Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp trên người bệnh điều trị ngoại trú tại khoa khám bệnh bệnh viện đại học y hà nội

Tăng huyết áp (THA) là một trong những bệnh lý mạn tính phổ biến nhất hiện nay, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn… 63 trang · Đại học Y Hà Nội · 2023.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Tháo
• Người hướng dẫn: ThS. Bùi Vũ Bình
• Trường học: Đại học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Cử nhân Điều dưỡng
• Đề tài: Thực Trạng Tuân Thủ Sử Dụng Thuốc Điều Trị Tăng Huyết Áp Tại Bệnh Viện Đại Học Y Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Đôi nét về bệnh tăng huyết áp
• 1.1.1. Khái niệm về bệnh tăng huyết áp
• 1.1.2. Các yếu tố nguy cơ THA
• 1.1.3. Biến chứng của THA
• 1.1.4. Điều trị THA
• 1.2. Tuân sử dụng thuốc và các yếu tố liên quan
• 1.2.1. Tuân thủ sử dụng thuốc
• 1.2.2. Các yếu tố liên quan đến tuân thủ sử dụng thuốc
• 1.2.3. Công cụ đánh giá tuân thủ sử dụng thuốc
• 1.3. Các nghiên cứu về sự tuân thủ sử dụng thuốc điều trị THA
• 1.3.1. Nghiên cứu trên thế giới
• 1.3.2. Nghiên cứu tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.3.2. Cỡ mẫu và cách chọn mẫu
• 2.3.3. Biến số và chỉ số nghiên cứu
• 2.3.4. Công cụ nghiên cứu
• 2.3.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.3.6. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ
• 3.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Đặc điểm về bệnh THA của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.3. Đặc điểm sử dụng thuốc của đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp trên đối tượng nghiên cứu đánh giá bằng thang MMAS
• 3.2.1. Kết quả đánh giá tuân thủ sử dụng thuốc điều trị THA ở đối tượng nghiên cứu theo thang điểm của Morisky
• 3.2.2. Phân loại tuân thủ sử dụng thuốc của đối tượng nghiên cứu
• 3.2.3. Mức độ tuân thủ sử dụng thuốc của đối tượng nghiên cứu
• 3.2.4. Mức độ tuân thủ sử dụng thuốc theo giới tính của đối tượng nghiên cứu
• 3.2.5. Mức độ tuân thủ sử dụng thuốc theo tuổi của đối tượng nghiên cứu
• 3.3. Một số yếu tố liên quan đến tình trạng tuân thủ sử dụng thuốc ở đối tượng nghiên cứu
• 3.3.1. Mối liên quan giữa đặc điểm chung với tuân thủ sử dụng thuốc
• 3.3.2. Phân tích hồi quy đa biến một số yếu tố liên quan với tuân thủ sử dụng thuốc
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc THA của đối tượng nghiên cứu
• 4.3. Một yếu tố liên quan với sự tuân thủ sử dụng thuốc
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp

Tăng huyết áp (THA) là một trong những bệnh lý mạn tính phổ biến nhất hiện nay, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ người mắc THA ngày càng gia tăng, đặc biệt ở nhóm người trưởng thành. Việc tuân thủ điều trị, đặc biệt là tuân thủ sử dụng thuốc điều trị THA, đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát bệnh và giảm thiểu biến chứng. Nghiên cứu tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho thấy thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc điều trị THA còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

1.1. Định nghĩa và phân loại tăng huyết áp

Tăng huyết áp được định nghĩa là tình trạng huyết áp tâm thu lớn hơn 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương lớn hơn 90 mmHg. Phân loại THA có thể chia thành THA nguyên phát và THA thứ phát, với THA nguyên phát chiếm tỷ lệ cao hơn. Việc hiểu rõ về định nghĩa và phân loại này giúp người bệnh nhận thức rõ hơn về tình trạng sức khỏe của mình.

1.2. Tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị

Việc tuân thủ điều trị THA không chỉ giúp kiểm soát huyết áp mà còn giảm thiểu nguy cơ biến chứng tim mạch. Theo nghiên cứu, tỷ lệ người bệnh tuân thủ sử dụng thuốc điều trị THA thấp, dẫn đến tình trạng huyết áp không được kiểm soát hiệu quả. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của việc giáo dục người bệnh về tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị.

II. Vấn đề và thách thức trong tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp

Mặc dù thuốc điều trị tăng huyết áp đã được chứng minh là hiệu quả, nhưng tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc vẫn còn thấp. Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc tuân thủ, bao gồm sự hiểu biết của người bệnh về bệnh lý, tác dụng phụ của thuốc, và sự hỗ trợ từ nhân viên y tế. Các nghiên cứu cho thấy rằng chỉ khoảng 61,65% người bệnh tuân thủ đúng phác đồ điều trị, trong đó tỷ lệ tuân thủ tốt chỉ đạt 15,05%.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ điều trị

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến việc tuân thủ sử dụng thuốc, bao gồm sự hiểu biết của người bệnh về bệnh lý, tác dụng phụ của thuốc, và sự hỗ trợ từ nhân viên y tế. Các nghiên cứu cho thấy rằng người bệnh thường không nhận thức được tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị, dẫn đến việc bỏ thuốc hoặc sử dụng không đúng cách.

2.2. Hệ quả của việc không tuân thủ điều trị

Việc không tuân thủ điều trị có thể dẫn đến nhiều hệ quả nghiêm trọng, bao gồm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, đột quỵ, và tử vong. Theo thống kê, những người không tuân thủ điều trị có nguy cơ cao hơn gấp nhiều lần so với những người tuân thủ đúng phác đồ điều trị.

III. Phương pháp cải thiện tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp

Để nâng cao tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp, cần có các biện pháp can thiệp hiệu quả. Các chương trình giáo dục sức khỏe, tư vấn và hỗ trợ từ nhân viên y tế có thể giúp người bệnh hiểu rõ hơn về bệnh lý và tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị. Bên cạnh đó, việc phát triển các công cụ hỗ trợ như nhắc nhở sử dụng thuốc cũng rất cần thiết.

3.1. Chương trình giáo dục sức khỏe cho người bệnh

Chương trình giáo dục sức khỏe giúp người bệnh hiểu rõ hơn về bệnh lý và tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị. Việc cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác sẽ giúp người bệnh có động lực hơn trong việc tuân thủ phác đồ điều trị.

3.2. Sử dụng công nghệ hỗ trợ trong điều trị

Công nghệ có thể đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao tuân thủ điều trị. Các ứng dụng nhắc nhở sử dụng thuốc, theo dõi huyết áp và cung cấp thông tin về bệnh lý có thể giúp người bệnh dễ dàng hơn trong việc tuân thủ phác đồ điều trị.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

Nghiên cứu tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho thấy tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp còn thấp. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tuân thủ đạt 61,65%, trong đó tỷ lệ tuân thủ tốt chỉ đạt 15,05%. Điều này cho thấy cần có các biện pháp can thiệp kịp thời để nâng cao tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc.

4.1. Kết quả nghiên cứu về tuân thủ sử dụng thuốc

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội chỉ đạt 61,65%. Trong đó, tỷ lệ tuân thủ tốt chỉ đạt 15,05%, cho thấy cần có các biện pháp can thiệp để nâng cao tỷ lệ này.

4.2. Đề xuất giải pháp nâng cao tuân thủ điều trị

Để nâng cao tỷ lệ tuân thủ điều trị, cần triển khai các chương trình giáo dục sức khỏe, tư vấn và hỗ trợ từ nhân viên y tế. Bên cạnh đó, việc phát triển các công cụ hỗ trợ như nhắc nhở sử dụng thuốc cũng rất cần thiết.

V. Kết luận và tương lai của tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp

Việc tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp là rất quan trọng để kiểm soát bệnh và giảm thiểu biến chứng. Tương lai của việc tuân thủ điều trị phụ thuộc vào sự phối hợp giữa người bệnh, nhân viên y tế và các biện pháp can thiệp hiệu quả. Cần có các nghiên cứu tiếp theo để đánh giá hiệu quả của các biện pháp can thiệp trong việc nâng cao tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao tuân thủ điều trị

Nâng cao tuân thủ điều trị không chỉ giúp kiểm soát huyết áp mà còn giảm thiểu nguy cơ biến chứng tim mạch. Việc giáo dục người bệnh về tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị là rất cần thiết.

5.2. Hướng đi tương lai cho nghiên cứu và can thiệp

Tương lai của nghiên cứu về tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp cần tập trung vào việc phát triển các biện pháp can thiệp hiệu quả, sử dụng công nghệ hỗ trợ và nâng cao nhận thức của người bệnh về bệnh lý.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Tăng huyết áp (THA) là bệnh lý tim mạch mạn tính không lây nhiễm có xu hướng ngày càng gia tăng và trẻ hóa trên toàn cầu cũng như tại Việt Nam. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 2020, toàn cầu có khoảng 1,13 tỷ người đang sống chung với bệnh THA, dự báo tăng lên 1,56 tỷ người vào năm 2025. Cứ 10 người mắc THA thì có tới 9 người không kiểm soát được huyết áp và cứ 5 người mắc thì có 2 người không biết mình mắc bệnh. Hằng năm, các bệnh lý tim mạch cướp đi sinh mạng của khoảng 17,5 triệu người, trong đó tử vong do THA và các biến chứng liên quan chiếm hơn 7 triệu người.

Tại Việt Nam, theo thống kê của Hội Tim mạch học Việt Nam năm 2017, có trên 54,54% người trưởng thành (từ 25 tuổi trở lên) mắc THA. Đến năm 2021, thống kê của Bộ Y tế ghi nhận khoảng 12 triệu người mắc bệnh, tương đương tỷ lệ cứ 5 người trưởng thành thì có 1 người mắc THA. Biến chứng tim mạch do THA là nguyên nhân tử vong hàng đầu tại Việt Nam, chiếm tới 33% tổng số ca tử vong trên toàn quốc.

Nguyên nhân chính dẫn đến biến chứng là quá trình điều trị không liên tục hoặc không hiệu quả. Mặc dù các liệu pháp điều trị bằng thuốc đã chứng minh được hiệu quả hạ áp và phòng ngừa tổn thương cơ quan đích, tỷ lệ kiểm soát huyết áp chung vẫn còn thấp do người bệnh thiếu sự tuân thủ điều trị. Ước tính có khoảng 50% người bệnh không sử dụng thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ. Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc và quản lý người bệnh ngoại trú, khóa luận cử nhân điều dưỡng của tác giả Nguyễn Ngọc Thảo (Trường Đại học Y Hà Nội, năm 2023) được thực hiện với 2 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:

1. Mô tả thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp trên người bệnh điều trị ngoại trú tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội năm 2023.
2. Tìm hiểu một số yếu tố liên quan đến thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc điều trị trên người bệnh điều trị ngoại trú tại Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội năm 2023.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Người bệnh từ 18 tuổi trở lên được chẩn đoán xác định mắc THA theo mã ICD-10, có tên trong danh sách quản lý tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đã điều trị THA bằng thuốc ít nhất 1 tháng và có khả năng hiểu, trả lời phỏng vấn. Nghiên cứu loại trừ các trường hợp mắc bệnh lý cấp tính hoặc bệnh nặng kèm theo, hồ sơ bệnh án không đầy đủ thông tin hoặc từ chối tham gia.
• Địa điểm nghiên cứu: Phòng khám Tim mạch thuộc Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.
• Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 01/2023 đến tháng 05/2023 (thời gian thu thập số liệu trực tiếp từ tháng 02/2023 đến tháng 04/2023).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và công cụ đánh giá

• Định nghĩa và phân độ tăng huyết áp: Nghiên cứu áp dụng định nghĩa của WHO (2021), xác định THA khi chỉ số huyết áp tâm thu (HATT) $\ge 140\text{ mmHg}$ và/hoặc huyết áp tâm trương (HATTr) $\ge 90\text{ mmHg}$ khi đo vào hai ngày khác nhau. Phân độ THA dựa trên khuyến cáo của Hiệp hội Tim mạch châu Âu / Hiệp hội Tăng huyết áp châu Âu (ESC/ESH 2018) gồm: Huyết áp tối ưu, bình thường, bình thường cao, THA độ 1 (140–159 / 90–99 mmHg), THA độ 2 (160–179 / 100–109 mmHg), THA độ 3 ($\ge 180 / \ge 110\text{ mmHg}$) và THA tâm thu đơn độc ($\ge 140\text{ và } < 90\text{ mmHg}$).
• Định nghĩa tuân thủ điều trị: Tiếp cận theo định nghĩa của WHO (2001), tuân thủ là mức độ hành vi của một người (dùng thuốc, thực hiện chế độ ăn kiêng, thay đổi lối sống) phù hợp với các khuyến cáo đã thống nhất từ nhân viên y tế.
• Thang đo tuân thủ sử dụng thuốc Morisky 8 mục (MMAS-8): Sử dụng bộ công cụ chuẩn hóa của Donald E. Morisky (2008) đã được dịch và kiểm định độ tin cậy tại Việt Nam (hệ số Cronbach’s Alpha = 0,83; độ nhạy 93% và độ đặc hiệu 53% tại điểm cắt $<6$). Thang đo gồm 7 câu hỏi dạng nhị phân (Có/Không) và 1 câu hỏi dạng thang đo Likert 5 mức độ đánh giá tần suất quên dùng thuốc. Tổng điểm dao động từ 0 đến 8 điểm, phân loại thành 3 mức độ:
  • Tuân thủ kém (Không tuân thủ): Tổng điểm $< 6$ điểm.
  • Tuân thủ trung bình: Tổng điểm từ $6$ đến $< 8$ điểm.
  • Tuân thủ tốt: Tổng điểm đạt $8$ điểm.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang (Cross-sectional descriptive study).
• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Cỡ mẫu được tính theo công thức ước lượng một tỷ lệ trong quần thể với độ tin cậy 95% ($Z = 1,96$), tỷ lệ tuân thủ dự đoán $p = 0,5$, sai số tuyệt đối $d = 0,07$, cho ra cỡ mẫu tối thiểu là 196. Nghiên cứu cộng thêm 5% dự phòng trường hợp khuyết thiếu thông tin, xác định cỡ mẫu chính thức là $N = 206$ người bệnh. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Phỏng vấn trực tiếp người bệnh từng người một bằng phiếu khảo sát có cấu trúc (thời gian phỏng vấn 7–10 phút/người trong thời gian chờ nhận kết luận khám bệnh), kết hợp tra cứu hồ sơ bệnh án điện tử để đối chiếu thông tin chẩn đoán, mã người bệnh và đơn thuốc.
• Xử lý và phân tích số liệu: Dữ liệu được làm sạch trên Microsoft Excel và xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS phiên bản 20.0. Các biến định tính được mô tả bằng tần số và tỷ lệ phần trăm; biến định lượng được mô tả bằng giá trị trung bình và độ lệch chuẩn. Kiểm định Chi-square ($\chi^2$) và phân tích hồi quy Logistic đơn biến, đa biến được sử dụng để xác định các yếu tố liên quan đến tuân thủ sử dụng thuốc ở ngưỡng ý nghĩa thống kê $p < 0,05$.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tài liệu

Chương này hệ thống hóa các kiến thức cơ bản về bệnh tăng huyết áp, phân loại nguyên nhân (THA nguyên phát chiếm 95%, THA thứ phát chiếm 5%), các yếu tố nguy cơ không thay đổi được (tuổi cao, tiền sử gia đình, bệnh thận/đái tháo đường) và thay đổi được (ăn mặn $>6\text{g muối/ngày}$, hút thuốc lá, uống rượu bia, thừa cân béo phì, lười vận động). Tác giả phân tích chi tiết các biến chứng tại 5 cơ quan đích: não (nhồi máu não chiếm 80–85%, xuất huyết não chiếm 15–20%), tim (phì đại thất trái, suy tim, bệnh mạch vành), mắt (bệnh võng mạc, giảm thị lực), thận (protein niệu, suy thận mạn) và mạch máu ngoại vi.

Về điều trị, tác giả trình bày mục tiêu đưa huyết áp về $<140/90\text{ mmHg}$ (với người cao tuổi $\ge 65$ tuổi và bệnh thận mạn duy trì HATT từ 130–139 mmHg), các biện pháp không dùng thuốc (giảm muối, tăng kali $\ge 90\text{ mmol/ngày}$, duy trì BMI từ 18,5–22,9 $\text{kg/m}^2$, vòng bụng $<90\text{ cm}$ ở nam và $<80\text{ cm}$ ở nữ, vận động thể lực 30–60 phút/ngày) và 5 nhóm thuốc hạ áp chủ lực (ức chế men chuyển, chẹn thụ thể angiotensin, chẹn beta, chẹn calci, lợi tiểu). Chương 1 cũng tổng quan 5 nhóm yếu tố ảnh hưởng đến tuân thủ thuốc (người bệnh, kinh tế - xã hội, tình trạng bệnh, điều trị, hệ thống y tế) và tổng kết các nghiên cứu sử dụng thang MMAS-8 trên thế giới (Latvia, Trung Quốc, Nigeria, Brazil) cũng như tại Việt Nam (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Đa khoa Tri Tôn, Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp 1).

Chương 2: Đối tượng, phương pháp nghiên cứu

Trình bày chi tiết quy trình tổ chức nghiên cứu tại Phòng khám Tim mạch - Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội từ tháng 01/2023 đến tháng 05/2023. Tác giả xây dựng bộ công cụ thu thập thông tin gồm 2 phần chính:

• Phần I (16 câu): Gồm 9 câu đặc điểm nhân khẩu học (tuổi, giới, chiều cao, cân nặng, BMI, khu vực sinh sống, nghề nghiệp, trình độ học vấn, hoàn cảnh sống) và 8 câu đặc điểm bệnh lý, dùng thuốc (hoàn cảnh phát hiện bệnh, thời gian mắc, phân độ THA, tiền sử gia đình, bệnh mạn tính kèm theo, số loại thuốc, tác dụng phụ, tần suất uống thuốc, biến cố cơn THA kịch phát, số lần nhập viện, thay đổi phác đồ trong 3 tháng).
• Phần II (8 câu): Thang đo MMAS-8 nguyên bản với bảng điểm chuẩn hóa cụ thể cho từng câu trả lời.

Tác giả cũng mô tả quy trình kiểm soát sai số (thu thập thử nghiệm, đối chiếu bệnh án điện tử, rà soát phiếu) và các nguyên tắc đạo đức nghiên cứu y sinh học (sự đồng ý của hội đồng/ban giám đốc, giải thích rõ mục đích, quyền từ chối của người bệnh, bảo mật dữ liệu, phỏng vấn không làm gián đoạn quy trình khám chữa bệnh).

Chương 3: Kết quả

Ghi nhận kết quả khảo sát trên 206 người bệnh điều trị ngoại trú:

• Đặc điểm nhân khẩu học: Độ tuổi trung bình là $62,25 \pm 11,77$ tuổi (thấp nhất 25, cao nhất 87 tuổi); nhóm 60–69 tuổi chiếm tỷ lệ cao nhất (35,92%). Nữ giới chiếm 54,85% ($n=113$), nam giới chiếm 45,15% ($n=93$). Có 69,90% người bệnh có BMI bình thường, 28,15% thừa cân ($\text{BMI} \ge 23\text{ kg/m}^2$) với tỷ lệ nam thừa cân cao hơn nữ (36 nam so với 22 nữ). Đa số là dân tộc Kinh (95,15%), sống tại thành phố (54,37%), đã nghỉ hưu (26,21%), trình độ học vấn THCS–THPT (72,33%) và sống cùng gia đình (95,15%).
• Đặc điểm bệnh lý và sử dụng thuốc: Phát hiện bệnh khi có dấu hiệu bất thường chiếm 34,95%, qua khám sức khỏe định kỳ chiếm 33,50%. Thời gian mắc bệnh từ 1–5 năm chiếm 47,57%, trên 5 năm chiếm 32,52%. Đa số mắc THA độ 1 (64,08%), có 26,70% không biết độ THA của mình. Tỷ lệ có tiền sử gia đình mắc THA là 46,12%. Có 38,83% người bệnh có bệnh mạn tính kèm theo (đái tháo đường chiếm cao nhất với 31,07%, suy tim 7,77%). Huyết áp trung bình theo dõi tại nhà là $132,77 \pm 11,79 / 80,00 \pm 6,56\text{ mmHg}$; huyết áp tại thời điểm khám là $132,78 \pm 12,23 / 80,63 \pm 6,86\text{ mmHg}$. Tỷ lệ kiểm soát huyết áp $<135/85\text{ mmHg}$ đạt 60,68%. Có 56,80% người bệnh dùng $>1$ loại thuốc THA và 50% uống thuốc $>1$ lần/ngày; chỉ 7,84% gặp tác dụng phụ của thuốc.
• Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc (MMAS-8): Tỷ lệ có tuân thủ chung ($\ge 6$ điểm) đạt 61,65% ($n=127$), trong khi tỷ lệ không tuân thủ ($< 6$ điểm) là 38,35% ($n=79$). Phân theo 3 mức độ: Tuân thủ kém chiếm 38,35%, tuân thủ trung bình chiếm 46,60%, tuân thủ tốt chiếm 15,05%. Tỷ lệ trả lời từng câu hỏi MMAS-8 ghi nhận có 81,07% người bệnh cảm thấy bất tiện khi phải tuân thủ nghiêm ngặt kế hoạch điều trị; 43,20% gặp khó khăn khi nhớ uống thuốc; 37,86% thỉnh thoảng quên uống thuốc; 22,33% có ngày quên thuốc trong 2 tuần qua; 7,28% tự ý giảm liều/ngừng thuốc khi thấy mệt hơn; 6,80% tự ngừng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm.
• Các yếu tố liên quan: Phân tích hồi quy Logistic đa biến xác định 3 yếu tố liên quan độc lập có ý nghĩa thống kê với tuân thủ sử dụng thuốc ($p < 0,05$): Giới tính nam tuân thủ cao hơn nữ giới (tỷ lệ tuân thủ 69,89% so với 54,87%); người sống cùng gia đình tuân thủ cao hơn người sống một mình ($\text{OR} = 5,189$; tỷ lệ 65,78% so với 20,00%); người không mắc bệnh mạn tính kèm theo tuân thủ cao hơn người có bệnh mạn tính phối hợp (tỷ lệ 72,22% so với 45,00%, $p = 0,012$).

Chương 4: Bàn luận

Tác giả so sánh các phát hiện nghiên cứu với các công trình trong nước và quốc tế. Về mặt dịch tễ, độ tuổi trung bình 62,25 tuổi tương đồng với các nghiên cứu của Đỗ Thị Hiến tại Bệnh viện 108 (67,71 tuổi), Phùng Văn Ngọc tại Bệnh viện Bạch Mai (65,54 tuổi) và Nguyễn Thị Nương (63,80 tuổi). Tỷ lệ tuân thủ thuốc 61,65% tương đương kết quả của Nguyễn Như Phượng tại An Giang (62,9%) và Đỗ Thị Hiến (65,75%), cao hơn nghiên cứu của Anna Gavrilova tại Latvia (53,8%) hay Phùng Văn Ngọc (40,1%), nhưng thấp hơn nghiên cứu của Nguyễn Thị Nương (76%) và Silva tại Brazil (75,7%).

Tác giả bàn luận sâu về nghịch lý ở câu hỏi số 7: Mặc dù 81,07% cảm thấy việc dùng thuốc hằng ngày gây bất tiện trong sinh hoạt, đa số người bệnh vẫn duy trì tuân thủ điều trị ở mức trung bình đến tốt. Về lứa tuổi, nhóm 40–49 tuổi có tỷ lệ tuân thủ cao nhất (90,91%), trong khi nhóm $>70$ tuổi tuân thủ kém nhất (65,52%), được giải thích bởi tình trạng suy giảm trí nhớ ở người cao tuổi và sự nâng cao ý thức phòng ngừa biến chứng ở người bệnh trung niên. Việc sống cùng gia đình đóng vai trò như mạng lưới hỗ trợ xã hội giúp nhắc nhở, chuẩn bị thuốc; trong khi người mắc nhiều bệnh mạn tính phối hợp phải đối mặt với phác đồ đa thuốc phức tạp, dễ dẫn đến quên hoặc nhầm lẫn liều lượng.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

Chỉ số đánh giá	Tần số ($n=206$)	Tỷ lệ phần trăm (%)
Phân loại tuân thủ chung (MMAS-8)
- Có tuân thủ sử dụng thuốc ($\ge 6$ điểm)	127	61,65%
- Không tuân thủ sử dụng thuốc ($< 6$ điểm)	79	38,35%
Mức độ tuân thủ chi tiết
- Tuân thủ tốt (8 điểm)	31	15,05%
- Tuân thủ trung bình ($6 - <8$ điểm)	96	46,60%
- Tuân thủ kém ($<6$ điểm)	79	38,35%
Hành vi tuân thủ cụ thể (MMAS-8)
- Cảm thấy bất tiện khi phải tuân thủ điều trị	167	81,07%
- Gặp khó khăn để nhớ lịch uống thuốc	89	43,20%
- Thỉnh thoảng quên uống thuốc hạ áp	78	37,86%
- Có ngày quên uống thuốc trong 2 tuần qua	46	22,33%
- Tự ý giảm liều/ngừng thuốc khi thấy xấu hơn	15	7,28%
- Ngừng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm	14	6,80%
- Quên mang theo thuốc khi đi xa/du lịch	10	4,85%
- Hôm qua có uống thuốc đầy đủ	199	96,60%

Các yếu tố liên quan độc lập qua mô hình hồi quy đa biến Logistic:

• Giới tính: Nam giới có tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc cao hơn nữ giới (69,89% ở nam so với 54,87% ở nữ, $p < 0,05$).
• Hoàn cảnh sống: Người bệnh sống cùng gia đình có khả năng tuân thủ sử dụng thuốc cao gấp 5,189 lần so với người sống một mình ($p < 0,05$; tỷ lệ tuân thủ 65,78% so với 20,00%).
• Bệnh mạn tính kèm theo: Người không mắc bệnh mạn tính kèm theo có tỷ lệ tuân thủ cao hơn người có bệnh mạn tính phối hợp (72,22% so với 45,00%, $p = 0,012$).

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Tại khoa khám bệnh: Thiết lập các chương trình truyền thông, giáo dục sức khỏe và tư vấn trực tiếp cho người bệnh ngoại trú về tầm quan trọng của việc duy trì thuốc hạ áp lâu dài, hướng dẫn cách ghi nhớ lịch uống thuốc và cách xử trí khi gặp tác dụng phụ nhẹ.
• Mô hình hỗ trợ: Thành lập "Câu lạc bộ người bệnh tăng huyết áp" tại bệnh viện và kết nối về y tế cơ sở/cộng đồng để tạo môi trường giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm tự quản lý bệnh.
• Huy động vai trò gia đình: Tăng cường tư vấn cho thân nhân người bệnh (đặc biệt đối với bệnh nhân cao tuổi trên 70 tuổi và bệnh nhân sống một mình) để tạo hệ thống nhắc nhở và hỗ trợ dùng thuốc hằng ngày.

Đóng góp của đề tài

Nghiên cứu cung cấp bức tranh dịch tễ học lâm sàng thực chứng về mức độ tuân thủ thuốc điều trị THA tại một cơ sở y tế tuyến trung ương (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội) năm 2023 thông qua thang đo quốc tế MMAS-8. Kết quả làm rõ tỷ lệ không tuân thủ còn chiếm tới 38,35%, đồng thời chứng minh bằng mô hình hồi quy đa biến tác động độc lập của hoàn cảnh sống và gánh nặng bệnh mạn tính đi kèm đối với hành vi sử dụng thuốc của người bệnh.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:

  • Thiết kế nghiên cứu: Áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang tại một thời điểm, chỉ cho phép ghi nhận mối liên quan tương quan giữa các biến số chứ chưa thiết lập được mối quan hệ nhân quả theo thời gian.
  • Phương pháp chọn mẫu: Sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện tại một cơ sở khám chữa bệnh đơn lẻ (Bệnh viện Đại học Y Hà Nội), do đó tính đại diện cho toàn bộ quần thể người bệnh tăng huyết áp ngoài cộng đồng hoặc ở các tuyến y tế cơ sở còn hạn chế.
  • Sai số thu thập dữ liệu: Việc đánh giá hành vi dùng thuốc chủ yếu dựa trên hình thức phỏng vấn tự báo cáo của người bệnh qua bảng hỏi, có thể chịu ảnh hưởng bởi sai số nhớ lại (đặc biệt ở nhóm người bệnh cao tuổi bị suy giảm trí nhớ) hoặc tâm lý báo cáo thiên lệch theo hướng tích cực để làm vừa lòng nhân viên y tế.

• Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Triển khai các nghiên cứu can thiệp điều dưỡng (như can thiệp nhắc lịch qua tin nhắn/ứng dụng điện thoại, can thiệp giáo dục sức khỏe cá thể hóa) để đánh giá hiệu quả cải thiện tỷ lệ tuân thủ thuốc.
  • Thực hiện các nghiên cứu theo dõi dọc (Longitudinal study) trên quy mô đa trung tâm để đánh giá tác động dài hạn của mức độ tuân thủ thuốc đối với tỷ lệ xuất hiện biến cố tim mạch và chi phí điều trị.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo:
  • Sinh viên đại học và học viên sau đại học các chuyên ngành Điều dưỡng, Y đa khoa, Y tế công cộng và Dược học lâm sàng.
  • Điều dưỡng viên ngoại trú, bác sĩ chuyên khoa tim mạch và cán bộ quản lý chương trình phòng chống bệnh không lây nhiễm tại các cơ sở y tế.
• Nội dung giá trị:
  • Cung cấp mẫu phiếu khảo sát và phương pháp ứng dụng chuẩn xác thang đo Morisky 8 mục (MMAS-8) trong thực hành nghiên cứu điều dưỡng lâm sàng.
  • Cung cấp mô hình phân tích dữ liệu thống kê y học hoàn chỉnh (từ mô tả cắt ngang, kiểm định Chi-square đến hồi quy Logistic đơn biến và đa biến để kiểm soát yếu tố nhiễu).
  • Nguồn số liệu tham khảo thực chứng về đặc điểm dịch tễ, tỷ lệ kiểm soát huyết áp và các rào cản tuân thủ thuốc của bệnh nhân ngoại trú tại bệnh viện đại học.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp chung trong nghiên cứu đạt mức bao nhiêu theo thang MMAS-8?

Theo thang đo MMAS-8, tỷ lệ người bệnh có tuân thủ sử dụng thuốc (tổng điểm $\ge 6$) đạt 61,65% ($n=127$). Trong đó, mức độ tuân thủ tốt (8 điểm) chiếm 15,05% ($n=31$) và tuân thủ trung bình ($6 - <8$ điểm) chiếm 46,60% ($n=96$). Tỷ lệ người bệnh tuân thủ kém (không tuân thủ, $<6$ điểm) chiếm 38,35% ($n=79$).

2. Mô hình hồi quy Logistic đa biến xác định những yếu tố nào liên quan độc lập với tuân thủ sử dụng thuốc?

Phân tích hồi quy Logistic đa biến xác định được 3 yếu tố liên quan có ý nghĩa thống kê ($p < 0,05$):

• Giới tính: Nam giới có tỷ lệ tuân thủ cao hơn nữ giới ($p < 0,05$).
• Hoàn cảnh sống: Người sống cùng gia đình có khả năng tuân thủ cao gấp 5,189 lần so với người sống một mình ($p < 0,05$).
• Bệnh mạn tính kèm theo: Người không mắc bệnh mạn tính kèm theo có tỷ lệ tuân thủ cao hơn người có bệnh mạn tính phối hợp ($p = 0,012$).

3. Nhóm tuổi nào trong nghiên cứu có mức độ tuân thủ sử dụng thuốc cao nhất và thấp nhất?

Người bệnh thuộc nhóm 40–49 tuổi có mức độ tuân thủ tốt và trung bình cao nhất (lần lượt là 31,82% và 59,09%, tổng tỷ lệ có tuân thủ đạt 90,91%). Ngược lại, nhóm người bệnh trên 70 tuổi có tỷ lệ tuân thủ kém cao nhất, chiếm 65,52%.

4. Rào cản lớn nhất đối với việc tuân thủ thuốc được ghi nhận qua các câu hỏi MMAS-8 là gì?

Rào cản phổ biến nhất là cảm giác bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày khi phải tuân thủ nghiêm ngặt kế hoạch điều trị, được ghi nhận ở 81,07% người bệnh ($n=167$). Tiếp theo là khó khăn trong việc ghi nhớ lịch uống thuốc (43,20%) và thói quen thỉnh thoảng quên uống thuốc (37,86%).

5. Tỷ lệ kiểm soát huyết áp và tỷ lệ gặp tác dụng phụ của thuốc ở mẫu nghiên cứu là bao nhiêu?

Tỷ lệ người bệnh kiểm soát và duy trì được huyết áp mục tiêu thường xuyên $<135/85\text{ mmHg}$ đạt 60,68%. Phần lớn người bệnh dung nạp thuốc tốt, chỉ có 7,84% ($n=16$) báo cáo gặp phải các tác dụng phụ nhẹ của thuốc (như ho khan, phù ngoại vi mức độ nhẹ).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Ngọc Thảo đã phản ánh thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp ở người bệnh điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội năm 2023 với tỷ lệ có tuân thủ đạt 61,65% theo thang đo MMAS-8. Nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ không tuân thủ vẫn còn ở mức đáng kể (38,35%), đặc biệt tập trung ở nhóm người bệnh cao tuổi trên 70 tuổi và những người sống một mình. Thông qua mô hình hồi quy đa biến, công trình khẳng định vai trò then chốt của hoàn cảnh sống cùng gia đình và gánh nặng bệnh mạn tính phối hợp đối với hành vi duy trì thuốc. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị về mặt dữ liệu lâm sàng và phương pháp nghiên cứu cho sinh viên, cán bộ điều dưỡng trong việc xây dựng các can thiệp hỗ trợ tự quản lý bệnh mạn tính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TONG ỌƯAN TÀI LIỆU 1. Đôi nét về bệnh tàng huyết áp 1. Khái niệm vỉ bệnh tủiiỊỊ huyểt áp Huyết áp lã lực do mâu lưu thông tác động lèn thánh động mạch của cư thế. các mạch máu chinh trong cư thè Huyết áp được viết dưới dạng hai con số số dằn tiên (tàm thu) biếu thị áp suất trong mạch máu kill tun co bóp hoặc đập số thứ hai (tàm trưưng) biêu thị áp suất trong mạch khi tun nghi giũa cãc nhịp đập Theo tồ chức y tế thế giới (WHO) nám 2021 dịnh nghĩa THA được chân đoán nếu kill do huyết áp vào hai ngày khác nhau chi số huyết áp tàm thu Cua Ca hai ngáy là > 140 mmHg và hoặc huyết áp tâm trưưng cua Ca hai ngày là > 90 mmHg*.

Phân loại Có nlỉiều cách phàn loại lãng huyết áp. trẽn thục tổ cõ 2 cách phân loụi THA được dùng phố biển lã phân loại dựa trên nguyên nhàn tim được và phàn loại theo mirc chi sổ huyết ãp do dược Phàn loụi theo nguyên nhàn gồm THA vó cán hay nguyên phát (chiếm 95%). THA thứ phát lá THA cỏ nguyên nhãn (chiếm 5%)9 - THA tâm trưưng hoặc tâm thu dưn dộc - Phàn theo mức độ THA Theo WHO 2003 hoộc JNC VII, theo hội tun mạch học Việt Nam Hội tun mạch học châu Âu6 Bang ỉ. ỉ: Dịnh nghía và phân độ THA theo hột tim mạch hục chân An 201 s Phân loại HATT (mmHg) HATTr(mmHg) HA tốt ưu <120 <80 HA binh thưởng <130 <85 HA binh thường cao 130-139 S5-S9 THA dộ 1 (nhẹ) 140-159 90-99 THA dộ 2 (trung binh) 160-179 100-109 THA độ 3 (nặng) > ISO >110 THA tâm thu dưn dọc >140 <90 -•c .^H «4 ugc V Hl 4 Tiên tâng huyêt áp Kêt hụp ha binh thường vã binh thường cao nghĩa lả HATT tử 120 - 139 mmHg vã HATTr từ so - 89 mmHg /.

Các yểu tổ nguy cư THA: Yếu tố nguy co không thê thay dồi Tiền sư gia (linh cỏ người b| tâng huyết âp tuổi trên 65 vã các bệnh nen hiện cõ như bộnh đái tháo dưỡng hoặc bệnh thận Yếu tố nguy cư có thê thay đồi gầm che độ ủn uống không lảnh mạnh (tiêu thụ quá nhiều muối, chất bẽo bâo hòa và chất bẽo chuyển hóa. ân it trãi cây vã rau quá) sứ dụng thuốc lã vá rượu, thừa câu hoặc béo phi 1. Biển chúng cùa THAV" 9 THA dưực gọi lá "ké giết người thầm lặng”. Hầu het nhũng người bị tâng huyết áp không biết đền vẩn (lề nãy vi nó không có dẩu hiệu hoặc tnệu chúng cành bão s Khi cõ triệu chững thi cùng là lúc cõ biền chứng vã THA dà ỡ giai doạn muộn Biến chúng một phần do THA gãy ra, một phần THA thúc day xơ vữa dộng mạch vã cãc bệnh chuyền hõa phối họp thèm như dái tháo dường, rối loạn chuyển hõa lipid.

cuổi cũng dần tới tôn thương cơ quan đích. - Biến chứng nào Tai biến mạch mâu nào. thiếu mâu nào thoáng qua. bộnli náo do THA Khoang so S5% TBMMN lã nhồi máu nào.

khoang 15 20% là xuất huyết nào THA lã yếu tố nguy cơ chinh cua tai biến mạch máu nào Có sự tương quan giữa THA và tằn suất mắc mới tai biến mạch mail nào mối tương quan nãy tảng gắp 10 lằn ữ người dưới 45 tuổi Biến chúng tim Dày thắt trái suy tun loạn nhịp thiều máu cục bụ cơ tim Biển chúng mât Tốn thương dây mắt VỚI các múc dộ khác nhau dần den hậu quá lã rối loạn thị lục mù lõa - Bien chứng thận Tảng protein niệu. bệnh thận mạn tinh, suy thận - Biền chúng mạch máu Bệnh mạch máu ngoại VI. phình lóc tách dộng mạch vành chu. vìra xơ mạch TBMMN nhồi máu cơ tim 1.

Điều trị THA1-u a. Mục tiêu và nguyên tác diều trị -c «4 ugc V Hl 5 Mục tiêu đầu tiên Cua điều trị THA lã đưa huyết ãp (HA) xuống thấp hơn 140 90mmHg Nếu diều trị dược dung nạp tốt, nên dưa HA tâm thu xuống thấp hơn 130 mmHg (nhưng không cố dưa xuống dưới 120 mmHg) cho đa sồ người bệnh có 2 ngoại lệ lả người cao tuổi (> Ố5 tuỏi) vã người bệnh thận mạn. 2 nlióm đổi tượng này dưa HA tàm thu về khoáng 130-139 mmHg HA tâm trương dưới so mmHg lã mục tiêu điểu trị dược khuyển cáo cho tất cá người bệnh THA bắt kê lóng nguy co tun mạch hay bệnh kẽm theo Tâng huyết ãp là bệnh mạn tinh thưởng huyểt áp sẽ táng dằn dần theo tuổi nên cần theo dởi đều điều trị dúng vá du hãng ngày, điều trị lâu dái vã cần chinh liều thường kỳ Nên khơi trị huyết ãp sớm tích cục vá nhanh chỏng đạt huyết áp mục tiêu dê giam thiêu nguy cơ tôn thương cơ quan đích vã hạn chế cãc biến cồ tun mạch lâu dái Tuy nhiên không nên hạ huyết áp quá nhanh dê tránh các biền chúng thiếu máu ở cơ quan đích, trừ tinh huống cáp cứu THA thường đi thảnh chúm cũng VỚI cãc yếu tố nguy cơ tim mạch chinh khác do vậy cần sàng lọc kỳ. theo dòi phát hiện sớm kiểm soát dồng thời cãc yếu tố nguy cơ khác như rối loạn hpid máu dãi tháo dưỡng nhầm giam thiêu tôn thương co quan đích.

Neu cần dũng dồng thời > 2 loại thuốc đê đạt huyết ãp mục tiêu điều dầu tiên dùng cãc loại thuốc hạ áp phỗi hợp vớt liều cổ dinh dè lãng tuân thu diều trị Chú ỷ tuyên truyền về đích huyết ãp cần dạt. diễn tiến lảng dẩn cùa huyết ãp các biền cố cơ quan đích cần phòng, ngừa tầm quan trụng cùa việc kiêm soát tỗt huyết ãp vã cãc yểu tố nguy cơ tim mạch kém theo đê người bệnh tuân thú tốt việc thay dơi lol sổng kết hợp VÓI diều trị lâu dái bảng thuỗc hạ huyết áp trong dớ cần nhấn mạnh - Diều trị THA là diều trị suốt dôi. mục đích chinh lã phông bệnh (phỏng biến Cơ ớ cơ quan đích). - Triệu chứng cơ nâng Cua THA không phai lúc náo cùng gặp vã không tương xứng VỚI mức dộ nặng nhẹ cua THA -•c .^H «4 ugc V Hl 6 - Chi có thay đối tích cực lối sống kém theo tuân thu chật chè chế độ điều trị THA thích họp cùng với việc kiẻu soát tốt các yểu tố nguy cơ tim mạch mới giam được đáng kè các biến cổ cơ quan đích do THA - Huyct ãp vã càc yếu tổ nguy cơ tim mạch khác luôn tiến triền theo tuổi, vi thề cần theo dõi đều đặn định kỳ Việc dánh giá tiến triển Cua các yếu tố nguy cơ tim mạch kẽm theo cùng hết sức quan trọng de diều chinh lỗi sống vã ãp dụng cãc chế dộ điều trị kịp thời b.

Các biện pháp điều trị bao gồm dùng thuốc vá không dùng thuốc Điều trị táng huyết áp không dũng thuốc 15 Diêu trị không dũng thuốc là phương pháp diều trị kết hụp dũ có kẽm theo hay không kẽm theo dùng thuốc đê ngàn ngừa tiến triên Cua bệnh - Chế độ ản hợp lý • Giam àn mặn (<6 gram muỗi hay 23 gram natn mỗi ngây) Duy tri dầy du lượng kah (90 mmol ngãy). dặc biệt ơ người cõ dũng thuốc lợi tiêu dê điều trị THA Bao dam đầy du calcium vã magnesium • Tàng cưởng rau xanh hoa quá tươi giàu chầt xơ vả protein thực vật. • Hạn chề thức ản cõ nhieu cholesterol vã acid bẽo no - Tích cực giam cân (nếu thừa càn), duy tri cân nạng lý tướng với chi số khối cơ the BM1 từ 18.9 kg nr • Duy tri võng bụng dưới 90cm ư nam vã dưới SOcm ơ nừ. • Hạn che uống rượu bia sỗ lượng < 2 cốc chuãn ngây vả tống cộng không quá 14 cốc chuẩn tuần (nam) hoặc 9 cốc chuấn/tuần (nừ).

1 cốc chuãn chứa 13.6g ethanol tương dương với 335 ml bia (5%) hoặc 148 ml rượu vang (12%) hoặc 22 ml rượu mạnh (40%) Neu dùng quả nhiều rượu lãm tảng trờ khàng với thuốc diều trị THA Ngược lại nếu dùng rượu loại thích hợp (vang dó) thi cõ thế làm giam nguy cư bệnh mạch vánh (hiệu ứng ngược) • Ngừng hoán toàn việc hút thuốc lá hoặc thuốc lão (cõ hỗ trợ) - Tang cưởng hoạt dộng thê lực ơ mức độ thích hợp: tập thê dục, di bộ hoặc vặn dộng ớ mức dộ vừa. dều dặn khoang 30 60 phủt mồi ngây. -•c «4 ugc V Hl 7 - Tránh lo âu càng tháng thằn kinh. cằn thư giãn nghi ngơi hợp lỷ.

- Tránh bị lạnh đột ngột. - Các biện pháp tích cực thay đỏi lối sống này cùng chinh lã nhũng biện pháp dê phòng ngừa tàng huyết ãp ớ người trướng thánh luôn cần truyền thòng nâng cao nhận thức vá hiếu biết cùa người bệnh về THA cùng như các biền chúng và cãc yếu tổ nguy cơ tim mạch khác Diều trị tăng huyết áp báng thuốc Khi cãc biện pháp thay dõi lỗi sống kiểm soát không hiệu qua hoặc chưa dạt được huyết áp mục tiêu thi việc sư dụng thuốc hạ áp là cần thiết Có 5 nhỏm thuốc chinh diều trị THA gồm ức chề men chuyến (ƯC. chẹn thụ the angiotensin (CTTA). chẹn beta, chẹn calci vã lợi tiêu (thiazide và giống thiazide như indapanude) đều có hiệu qua hạ HA vã giam biến cố tun mạch 1.

Tuân sữ dụng thu thuốc vá các yếu tố liên quan 1. Tuồn thú sứ dụng thuốc Theo Tồ chúc Y tế Thế giới WHO 2001 sụ tuân thư được định nghĩa lã “múc độ má hành VI Cua một người ■ dùng thuốc thục hiện che dộ ân kiêng và hoặc thay đồi lỗi sống theo lởi khuyên cùa nhân viên y tế”14 Điều nãy dồng nghĩa VỚI việc khi bắt dầu điều trị băng thuốc hay không bằng thuốc cùng luôn cần thục hiện dấy du theo đơn thuốc vá khuyển cáo cùa NVYT Tuân thu điều trị kẽm dưục xác dinh là nguyên nhàn chinh Cưa sự thất bại trong kiêm soát THA9 về một bíio cão 2003.