Luận văn thạc sĩ vnu ued biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng ở trường trung học phổ thông dân tộc nội trú tỉnh lạng sơn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng ở trường trung học phổ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Thanh Tịnh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Viết Nhụ
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng ở trường trung học phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 0.5. Giả thuyết khoa học
• 0.6. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG Ở TRƯỜNG THPT
• 1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Các khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.3. Quản lý giáo dục. Quản lý nhà trường THPT và Quản lý hoạt động dạy học
• 1.4. Hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông
• 1.5. Quá trình dạy học
• 1.6. Hoạt động dạy học
• 1.7. Quy trình dạy học
• 1.8. Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông
• 1.9. Khái niệm Chuẩn kiến thức, kỹ năng trong dạy học ở trường phổ thông
• 1.10. Khái niệm chuẩn; Chuẩn kiến thức, kỹ năng trong dạy học
• 1.11. Dạy học theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng
• 1.12. Quản lý hoạt động dạy học theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng
• 1.13. Vị trí, chức năng, đặc điểm, nhiệm vụ của trường trung học phổ thông Dân tộc nội trú
• 1.14. Đội ngũ giáo viên, nhân viên phục vụ
• 1.15. Đặc điểm học sinh
• 1.16. Đặc điểm hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trường phổ thông Dân tộc nội trú
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG Ở TRƯỜNG THPT DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH LẠNG SƠN
• 2.1. Đặc điểm, tình hình trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn
• 2.2. Những điều kiện kinh tế-xã hội tác động đến sự phát triển của Nhà trường
• 2.3. Vài nét về quá trình hình thành, phát triển của trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn
• 2.4. Cơ cấu tổ chức và bộ máy quản lý của Nhà trường
• 2.5. Thực trạng đội ngũ giáo viên
• 2.6. Đặc điểm học sinh trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn
• 2.7. Điều kiện cơ sở vật chất của Nhà trường
• 2.8. Thực trạng dạy học theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng ở trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn
• 2.9. Thực trạng nhận thức của cán bộ, giáo viên về dạy học theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng
• 2.10. Thực trạng thực hiện quy trình dạy học
• 2.11. Thực trạng hoạt động dạy và học; kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng
• 2.12. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng ở trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn
• 2.13. Công tác bồi dưỡng giáo viên dạy học theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng
• 2.14. Quản lý hoạt động dạy của giáo viên theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng
• 2.15. Quản lý hoạt động học của học sinh theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng
• 2.16. Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng
• 2.17. Đánh giá chung về hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG Ở TRƯỜNG THPT DÂN TỘC NỘI TRÚ TỈNH LẠNG SƠN
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.3. Nguyên tắc đảm tính thiết thực và khả thi
• 3.4. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.5. Các biện pháp đề xuất
• 3.5.1. Biện pháp 1: Tập huấn, bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên về nhận thức và năng lực dạy học theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng
• 3.5.2. Biện pháp 2: Đổi mới công tác xây dựng KHDH của GV theo hướng thiết kế và thực thi quy trình dạy học
• 3.5.3. Biện pháp 3: Tổ chức, chỉ đạo dạy học theo hướng tăng thời lượng học tập và phân hóa đối tượng, GV hướng dẫn HS học tập hiệu quả
• 3.5.4. Biện pháp 4: Căn cứ Chuẩn kiến thức, kỹ năng để kiểm tra, đánh giá hoạt động dạy của giáo viên; kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS
• 3.5.5. Biện pháp 5: Tham mưu, đề xuất với cơ quan quản lý cấp trên về cơ chế tuyển dụng, chế độ ưu đãi giáo viên và học sinh, quy chế tuyển sinh vào trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn
• 3.6. Mối quan hệ giữa các biện pháp đã đề xuất
• 3.7. Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức tại trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn

Quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn. Việc áp dụng các chuẩn kiến thức, kỹ năng trong dạy học không chỉ giúp giáo viên có định hướng rõ ràng trong quá trình giảng dạy mà còn đảm bảo học sinh tiếp cận được những kiến thức cần thiết. Trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn, với đặc thù là trường chuyên biệt, cần có những biện pháp quản lý phù hợp để thực hiện hiệu quả công tác này.

1.1. Khái niệm quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức

Quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức là quá trình tổ chức, điều hành các hoạt động dạy học nhằm đảm bảo học sinh đạt được các chuẩn kiến thức, kỹ năng đã được quy định. Điều này bao gồm việc xây dựng kế hoạch dạy học, lựa chọn phương pháp giảng dạy phù hợp và đánh giá kết quả học tập của học sinh.

1.2. Vai trò của chuẩn kiến thức trong giáo dục

Chuẩn kiến thức đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nội dung giảng dạy và đánh giá kết quả học tập. Nó giúp giáo viên có cơ sở để thiết kế bài giảng và kiểm tra, đánh giá học sinh một cách khách quan và công bằng.

II. Những thách thức trong quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức tại trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn

Mặc dù đã có những nỗ lực trong việc quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức, nhưng trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những khó khăn này có thể đến từ việc thiếu hụt nguồn lực, sự chưa đồng bộ trong việc áp dụng các chuẩn kiến thức, và sự khác biệt trong nhận thức của giáo viên về vai trò của chuẩn kiến thức trong dạy học.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều trường hợp, cơ sở vật chất không đáp ứng đủ yêu cầu cho việc dạy học theo chuẩn kiến thức. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tổ chức các hoạt động học tập hiệu quả và sáng tạo.

2.2. Sự chưa đồng bộ trong áp dụng chuẩn kiến thức

Việc áp dụng chuẩn kiến thức còn gặp khó khăn do sự khác biệt trong cách hiểu và thực hiện giữa các giáo viên. Điều này dẫn đến tình trạng không đồng nhất trong chất lượng dạy học.

III. Phương pháp quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức hiệu quả tại trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn

Để nâng cao chất lượng dạy học theo chuẩn kiến thức, trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp giáo viên có thể thực hiện tốt nhiệm vụ giảng dạy mà còn tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện.

3.1. Tập huấn và bồi dưỡng giáo viên

Tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng cho giáo viên về nhận thức và năng lực dạy học theo chuẩn kiến thức là rất cần thiết. Điều này giúp giáo viên nắm vững các yêu cầu và phương pháp dạy học hiện đại.

3.2. Xây dựng kế hoạch dạy học linh hoạt

Kế hoạch dạy học cần được xây dựng linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của học sinh và điều kiện thực tế của trường. Việc này giúp giáo viên có thể điều chỉnh nội dung và phương pháp dạy học một cách hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức

Việc áp dụng các biện pháp quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức tại trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ đạt được kiến thức mà còn phát triển kỹ năng tư duy, sáng tạo. Các kết quả này cần được ghi nhận và tiếp tục phát huy.

4.1. Kết quả học tập của học sinh

Kết quả học tập của học sinh đã có sự cải thiện rõ rệt sau khi áp dụng các biện pháp quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức. Nhiều học sinh đã đạt thành tích cao trong các kỳ thi.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và học sinh

Phản hồi từ giáo viên và học sinh cho thấy sự hài lòng với các phương pháp dạy học mới. Điều này cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục duy trì và phát triển các biện pháp này.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức

Quản lý dạy học theo chuẩn kiến thức tại trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn cần được tiếp tục cải tiến và phát triển. Các biện pháp quản lý cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của học sinh. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và đảm bảo sự công bằng trong tiếp cận kiến thức.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trường cần xây dựng các kế hoạch dài hạn nhằm nâng cao chất lượng dạy học theo chuẩn kiến thức, đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh phát triển.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức giáo dục

Hợp tác với các tổ chức giáo dục trong và ngoài nước sẽ giúp trường THPT Dân tộc nội trú Lạng Sơn tiếp cận được nhiều phương pháp giảng dạy tiên tiến và nâng cao chất lượng giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình Giáo dục phổ thông cấp Trung học phổ thông được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT đã đánh dấu bước chuyển biến quan trọng khi lần đầu tiên đưa Chuẩn kiến thức, kỹ năng vào cấu trúc chương trình quốc gia. Đây là cơ sở pháp lý bắt buộc nhằm đảm bảo việc giảng dạy, kiểm tra và đánh giá học sinh đạt các yêu cầu cơ bản, tối thiểu trên toàn bộ hệ thống giáo dục cả nước. Tuy nhiên, tại các trường chuyên biệt miền núi, việc áp dụng chuẩn còn gặp nhiều trở ngại do điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc thù nhận thức của học sinh dân tộc thiểu số.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài là giải quyết sự lúng túng, thiếu đồng bộ của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên trong việc chuyển tải chuẩn vào từng tiết dạy thực tế, khắc phục triệt để tình trạng dạy học quá tải hoặc non tải. Mục tiêu cụ thể là phân tích sâu sắc cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng quản lý chuyên môn, từ đó đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý mang tính đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng dạy học theo chuẩn tại Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn.

Nghiên cứu được triển khai trong phạm vi thời gian 3 năm học liên tiếp từ năm 2007-2008 đến năm 2010-2011, bao quát toàn diện quy mô 378 học sinh và toàn bộ 38 cán bộ, giáo viên thuộc 4 tổ chuyên môn của nhà trường. Ý nghĩa thực tiễn của luận văn được lượng hóa rõ nét qua mục tiêu nâng tỷ lệ giáo viên thực hiện đầy đủ quy trình dạy học từ mức 15,8% lên trên 90%, kiểm soát mức chênh lệch chất lượng đầu vào với 77,3% học sinh có điểm dưới trung bình, đồng thời định hình mô hình quản lý chuyên môn chuẩn hóa cho các trường trung học phổ thông dân tộc nội trú khu vực miền núi phía Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị chức năng kinh điển của Henry Fayol, bao gồm 4 chức năng cốt lõi vận hành khép kín: Lập kế hoạch, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra - Đánh giá. Mô hình này được tích hợp với lý thuyết quản lý theo mục tiêu (MBO) và khung lý thuyết quản lý nhà trường phổ thông của Giáo sư Trần Khánh Đức, đặt quá trình dạy và học vào vị trí trung tâm của mọi nguồn lực tổ chức, nhân sự, tài chính và cơ sở vật chất. Đồng thời, đề tài tiếp cận lý thuyết hoạt động sư phạm của Giáo sư Phạm Viết Vượng, khẳng định bản chất của dạy học là quá trình nhận thức độc đáo dưới sự tương tác cộng tác hữu cơ giữa hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò.

Hệ thống khái niệm công cụ của luận văn được xác định rõ ràng:

• Quản lý giáo dục: Hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm đưa hoạt động sư phạm đạt tới kết quả mong muốn tối ưu.
• Quản lý hoạt động dạy học: Sự tác động có định hướng của hiệu trưởng lên hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh thông qua chu trình quản lý chuyên môn.
• Chuẩn kiến thức, kỹ năng: Các yêu cầu cơ bản, tối thiểu về tri thức và kỹ năng mà học sinh bắt buộc phải và có thể đạt được sau mỗi đơn vị bài học, môn học và cấp học, phân cấp theo 3 mức độ nhận thức: Biết, Hiểu và Vận dụng.
• Trường THPT Dân tộc nội trú: Loại hình trường chuyên biệt thuộc hệ thống giáo dục quốc dân theo quy định tại Điều 61 Luật Giáo dục năm 2005 và Quy chế tổ chức ban hành kèm theo Quyết định số 49/2008/QĐ-BGDĐT, thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, giáo dục con em đồng bào thiểu số nhằm tạo nguồn cán bộ cho địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

• Cỡ mẫu và đối tượng khảo sát: Toàn bộ 38 giáo viên trực tiếp đứng lớp và 4 cán bộ quản lý thuộc Ban Giám hiệu Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn trong năm học 2010-2011.
• Phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn thể (census sampling) đối với toàn thể 38 giáo viên của trường nhằm loại bỏ hoàn toàn sai số chọn mẫu, kết hợp khảo sát có chủ đích đối với 100% cán bộ lãnh đạo quản lý chuyên môn.
• Nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ 147 biên bản thanh tra giờ dạy, hồ sơ học bạ của 378 học sinh, điểm thi tuyển sinh đầu vào trong 4 năm học; dữ liệu sơ cấp thu thập qua 42 phiếu hỏi khảo sát nhận thức và thực thi quy trình dạy học.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích tỷ lệ phần trăm và so sánh định lượng kết hợp phỏng vấn sâu sư phạm. Việc kết hợp này giúp lượng hóa chính xác các lỗ hổng trong quy trình lập kế hoạch bài dạy, đồng thời làm rõ căn nguyên tâm lý và rào cản thích ứng của giáo viên trước việc đổi mới chương trình.
• Timeline nghiên cứu: Quá trình điều tra thực địa, trích xuất dữ liệu lưu trữ và xử lý số liệu thống kê được tiến hành chặt chẽ từ tháng 9 năm 2008 đến tháng 5 năm 2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, mức độ nhận thức về tầm quan trọng của chuẩn đạt tỷ lệ rất cao nhưng chưa đi đôi với hành vi sư phạm thực tế. Cụ thể, 100% cán bộ quản lý (4/4 người) và 86,8% giáo viên (33/38 người) khẳng định việc dạy học theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng có tác dụng rất lớn đến nâng cao chất lượng giáo dục. Dù vậy, khi thực hiện soạn giảng, nhiều giáo viên vẫn sao chép cơ học mục tiêu từ sách hướng dẫn mà không lượng hóa thành hành vi đầu ra cụ thể của học sinh.

Thứ hai, thực trạng thực thi quy trình dạy học 3 giai đoạn (Chuẩn bị - Thực thi - Đánh giá cải tiến) bộc lộ nhiều lỗ hổng nghiêm trọng. Khảo sát hồ sơ chuyên môn cho thấy chỉ có 15,8% giáo viên (6/38 người) thực hiện đầy đủ các bước trong quy trình chuẩn. Có tới 84,2% giáo viên (32/38 người) thực hiện chưa đầy đủ, trong đó bỏ qua khâu phân tích nhu cầu năng lực học sinh đầu năm và hoàn toàn thiếu vắng sổ tay ghi chép kế hoạch cải tiến sau từng tiết dạy.

Thứ ba, sự phân hóa mạnh mẽ về độ tuổi và năng lực công nghệ thông tin trong đội ngũ giáo viên tạo nên sự khập khiễng trong phương pháp giảng dạy. Cơ cấu độ tuổi cho thấy nhóm giáo viên trẻ dưới 30 tuổi chiếm tỷ lệ áp đảo 47% (11 giáo viên từ 21-25 tuổi chiếm 29%), sở hữu kỹ năng tin học tốt nhưng thiếu kinh nghiệm sư phạm và có xu hướng dạy ôm đồm, quá tải nội dung sách giáo khoa. Ngược lại, 26% giáo viên trên 45 tuổi (10 người) lại rất ngại đổi mới, chưa sử dụng thành thạo máy tính và không khai thác được tài nguyên Internet phục vụ bài giảng.

Thứ tư, chất lượng đầu vào của học sinh rất thấp và phân hóa sâu sắc giữa các môn học. Thống kê điểm tuyển sinh đầu cấp cho thấy tỷ lệ học sinh đạt điểm bình quân dưới 5 điểm/môn dao động từ 31% đến đỉnh điểm 77,3%. Đặc biệt, năm học 2010-2011 có 80% học sinh là nữ (303/378 học sinh), 6,6% học sinh mồ côi (25 em) và phần lớn học sinh người Tày, Nùng gặp rào cản lớn về ngôn ngữ phổ thông cũng như tư duy trừu tượng đối với các môn khoa học tự nhiên và Ngoại ngữ.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực trạng nêu trên có thể được hệ thống hóa rõ ràng thông qua bảng tổng hợp kết quả thanh tra 147 giờ dạy (gồm 57 tiết Giỏi chiếm 38,8%, 82 tiết Khá chiếm 55,8% và 8 tiết Trung bình chiếm 5,4%) kết hợp biểu đồ phân bố điểm thi tuyển sinh đầu vào giai đoạn 2007-2011. Dữ liệu chứng minh rằng nguyên nhân của tình trạng dạy học chưa bám sát chuẩn bắt nguồn từ việc thiếu quyền tự chủ nhân sự của nhà trường, dẫn đến tình trạng mất cân đối giáo viên bộ môn (thiếu giáo viên chuyên trách Công nghệ, Giáo dục quốc phòng buộc phải phân công dạy chéo môn).

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu quản lý giáo dục vùng khó khăn của tác giả Nguyễn Thế Bình tại huyện Lục Yên (Yên Bái) hay tác giả Nguyễn Duy Thịnh tại huyện Nam Lương Sơn (Hòa Bình), kết quả nghiên cứu tại Lạng Sơn khẳng định một đặc thù mang tính quyết định: Quản lý dạy học trường nội trú không thể tách rời việc quản lý thời lượng tự học buổi tối. Học sinh nội trú phụ thuộc 100% vào sự định hướng của thầy cô tại trường. Do đó, nếu giáo viên không nắm vững chuẩn kiến thức để hướng dẫn phương pháp tự học và phân hóa đối tượng, học sinh sẽ nhanh chóng rơi vào trạng thái thụ động, tự ti và hổng kiến thức căn bản.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các tồn tại trên, luận văn đề xuất hệ thống 5 biện pháp quản lý đồng bộ với lộ trình rõ ràng:

1. Tập huấn và bồi dưỡng chuyên sâu năng lực thiết kế bài dạy theo chuẩn: Ban Giám hiệu chủ trì tổ chức các chuyên đề bồi dưỡng nghiệp vụ vào tháng 8 hàng năm trước thềm năm học mới. Mục tiêu đạt 100% trong số 38 giáo viên biết cách mô tả mục tiêu bài học thành kết quả đầu ra cụ thể theo 3 cấp độ (Biết, Hiểu, Vận dụng), loại bỏ hoàn toàn lối soạn giáo án hình thức, sao chép nguyên văn sách giáo khoa.

2. Đổi mới công tác lập kế hoạch dạy học cá nhân theo quy trình 3 giai đoạn: Phó Hiệu trưởng chuyên môn cùng các Tổ trưởng chuyên môn chỉ đạo giáo viên thực hiện phân tích chất lượng đầu vào của 100% học sinh khối 10 ngay trong tháng 9. Nâng tỷ lệ giáo viên thực hiện chuẩn hóa quy trình dạy học từ 15,8% lên tối thiểu 90% sau 2 học kỳ triển khai, có sổ theo dõi cải tiến chất lượng định kỳ hàng tháng.

3. Tổ chức dạy học phân hóa và tăng cường hướng dẫn tự học nội trú: Giáo viên bộ môn phối hợp cùng giáo viên quản nhiệm xây dựng lịch phụ đạo 2-3 giờ tự học mỗi tối cho học sinh yếu kém. Đích đến là giảm tỷ lệ học lực yếu kém của toàn trường xuống dưới 2% sau 1 năm học, phát huy tối đa lợi thế học tập tập trung 2 buổi/ngày theo Quy chế 49/2008/QĐ-BGDĐT.

4. Chuẩn hóa công tác kiểm tra, đánh giá bám sát ma trận chuẩn kiến thức: Các tổ chuyên môn xây dựng ngân hàng đề kiểm tra định kỳ 15 phút, 45 phút và học kỳ dựa trên ma trận phân bổ chuẩn nhận thức theo Quy chế số 40/2006/QĐ-BGDĐT. Hoàn thiện 100% ngân hàng đề môn học trong thời hạn 6 tháng, đảm bảo đánh giá chính xác, khách quan năng lực học sinh, chấm dứt bệnh thành tích.

5. Tham mưu cơ chế tuyển sinh, tuyển dụng và chế độ chính sách: Ban Giám hiệu gửi văn bản tham mưu trực tiếp lên Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn và Ủy ban nhân dân tỉnh nhằm thiết lập điểm sàn tuyển sinh đầu vào thực chất, trao quyền tự chủ ký hợp đồng giáo viên giỏi, đồng thời nâng mức học bổng và tiền ăn cho học sinh (khắc phục mức ăn eo hẹp 19.500 đồng/ngày tại thời điểm nghiên cứu).

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Giám hiệu các trường Phổ thông Dân tộc nội trú: Khai thác quy trình quản lý hoạt động dạy học 3 giai đoạn và bộ công cụ kiểm tra hồ sơ chuyên môn để quản lý hiệu quả định mức 15 tiết dạy/tuần của giáo viên cùng nề nếp tự học nội trú của học sinh.
• Giáo viên trực tiếp giảng dạy tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số: Nắm bắt phương pháp chuyển hóa Chuẩn kiến thức, kỹ năng thành các hoạt động học tập trực quan, sinh động, phù hợp với đặc thù tâm lý e dè, ngại tư duy trừu tượng của học sinh miền núi.
• Cán bộ quản lý phòng Giáo dục Trung học thuộc các Sở GD&ĐT miền núi: Ứng dụng các phân tích thực chứng về định mức biên chế theo Thông tư số 59/2008/TT-BGDĐT và cơ chế tuyển sinh đầu cấp để hoạch định chính sách phân bổ nguồn lực giáo dục dân tộc phù hợp.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng luận văn như một công trình tham khảo mẫu mực về phương pháp nghiên cứu tình huống điển hình (case study), với hệ thống số liệu thực nghiệm dày dặn và khung lý thuyết quản lý MBO chặt chẽ.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng khác biệt như thế nào so với việc bám sát nội dung Sách giáo khoa? Chuẩn kiến thức, kỹ năng theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT là yêu cầu cốt lõi, tối thiểu mà học sinh bắt buộc phải đạt được, phân cấp rõ theo 3 mức độ nhận thức (Biết, Hiểu, Vận dụng). Sách giáo khoa chỉ là tài liệu tham khảo cụ thể hóa chuẩn. Giáo viên cần chủ động tinh giản các chi tiết rườm rà trong sách để tránh gây quá tải cho học sinh.

Vì sao có tới 84,2% giáo viên tại trường khảo sát thực hiện chưa đầy đủ quy trình dạy học? Khảo sát thực tế chỉ ra 47% giáo viên có tuổi đời dưới 30, chưa tích lũy đủ kinh nghiệm điều tra tâm lý và phân tích nhu cầu học sinh đầu cấp. Đa phần giáo viên chỉ tiến hành khảo sát ở 3 môn chính (Toán, Văn, Ngoại ngữ) và xem nhẹ việc ghi chép nhật ký sư phạm để cải tiến bài giảng cho các năm học tiếp theo.

Quản lý dạy học tại trường THPT Dân tộc nội trú có điểm gì khác biệt lớn nhất so với trường THPT thông thường? Theo Quy chế số 49/2008/QĐ-BGDĐT, trường nội trú tổ chức học 2 buổi/ngày và quản lý trọn vẹn đời sống sinh hoạt của học sinh. Định mức tiết dạy của giáo viên là 15 tiết/tuần (thấp hơn 2 tiết so với trường thường), nhưng người thầy phải đảm nhiệm thêm trách nhiệm quản lý giờ tự học ban đêm, phụ đạo học sinh yếu kém và am hiểu phong tục văn hóa bản địa.

Làm thế nào để khắc phục tình trạng điểm tuyển sinh đầu vào quá thấp của học sinh dân tộc nội trú? Luận văn đề xuất giải pháp sàng lọc năng lực bằng bài kiểm tra khảo sát toàn diện ngay tuần đầu nhập học, phân hóa đối tượng để bố trí lớp học phù hợp. Đồng thời, nhà trường cần kiến nghị Sở Giáo dục và Đào tạo áp dụng điểm sàn thực chất, chấm dứt việc tuyển thẳng thiếu kiểm định chất lượng giữa các huyện vùng sâu.

Công tác kiểm tra, đánh giá giáo viên cần đổi mới ra sao để thúc đẩy dạy học theo chuẩn? Ban Giám hiệu cần chuyển từ hình thức kiểm tra hồ sơ sổ sách đối phó sang đánh giá hiệu quả giờ dạy qua mức độ tích cực của học sinh. Kiểm tra giáo án phải căn cứ vào mục tiêu đầu ra hành vi, đối chiếu với 147 giờ thanh tra mẫu để tư vấn phương pháp, giúp giáo viên tự tin thoát ly sự lệ thuộc máy móc vào sách giáo khoa.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa xuất sắc cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng trong môi trường giáo dục chuyên biệt cấp trung học phổ thông.
• Phản ánh chân thực bức tranh thực trạng tại Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn với 84,2% giáo viên chưa thực hiện trọn vẹn quy trình dạy học chuẩn và 47% nhân sự trẻ cần được bồi dưỡng nâng cao tay nghề.
• Nhận diện chính xác rào cản chất lượng đầu vào với tỷ lệ học sinh đạt điểm dưới trung bình lên tới 77,3% và 80% học sinh là nữ sinh dân tộc thiểu số mang tâm lý tự ti, mặc cảm.
• Đề xuất đồng bộ 5 biện pháp quản lý có cơ sở khoa học và tính khả thi cao, bao quát từ bồi dưỡng nhận thức, đổi mới kế hoạch, phân hóa dạy học đến cải tiến kiểm tra đánh giá và hoàn thiện chính sách.
• Khảo sát thực nghiệm khẳng định 100% cán bộ và giáo viên đánh giá các biện pháp đề xuất đều mang tính cấp thiết và hoàn toàn khả thi trong thực tiễn giáo dục miền núi.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là xây dựng thành công quy trình quản lý chuyên môn 3 giai đoạn gắn liền với đặc thù trường nội trú, tạo tiền đề vững chắc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho tỉnh Lạng Sơn. Lộ trình tiếp theo đòi hỏi nhà trường áp dụng thử nghiệm khung đánh giá kế hoạch dạy học ngay trong học kỳ 1 và chuẩn hóa ngân hàng đề thi trong học kỳ 2. Các nhà quản lý giáo dục và quý thầy cô quan tâm có thể khai thác trực tiếp luận văn này để làm tài liệu tham khảo giá trị cho công tác đổi mới phương pháp giảng dạy tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của luận văn gồm có 3 chương Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của QL HĐDH theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng ở trường THPT Chƣơng 2: Thực trạng QL HĐDH theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng ở trường THPT DTNT tỉnh Lạng Sơn Chƣơng 3: Một số biện pháp QL HĐDH theo Chuẩn kiến thức, kĩ năng ở Trường THPT DTNT Lạng Sơn. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC THEO CHUẨN KIẾN THỨC, KỸ NĂNG Ở TRƢỜNG THPT 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Ở Việt Nam, nghiên cứu về QLGD, QL nhà trường, QL HĐDH đã được nhiều tác giả quan tâm. Các công trình nghiên cứu đều khẳng định vai trò quan trọng của công tác QL trong việc nâng cao chất lượng DH.

Trong bối cảnh đổi mới GD, QL HĐDH thực sự là vấn đề cấp thiết cần được nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng DH trong nhà trường. Đề tài về QL HĐDH ở trường THPT đã được nhiều tác giả nghiên cứu trong các luận văn thạc sỹ như “Các giải pháp QL HĐDH nhằm nâng cao chất lượng GD các trường Trung học phổ thông vùng khó khăn ở Huyện Lục Yên tỉnh Yên Bái” của Nguyễn Thế Bình; “Những biện pháp QL HĐDH ở trường THPT ngoài công lập Hà Nội trong giai đoạn phát triển hiện nay” của Ngô Trường Đức; “Một số biện pháp QL HĐDH ở trường THPT Nam Lương Sơn tỉnh Hoà Bình trong quá trình thực hiện đổi mới CTGDPT” của Nguyễn Duy Thịnh… Song chưa có đề tài nào nghiên cứu về QL HĐDH theo Chuẩn KT, KN. Về tài liệu hướng dẫn giảng dạy, năm 2010 Nhà xuất bản Giáo dục xuất bản bộ sách Hướng dẫn thực hiện Chuẩn KT, KN và bộ sách Luyện tập và tự kiểm tra, đánh giá theo Chuẩn kiến thức, kỹ năng; Nhà xuất bản Đại học sư phạm xuất bản bộ sách DH theo Chuẩn KT, KN cho các môn học cấp THPT nhằm giúp GV soạn giáo án, giảng dạy theo Chuẩn KT, KN. Tuy nhiên, các bộ sách này cũng không đề cập đến việc QL HĐDH theo Chuẩn KT, KN.

Luận văn này nghiên cứu thực trạng QL HĐDH ở trường THPT DTNT tỉnh Lạng Sơn và đề xuất các biện pháp QL để HĐDH bám sát Chuẩn KT, KN như đã quy định trong văn bản “Chương trình giáo dục phổ thông cấp trung học phổ thông”. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các khái niệm cơ bản của đề tài 1. Khái niệm quản lý Sử gia Daniel A.

Wren đã nhận xét rằng: “QL cũng xưa cũ như chính con người vậy”, tuy nhiên, chỉ mới gần đây người ta mới chú ý đến “chất khoa học” của quá trình QL và dần dần hình thành nên các “lý thuyết” QL. Có nhiều cách tiếp cận nên có nhiều quan niệm khác nhau về QL. Theo Từ điển Tiếng Việt: “QL là trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định”. Trong khía cạnh khác “QL là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo các yêu cầu nhất định” [18, tr.Mac, “QL là lao động điều khiển lao động”.Mác viết: “Bất cứ lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô khá lớn, đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động của cá nhân… Một nhạc sỹ độc tấu thì điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì phải có nhạc trưởng”.

Fridrick Winslow Taylo đưa ra định nghĩa: “QL là biết được chính xác điều mà bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” [33, tr. Henry Fayol thì khẳng định rằng, khi con người lao động hợp tác thì họ cần phải xác định rõ công việc mà họ phải hoàn thành. Ông đã phân biệt thành 5 chức năng cơ bản của QL là KH hóa, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và KT và sau này được kết hợp lại thành 4 chức năng cơ bản của QL: KH, tổ chức, chỉ đạo và KT. Nhiều luận điểm của ông đến nay vẫn còn giá trị khoa học và thực tiễn.

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo, QL gồm hai quá trình tích hợp nhau: Quá trình quản gồm coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ thống ở trạng thái ổn định; quá trình lý là sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ thống vào thế phát triển [23]. Tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động QL là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể QL đến khách thể QL trong một tổ chức, nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được MT của tổ chức” [42]. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Các quan niệm trên đều khẳng định đến chủ thể, đối tượng, nội dung, phương thức và mục đích của quá trình QL: Phải có chủ thể QL là tác nhân tạo ra các tác động và đối tượng bị QL tiếp nhận sự tác động của chủ thể QL. Giữa chủ thể và khách thể QL có mối quan hệ tác động qua lại hỗ trợ lẫn nhau, có MT và một quỹ đạo đặt ra cho chủ thể và đối tượng QL.

Có thể khái quát lại: “QL là hoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sử dụng các nguồn lực và phối hợp hoạt động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được MT đề ra một cách có hiệu quả nhất” [33, tr. Chức năng quản lý QL bao gồm các chức năng sau: - Dự báo và lập KH là một chức năng cơ bản của QL, trong đó phải xác định những vấn đề như nhận dạng và phân tích tình hình, bối cảnh; dự báo các khả năng; lựa chọn và xác định các MT, mục đích và hoạch định con đường, cách thức, biện pháp để đạt được MT, mục đích; các nguồn lực để đạt tới các MT. Dự báo và lập KH có vai trò định hướng cho toàn bộ hoạt động của quá trình QL; là căn cứ cho việc KT-ĐG quá trình thực hiện MT của tổ chức. - Tổ chức là quá trình phân phối và sắp xếp nguồn lực theo những cách thức nhất định để đảm bảo thực hiện tốt các MT đã đề ra; đó cũng là một quá trình triển khai, điều phối các công việc, các mối quan hệ để thực hiện một công việc.

Cấu trúc tổ chức là tổng hợp các bộ phận, đơn vị và cá nhân khác nhau có quan hệ phụ thuộc lẫn nhau được chuyên môn hoá, có quyền hạn và trách nhiệm nhất định được bố trí theo các cấp và các khâu khác nhau, nhưng cùng nhằm bảo đảm thực hiện các chức năng QL, cùng hướng vào đích chung. Tổ chức thực hiện KH, thực chất là xác định câu trả lời cho câu hỏi ai làm, phân công phân nhiệm như thế nào và điều phối công việc, lực lượng ra sao để hoàn thành KH, đạt MT dự kiến. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Lãnh đạo/Chỉ đạo là quá trình điều khiển, tác động, gây ảnh hưởng tới hành vi, thái độ của những người bị QL nhằm đạt tới các MT mà người QL đã định. Lãnh đạo/chỉ đạo gồm: (1) Thực hiện quyền chỉ huy (giao việc) và hướng dẫn triển khai các nhiệm vụ, (2) Thường xuyên đôn đốc, động viên và kích thích, (3) Giám sát và điều chỉnh, (4) Thúc đẩy các hoạt động phát triển.

Người QL cần tạo điều kiện thuận lợi giúp cho các đối tượng đạt tới các MT với chất lượng cao, đồng thời có biện pháp để biến yêu cầu chung thành nhu cầu của các thành viên, động viên mọi người tích cực, tự giác làm việc. - KTĐG là một chức năng của QL nhằm theo dõi, giám sát các thành quả hoạt động và tiến hành những hoạt động sửa chữa, uốn nắn cần thiết. Đó là quá trình tự điều chỉnh, diễn ra có tính chu kỳ. Người QL đặt ra những chuẩn mực thành đạt của hoạt động, đối chiếu đo lường kết quả sự thành đạt so với MT, chuẩn mực đặt ra.

KT-ĐG giúp cho người QL biết được mọi người thực hiện các nhiệm vụ ở mức độ nào, đồng thời cũng biết được các quyết định QL ban hành có phù hợp hay không, trên cơ sở đó mà điều chỉnh các hoạt động, thậm chí phải hiệu chỉnh, sửa chữa lại những chuẩn mực cần thiết. Quá trình QL được thể hiện bằng sơ đồ sau: Sơ đồ 1. Các chức năng trong chu trình QL KHDH Kiểm tra Thông tin Tổ chức Chỉ đạo Quá trình QL được diễn ra tuần tự từ chức năng lập KH đến các chức năng tổ chức, chỉ đạo và KT. Thực tế thì các chức năng này đan xen, hỗ trợ 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] lẫn nhau trong quá trình thực hiện.

Chất xúc tác và liên kết các chức năng này là thông tin QL và các quyết định QL. Quản lý giáo dục QLGD là một khoa học chuyên ngành, được nghiên cứu trên nền tảng của khoa học QL nói chung. Sau đây là một số khái niệm về QLGD. Nghị quyết lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng CS Việt Nam khóa 8: “QLGD là sự tác động có ý thức của chủ thể QL tới khách thể QL nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống GD đạt tới kết quả mong muốn bằng cách hiệu quả nhất” [2].

Theo tác giả Trần Kiểm, QLGD là những tác động có hệ thống, có KH, có ý thức và hướng đích của chủ thể QL ở mọi cấp độ khác nhau đến tất cả các mắt xích của toàn bộ hệ thống nhằm mục đích đảm bảo cho sự hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở quy luật của quá trình GD về sự phát triển thể lực, trí lực và tâm lực trẻ em [41]. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: QLGD là hệ thống tác động có mục đích, có KH, hợp quy luật của chủ thể QL, nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối GD của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình DH, GD thế hệ trẻ, đưa hệ GD đến MT dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất… [46]. Các khái niệm trên đều phản ảnh bản chất của QLGD, đó là: Sự tác động có tổ chức, có định hướng, phù hợp với quy luật khách quan của chủ thể QL ở các cấp lên đối tượng QL nhằm đưa hoạt động GD đạt được MT đã định. Ở cấp độ vi mô, QLGD được hiểu là hệ thống những tác động tự giác của chủ thể QL đến tập thể GV, nhân viên, tập thể HS, cha mẹ HS và các lực lượng trong xã hội nhằm đạt được MT GD.