Luận Án Tiến Sĩ Về Tư Vấn Học Tập Cho Sinh Viên Các Trường Cao Đẳng Kỹ Thuật Miền Núi

Luận án tiến sĩ nghiên cứu về tư vấn học tập cho sinh viên các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Lê Thị Thu
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Kim Thành
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý Luận Và PPDH Bộ Môn KTCN
• Đề tài: Tư Vấn Học Tập Cho Sinh Viên Các Trường Cao Đẳng Kỹ Thuật Miền Núi
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 0.2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 0.3. KHÁCH THỂ, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 0.4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
• 0.5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• 0.6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 0.7. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
• 0.7.1. Về lí luận
• 0.7.2. Về thực tiễn
• 0.8. CẤU TRÚC LUẬN ÁN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TƯ VẤN HỌC TẬP CHO SINH VIÊN TRONG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT
• 1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN HỌC TẬP
• 1.1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở Việt Nam
• 1.1.3. Đánh giá chung
• 1.2. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
• 1.2.1. Tư vấn học tập
• 1.2.2. Tư vấn tự học
• 1.3. LÝ LUẬN VỀ TƯ VẤN HỌC TẬP TRONG DẠY HỌC KỸ THUẬT Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG
• 1.3.1. Cơ sở khoa học của việc xây dựng lý luận về tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật
• 1.3.2. Quy trình tư vấn học tập
• 1.3.3. Đánh giá hiệu quả hoạt động tư vấn học tập
• 1.3.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật
• 1.4. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN HỌC TẬP CHO SINH VIÊN Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT
• 1.4.1. Mục đích, nội dung và phương pháp khảo sát
• 1.4.2. Kết quả khảo sát
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: BIỆN PHÁP TƯ VẤN HỌC TẬP CHO SINH VIÊN TRONG ĐÀO TẠO NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ĐIỆN, ĐIỆN TỬ
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ MÔN TRANG BỊ ĐIỆN TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ĐIỆN, ĐIỆN TỬ
• 2.1.1. Mục tiêu đào tạo ngành Công nghệ Kỹ thuật điện, điện tử
• 2.1.2. Khái quát về môn học Trang bị điện
• 2.2. NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP TƯ VẤN HỌC TẬP TRONG ĐÀO TẠO NGÀNH CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ĐIỆN, ĐIỆN TỬ
• 2.2.1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu và chương trình đào tạo
• 2.2.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 2.2.3. Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với đặc điểm của người học
• 2.3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP TƯ VẤN HỌC TẬP TRONG DẠY HỌC MÔN TRANG BỊ ĐIỆN
• 2.3.1. Biện pháp 1: Tư vấn học tập cho sinh viên trong giờ dạy lý thuyết
• 2.3.2. Biện pháp 2: Tư vấn học tập cho sinh viên trong giờ dạy thực hành
• 2.3.3. Biện pháp 3: Tư vấn học tập cho sinh viên tự học thực hành có hướng dẫn
• 2.3.4. Nhận xét chung về 3 biện pháp tư vấn học tập
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: KIỂM NGHIỆM VÀ ĐÁNH GIÁ
• 3.1. MỤC ĐÍCH, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KIỂM NGHIỆM
• 3.1.1. Mục đích kiểm nghiệm
• 3.1.2. Đối tượng kiểm nghiệm
• 3.1.3. Phương pháp kiểm nghiệm
• 3.2. KIỂM NGHIỆM BẰNG PHƯƠNG PHÁP CHUYÊN GIA
• 3.2.1. Nội dung và tiến trình thực hiện
• 3.2.2. Kết quả kiểm nghiệm
• 3.3. KIỂM NGHIỆM BẰNG PHƯƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.3.1. Mục đích thực nghiệm
• 3.3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm
• 3.3.3. Kế hoạch thực nghiệm
• 3.3.4. Phương pháp thực nghiệm
• 3.3.5. Xử lý kết quả thực nghiệm
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và thực tiễn về tư vấn học tập cho sinh viên trong đào tạo ở trường cao đẳng kỹ thuật

Nghiên cứu về tư vấn học tập cho sinh viên tại các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh giáo dục hiện đại. Tư vấn học tập không chỉ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng học tập mà còn tạo điều kiện cho họ phát triển bản thân. Theo nghiên cứu, tư vấn học tập có thể được hiểu là quá trình hỗ trợ sinh viên trong việc tìm kiếm thông tin, giải quyết vấn đề và phát triển kỹ năng tự học. Điều này đặc biệt quan trọng trong môi trường học tập hiện nay, nơi mà sinh viên cần phải tự chủ hơn trong việc học tập và nghiên cứu. Việc áp dụng các biện pháp tư vấn học tập hiệu quả sẽ giúp sinh viên có thể tự tin hơn trong việc tiếp cận kiến thức và kỹ năng cần thiết cho nghề nghiệp tương lai.

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về hoạt động tư vấn học tập

Trên thế giới, tư vấn học tập đã được nghiên cứu và áp dụng rộng rãi trong các cơ sở giáo dục. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tư vấn học tập có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Các nhà nghiên cứu như Iallberg và R. Robbins đã nhấn mạnh rằng tư vấn học tập không chỉ đơn thuần là cung cấp thông tin mà còn là quá trình tương tác giữa cố vấn và sinh viên. Họ cho rằng, sự hỗ trợ từ cố vấn có thể giúp sinh viên vượt qua những khó khăn trong học tập và phát triển kỹ năng tự học. Nghiên cứu tại các trường đại học cho thấy, sinh viên nhận được tư vấn học tập chất lượng cao có xu hướng ít bỏ học hơn và có kết quả học tập tốt hơn. Điều này cho thấy tầm quan trọng của tư vấn học tập trong việc duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục.

1.2. Một số khái niệm cơ bản về tư vấn học tập

Khái niệm tư vấn học tập bao gồm nhiều yếu tố như tư vấn tự học, học sinh miền núi, và kỹ năng học tập. Tư vấn tự học là quá trình mà sinh viên được hướng dẫn để phát triển khả năng tự học, tự nghiên cứu. Điều này đặc biệt quan trọng đối với sinh viên ở các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi, nơi mà điều kiện học tập có thể hạn chế. Kỹ năng học tập là một yếu tố quyết định đến sự thành công của sinh viên trong quá trình học tập. Việc phát triển kỹ năng học tập không chỉ giúp sinh viên nắm vững kiến thức mà còn giúp họ tự tin hơn trong việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Do đó, việc xây dựng một hệ thống tư vấn học tập hiệu quả là cần thiết để hỗ trợ sinh viên trong quá trình học tập.

II. Thực trạng hoạt động tư vấn học tập cho sinh viên ở trường cao đẳng kỹ thuật

Thực trạng tư vấn học tập tại các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Nhiều sinh viên vẫn chưa nhận thức rõ về tầm quan trọng của tư vấn học tập trong quá trình học. Họ thường gặp khó khăn trong việc tự học và tự nghiên cứu, điều này ảnh hưởng đến chất lượng học tập. Theo khảo sát, phần lớn sinh viên cho biết họ chưa được hỗ trợ đầy đủ từ các cố vấn học tập. Điều này dẫn đến việc sinh viên không biết cách tiếp cận thông tin và tài liệu học tập một cách hiệu quả. Hơn nữa, sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và điều kiện học tập cũng là một yếu tố cản trở quá trình tư vấn học tập. Do đó, cần có những biện pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

2.1. Mục đích nội dung và phương pháp khảo sát

Mục đích của khảo sát là để đánh giá thực trạng tư vấn học tập cho sinh viên tại các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi. Nội dung khảo sát bao gồm các yếu tố như mức độ hài lòng của sinh viên về tư vấn học tập, các phương pháp mà cố vấn sử dụng, và những khó khăn mà sinh viên gặp phải trong quá trình học tập. Phương pháp khảo sát được thực hiện thông qua bảng hỏi và phỏng vấn trực tiếp sinh viên. Kết quả khảo sát sẽ cung cấp thông tin quý giá để đề xuất các biện pháp cải thiện hoạt động tư vấn học tập tại các trường này.

2.2. Kết quả khảo sát

Kết quả khảo sát cho thấy rằng phần lớn sinh viên chưa hài lòng với chất lượng tư vấn học tập hiện tại. Nhiều sinh viên cho biết họ cảm thấy thiếu sự hỗ trợ từ cố vấn học tập, và không biết cách tự học hiệu quả. Một số sinh viên cũng cho rằng họ không được cung cấp đủ thông tin về các phương pháp học tập và nghiên cứu. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong cách thức tổ chức tư vấn học tập tại các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi. Việc nâng cao chất lượng tư vấn học tập sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng đào tạo và giúp sinh viên phát triển toàn diện hơn.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục của tác giả Lê Thị Thu với đề tài "Tư vấn học tập cho sinh viên các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi", thuộc chuyên ngành Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Kỹ thuật công nghiệp (mã số: 9.11), được bảo vệ tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội vào năm 2020 dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Kim Thành và GS. Nguyễn Văn Hộ.

+-----------------------------------------------------------------------------------------+
| THÔNG TIN TỔNG QUAN VỀ LUẬN ÁN                                                          |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+
| Tên đề tài:        Tư vấn học tập cho sinh viên các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi   |
| Tác giả:           Lê Thị Thu                                                           |
| Chuyên ngành:      Lý luận và PPDH bộ môn Kỹ thuật công nghiệp                          |
| Cơ sở đào tạo:     Trường Đại học Sư phạm Hà Nội                                        |
| Năm hoàn thành:    2020                                                                 |
| Người hướng dẫn:   TS. Nguyễn Kim Thành, GS. Nguyễn Văn Hộ                              |
+-----------------------------------------------------------------------------------------+

Về tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu, công trình được triển khai trong bối cảnh các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam thực hiện chuyển đổi phương thức đào tạo từ niên chế sang học chế tín chỉ theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Thông tư số 03/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Quá trình chuyển đổi này làm giảm khoảng 26% thời lượng giảng dạy trực tiếp trên lớp (từ 1.856 giờ xuống còn 1.375 giờ đối với chương trình cao đẳng 110 tín chỉ), đồng thời tăng thời lượng tự học của người học (quy định 1 giờ học lý thuyết trên lớp đòi hỏi 2 giờ tự học, chuẩn bị cá nhân có hướng dẫn). Tuy nhiên, kết quả khảo sát thực tế tại các trường cao đẳng kỹ thuật thuộc khu vực trung du và miền núi phía Bắc cho thấy đa số sinh viên vẫn duy trì thói quen học tập thụ động từ bậc phổ thông, thiếu kỹ năng và phương pháp tự học, tự nghiên cứu. Trong khi đó, các nghiên cứu trước đây chủ yếu tiếp cận hoạt động tư vấn học tập dưới góc độ quản lý đào tạo hoặc vai trò của cố vấn học tập ở bậc đại học, chưa đi sâu vào quy trình và biện pháp tư vấn học tập gắn với đặc thù dạy học kỹ thuật và hoạt động thực hành xưởng.

Mục đích nghiên cứu của luận án là nghiên cứu lý luận về tư vấn học tập kỹ thuật (bao gồm hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu trong dạy học kỹ thuật cho sinh viên cao đẳng kỹ thuật), đề xuất các biện pháp nhằm nâng cao kỹ năng học tập của sinh viên, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo tại các trường cao đẳng kỹ thuật khi thực hiện đào tạo theo học chế tín chỉ.

Giả thuyết khoa học của luận án được xác định: Nếu xây dựng được các biện pháp tư vấn học tập trong dạy học dựa trên thiết kế quy trình tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật và vận dụng chúng trong quá trình đào tạo ngành Công nghệ Kỹ thuật điện, điện tử ở các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi một cách khoa học và phù hợp với phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ thì sẽ nâng cao kỹ năng học tập cho sinh viên, qua đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở các trường cao đẳng kỹ thuật.

Để kiểm chứng giả thuyết, luận án thực hiện 6 nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về hoạt động tư vấn học tập trong dạy học và vận dụng trong dạy học cho sinh viên cao đẳng kỹ thuật nhằm nâng cao kỹ năng học tập cho sinh viên, qua đó nâng cao chất lượng đào tạo.
2. Nghiên cứu quá trình đào tạo ngành Công nghệ Kỹ thuật điện, điện tử ở các trường cao đẳng kỹ thuật miền núi, đặc biệt là nghiên cứu phương pháp tự học, tự nghiên cứu của sinh viên.
3. Đề xuất quy trình tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật.
4. Nghiên cứu xây dựng tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động tư vấn học tập.
5. Nghiên cứu xây dựng các biện pháp tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật và vận dụng trong quá trình dạy học cho sinh viên trường cao đẳng kỹ thuật.
6. Kiểm nghiệm đánh giá tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp thực hiện tư vấn học tập đã xây dựng và những giáo án có sử dụng biện pháp này.

Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Khách thể nghiên cứu: Quá trình tư vấn học tập trong giáo dục nghề nghiệp tại các trường cao đẳng kỹ thuật.
• Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp tư vấn học tập, trong đó chủ yếu là tư vấn phương pháp tự học, tự nghiên cứu trong dạy học kỹ thuật tại các trường cao đẳng kỹ thuật.
• Phạm vi nghiên cứu: Nội dung nghiên cứu giới hạn trong dạy học môn Trang bị điện thuộc khối kiến thức chuyên môn ngành Công nghệ Kỹ thuật điện, điện tử trình độ cao đẳng; địa bàn thực nghiệm sư phạm được tiến hành tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thái Nguyên.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Trong phần tổng quan lịch sử nghiên cứu, tác giả hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về hoạt động tư vấn học tập và vấn đề tự học:

Về tình hình nghiên cứu ở nước ngoài: Hoạt động tư vấn học tập được ghi nhận từ công trình của Iallberg, C. (1964) về việc cố vấn học tập cung cấp thông tin trọng tâm cho sinh viên; R. Robbins nhấn mạnh sự cần thiết của cố vấn tâm lý trong quá trình tương tác; nghiên cứu năm 1975 tại Đại học Minnesota khảo sát 452 giảng viên và nhân viên tư vấn trên 3 nhóm vấn đề (học tập/xã hội, cảm xúc/tâm lý, học tập liên quan sự nghiệp); M. Balilah cùng cộng sự khẳng định vai trò của hệ thống tư vấn học tập trong giáo dục đại học; nghiên cứu trên 1.033 sinh viên năm thứ nhất chỉ ra mối liên hệ giữa chất lượng tư vấn học tập và tỷ lệ sinh viên bỏ học; A. Ahmed và P. Amador nghiên cứu các giải pháp tư vấn trực tuyến và qua mạng xã hội; N. Mattei cùng cộng sự (2009-2011) khảo sát hơn 500 sinh viên về phần mềm hỗ trợ tư vấn; Edward "Chip" Anderson (1997), Sindabi, A. (2007), Martínez-argüelles cùng cộng sự nghiên cứu tư vấn học tập trong môi trường đại học trực tuyến; Young-Jones và cộng sự khảo sát 611 sinh viên, xác định 6 yếu tố ảnh hưởng đến thành công học tập qua tư vấn; công trình tổng hợp của Nguyễn Thụy Vân trích dẫn các nghiên cứu quốc tế (Light, 2001; Pizzolato, 2008; Reinarz & Ehrlich, 2002; Bahr, 2008; Campbell & Nutt, 2008; Museus & Ravello, 2010; Hunter & White, 2004; Smith & Allen, 2006; Stickle, 1982; Elliott & Healy, 2001; Freeman, 2008; Peterson, Wagner & Lamb, 2001).

Về tình hình nghiên cứu ở Việt Nam: Tác giả Trần Văn Chương (2016) đề xuất xây dựng đội ngũ cố vấn học tập trong quản lý đào tạo đại học địa phương; Nguyễn Thị Út Sáu khảo sát nhu cầu tư vấn học tập của sinh viên Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên theo 4 nhóm nội dung (đăng ký học tập, học lý thuyết, tự học/tự nghiên cứu, thảo luận/seminar); Đặng Xuân Hải (2011) bàn về kỹ thuật dạy học theo học chế tín chỉ; Lâm Quang Thiệp (2007) nhấn mạnh vai trò cố vấn học tập trong việc hướng dẫn quy trình học tập; Trần Thị Minh Đức cùng cộng sự phân tích 4 nhóm nội dung công việc của cố vấn học tập; Nguyễn Duy Mộng Hà, Lê Thị Thanh Thảo (Đại học Tiền Giang), Phạm Thị Lụa (khảo sát kỹ năng dùng phần mềm quản lý của cố vấn học tập), Ngô Thị Thanh Loan cùng cộng sự (2015 tại Đại học Y Dược - Đại học Thái Nguyên), Hồ Phương Thùy, Ngô Thị Thu Dung và Nguyễn Thị Hồng Nga, Trịnh Thị Phan Lan, Ngô Minh Oanh, Nguyễn Thị Hà Lan, Võ Xuân Đàn nghiên cứu vai trò, nhiệm vụ và thực trạng cố vấn học tập trong đào tạo tín chỉ. Về lý luận tự học, tác giả điểm lại các quan điểm của Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Ngọc Bảo, Thái Duy Tuyên, Lê Khánh Bằng, Đặng Thị Thanh Mai, Nông Thị Hà, Phạm Văn Tuân, M. Rubakin, Levitov, Khan Academy và Alexander Alimov.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án xác định: Phần lớn các công trình đã công bố tập trung vào vai trò cố vấn học tập ở bậc đại học hoặc quản lý đào tạo chung. Chưa có công trình nào nghiên cứu chuyên sâu về hoạt động tư vấn học tập với trọng tâm là hướng dẫn tự học, tự nghiên cứu trong dạy học các môn kỹ thuật trình độ cao đẳng, gắn với điều kiện thực tế của các trường cao đẳng kỹ thuật khu vực miền núi và giải quyết khó khăn trong việc tự học thực hành khi thời lượng trên lớp bị cắt giảm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về cơ sở lý thuyết và khái niệm, luận án phân định rõ các khái niệm công cụ:

• Tư vấn: Hoạt động hợp tác và tự nguyện giữa người tư vấn và người cần được tư vấn, trong đó người tư vấn đưa ra lời gợi ý hay lời khuyên có cơ sở khoa học để giúp người được tư vấn tự giải quyết vấn đề hoặc lựa chọn giải pháp tối ưu.
• Tư vấn học tập (nghĩa rộng): Dạng hoạt động trong đào tạo hoặc dạy học mà người tư vấn đưa ra lời khuyên cho người học về các vấn đề liên quan đến học tập và thông tin nghề nghiệp trong suốt khóa học.
• Tự học: Hoạt động học tập mà người học tự mình học tập, nghiên cứu, rèn luyện để lĩnh hội kiến thức, hình thành kỹ năng, phát triển năng lực và phương pháp tự học. Tự học gồm tự học hoàn toàn và tự học có hướng dẫn (chia thành tự học trên lớp và tự học ngoài giờ lên lớp).
• Tư vấn tự học (tư vấn học tập theo nghĩa hẹp): Phương pháp dạy học trong đó giảng viên đóng vai trò là người tư vấn, hướng dẫn (giao nhiệm vụ, nêu yêu cầu, hướng dẫn cách thực hiện); người học tự học, tự nghiên cứu theo hướng dẫn để hoàn thành nhiệm vụ và báo cáo kết quả.

Về khung quy trình và đánh giá: Luận án xây dựng quy trình tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật gồm 3 bước logic và bộ công cụ đánh giá hiệu quả hoạt động tư vấn học tập gồm 10 tiêu chí thuộc 3 nhóm (Nội dung tư vấn, Phương pháp tư vấn, Hiệu quả của hoạt động tư vấn) với thang đo 4 mức độ:

• Mức 1 (0 đến 0,75 điểm): Tư vấn học tập ở mức thấp.
• Mức 2 (0,8 đến cận 1,5 điểm): Tư vấn học tập ở mức trung bình.
• Mức 3 (1,6 đến cận 2,3 điểm): Tư vấn học tập ở mức cao.
• Mức 4 (2,4 đến cận 3,2 điểm): Tư vấn học tập ở mức rất cao. (Khoảng cách giữa các mức: $(4 - 1) / 4 = 0,75$; tiêu chí 3.4 tính hệ số 3; tiêu chí 1.3 tính hệ số 2; các tiêu chí còn lại tính hệ số 1).

Về phương pháp nghiên cứu thực tế và nguồn dữ liệu:

• Phương pháp lý thuyết: Phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa tài liệu để xây dựng khung lý luận.
• Phương pháp điều tra, khảo sát: Sử dụng phiếu hỏi trực tiếp đối với sinh viên (Phụ lục 1) và phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với giảng viên, cán bộ quản lý (Phụ lục 2).
• Mẫu khảo sát thực trạng: Tổng cộng 496 sinh viên năm thứ 2, thứ 3 (trên 520 phiếu phát ra) và 121 giảng viên, cán bộ quản lý tại 5 trường cao đẳng kỹ thuật khu vực miền núi phía Bắc.
• Phương pháp chuyên gia: Lấy ý kiến đánh giá từ các nhà khoa học, giảng viên chuyên ngành để thẩm định tính cần thiết và khả thi của các biện pháp.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức dạy học thực nghiệm có đối chứng qua 2 đợt tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thái Nguyên đối với môn Trang bị điện.
• Phương pháp thống kê toán học: Xử lý dữ liệu bằng phần mềm Microsoft Excel; tính điểm trung bình ($\bar{X}$), phương sai, độ lệch chuẩn, bảng phân phối tần số, tần suất ($P_i$), tần suất hội tụ tiến và kiểm chứng kích cỡ ảnh hưởng theo tiêu chí Cohen.

TT	Tên trường cao đẳng khảo sát	Số sinh viên	Số giảng viên
1	Trường Cao đẳng Cơ điện – Luyện kim Thái Nguyên	50	21
2	Trường Cao đẳng nghề Cơ điện Phú Thọ	148	28
3	Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thái Nguyên	119	24
4	Trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên	129	26
5	Trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp	50	22
Tổng	5 cơ sở đào tạo	496	121

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về tư vấn học tập cho sinh viên trong đào tạo ở trường cao đẳng kỹ thuật

Nội dung chương 1 tập trung phân tích đặc điểm của phương thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ trong mối tương quan với giáo dục nghề nghiệp. Tác giả chỉ ra rằng khi chuyển sang đào tạo tín chỉ, quỹ thời gian lên lớp giảm 26%, đòi hỏi tỷ lệ thời gian tự học của sinh viên phải tăng gấp đôi so với giờ lý thuyết. Luận án phân tích hoạt động của cố vấn học tập trên hai phương diện: tư vấn chương trình đào tạo/kế hoạch học tập và tư vấn phương pháp học tập.

Về đặc thù dạy học kỹ thuật, chương 1 nhấn mạnh tính thực tiễn cao của kiến thức, tỷ lệ thời lượng thực hành chiếm từ 50% đến 70% theo quy định tại Thông tư 03/2017/TT-BLĐTBXH, sự lạc hậu tương đối của nội dung đào tạo so với sự phát triển công nghệ và những khó khăn về trang thiết bị tại các trường miền núi. Từ đó, tác giả thiết lập quy trình tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật gồm 3 bước:

• Bước 1: Chuẩn bị (gồm 5 khâu: Phân tích mục tiêu và nội dung bài học; Xác định phương tiện, thiết bị phục vụ dạy học; Xác định nhiệm vụ tự học, tự nghiên cứu của sinh viên; Xác định yêu cầu về sản phẩm, nội dung và cách thức báo cáo; Xây dựng nội dung hướng dẫn hoàn chỉnh).
• Bước 2: Tổ chức thực hiện (gồm 4 khâu: Giao nhiệm vụ và hướng dẫn cách thực hiện; Tổ chức cho sinh viên báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ; Tổ chức lớp thảo luận về kết quả của các báo cáo; Nhận xét, đánh giá, giảng giải và chốt nội dung học tập).
• Bước 3: Hoàn thiện (gồm 2 khâu: Bổ sung, điều chỉnh những nội dung cần thiết; Hoàn thiện toàn bộ nội dung công việc).

Phần khảo sát thực trạng tại 5 trường cao đẳng kỹ thuật miền núi (496 sinh viên, 121 giảng viên) phản ánh: Việc tư vấn học tập chủ yếu dừng lại ở khâu đăng ký môn học và quy chế đào tạo; hoạt động hướng dẫn phương pháp tự học, đặc biệt là tự học thực hành chưa được thực hiện bài bản; sinh viên gặp khó khăn do thiếu phương pháp học tập độc lập và thiếu thốn cơ sở vật chất thí nghiệm.

Chương 2: Biện pháp tư vấn học tập cho sinh viên trong đào tạo ngành Công nghệ Kỹ thuật điện, điện tử ở trường cao đẳng kỹ thuật

Chương 2 trình bày vị trí, mục tiêu đào tạo của ngành Công nghệ Kỹ thuật điện, điện tử và cấu trúc môn học Trang bị điện trình độ cao đẳng. Tác giả xác lập 3 nguyên tắc sư phạm khi đề xuất biện pháp:

1. Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu và chương trình đào tạo: Các biện pháp tư vấn phải bám sát chuẩn đầu ra kiến thức, kỹ năng và thái độ của môn học.
2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi: Biện pháp phải phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất, phòng thực hành, xưởng thực tập và thời lượng tín chỉ hiện hành của nhà trường.
3. Nguyên tắc đảm bảo phù hợp với đặc điểm của người học: Tính đến trình độ nhận thức ban đầu, điều kiện kinh tế - xã hội và đặc điểm tâm lý của sinh viên các dân tộc thiểu số tại khu vực miền núi.

Trên cơ sở đó, luận án đề xuất 3 biện pháp tư vấn học tập cụ thể:

• Biện pháp 1: Tư vấn học tập cho sinh viên trong giờ dạy lý thuyết: Giảng viên thiết kế hệ thống câu hỏi, phiếu học tập và hướng dẫn sinh viên tự đọc tài liệu, phân tích sơ đồ nguyên lý trước khi đến lớp; tổ chức hoạt động thảo luận nhóm và chốt kiến thức trọng tâm trên lớp.
• Biện pháp 2: Tư vấn học tập cho sinh viên trong giờ dạy thực hành: Giảng viên tư vấn cách quan sát mẫu thao tác, quy trình đấu nối, kiểm tra mạch điện; hướng dẫn sinh viên tự kiểm tra, đối chiếu với tiêu chuẩn kỹ thuật và các quy định an toàn điện.
• Biện pháp 3: Tư vấn học tập cho sinh viên tự học thực hành có hướng dẫn: Tổ chức cho sinh viên tự luyện tập tại phòng thực hành trong giai đoạn "hướng dẫn thường xuyên" sau khi đã được giảng viên hướng dẫn ban đầu kỹ lưỡng về các bước thực hiện và quy tắc an toàn thiết bị.

Luận án minh họa chi tiết 3 biện pháp qua các bài học cụ thể trong môn Trang bị điện như: Phân tích ký hiệu, chức năng phần tử trong sơ đồ hệ thống băng tải động cơ; Lắp ráp đấu nối mạch điện máy mài; Mạch khởi động động cơ không đồng bộ 3 pha rotor lồng sóc bằng phương pháp đổi nối sao - tam giác có đảo chiều quay.

Chương 3: Kiểm nghiệm và đánh giá

Chương 3 trình bày quy trình kiểm nghiệm các biện pháp đã đề xuất qua hai phương pháp:

Kiểm nghiệm chuyên gia: Luận án tiến hành xin ý kiến của các chuyên gia giáo dục nghề nghiệp, cán bộ quản lý và giảng viên chuyên ngành kỹ thuật điện - điện tử về tính cần thiết, tính khả thi và cấu trúc của 3 biện pháp tư vấn học tập. Kết quả tổng hợp ý kiến chuyên gia cho thấy các biện pháp đề xuất được đánh giá cao về tính khoa học và khả năng áp dụng thực tế tại các trường cao đẳng kỹ thuật.

Thực nghiệm sư phạm: Tác giả tiến hành thực nghiệm trên đối tượng sinh viên ngành Công nghệ Kỹ thuật điện, điện tử tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thái Nguyên qua 2 đợt:

• Bố trí lớp thực nghiệm (TN) học tập theo các biện pháp tư vấn học tập do tác giả thiết kế và lớp đối chứng (ĐC) học tập theo phương pháp truyền thống.
• Thu thập điểm kiểm tra, lập bảng phân phối điểm, bảng tần số, bảng tần suất $P_i$ (%), biểu đồ tần suất hội tụ tiến và tính toán các tham số thống kê mô tả (Điểm trung bình $\bar{X}$, phương sai, độ lệch chuẩn).
• Phân tích hiệu quả can thiệp dựa trên tiêu chí Cohen. Kết quả xử lý số liệu ở cả hai đợt thực nghiệm cho thấy điểm trung bình của các lớp thực nghiệm cao hơn lớp đối chứng; đường cong phân phối tần suất hội tụ tiến của lớp thực nghiệm luôn nằm về phía bên phải so với lớp đối chứng, chứng minh hiệu quả của các biện pháp tư vấn học tập được đề xuất.

Kết quả và những đóng góp mới

Những đóng góp mới của luận án được tác giả tự xác định trên hai phương diện:

Về mặt lý luận:

• Xây dựng hệ thống lý luận về tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật ở trình độ cao đẳng, làm rõ bản chất của tư vấn tự học như một phương pháp dạy học tương tác trong đào tạo theo học chế tín chỉ.
• Xác định hệ thống tiêu chí và bộ công cụ đánh giá hiệu quả hoạt động tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật của sinh viên cao đẳng kỹ thuật gồm 3 nhóm tiêu chí và 10 chỉ báo cụ thể.

Về mặt thực tiễn:

• Khảo sát, đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật tại 5 trường cao đẳng kỹ thuật khu vực trung du và miền núi phía Bắc với 496 sinh viên và 121 giảng viên/cán bộ quản lý.
• Xây dựng quy trình tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật gồm 3 bước chuẩn hóa (Chuẩn bị, Tổ chức thực hiện, Hoàn thiện).
• Đề xuất 3 biện pháp tư vấn học tập cụ thể (trong giờ lý thuyết, trong giờ thực hành, và tự học thực hành có hướng dẫn) áp dụng cho môn Trang bị điện thuộc ngành Công nghệ Kỹ thuật điện, điện tử.
• Kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp thông qua lấy ý kiến chuyên gia và tổ chức thực nghiệm sư phạm 2 đợt có xử lý thống kê toán học tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thái Nguyên.

Về khuyến nghị: Luận án đề xuất các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần hoàn thiện quy chế hoạt động của cố vấn học tập, bồi dưỡng kỹ năng tư vấn dạy học cho giảng viên chuyên ngành, đồng thời đầu tư cơ sở vật chất phòng thực hành để sinh viên có đủ điều kiện tự học thực hành có hướng dẫn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Về mặt phạm vi và giới hạn nghiên cứu:

• Phạm vi nội dung chuyên môn của luận án chỉ giới hạn trong việc dạy học môn Trang bị điện thuộc chương trình đào tạo ngành Công nghệ Kỹ thuật điện, điện tử trình độ cao đẳng.
• Địa bàn thực nghiệm sư phạm mới chỉ triển khai tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thái Nguyên.

Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng việc vận dụng quy trình và các biện pháp tư vấn học tập sang các môn học, mô đun chuyên ngành kỹ thuật khác (như công nghệ ô tô, cơ khí, chế tạo máy) và triển khai thực nghiệm diện rộng tại nhiều cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc các vùng miền khác nhau trên cả nước.

Giá trị tham khảo

Luận án cung cấp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn có giá trị tham khảo cho nhiều đối tượng:

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Khoa học giáo dục, Lý luận và Phương pháp dạy học: Tham khảo khung lý thuyết về tư vấn học tập, phương pháp thiết kế bộ công cụ đánh giá 10 tiêu chí theo thang đo 4 mức độ, cũng như quy trình xử lý số liệu thực nghiệm sư phạm bằng thống kê toán học (bảng tần số, tần suất hội tụ tiến, tiêu chí Cohen).
• Giảng viên các trường đại học, cao đẳng kỹ thuật: Trực tiếp sử dụng quy trình 3 bước và 3 biện pháp tư vấn học tập cùng hệ thống giáo án mẫu của môn Trang bị điện để áp dụng vào giảng dạy lý thuyết, thực hành và hướng dẫn sinh viên tự học.
• Cán bộ quản lý giáo dục nghề nghiệp: Sử dụng kết quả khảo sát thực trạng tại 5 trường cao đẳng miền núi làm căn cứ xây dựng quy chế cố vấn học tập, phân bổ định mức giờ tự học và lập kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất phòng xưởng phục vụ đào tạo theo học chế tín chỉ.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án giải quyết vấn đề gì trong bối cảnh đào tạo tín chỉ tại các trường cao đẳng kỹ thuật? Luận án giải quyết mâu thuẫn giữa việc cắt giảm khoảng 26% thời lượng giảng dạy trên lớp (từ 1.856 giờ xuống 1.375 giờ đối với chương trình cao đẳng 110 tín chỉ) với yêu cầu đảm bảo chất lượng đào tạo kỹ năng thực hành nghề (chiếm 50-70% thời lượng). Giải pháp được đề xuất là xây dựng quy trình và biện pháp tư vấn giúp sinh viên phát triển phương pháp tự học, tự nghiên cứu cả về lý thuyết lẫn thực hành.

2. Quy trình tư vấn học tập trong dạy học kỹ thuật gồm những bước nào? Quy trình gồm 3 bước chính:

• Bước 1: Chuẩn bị (phân tích mục tiêu/nội dung, xác định thiết bị dạy học, xác định nhiệm vụ tự học, xác định yêu cầu sản phẩm/báo cáo, xây dựng nội dung hướng dẫn).
• Bước 2: Tổ chức thực hiện (giao nhiệm vụ/hướng dẫn, tổ chức báo cáo, tổ chức thảo luận, nhận xét/đánh giá/chốt nội dung).
• Bước 3: Hoàn thiện (bổ sung, điều chỉnh nội dung và hoàn thiện hồ sơ dạy học).

3. Khái niệm "tự học thực hành có hướng dẫn" trong luận án được hiểu và triển khai như thế nào? Đây là hình thức tổ chức tự học tại phòng thực hành/xưởng trường của sinh viên kỹ thuật đối với các nội dung cần máy móc, thiết bị. Hoạt động này được thực hiện trong giai đoạn "hướng dẫn thường xuyên" của bài thực hành, sau khi giảng viên đã thực hiện xong giai đoạn "hướng dẫn ban đầu" chi tiết về thao tác kỹ thuật và các quy định an toàn lao động.

4. Hiệu quả của hoạt động tư vấn học tập được đánh giá qua những nhóm tiêu chí nào? Hiệu quả được đánh giá qua bộ công cụ gồm 10 tiêu chí chia thành 3 nhóm:

• Nhóm 1: Nội dung tư vấn (tính cụ thể/rõ ràng, sinh viên hiểu nhiệm vụ, nhiệm vụ vừa sức).
• Nhóm 2: Phương pháp tư vấn (phù hợp đối tượng, phát huy tính tích cực, sinh viên nắm phương pháp thực hiện, sinh viên tự đánh giá/đánh giá lẫn nhau).
• Nhóm 3: Hiệu quả của hoạt động tư vấn (hình thành phương pháp học tập/rèn luyện, biết tìm tư liệu/nghiên cứu, tác phong làm việc tự giác/hợp tác, kết quả học tập đạt mục tiêu).

5. Khảo sát thực trạng của luận án được tiến hành tại những cơ sở đào tạo nào? Khảo sát được thực hiện trên 496 sinh viên và 121 giảng viên/cán bộ quản lý tại 5 cơ sở: Trường Cao đẳng Cơ điện – Luyện kim Thái Nguyên, Trường Cao đẳng nghề Cơ điện Phú Thọ, Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thái Nguyên, Trường Cao đẳng Công nghiệp Phúc Yên và Trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Thị Thu đã hoàn thành hệ thống hóa cơ sở lý luận về tư vấn học tập và tư vấn tự học trong dạy học kỹ thuật ở trình độ cao đẳng theo học chế tín chỉ. Công trình phản ánh thực trạng đào tạo tại 5 trường cao đẳng kỹ thuật miền núi phía Bắc và đề xuất quy trình 3 bước cùng 3 biện pháp tư vấn học tập gắn với môn Trang bị điện. Các kết quả thực nghiệm sư phạm và thẩm định chuyên gia tại Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Thái Nguyên đã xác nhận tính khả thi, sự phù hợp của giải pháp đối với việc nâng cao kỹ năng tự học và kết quả học tập của sinh viên khối ngành kỹ thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TƯ VẤN HỌC TẬP CHO SINH VIÊN TRONG ĐÀO TẠO Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN HỌC TẬP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở nước ngoài Trên thế giới có khá nhiều loại hình tư vấn như: tư vấn pháp luật, tư vấn sức khỏe, tư vấn tài chính,. Riêng trong lĩnh vực giáo dục cũng có nhiều loại hình tư vấn như: tư vấn học tập, tư vấn học đường, tư vấn nghề nghiệp, tư vấn hướng nghiệp,.

Nhìn chung, các loại hình tư vấn khác nhau đều có chung mục đích là giải đáp băn khoăn, thắc mắc, cung cấp thông tin để giúp người cần tư vấn tìm ra giải pháp, biện pháp giải quyết vấn đề, nâng cao hiệu quả công việc, giúp người được tư vấn tự tin hơn trong hành động theo quyết định của mình đã lựa chọn. Ở đây tập trung đề cập tới các công trình nghiên cứu về TVHT hoặc tương tự như vậy. Năm 1964, công trình nghiên cứu của tác giả Iallberg. C về TVHT cho thấy, quá trình TVHT được thông qua CVHT, họ gặp gỡ trao đổi thông tin với sinh viên (SV) và sẽ cung cấp những thông tin trọng tâm, quan trọng trong học tập mà SV cần biết [62].

Với cùng quan điểm nêu trên, tác giả R. Robbins cho rằng, có rất nhiều yếu tố góp phần vào quá trình TVHT để đạt được kết quả tốt. Tuy nhiên, tác giả nhấn mạnh về sự cần thiết của cố vấn tâm lý trong quá trình tương tác, bởi nó có tác động đến SV và CVHT cùng nhau chia sẻ những quan điểm của riêng mình [67]. luan an 8 TVHT được các nhà nghiên cứu đi sâu tìm hiểu và đánh giá nhiều ở bậc giáo dục ĐH.

Nghiên cứu về “Sự năng động của TVHT bậc ĐH”, năm 1975 người ta đã tiến hành khảo sát 452 GV và nhân viên làm công tác TVHT tại trường ĐH Minnesota. Trong đó khảo sát cả một số vấn đề liên quan đến trợ giúp SV. Hướng khảo sát chủ yếu là: 1) Các vấn đề về học tập, xã hội. 2) Các vấn đề về cảm xúc hoặc tâm lý.

3) Các vấn đề về học tập liên quan đến sự nghiệp. Kết quả nghiên cứu cho thấy các CVHT đã dành phần lớn thời gian cho việc cung cấp các thông tin về học tập khi SV có nhu cầu. Các CVHT đều cho rằng họ là người trợ giúp thích hợp nhất đối với SV trong các lĩnh vực học tập và hướng nghiệp [60]. Trong một nghiên cứu và khảo sát tại trường CĐ kỹ thuật và một số trường ĐH, tác giả M.

Balilah cùng các cộng sự đã đưa ra kết luận và khẳng định: “TVHT có vai trò rất quan trọng trong giáo dục ĐH”, và “CVHT gần như một xương sống của hệ thống giáo dục ĐH” nghiên cứu đã đề xuất cách tiếp cận toàn diện cho hệ thống TVHT nhằm đạt được hiệu quả cao nhất [65]. Với cuộc khảo sát 1.033 SV năm thứ nhất tại một trường ĐH, kết quả khảo sát cho thấy sự ảnh hưởng của TVHT đến chất lượng đào tạo. Cụ thể là nếu SV được TVHT có chất lượng cao thì số lượng SV bỏ học ít, và ngược lại nếu SV được TVHT có chất lượng thấp sẽ đồng nghĩa với số lượng SV bỏ học nhiều. Đây cũng được coi như một chiến lược trong sự nỗ lực giảm số lượng SV bỏ học do không được TVHT tốt ở các trường ĐH [57].

Đối với SV, trao đổi thông tin với CVHT là công việc khó, bởi CVHT không phải là người luôn túc trực các cuộc hẹn đối với mỗi SV. Để giải quyết vấn đề đó A. Ahmed có bài viết nhằm cung cấp một giải pháp tư vấn toàn diện cho SV, làm cho SV tiếp cận với CVHT thật đơn giản và thuận tiện thông qua công nghệ trực tuyến với cố vấn, đây là công cụ để giúp SV thành công hơn trong học tập bởi họ có thể truy cập, kết nối với cố vấn bất luan an 9 kỳ lúc nào và quan trọng hơn là được liên lạc trực tiếp mà không cần sự giáp mặt giữa cố vấn với SV [55].Cùng hướng nghiên cứu sử dụng hệ thống thông tin để tìm sự trợ giúp của C, P. Amador có bài viết “Tư vấn học tập qua Facebook: Xem xét trợ giúp SV [71].

Nghiên cứu TVHT cho SV qua hệ thống công nghệ thông tin, N. Mattei và các cộng sự đã có bài viết chia sẻ bài học kinh nghiệm về một công cụ hỗ trợ TVHT cho SV. Trong giai đoạn 2009 đến 2011 nhóm nghiên cứu đã khảo sát trên 500 SV bằng các câu hỏi chi tiết về những lợi thế mà SV có được trong suốt quá trình học tập. Kết quả cho thấy TVHT bằng công cụ phần mềm sẽ hỗ trợ, cải thiện mối quan hệ và sự tương tác giữa CVHT với SV rất nhiều, đặc biệt trong quá trình học tập và lập kế hoạch học tập cho cả khóa học của SV.

Song, bên cạnh đó, hình thức tư vấn trực tiếp giữa CVHT với SV cũng không thể thiếu vì hiệu quả tích cực của nó [66]. Edward “Chip” Anderson (1997) cho rằng, CVHT tư vấn cho SV nhằm giúp họ tiếp cận học một cách có hệ thống, đây là động lực quan trọng thúc đẩy quá trình học”[61] Năm 2007, theo Sindabi, A. thì CVHT là người đưa ra lời khuyên và giải đáp những câu hỏi liên quan đến học tập, tạo điều kiện để SV tiếp cận nguồn tài liệu nhằm phát triển tri thức cho người học. Martínez-argüelles và các cộng sự có công trình nghiên cứu TVHT trong môi trường ĐH ảo (học tập trên mạng hoặc ĐH từ xa, ĐH trực tuyến), với hình thức TVHT trực tuyến.

Yếu tố chính của hình thức này chủ yếu tập trung vào chức năng của CVHT, cách thức tổ chức các hoạt động TVHT [64]. Young-Jones và các cộng sự có công trình nghiên cứu “TVHT: nó có thực sự ảnh hưởng đến thành công của SV”, nghiên cứu đánh giá kết quả TVHT của SV dựa trên nhu cầu tư vấn của họ. Công trình sử dụng một số phương pháp để nghiên cứu: phương pháp luận, cách tiếp cận, luan an 10 thiết kế chương trình để khảo sát 611 SV, về nhu cầu TVHT và những kinh nghiệm của SV khi được tư vấn. Qua phân tích các phản hồi của SV, kết quả thu được có 6 yếu tố cơ bản ảnh hưởng rõ rệt đến sự thành công trong học tập của SV thông qua TVHT: cố vấn trách nhiệm, cố vấn trao quyền, trách nhiệm của SV, học sinh tự định hiệu quả, kỹ năng học tập của SV và hỗ trợ nhận thức [56].

Tại hội thảo quốc tế lần thứ 4 tại Việt Nam, tác giả Nguyễn Thụy Vân đã đánh giá cao hiệu quả TVHT bằng việc chứng minh các công trình đã được các tác giả nước ngoài nghiên cứu như: “Nhiều nghiên cứu cho thấy một TVHT hiệu quả đóng một vai trò trong phát triển SV (Light, 2001; Pizzolato, 2008; Reinarz & Ehrlich, 2002), gắn liền với thành công học tập của học sinh (Bahr, 2008; Campbell & Nutt, 2008; Museus & Ravello, 2 (10), ảnh hưởng đến các quyết định và thái độ đối với việc học suốt đời (Hunter & White, 2004; Smith & Allen, 2006; Stickle, 1982), và liên quan đến sự hài lòng, tuyển dụng và duy trì của học sinh (E l lio tt) & Healy, 2001; Freeman, 2108; Peterson, Wagner, & Lamb, 2001)” [72]. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở Việt Nam Cùng bàn về vấn đề TVHT, một số tác giả đã có những nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục ĐH, các bài viết đều được tập trung nghiên cứu dưới vai trò CVHT. Điểm lại các công trình đó có thể thấy có một số công trình nghiên cứu nổi bật sau: Tìm hiểu về nhu cầu TVHT, năm 2016, luận án tiến sĩ của tác giả Trần Văn Chương đã khảo sát và cho thấy hoạt động TVHT cho SV ở các trường này còn nhiều hạn chế mặc dù nhu cầu của SV rất cao. Qua đó tác giả đã đề xuất một số giải pháp quản lý đào tạo cho các trường ĐH địa phương nhằm nâng cao hiệu quả quản lý quá trình dạy học, trong đó có giải pháp: Xây dựng đội ngũ CVHT với chức năng chủ yếu là tư vấn và hỗ trợ SV trong quá trình luan an 11 học tập và nghiên cứu khóa học [5].

Tác giả Nguyễn Thị Út Sáu đã chỉ ra một số nhu cầu cần thiết về TVHT theo học chế tín chỉ của SV ĐH Sư phạm - ĐH Thái Nguyên. Thứ nhất, nhu cầu nội dung TVHT bao gồm: (1) Hoạt động đăng ký học tập, (2) Hoạt động học tập lý thuyết, (3) Hoạt động tự học, tự nghiên cứu, (4) Hoạt động thảo luận, seminar. Thứ hai, nhu cầu về tổ chức, cá nhân. Thứ 3, nhu cầu về hình thức TVHT.

Tác giả mới chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu tìm hiểu nhu cầu TVHT của SV ở một số góc độ như: ngoài giờ học lý thuyết trên lớp, SV còn phải học qua hình thức trải nghiệm thực tế, qua tham quan dã ngoại, qua cách khai thác tài liệu,. Tuy nhiên, tác giả cũng chưa đề cập đến các biện pháp và hình thức tư vấn các nội dung đó như thế nào, mà quá trình TVHT này hoàn toàn phụ thuộc vào yếu tố của người thầy thông qua nhu cầu tư vấn của SV [34]. Trong cuốn Kỹ thuật dạy học trong đào tạo theo học chế tín chỉ của tác giả Đặng Xuân Hải (2011) đã nêu rõ vai trò của CVHT là giúp đỡ SV trong học tập [13]. Cùng bàn về vai trò của CVHT trong TVHT tác giả Lâm Quang Thiệp (2007) có bài viết “Học chế tín chỉ và việc áp dụng ở Việt Nam” tác giả cho rằng SV phải được gắn chặt với CVHT để tư vấn hướng dẫn cho SV lựa chọn môn học và thiết kế quy trình học tập cho mình một cách cụ thể [39] Với cách nhìn xuyên suốt, tổng thể những hạn chế, khó khăn trong TVHT, đề xuất giải pháp khắc phục, tác giả Trần Thị Minh Đức có bài viết đi sâu tìm hiểu nhu cầu TVHT của SV và thực trạng việc CVHT tại Việt Nam.

Từ khía cạnh trách nhiệm của CVHT và nhu cầu TVHT của SV, tác giả đã thống kê, phân tích cho thấy bốn nhóm nội dung công việc chính mà CVHT thường làm, trong đó nhóm đầu tiên được xác định là: phương pháp học tập, nghiên cứu khoa học,. Với kết quả thu được về công tác TVHT cho SV hiện nay, tác giả nhận định công tác TVHT còn gặp những khó khăn, hạn chế nhất luan an 12 định do những yếu tố khách quan, chủ quan từ cách nhìn nhận, đánh giá nhiệm vụ CVHT của SV.