phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục quốc phòng - an ninh cho sinh viên. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục quốc phòng - an ninh cho sinh viên Trƣờng Cao đẳng Bình Định. Chƣơng 3: Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục quốc phòng - an ninh cho sinh viên Trƣờng Cao đẳng Bình Định. e 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG - AN NINH CHO SINH VIÊN 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Ở nước ngoài Trên thế giới, nhiệm vụ phòng thủ đất nƣớc, xây dựng nền quốc phòng, giảng dạy GDQP-AN luôn đƣợc các nƣớc rất quan tâm nhƣ: Đối với Trung Quốc xác định vai trò của giáo dục quốc phòng là cơ sở để xây dựng và củng cố quốc phòng, là biện pháp quan trọng để tăng cƣờng sức mạnh dân tộc, nâng cao ý thức, trình độ quốc phòng toàn dân. Ở nƣớc Mỹ, GDQP là nội dung cốt lõi của giáo dục chủ nghĩa yêu nƣớc. Chỗ khác biệt của nƣớc Mỹ trong việc bồi dƣỡng tƣ tƣởng yêu nƣớc cho công dân, không tập trung chú ý vào khu vực cƣ trú và quốc dân, mà thiên về hệ thống tƣ tƣởng có liên quan mật thiết với đời sống xã hội.
Vì vậy, khái niệm mà họ sử dụng không phải là “Tổ quốc”, “cố hƣơng”, mà là “nƣớc Mỹ”, “lối sống Mỹ”. Từ năm 1958, Quốc hội Mỹ đã thông qua “Luật GDQP”, tuyên truyền trong công dân tƣ tƣởng "lợi ích quốc gia trên hết”, đƣa GDQP vào trong các loại giáo dục, rất nhiều khóa của trƣờng học đều kết hợp với GDQP. Ngày nay trƣớc tình hình mới, đối mặt với tình hình đa cực hóa thế giới, toàn cầu hóa kinh tế, mạng hóa thông tin, Mỹ càng coi trọng phổ cập tƣ tƣởng GDQP mang màu sắc riêng của Mỹ. Nƣớc cộng hòa Cu Ba xác định: “Giáo dục lòng yêu nƣớc và tinh thần quốc tế đƣợc coi là một phần của công tác huấn luyện công dân cho quốc phòng và các hoạt động này đƣợc thực hiện từ thời bình.
Ủy ban liên nghị viện các nƣớc cộng hòa Belarus, cộng hòa Kazakhstan, cộng hòa Kyrgyzstan và Liên bang Nga quy định: “Lĩnh vực e 7 giáo dục quân sự là một trong những lĩnh vực giáo dục đƣợc ƣu tiên” (Điều 1 Luật mẫu về giáo dục quân sự) Ở nƣớc Pháp xác định: Việc giảng dạy quốc phòng nhằm mục đích để chuẩn bị những ngƣời trẻ xem xét nghiêm túc việc phòng thủ và an ninh của nƣớc Pháp. Qua đó chứng tỏ công tác GDQP-AN và quản lý hoạt động GDQP-AN ở hầu hết các quốc gia đều đƣợc quan tâm, đƣợc nghiên cứu sâu sắc,… 1. Ở trong nước Việt Nam, xuất phát từ điều kiện đặc thù của dân tộc là thƣờng xuyên phải đấu tranh chống lại các thế lực xâm lƣợc có tiềm lực kinh tế, quân sự lớn mạnh hơn, nên các chính quyền nhà nƣớc phong kiến Việt Nam rất coi trọng việc giáo dục kiến thức quốc phòng cho toàn dân, vì thế việc quản lý hoạt động GDQP đƣợc coi trọng ngay từ thời đó. Các triều đại phong kiến Việt Nam chú trọng quản lý hoạt động GDQP giáo dục ý thức về nhiệm vụ giữ nƣớc cho toàn dân và các quan lại, khơi dậy tinh thần cảnh giác để phòng chống giặc ngoại xâm.
Những nhà chính trị, quân sự lớn nhƣ Trần Quốc Tuấn, Lý Thƣờng Kiệt, Nguyễn Trãi luôn yêu cầu cần phải tăng cƣờng quản lý hoạt động GDQP chặt chẽ, nghiêm túc, để làm cho mọi ngƣời hiểu rằng, công cuộc phòng thủ đất nƣớc của dân tộc là công cuộc chính nghĩa, vì lợi ích muôn đời của muôn dân Việt Nam. Vì vậy, phải tập hợp phải huy động sức mạnh của cả nƣớc; trách nhiệm quản lý hoạt động GDQP là của chính quyền các cấp. Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nƣớc Việt Nam Dân chủ cộng hòa ra đời, do yêu cầu nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng, Nhà nƣớc ta đã luôn nhất quán thực hiện quan điểm, đƣờng lối GDQP-AN, coi đó là một trong những nhiệm vụ trọng yếu của cách mạng nhất là từ cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cho đến nay. Những tƣ tƣởng về giáo dục, e 8 quan điểm chỉ đạo, quản lý hoạt động GDQP-AN thƣờng xuyên đƣợc quán triệt, bổ sung, phát triển cho phù hợp với thực tiễn.
Từ Đại hội VI của Đảng đến nay, tƣ duy lý luận của Đảng ta về GDQP-AN ngày càng phát triển và hoàn thiện, đặc biệt, hiện nay công tác GDQP-AN đƣợc áp dụng cho toàn dân (trƣớc kia cơ bản chỉ áp dụng cho đối tƣợng HS, SV trong các nhà trƣờng phổ thông cao đẳng và đại học). Nhằm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nƣớc, năm 1991 chƣơng trình huấn luyện quân sự phổ thông đƣợc đổi thành chƣơng trình môn học GDQP với mục tiêu rõ ràng, toàn diện và phù hợp. Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ƣơng lần thứ 3 khóa VII xác định: phải tăng cƣờng công tác GDQP cho toàn dân, trƣớc hết là đối với cán bộ các cấp, các ngành của Đảng, Nhà nƣớc, thế hệ trẻ. Thực hiện Chỉ thị số 62 - CTT/TW, ngày 1/5/2001 của Bộ Chính trị Chính phủ ban hành các nghị định, đó là: Nghị định số l5/2001/NĐ/CP và Nghị định 116/2007/NĐ- CP về GDQP-AN, trong đó xác định rõ đối đƣợng, nội dung thời gian chỉ đạo quản lý hoạt động GDQP-AN… đó là sự phát triển mới rất quan trọng trong tƣ duy lý luận của Đảng ta về giáo dục và quản lý hoạt động GDQP-AN trong thời kỳ mới.
Ngày 16 tháng 6 năm 2005, Quốc hội đã thông qua Luật Quốc phòng, trong Luật chỉ rõ: “GDQP là môn học chính khóa trong nhà trƣờng từ trung học phổ thông trở lên…“GDQP-AN cho SV trong các trƣờng đại học cao đẳng là một vấn đề rất quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay. Dƣới sự chỉ đạo của Hội đồng GDQP-AN Trung ƣơng, các bộ, ngành địa phƣơng đã xây dựng nhiều mô hình GDQP-AN cho HSSV, các trung tâm GDQP-AN đƣợc hình thành ngày càng phát triển mạnh. Trong những năm qua cũng có một số hội thảo khoa học nghiên cứu về quản lý GDQP-AN đặc biệt là Hội thảo: "Những giải pháp nâng cao chất e 9 lƣợng môn học GDQP-AN của Trung tâm Giáo dục Quốc phòng - An ninh Hà Nội 1". Đồng thời cũng đã có một số đề tài, luận văn, luận án nghiên cứu về vấn đề này, tiêu biểu nhƣ: Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục "Kiện toàn tổ chức biên chế cán bộ quản lý, giảng viên giáo dục Quốc phòng ngành giáo dục & đào tạo" của Hà Văn Công (năm 2004); Đề tài “Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao kết quả giáo dục Quốc phòng cho HSSV tại các trung tâm giáo dục quốc phòng” của Hoàng Văn Tòng (năm 2007); Đề tài cấp Bộ Quốc phòng: "Nghiên cứu nâng cao chất lƣợng bồi dƣỡng kiến thức Quốc phòng - An ninh cho cán bộ chủ chốt các cấp trong tình hình mới" của nhóm các tác giả thuộc Học viện Quốc phòng nghiên cứu (năm 2008); Bài viết “Giải pháp nâng cao chất lƣợng bồi dƣỡng kiến thức Quốc phòng - An ninh cho cán bộ chủ chốt của Đảng và Nhà nƣớc", của PGS.TS Nguyễn Giang Nam đăng trên Tạp chí Nghệ thuật quân sự Việt Nam năm 2010….
Đi sâu nghiên cứu GDQP-AN trong các trƣờng đại học, cao đẳng ở nƣớc ta hiện nay, tác giả Nguyễn Minh Hiền có bài viết “ Giáo dục quốc phòng - an ninh cho học sinh, sinh viên - Một nội dung quan trọng của giáo dục, đào tạo trong thời kỳ mới”. Năm 2006, tập thể tác giả Lê Văn Yên, Nguyễn Tế Nhị, Nguyễn Thế Vỵ đã sƣu tầm, biên tập cuốn sách “Tăng cƣờng công tác giáo dục quốc phòng - an ninh trong giai đoạn hiện nay”. Năm 2013, khi nghiên cứu về các giải pháp nâng cao chất lƣợng GDQP-AN cho HSSV hiện nay, tác giả Nguyễn Thiện Minh có bài viết “Đẩy mạnh công tác giáo dục quốc phòng - an ninh cho học sinh, sinh viên trong e 10 tình hình mới”. Năm 2015, tác giả Trần Danh Lực có bài viết “Giải pháp nâng cao chất lƣợng giáo dục quốc phòng - an ninh cho sinh viên ở Đại học Quốc gia Hà Nội”… Nhìn chung, các công trình này đều khẳng định GDQP-AN thuộc nội dung của nền giáo dục quốc gia, là nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, có ý nghĩa quan trọng trong chiến lƣợc đào tạo con ngƣời mới xã hội chủ nghĩa.
Một số bài viết đã khái quát đƣợc thực trạng và chất lƣợng GDQP-AN hiện nay, trên cơ sở đó, chỉ ra đƣợc những phƣơng hƣớng, giải pháp, yêu cầu để nâng cao chất lƣợng GDQP-AN cho từng đối tƣợng, ở từng phạm vi nhất định. Kế thừa những kinh nghiệm, kiến thức, nội dung khoa học,…. từ các đề tài trên, chúng tôi mạnh dạng nghiên cứu nội dung ” Quản lý hoạt động Giáo dục Quốc phòng - An ninh cho sinh viên Trường Cao đẳng Bình Định” làm vấn đề nghiên cứu với mong muốn khắc phục đƣợc những vấn đề bất cập trong thực tiễn quản lý, qua đó hoàn thiện đƣợc các biện pháp nhằm nâng cao hơn nữa chất lƣợng, hiệu quả việc quản lý hoạt động GDQP-AN cho SV của nhà Trƣờng. Các khái niệm chính của đề tài 1.
Quản lý giáo dục 1. Quản lý Quản lý là một chức năng lao động xã hội đƣợc bắt nguồn từ tính chất xã hội của lao động, nó ra đời khi xã hội cần có sự chỉ huy, điều hành, phân công, hợp tác, kiểm tra, chỉnh lý…Trong lao động tập thể trên một quy mô nào đó để đạt năng suất cao hơn, hiệu quả tốt hơn thì phụ thuộc rất lớn vào vai trò của ngƣời đứng đầu một tổ chức. Nhƣ vậy, quản lý là một phạm trù tồn tại khách quan và là một tất yếu lịch sử. Thực tế đã chứng minh rằng, loài ngƣời e 11 đã trải qua nhiều hình thái phát triển xã hội khác nhau nên cũng đã trải qua nhiều hình thức quản lý khác nhau.
Các triết gia, các nhà chính trị từ cổ đại đến nay đều rất coi trọng vai trò của quản lý trong sự tồn tại, ổn định và phát triển xã hội. Ngày nay, thuật ngữ quản lý đã trở nên phổ biến, nhƣng chƣa có một định nghĩa thống nhất. Khái niệm quản lý đƣợc tiếp cận với nhiều góc độ khác nhau. Chính từ sự đa dạng về cách tiếp cận dẫn đến sự phong phú về các quan niệm quản lý.