Luận văn thạc sĩ vnu ued quản lý hoạt động dạy học bộ môn toán theo định hướng phát triển năng lực ở các trường trung học cơ sở huyện thanh sơn tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý dạy học toán theo định hướng phát triển năng lực tại các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, Phú Thọ.

• Tác giả: Nguyễn Trí Cường
• Người hướng dẫn: Ts. Vũ Đình Chuẩn
• Trường học: Trường đại học giáo dục - Đại học quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động dạy học bộ môn Toán theo định hướng phát triển năng lực ở các trường Trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.4. Khách thể nghiên cứu
• 0.5. Đối tượng nghiên cứu
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết khoa học
• 0.8. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.9. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• 0.10. Phương pháp nghiên cứu
• 0.11. Những đóng góp của đề tài
• 0.12. Dự kiến cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Vài nét về đặc điểm kinh tế, văn hóa, giáo dục huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.2. Khái quát về giáo dục huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.3. Mạng lưới các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.4. Khái quát quá trình khảo sát, tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.4.1. Mục tiêu khảo sát
• 2.4.2. Nội dung khảo sát
• 2.4.3. Đối tượng khảo sát
• 2.4.4. Phương pháp khảo sát
• 2.5. Thực trạng hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.5.1. Thực trạng về hoạt động dạy của giáo viên
• 2.5.2. Thực trạng về hoạt động học môn toán của học sinh
• 2.5.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn
• 2.6. Nhận thức về tầm quan trọng, ý nghĩa của hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực
• 2.7. Quản lý hoạt động dạy học môn toán của giáo viên ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.8. Quản lý hoạt động học môn Toán của các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.9. Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.10. Quản lý môi trường dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.11. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực người học ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.12. Đánh giá chung thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực người học ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ
• 2.13. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo tính pháp lý
• 3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Đảm bảo tính đồng bộ và hệ thống
• 3.1.4. Đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
• 3.2. Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn
• 3.2.1. Tổ chức các hoạt động nâng cao nhận thức và tầm quan trọng về việc dạy học môn toán theo định hướng phát triển năng lực cho đội ngũ CBQL, GV
• 3.2.2. Quản lý, tổ chức các hoạt động bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ CBQL, giáo viên
• 3.2.3. Tổ chức các hoạt động đổi mới xây dựng kế hoạch bài học, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực người học cho đội ngũ giáo viên
• 3.2.4. Chỉ đạo tổ chuyên môn tổ chức các hoạt động đổi mới sinh hoạt chuyên môn trong dự giờ, rút kinh nghiệm giờ dạy theo hướng phân tích các hoạt động học của học sinh
• 3.2.5. Tổ chức các hoạt động đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Toán của học sinh theo định hướng phát triển năng lực
• 3.2.6. Tổ chức huy động các nguồn lực tham gia xây dựng, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị giáo dục phục vụ hoạt động dạy học môn Toán
• 3.3. Mục tiêu của biện pháp
• 3.4. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.5. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.5.1. Mục đích ý nghĩa
• 3.5.2. Nội dung và cách tiến hành
• 3.6. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 0.1. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ
• 0.2. Phòng Giáo dục và Đào tạo Thanh Sơn
• 0.3. Các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học môn Toán tại THCS huyện Thanh Sơn

Quản lý dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục hiện đại. Tại huyện Thanh Sơn, việc áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Đặc biệt, môn Toán không chỉ là một môn học mà còn là công cụ phát triển tư duy và khả năng giải quyết vấn đề cho học sinh.

1.1. Định nghĩa quản lý dạy học môn Toán

Quản lý dạy học môn Toán bao gồm việc tổ chức, điều hành và giám sát các hoạt động dạy học nhằm phát triển năng lực học sinh. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên, học sinh và các bên liên quan.

1.2. Vai trò của môn Toán trong giáo dục

Môn Toán đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tư duy logic và khả năng phân tích cho học sinh. Việc dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

II. Thách thức trong quản lý dạy học môn Toán tại THCS huyện Thanh Sơn

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý dạy học môn Toán, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những thách thức này không chỉ đến từ giáo viên mà còn từ học sinh và môi trường học tập.

2.1. Thiếu hụt về cơ sở vật chất

Nhiều trường THCS tại huyện Thanh Sơn vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, điều này ảnh hưởng đến chất lượng dạy học môn Toán. Việc trang bị đầy đủ thiết bị dạy học là cần thiết để nâng cao hiệu quả giảng dạy.

2.2. Khó khăn trong việc đổi mới phương pháp dạy học

Giáo viên gặp khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại, điều này dẫn đến việc chưa phát huy được tính tích cực của học sinh trong quá trình học tập.

III. Phương pháp quản lý dạy học môn Toán hiệu quả tại THCS

Để nâng cao chất lượng dạy học môn Toán, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp giáo viên tổ chức dạy học tốt hơn mà còn tạo điều kiện cho học sinh phát triển năng lực.

3.1. Tổ chức bồi dưỡng giáo viên

Việc tổ chức các khóa bồi dưỡng cho giáo viên sẽ giúp họ cập nhật kiến thức và phương pháp dạy học mới, từ đó nâng cao chất lượng dạy học môn Toán.

3.2. Đổi mới hình thức tổ chức dạy học

Áp dụng các hình thức tổ chức dạy học đa dạng như học nhóm, thảo luận sẽ giúp học sinh phát huy tính chủ động và sáng tạo trong học tập.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về dạy học môn Toán

Nghiên cứu thực tiễn về quản lý dạy học môn Toán tại huyện Thanh Sơn đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng thực tiễn này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

4.1. Kết quả khảo sát về năng lực học sinh

Khảo sát cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong việc áp dụng kiến thức Toán học vào thực tiễn, nhờ vào các phương pháp dạy học hiện đại.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và học sinh

Phản hồi từ giáo viên và học sinh cho thấy sự hài lòng với các phương pháp dạy học mới, điều này khẳng định tính hiệu quả của việc quản lý dạy học theo định hướng phát triển năng lực.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho dạy học môn Toán

Quản lý dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực tại các trường THCS huyện Thanh Sơn cần được tiếp tục cải tiến. Các biện pháp quản lý cần được áp dụng đồng bộ để đảm bảo chất lượng giáo dục.

5.1. Đề xuất các biện pháp quản lý

Cần đề xuất các biện pháp quản lý cụ thể nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán, bao gồm việc tăng cường bồi dưỡng giáo viên và cải thiện cơ sở vật chất.

5.2. Tương lai của dạy học môn Toán tại THCS

Tương lai của dạy học môn Toán tại THCS huyện Thanh Sơn sẽ phụ thuộc vào sự đổi mới và cải tiến liên tục trong quản lý dạy học, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chuyển dịch mô hình dạy học từ trang bị kiến thức đơn thuần sang phát triển phẩm chất và năng lực người học. Trong bối cảnh đó, môn Toán cấp trung học cơ sở giữ vị trí then chốt nhằm rèn luyện tư duy logic, khả năng mô hình hóa và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Tuy nhiên, tại các địa bàn miền núi như huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, quá trình chuyển đổi này gặp nhiều rào cản do thói quen truyền thụ kiến thức một chiều còn chiếm tỷ lệ ước tính hơn 60% ở các giờ lên lớp truyền thống.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục mã số 8140114 của tác giả Nguyễn Trí Cường, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Vũ Đình Chuẩn tại Trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc gia Hà Nội, đã tập trung giải quyết bài toán quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực. Phạm vi nghiên cứu được triển khai khảo sát thực tế tại toàn bộ 25 trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Thanh Sơn trong giai đoạn học kỳ I năm học 2018-2019. Mục tiêu trọng tâm là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý của hiệu trưởng và đề xuất 6 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ. Ý nghĩa của nghiên cứu được đo lường thông qua việc thiết lập các tiêu chí chuẩn hóa hoạt động dạy của giáo viên, nâng tỷ lệ học sinh đạt năng lực tính toán và giải quyết vấn đề thực tiễn lên mức khá giỏi, đồng thời giảm tỷ lệ học sinh yếu kém môn Toán xuống dưới 10% tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu tích hợp các lý thuyết quản lý tổ chức cổ điển của Frederich William Taylor, Henri Fayol, Max Weber cùng lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại của James Stoner và Stephen Robbins. Theo đó, quản lý hoạt động dạy học được cấu thành từ 4 chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá. Về tiếp cận năng lực, đề tài kế thừa nền tảng giáo dục dựa trên năng lực xuất phát từ Đạo luật Morrill Land 1862, lý thuyết năng lực của Robert White năm 1959 và các thành tố năng lực toán học của Mogens Niss.

Khung lý thuyết của luận văn tập trung vào 4 khái niệm trung tâm:

• Quản lý nhà trường: Hệ thống các tác động có mục đích của chủ thể quản lý đến tập thể sư phạm nhằm tối ưu hóa các nguồn lực giáo dục.
• Hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực: Quá trình tổ chức dạy học lấy người học làm trung tâm, tích hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ để giải quyết tình huống thực tiễn.
• Năng lực toán học: Cấu trúc gồm 5 thành tố chuyên biệt là tư duy và lập luận toán học, mô hình hóa toán học, giải quyết vấn đề toán học, giao tiếp toán học, cùng khả năng sử dụng công cụ và phương tiện học toán.
• Quản lý hoạt động dạy học môn Toán: Chuỗi tác động định hướng của hiệu trưởng vào việc thực hiện chương trình, chuẩn bị giờ lên lớp, đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá và quản lý cơ sở vật chất.

Quy trình dạy học phát triển năng lực được chuẩn hóa theo mô hình 4 pha hoạt động khép kín: Trải nghiệm – Phân tích, khám phá, rút ra bài học – Thực hành, luyện tập – Vận dụng vào thực tiễn.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp giữa định tính và định lượng trong khung thời gian từ năm 2018 đến tháng 6 năm 2019:

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Nghiên cứu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phân tầng trên địa bàn 25 trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn. Mẫu khảo sát bao gồm 65 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng), 92 giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Toán và 450 học sinh đại diện cho các khối lớp.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp thu thập qua bảng hỏi anket gồm các thang đo Likert 5 mức độ, 18 biên bản quan sát dự giờ và 12 cuộc phỏng vấn sâu với cán bộ quản lý cùng giáo viên cốt cán. Dữ liệu thứ cấp trích xuất từ báo cáo tổng kết năm học của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Thanh Sơn và Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm xử lý số liệu thống kê toán học để tính điểm trung bình, độ lệch chuẩn, kiểm định độ tin cậy thang đo và phân tích tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất. Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng kết hợp định tính giúp lượng hóa chính xác thực trạng, đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao cho các kết luận.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại 25 trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, nhận thức về đổi mới dạy học có sự chênh lệch lớn giữa lý thuyết và thực hành. Điểm trung bình đánh giá nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của việc dạy học phát triển năng lực đạt mức cao với 4.15/5.0 điểm (tương đương 83.0%). Tuy nhiên, mức độ áp dụng thường xuyên vào kế hoạch bài dạy thực tế chỉ đạt 62.4%, cho thấy khoảng cách đáng kể giữa nhận thức lý luận và năng lực triển khai thực tế.

Thứ hai, việc đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học chưa đồng bộ. Tỷ lệ giáo viên thường xuyên tổ chức cho học sinh học tập trải nghiệm và giải quyết vấn đề gắn với bối cảnh địa phương chỉ chiếm 38.5%. Trong khi đó, phương pháp thuyết trình truyền thống và giải bài tập mẫu đóng khung trong sách giáo khoa vẫn chiếm tới 61.5% tổng thời lượng quan sát qua các tiết dự giờ.

Thứ ba, công tác kiểm tra và đánh giá kết quả học tập còn nặng về ghi nhớ kiến thức. Khoảng 72.8% các bài kiểm tra định kỳ vẫn tập trung vào các câu hỏi tính toán thuần túy và ghi nhớ công thức. Tỷ lệ các đề kiểm tra tích hợp câu hỏi mở, gắn với tình huống thực tiễn đời sống chỉ chiếm 27.2%, chưa phản ánh đúng 5 thành tố năng lực toán học của học sinh.

Thứ tư, điều kiện cơ sở vật chất và thiết bị dạy học còn nhiều thiếu thốn. Có tới 48.0% các trường tham gia khảo sát chưa có phòng học bộ môn Toán đạt chuẩn; việc ứng dụng công nghệ thông tin và phần mềm hình học trực quan chỉ được thực hiện đều đặn tại khoảng 32.6% số tiết dạy.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên phản ánh rõ nét đặc thù của một huyện miền núi với nhiều khó khăn về kinh tế - xã hội. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tâm lý ngại thay đổi của một bộ phận giáo viên lớn tuổi, áp lực thi cử theo định dạng đề truyền thống và sự thiếu hụt các khóa tập huấn chuyên sâu về kỹ thuật dạy học tích cực.

Để trực quan hóa các kết quả này, dữ liệu thực trạng có thể được mô hình hóa qua biểu đồ radar so sánh giữa mức độ nhận thức và mức độ hành động của giáo viên, đồng thời biểu diễn cơ cấu các phương pháp dạy học qua biểu đồ cột phân tầng. Khi so sánh với các nghiên cứu tương tự tại vùng đồng bằng hoặc đô thị, mức độ sẵn sàng chuyển đổi tại Thanh Sơn thấp hơn khoảng 15% đến 20%, chủ yếu do rào cản về cơ sở vật chất và nguồn học liệu số. Điều này khẳng định việc ban hành các biện pháp quản lý mang tính can thiệp trực tiếp từ cấp quản lý cơ sở là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy chất lượng dạy học.

Đề xuất và khuyến nghị

Căn cứ vào kết quả nghiên cứu thực trạng, luận văn đề xuất 6 biện pháp quản lý mang tính khả thi và đồng bộ:

Thứ nhất, nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên về đổi mới dạy học Toán phát triển năng lực. Hiệu trưởng chủ trì tổ chức các hội thảo chuyên đề, phấn đấu 100% cán bộ quản lý và giáo viên nắm vững cấu trúc các năng lực toán học cốt lõi trong năm học đầu tiên triển khai.

Thứ hai, bồi dưỡng năng lực sư phạm và kỹ năng ứng dụng công nghệ cho giáo viên. Tổ chuyên môn tổ chức tập huấn kỹ thuật dạy học tích cực, sử dụng phần mềm hỗ trợ giảng dạy Toán học như GeoGebra hoặc The Geometer's Sketchpad, hướng tới mục tiêu 90% giáo viên sử dụng thành thạo thiết bị dạy học số trong vòng 2 năm.

Thứ ba, chỉ đạo đổi mới xây dựng kế hoạch bài dạy theo chuỗi 4 hoạt động học tập. Ban giám hiệu ban hành quy chuẩn giáo án theo hướng chuyển giao nhiệm vụ rõ ràng, đảm bảo 100% giáo án thiết kế đủ các pha: trải nghiệm, khám phá, luyện tập và vận dụng thực tiễn.

Thứ tư, đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn dựa trên nghiên cứu bài học. Chuyển trọng tâm từ đánh giá giáo viên sang phân tích các hoạt động học của học sinh, duy trì tối thiểu 2 buổi sinh hoạt chuyên môn chuyên sâu mỗi tháng tại từng trường.

Thứ năm, đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định hướng phát triển năng lực. Tăng tỷ trọng câu hỏi thực tiễn và bài tập liên môn lên mức 40% trong các đề kiểm tra định kỳ; kết hợp đa dạng các hình thức đánh giá quá trình, đánh giá sản phẩm học tập và hồ sơ học tập của học sinh.

Thứ sáu, huy động các nguồn lực xã hội hóa để nâng cấp cơ sở vật chất và môi trường giáo dục. Ban giám hiệu phối hợp với chính quyền địa phương và hội phụ huynh nhằm trang bị đầy đủ máy chiếu, thiết bị dạy học trực quan cho 100% phòng học bộ môn Toán trong giai đoạn 2019-2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm 1: Cán bộ quản lý trường trung học cơ sở (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng). Luận văn cung cấp khung tiêu chí cụ thể để đánh giá giờ dạy theo hướng phát triển năng lực, quy trình chỉ đạo tổ chuyên môn và mô hình quản lý cơ sở vật chất tối ưu hóa cho môn Toán.

Nhóm 2: Giáo viên bộ môn Toán bậc trung học cơ sở. Tài liệu hỗ trợ phương pháp thiết kế bài học 4 pha, kỹ thuật xây dựng ma trận đề kiểm tra đánh giá năng lực và các ví dụ toán học gắn liền với đời sống thực tiễn.

Nhóm 3: Chuyên viên phụ trách chuyên môn tại Phòng Giáo dục và Đào tạo, Sở Giáo dục và Đào tạo. Công trình là cơ sở thực chứng giúp các cơ quan quản lý hoạch định chính sách bồi dưỡng giáo viên vùng miền núi, lập kế hoạch đầu tư trang thiết bị dạy học phù hợp với điều kiện kinh tế từng địa phương.

Nhóm 4: Học viên cao học, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Quản lý giáo dục, Sư phạm Toán học. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng, kỹ thuật thiết kế phiếu hỏi anket và phương pháp xử lý dữ liệu thực trạng trong quản trị trường học.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực khác gì so với dạy học truyền thống? Dạy học truyền thống chú trọng truyền thụ kiến thức một chiều và yêu cầu học sinh ghi nhớ máy móc. Ngược lại, dạy học phát triển năng lực lấy học sinh làm trung tâm, tổ chức thông qua 4 pha trải nghiệm, khám phá, luyện tập, vận dụng nhằm giúp học sinh tự chiếm lĩnh tri thức và giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Luận văn đã khảo sát thực trạng trên quy mô mẫu như thế nào? Nghiên cứu tiến hành khảo sát toàn diện trên địa bàn 25 trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ với tổng số 65 cán bộ quản lý, 92 giáo viên dạy Toán và 450 học sinh, kết hợp dự giờ 18 tiết học thực tế để đảm bảo tính khách quan của dữ liệu.

Đâu là điểm nghẽn lớn nhất trong quản lý dạy học môn Toán tại huyện Thanh Sơn? Điểm nghẽn lớn nhất là phương pháp kiểm tra đánh giá còn nặng về định lượng với 72.8% câu hỏi thuần túy lý thuyết, cùng với việc thiếu thốn phòng học bộ môn chuẩn tại 48.0% số trường, khiến giáo viên gặp khó khăn khi triển khai dạy học trải nghiệm.

Làm thế nào để đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn môn Toán đạt hiệu quả cao? Hiệu trưởng cần chỉ đạo tổ chuyên môn chuyển từ việc đánh giá xếp loại tiết dạy sang nghiên cứu bài học, tập trung quan sát và phân tích khả năng tiếp nhận nhiệm vụ, mức độ tương tác và kết quả học tập của học sinh trong từng hoạt động cụ thể.

Các biện pháp trong luận văn có khả năng áp dụng cho các môn học khác không? Khung 6 biện pháp quản lý gồm bồi dưỡng nhận thức, đào tạo chuyên môn, đổi mới kế hoạch bài dạy, sinh hoạt chuyên môn, kiểm tra đánh giá và huy động cơ sở vật chất hoàn toàn có thể chuyển giao và áp dụng hiệu quả cho các môn học khác tại các trường trung học cơ sở.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa hệ thống cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo tiếp cận năng lực tại trường trung học cơ sở vùng miền núi.
• Phân tích chi tiết thực trạng tại 25 trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, chỉ rõ khoảng cách giữa nhận thức đạt 83.0% và kỹ năng thực hành đạt 62.4% của đội ngũ giáo viên.
• Đề xuất hệ thống 6 biện pháp quản lý đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa tính cần thiết và tính khả thi trong quản trị nhà trường.
• Xác lập khung lộ trình chuẩn hóa cơ sở vật chất và đổi mới phương pháp giảng dạy giai đoạn 2019-2022, định hướng tầm nhìn đến năm 2025.
• Đóng góp nguồn dữ liệu thực chứng phong phú cho công tác quản lý giáo dục tại địa bàn tỉnh Phú Thọ trong lộ trình thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông mới.

Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, các nhà quản lý và giáo viên hãy chủ động áp dụng các giải pháp quản lý tiên tiến, đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm kiến tạo môi trường học tập Toán học sáng tạo và hiệu quả cho học sinh ngay hôm nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận về quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực ở trường trung học cơ sở. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo định hướng phát triển năng lực ở các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Toán theo theo định hướng phát triển năng lực ở các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TOÁN THEO ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ngoài nước Dạy học theo định hướng phát triển năng lực là một trong những nhân tố ảnh hưởng lớn đến chất lượng giáo dục và đào tạo của một cơ sở giáo dục. Phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực ngoài việc chú ý tích cực hóa học sinh về mặt trí tuệ mà còn chú ý đến rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống trong cuộc sống và nghề nghiệp, gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực đã được bàn nhiều từ những năm 90 của thế kỷ XX và ngày nay trở thành xu thế giáo dục quốc tế hóa.

Giáo dục theo định hướng năng lực (Competency based education) xuất hiện đầu tiên ở Mỹ. Đạo luật Nông nghiệp Morrill Land 1862 cung cấp nền tảng đầu tiên cho khái niệm nền giáo dục ứng dụng dựa trên nhu cầu của các nông trại và nông dân, những người không thể theo học đại học và cao đẳng danh tiếng của miền Đông nước Mỹ. Khi cuộc cách mạng công nghiệp nổ ra, việc sản xuất nông trại được máy móc hóa dẫn đến việc xây dựng các trường cao đẳng nông nghiệp ở vùng nông thôn, cung cấp cơ hội đào tạo nghề cho nông dân tương lai, trợ giúp cho các hoạt động và quản lý nền sản xuất nông nghiệp quy mô lớn của Mỹ [24]. Các chương trình giảng dạy nhấn mạnh vào đào tạo hơn là dạy và học theo lối truyền thống.

Mục tiêu là hướng tới đánh giá việc khả năng vận dụng kiến thức được học của học sinh vào các tình huống công việc thực tế. Mô hình giáo dục này phát triển mạnh mẽ vào những năm 70 ở Mỹ và sau đó lan 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] rộng ra quốc gia khác. Tuy nhiên, mô hình này đầu tiên chủ yếu được áp dụng trong lĩnh vực đào tạo nghề. Trong những thập niên gần đây, các nền giáo dục tiến bộ đã đưa mô hình này vào áp dụng trong giáo dục phổ thông và đại học.

Chương trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực có thể được coi là cụ thể hoá của chương trình định hướng kết quả đầu ra. Trong chương trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học, mục tiêu dạy học của chương trình này được mô tả thông qua các nhóm năng lực. Khi tổng kết các lí thuyết về tiếp cận dựa trên năng lực trong dạy học và phát triển, K. Những nghiên cứu trong nước Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đòi hỏi giáo dục phổ thông cũng phải có bước chuyển căn bản tập trung vào xây dựng và hoàn thiện nhân cách (phẩm chất và năng lực) con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển của đất nước, đảm bảo cho sự phát triển bền vững và đáp ứng yêu cầu phát triển của thời đại.

Trong những năm gần đây, xu thế chuyển đổi từ phương thức dạy học theo định hướng nội dung 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] sang dạy học theo định hướng năng lực đã được nhiều nhà giáo dục, nhiều tác giả trong nước nghiên cứu và vận dụng. Đỗ Ngọc Thống (2011), Lương Viết Thái (2012), Nguyễn Công Khanh (2014) đề cập đến những nội dung như: sự hình thành và phát triển của xu hướng dạy học tiếp cận năng lực; đặc trưng và ưu thế của tiếp cận dạy học tiếp cận năng lực qua nghiên cứu; mô hình năng lực trong dạy học (đối với các nghiên cứu ở nước ngoài); sự cần thiết phải chuyển sang dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh; thiết kế chương trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh; tổ chức hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Vấn đề quản lý hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh được đề cập bởi một số tác giả như: Đặng Quốc Bảo và Phạm Minh Mục (2015), Nguyễn Thu Hà (2014), Phạm Đỗ Nhật Tiến (2015), Hoàng Hòa Bình (2015), Nguyễn Vũ Bích Hiền 2014,… Có thể thấy, trong bối cảnh toàn cầu hóa và nền kinh tế tri thức như hiện nay, dạy học truyền thống tập trung vào nội dung kiến thức không còn phù hợp nữa [24]. Quản lý hoạt động dạy học giữ vị trí quan trọng trong công tác quản lý nhà trường, là nhiệm vụ trọng tâm của người quản lý nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới.

Nhiều tác giả đã quan tâm đến công tác quản lý hoạt động dạy học ở các nhà trường như: Lê Thị Hương Lan (2005), Quản lý hoạt động dạy học môn toán ở các trường THCS huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, luận văn thạc sĩ Khoa học Giáo dục, Thái Nguyên [15] Nguyễn Văn Ngọc (2017), Tạp chí Giáo dục, Tổng quan nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học môn Toán bằng tiếng Anh ở trường trung học phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Cao Đức Thịnh (2010), Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở huyện Vĩnh Thạnh, Thành phố Cần Thơ, Luận văn thạc sĩ Giáo dục học, Thành phố Hồ Chí Minh [23]. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đỗ Cao Thượng (2015), Quản lý hoạt động dạy học môn toán đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực cho học sinh dân tộc miền núi tại trường THPT Trần Can, tỉnh Điện Biên, Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục, Hà Nội [24]. Hà Xuân Thành (2017), Dạy học toán ở trường THPT theo hướng phát triển năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn thông qua việc khai thác và sử dụng các vấn đề thực tiễn, Luận án tiến sĩ Khoa học Giáo dục [21].

Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học môn toán ở các trường THCS, THPT góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới. Tuy nhiên, các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn toán theo định hướng phát triển năng lực phù hợp ở các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ là vấn đề tác giả quan tâm nghiên cứu. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý Quản lý là một hiện tượng xã hội xuất hiện cùng với sự phát triển của con người, là một hoạt động bắt nguồn từ sự phân công lao động, hợp tác lao động trong một tổ chức nhất định.

Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả, nhà khoa học trong và ngoài nước đã đề cập đến và đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau. Theo Từ điển Tiếng Việt-Viện Ngôn ngữ học định nghĩa: "Quản lí là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định. Là tổ chức và điều hành các hoạt động theo những yêu cầu nhất định" [27, tr772]. Theo tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Bản chất của hoạt động quản lý gồm hai quá trình tích hợp vào nhau, quá trình “quản” gồm có sự coi sóc giữ gìn để duy trì tổ chức ở trạng thái ổn định, quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới đưa hệ vào thế phát triển” [2,tr.

Ở nước ngoài, có tác giả cho rằng: “Quản lí là thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ và mục tiêu đã định” [15]. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Các nhà lí luận quốc tế như Frederich William Taylor (1856-1915) Mỹ; Hen Fayol (1841-1925) Pháp; Max Weber (1864-1920) Đức, đều đã khẳng định quản lí là khoa học và đồng thời là nghệ thuật thúc đẩy sự phát triển xã hội. James Stoner và Stephen Robbins cho rằng: “Quản lý là tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát những hoạt động của các thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả các nguồn lực khác của tổ chức nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra” [23]. Các khái niệm về quản lý được nêu ở trên tuy khác nhau về góc độ tiếp cận, về cách diễn đạt song đều thể hiện nội dung cơ bản của khái niệm quản lý: quản lý là quá trình tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý (khách thể quản lý) thông qua việc thực hiện các chức năng quản lý nhằm đưa tổ chức đạt được mục tiêu đã đề ra.

Có thể khái quát lại: Quản lý là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch và hệ thống của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý thông qua việc lập kế hoạch, chỉ đạo, tổ chức và kiểm tra các hoạt động của tổ chức nhằm đạt được mục đích đã định. Từ định nghĩa trên cho thấy các thành tố của quản lý bao gồm: - Chủ thể quản lý có thể là tổ chức hay cá nhân. - Đối tượng quản lý là nơi tiếp nhận sự tác động của chủ thể quản lý. - Mục tiêu quản lý đó là cái đích đạt được tại một thời điểm cụ thể trong tương lai mà cá nhân hay tổ chức đã xác định từ trước.

- Công cụ quản lý là hệ thống các văn bản, các quy định, quy chế, thông tin, các phương tiện kỹ thuật phục vụ cho chủ thể quản lý. - Phương pháp quản lý là các cách thức tác động của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý dựa trên những công cụ, phương tiện quản lý phù hợp nhằm mang lại hiệu quả quản lý cao nhất trong điều kiện môi trường nhất định. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản lý nhà trường Nhà trường là một cơ sở giáo dục, là nơi tổ chức quá trình dạy học, giáo dục, đào tạo con người theo yêu cầu xã hội.

Trong nhà trường, diễn ra các hoạt động giáo dục toàn diện và quá trình quản lí giáo dục, trong đó hoạt động dạy học và quản lí dạy học là trung tâm.