phần mở đầu và kết luận, phần nội dung của đề tài gồm 3 chƣơng chính có kết cấu nhƣ sau: - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với đơn vị sự nghiệp khoa học và công nghệ công lập thuộc Ngành Y tế. - Chƣơng 2: Thực trạng vận dụng Nghị định 43/2006/NĐ-CP đối với đơn vị sự nghiệp khoa học và công nghệ công lập Bệnh viện Đa khoa tỉnh Long An - Chƣơng 3: Đánh giá và khuyến nghị một số giải pháp để vận dụng hiệu quả cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo nghị định 43 tại Bệnh viện. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PHẦN 2: NỘI DUNG CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CƠ CHẾ TỰ CHỦ, TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CÔNG LẬP THUỘC NGÀNH Y TẾ 1. Một số khái niệm 1.
Khái niệm y tế Y tế là hoạt động phòng, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe con ngƣời nhƣ các hoạt động khám và điều trị bệnh tật, các hoạt động phòng bệnh, điều dƣỡng, chăm sóc sức khỏe và thẩm mỹ con ngƣời. Trong các văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực y tế của Việt Nam , cho đến nay vẫn chƣa có định nghĩa chính thức y tế hay sức khỏe là gì. Khi nói đến sức khỏe, nhiều ngƣời, kể cả cán bộ y tế, nghĩ ngay đến việc khám, phát hiện, chẩn đoán và điều trị bệnh. Hoặc xa hơn, đó là dự phòng bệnh tật, nghiên cứu khoa học.
Nhƣng yếu tố tinh thần và xã hội của sức khỏe hình nhƣ chƣa đƣợc quan tâm đúng mức. Do vậy, các hoạt động và phát triển y tế Việt Nam, thực sự còn lúng túng, do thiếu một triết lý [24]. Tổ Chức Y tế Thế Giới (WHO, 1947) định nghĩa : “Sức khỏe là sự vẹn toàn về thể chất, tinh thần và xã hội, chứ không chỉ là không có bệnh tật”. Có thể xem định nghĩa này nhƣ là triết lý y tế.
Chúng ta có thể dùng định nghĩa này đề soi rọi lại sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân trong nhiều năm qua. Ngay từ lúc còn trong trƣờng Y, sinh viên chủ yếu học về sức khỏe thể chất. Theo đó, chƣơng trình giảng dạy chú tâm vào việc huấn luyện cho các sinh viên y khoa việc truy tìm , xử lý bệnh tật bằng thuốc men, tham gia dự phòng bệnh tật. Hệ quả là khi ra trƣờng trở thành Bác sĩ, kiến thức và nhận thức về tâm lý, kỹ năng kém trong cách đối nhân xử thế với bệnh nhân, thân nhân, đồng sự, cấp trên, cấp dƣới trong môi trƣờng bệnh viện cũng nhƣ ở cộng đồng.
Tập trung vào sức khỏe thể chất dẫn đến một nền Y tế thiếu toàn diện. Nhiều bác sĩ khi ra trƣờng họ chỉ biết đến “bệnh” mà ít chú ý đến “ngƣời 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com bệnh”, tập trung trí tuệ để xử lý tốt bệnh tật mà quên đi những giá trị mang tính nhân văn đó là tâm lý và xã hội. Họ tự cho mình là “mẹ”, có toàn quyền ra lệnh, quyết định, la rầy “con bệnh” của mình mà quên rằng, thực sự họ chỉ là “ngƣời bạn” của bệnh nhân. Họ nhận lƣơng bổng, thậm chí trang thiết bị, cả chiết ghế ngồi của họ đều đƣợc đóng góp bằng tiền thuế và các khoản khác của ngƣời dân, trong đó, có những ngƣời bệnh đang trƣớc mặt của họ.
Khi ra toa thuốc, họ không biết đƣợc giá của ngày công lao động tay chân là bao nhiêu, không biết đƣợc giá của một kilogram lúa gạo là bao nhiêu nên “vung tay quá trán”. Chúng ta quen đánh giá nền y tế bằng những chỉ số tỷ trọng thầy thuốc trên vạn dân, số giƣờng bệnh trên vạn dân , và dựa vào đó, các quan chức y tế kết luận rằng chúng ta thiếu bác sĩ, thiếu giƣờng bệnh, bệnh viện quá tải. Những kết luận đó không hẳn sai, nhƣng trên thực tế thì không bao giờ cho đủ số lƣợng bác sĩ theo yêu cầu, chứ chƣa kể chất lƣợng bác sĩ, lại còn phải hòa nhập với khu vực, quốc tế. Nhƣng chúng ta ít quan tâm đến cái gốc xã hội của tình trạng quá tải, của thiếu giƣờng bệnh [24].
Vai trò của y tế Vai trò của y tế trƣớc tiên đƣợc thể hiện trong việc nâng cao sức khỏe con ngƣời, điều này có ý nghĩa rất lớn đối với sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội. Khi chúng ta xây dựng mục tiêu “dân giàu, nƣớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” thì con ngƣời là chủ thể, là yếu tố quyết định sự thành, bại. Song để thực hiện đƣợc vai trò của mình trong sự nghiệp đó, trƣớc hết con ngƣời phải có sức khỏe. Nếu một xã hội nhiều bệnh hoạn, dân chúng yếu ớt thì các mục tiêu phát triển của các quốc gia cũng không có cơ hội để thực hiện đƣợc.
Bởi vậy, trong Luật bảo vệ sức khỏe nhân dân của nƣớc ta đã nêu: “Sức khỏe là vốn quý nhất của con ngƣời, là một trong những điều kiện cơ bản để con ngƣời sống hạnh phúc, là mục tiêu cũng là nhân tố quan trọng trong việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và bảo vệ tổ quốc”. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bên cạnh đó, hoạt động y tế còn làm cho dân số và sức lao động xã hội đƣợc kéo dài, yếu tố dùng chức năng riêng có của mình để thỏa mãn nhu cầu một cơ thể khỏe mạnh, trƣởng thành, cung cấp liên tục ngƣời lao động cho các lĩnh vực sản xuất và phi sản xuất. Thông qua việc phòng và chữa bệnh cho ngƣời lao động, nâng cao năng suất lao động, tăng thêm của cải cho xã hội. Tác dụng của y tế không chỉ bó hẹp trong lĩnh vực y tế, nó còn liên quan đến sự phồn vinh và hƣng thịnh của một quốc gia hay một dân tộc.
Một dân tộc có một số lƣợng dân số ổn định, thích ứng với tài nguyên xã hội và kinh tế là môt điều kiện cần thiết để xã hội đó tồn tại và phát triển. Tiến bộ của y tế bản thân nó là sự phát triển kinh tế xã hội. Vì thế Liên Hiệp Quốc đã chọn 3 chỉ tiêu đặc trƣng nhất để xác định sự phát triển của mỗi quốc gia, đó là: tổng sản phẩm quốc dân (GDP) tính theo đầu ngƣời, tuổi thọ bình quân và số năm đi học bình quân. Trong đó, tuổi thọ bình quân là chỉ tiêu tổng hợp về sức khỏe.
Y tế còn có vai trò góp phần thực hiện thành công chiến lƣợc xóa đói giảm nghèo. Bởi vì bệnh tật, ốm đau và chi phí chữa bệnh có thể là một trong những lý do chính dẫn đến bần cùng hóa những ngƣời nghèo nhất là khi nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa, ngƣời nghèo là nhóm đối tƣợng dễ bị thiệt thòi nhất. Nếu Đảng và Nhà nƣớc có những chính sách đúng hƣớng và quan tâm hơn nữa về vấn đề y tế thì công tác xóa đói giảm nghèo của chúng ta sẽ đạt mục tiêu đề ra. Nhƣ vậy, trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc, ngành y tế có một vị trí đặc biệt quan trọng, vừa là ngƣời lính xung kích mở đƣờng trong việc phát triển nguồn nhân lực (ở góc độ nâng cao thể chất của con ngƣời Việt Nam), vừa là ngƣời chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân trong cộng đồng các dân tộc trên những chặng đƣờng của đất nƣớc.
Vai trò của khoa học và công nghệ trong Ngành Y tế Trong xã hội hiện đại, vai trò của KH&CN ngày càng trở nên quan trọng. Những tiến bộ nhƣ vũ bão của KH&CN trong hai thập kỷ qua, đặc biệt 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com là trong lĩnh vực công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ Nano, tự động hóa đã làm thay đổi tƣ duy và chiến lƣợc của nhiều quốc gia. Không ai còn có thể hoài nghi về vai trò của KH&CN trong phát triển kinh tế toàn cầu và mỗi quốc gia. Trong xu thế ấy, bất kỳ quốc gia nào hay địa phƣơng nào khi xây dựng một kế hoạch chiến lƣợc phát triển cũng phải chú ý tới vai trò đặc biệt của KH&CN và mối quan hệ mật thiết của chúng đối với tăng trƣởng và phát triển kinh tế.
Thế giới luôn luôn phát triển không ngừng, luôn hƣớng tới những cái mới, ngày càng tạo ra nhiều tri thức mới để phục vụ cho cuộc sống con ngƣời. Tri thức KH&CN là một tri thức khoa học mà sản phẩm của nó là các thành tựu vô cùng quý giá. Việc tạo ra tri thức KH&CN nhƣ là bƣớc đột phá trong sự phát triển loài ngƣời, nó thể hiện đƣợc những gì tinh túy nhất của tri thức con ngƣời. Giờ đây KH&CN đã không thể thiếu trong cuộc sống con ngƣời, nó đã đi sâu vào mọi mặt mọi lĩnh vực của cuộc sống trong xã hội.
Nhờ có nó mà cuộc sống con ngƣời hoàn toàn thay đổi. Từ việc con ngƣời phải dùng tay tính các phép tính đơn giản thì ngày nay có phát minh của máy vi tính mà việc tính toán hàng tỷ phép tính chỉ trong vài giây đã trở nên hết sức đơn giản phục vụ cho các nghiên cứu và dự toán. Từ việc liên lạc với nhau bằng những bức thƣ viết tay thì giờ đây đã có hệ thống internet toàn cầu thì con ngƣời có thể nói chuyện với nhau ở bất cứ đâu trên trái đất. Trong doanh nghiệp, trƣờng học, bệnh viện,… thì việc quản lý trở nên dễ dàng hơn rất nhiều nhờ phần mềm quản lý do con ngƣời tạo ra.
Cũng nhƣ trong y học thì việc khám và chữa bệnh nhờ các kỹ thuật hiện đại đã thực sự không thể thiếu, nhờ có nó mà các căn bệnh trƣớc đây y học phải bó tay mà giời đây đã trở nên hết sức dễ dàng. Ta có thể thấy vai trò không thể thiếu của các tri thức KH&CN trong tất cả các lĩnh vực trong đời sống hiện đại. Việc ứng dụng các thành tựu khoa học vào mục tiêu phát triển là một điều tất yếu không thể thiếu vì những gì 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mà KH&CN đem lại là hết sức to lớn, góp phần cho sự phát triển nhanh chóng và hiệu quả. Ngành Y tế là một ngành khoa học, một khoa học có vai trò, nhiệm vụ đặc biệt cao cả, đó là chăm sóc sức khoẻ cho con ngƣời - mục tiêu và động lực của quá trình phát triển; Quá trình phát triển do chính con ngƣời thực hiện và nhằm mục đích nâng cao chất lƣợng đời sống con ngƣời.