¸t c¸c ho¹t ®éng, thu thËp th«ng tin vµ ®¸nh gi¸ c¸c thµnh qu¶ ho¹t ®éng ®Ó xem viÖc triÓn khai thùc hiÖn cã ®óng víi kÕ ho¹ch hay kh«ng ®Ó kÞp thêi ®iÒu chØnh nÕu cÇn thiÕt. KiÓm tra lµ kh©u cuèi cïng cña qu¸ tr×nh qu¶n lý, ®ång thêi gióp cho viÖc chuÈn bÞ tÝch cùc cho kú kÕ ho¹ch tiÕp theo.
KiÓm tra gióp cho chñ thÓ qu¶n lý ®iÒu khiÓn mét c¸ch hiÖu qu¶ hÖ thèng qu¶n lý. Cã thÓ nãi r»ng qu¶n lý mµ kh«ng cã kiÓm tra th× coi nh- kh«ng cã qu¶n lý vµ ng-êi ta th-êng vÝ kiÓm tra nh- mèi liªn hÖ ng-îc trong nguyªn lý ®iÒu khiÓn. Trong khi thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng qu¶n lý nãi trªn, chñ thÓ qu¶n lý ®Òu lu«n lu«n cÇn ®Õn th«ng tin. Kh«ng cã th«ng tin th× kh«ng thÓ thùc hiÖn ®-îc c¸c ho¹t ®éng qu¶n lý.
LËp kÕ ho¹ch KiÓm tra Th«ng tin Tæ chøc ChØ ®¹o S¬ ®å 1. Chøc n¨ng cña qu¶n lý 1. Các biện pháp quản lý 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com * BiÖn ph¸p qu¶n lý : nghiªn cøu vÒ khoa häc qu¶n lý, cã 4 biÖn ph¸p qu¶n lý chÝnh. §ã lµ: BiÖn ph¸p thuyÕt phôc; BiÖn ph¸p hµnh chÝnh-tæ chøc; BiÖn ph¸p kinh tÕ; BiÖn ph¸p t©m lý- gi¸o dôc.