phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của luận văn được trình bày trong 3 chương. Chƣơng 1: Cở sở lý luận về quản lý bồi dưỡng năng lực chủ nhiệm lớp cho giáo viên ở trường trung học phổ thông. Chƣơng 2: Thực trạng về công tác chủ nhiệm lớp và quản lý bồi dưỡng năng lực chủ nhiệm lớp cho giáo viên trường trung học phổ thông Đồ ng Ba. ̀ nh Chƣơng 3: Biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực chủ nhiệm lớp cho giáo viên của Hiệu trưởng trường trung học phổ thông Đồ ng Bành.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƢỠNG NĂNG LƢ̣C CHỦ NHIỆM LỚP CHO GIÁO VIÊN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan các công trin ̀ h nghiên cƣ́u về quản lí bồ i dƣỡng năng lƣc̣ chủ nhiệm lớp cho giáo viên Chỉ thị số 40/CT-TW của Ban bí thư trung ương Đảng nhấn mạnh: “Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu…đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [1]. Như vậy, muốn phát triển kinh tế xã hội thì trước hết phải xây dựng và thực hiện tốt chiến lược phát triển toàn diện con người. Nguồn lực con người là sự kết hợp hài hòa giữa trí lực, thể lực và tâm lực (nhân cách).
Vì thế, trong nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực luôn đặt ra mục tiêu phát triển con người. Con người phát triển đầy đủ và toàn diện thì mới có nhân lực chất lượng cao. Khi đề cập đến giáo viên chủ nhiệm lớp, công tác chủ nhiệm lớp (hay công tác giáo viên chủ nhiệm lớp) đã có nhiều tài liệu, công trình nghiên cứu, tìm hiểu, phân tích, có thể kể đến các công trình tiêu biểu như: Phương pháp công tác của người giáo viên chủ nhiệm ở trường Trung học phổ thông của Hà Nhật Thăng (chủ biên) - Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, 2004; Công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông của Hà Nhật Thăng (chủ biên) - Nhà xuất bản Giáo dục, 2009; Một số vấn đề trong Công tác chủ nhiệm lớp ở trường Trung học phổ thông hiện nay - Nguyễn Thanh Bình (chủ biên), Nhà xuất bản Đại học sư phạm, 2011. Trong các luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản lí giáo dục những năm gần đây cũng đã có những nghiên cứu liên quan đến vấn đề này như: “Biện pháp quản lí của Hiệu trưởng nhằm đổi mới công tác giáo viên chủ nhiệm ở trường THPT An Hải, Thành phố Hải Phòng” của tác giả Nguyễn Minh Quý; “Biện pháp quản lí công tác giáo viên chủ nhiệm ở trường Trung học phổ thông Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên” của tác giả Nguyễn Văn Chương; “Biện pháp quản lý bồi dưỡng công tác chủ nhiệm lớp cho giáo viên trường trung học phổ thông Yên Hòa, Hà Nội trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Đàm Liên Quân.
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Vấn đề này cũng đã được nghiên cứu qua các đề tài khoa học, đề tài sáng kiến kinh nghiệm của giáo viên THPT, như: “Kinh nghiệm quản lí, giáo dục học sinh trong thời kì hội nhập hiện nay” (năm 2010); “Cải tiến sổ chủ nhiệm, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông” (2011); “Đổi mới công tác quản lí giáo dục học sinh góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trung học phổ thông” (năm 2012) của chính tác giả luận văn này hiện đang công tác tại trường THPT Đồng Bành, huyện Chi Lăng, Lạng Sơn. Các tác giả đã nghiên cứu thực trạng về công tác chủ nhiệm ở các đơn vị công tác của mình và trên cơ sở đó đề xuất các biện pháp quản lý công tác giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông nhằm nâng cao chất lượng công tác chủ nhiệm lớp. Tuy nhiên, vấn đề bồi dưỡng năng lực chủ nhiệm lớp cho đội ngũ giáo viên ở trường trung học phổ thông thì chưa được các tác giả đề câ ̣p nhiều và nghiên cứu sâu vấn đề. Trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu trên, kết hợp với thực tiễn, kinh nghiệm công tác của mình ở trường phổ thông, tôi đã chọn vấn đề: “Quản lý bồi dưỡng năng lực chủ nhiệm lớp cho giáo viên trường trung học phổ thông Đồ ng Bành , huyê ̣n Chi Lăng, Lạng Sơn trong giai đoạn hiện nay” làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình.
Những khái niệm và lí luâ ̣n cơ bản của đề tài 1. Khái niệm Quản lý Theo từ điển tiếng Việt, quản lý là: “Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, một cơ quan: quản lý lao động, quản lý cán bộ, quản lý công việc” hoặc quản lý là: “Trông coi, giữ gìn, theo dõi việc gì: quản lý lý lịch, quản lý vật tư”.[68] Theo Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”.[18] Môi trường quản lý Mục tiêu quản lý Chủ thể quản lý Khách thể quản lý Sơ đồ 1. Cấu trúc của một hệ thống quản lý 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Như vậy, hiểu một cách ngắn gọn quản lí chính là quá trình tác động có ý thức, hợp quy luật của chủ thể quản lí lên đối tượng quản lí nhằm thực hiện được mục tiêu của tổ chức. Chức năng quản lý Xét theo quá trình quản lý có bốn chức năng quản lý cơ bản mà người quản lý dù ở cấp quản lý nào cũng phải thực hiện, cụ thể: Một là, chức năng kế hoạch là quá trình xác định các mục tiêu và lựa chọn các biện pháp tốt nhất để đạt các mục tiêu đó.
Nội dung thực hiện chức năng kế hoạch: Phân tích bối cảnh, xác định mục tiêu phát triển tổ chức; lập các kế hoạch thực hiện mục tiêu; triển khai thực hiện kế hoạch; đánh giá, điều chỉnh kế hoạch (nếu cần). Hai là, chức năng tổ chức là quá trình tiếp nhận, phân phối, sắp xếp các nguồn lực tạo ra một cơ cấu tổ chức thích hợp đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu đề ra để tổ chức phát triển. Nội dung chức năng tổ chức bao gồm: xây dựng cơ cấu tổ chức hợp lý và năng động, phù hợp với yêu cầu thực thi nhiệm vụ; xây dựng, phát triển đội ngũ đảm bảo yêu cầu của tổ chức; xác lập mối quan hệ và cơ chế hoạt động; tổ chức công việc khoa học. Ba là, chức năng chỉ đạo là quá trình tác động, ảnh hưởng tới hành vi thái độ của cấp dưới thông qua các hoạt động hướng dẫn, giúp đỡ, đôn đốc, động viên và thúc đẩy những người dưới quyền làm việc với hiệu quả cao nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra.
Nội dung chức năng chỉ đạo: thực hiện quyền chỉ huy, giao việc và hướng dẫn triển khai nhiệm vụ; đôn đốc, động viên, kích thích tạo động lực làm việc cho nhân viên; giám sát, sửa chữa đảm bảo các hoạt động đúng hướng, bám sát yêu cầu thực thi kế hoạch của tổ chức; xây dựng môi trường thúc đẩy các hoạt động phát triển. Bốn là, chức năng kiểm tra là quá trình xem xét thực tiễn, đánh giá thực trạng, khuyến khích những cái tốt, phát hiện những sai phạm, điều chỉnh nhằm đạt tới những mục tiêu đặt ra và góp phần đưa toàn bộ hệ thống được quản lý lên một trình độ cao hơn. Nội dung thực hiện chức năng kiểm tra: xác định các tiêu chuẩn để đánh giá; đánh giá kết quả thực tế: thu thập thông tin về đối tượng được kiểm tra; so sánh kết quả đo đạc thực tế với chuẩn để phát hiện mức độ thực hiện tốt, vừa, xấu của các đối tượng quản lý; điều chỉnh. Bao gồm: tư vấn (uốn nắn, sửa chữa); thúc đẩy (phát huy thành tích tốt); hoặc xử lý.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Bốn chức năng này được coi như bốn công đoạn tạo nên một chu trình quản lý. Các chức năng này có quan hệ chặt chẽ với nhau, đan xen với nhau và đều cần đến thông tin quản lý. Ta có thể mô hình hóa hoạt động quản lý như một chu trình với các chức năng đó như sau: Lập kế hoạch Thông tin quản Kiểm tra lý Tổ chức Chỉ đạo thực hiện Sơ đồ 1. Chu trình quản lý 1.
Quản lí giáo dục 1. Khái niệm giáo dục Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt. Bản chất của nó là sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của các thế hệ loài người. Nhờ có giáo dục mà các thế hệ nối tiếp nhau phát triển, tinh hoa văn hoá dân tộc, nhân loại được kế thừa, bổ sung và trên cơ sở đó xã hội loài người không ngừng tiến lên.
Theo Từ điển Giáo dục- NXB Từ điển bách khoa: “Giáo dục là hoạt động hướng tới con người thông qua một hệ thống các biện pháp tác động nhằm truyền thụ những tri thức và kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng và lối sống, bối dưỡng tư tưởng và đạo đức cần thiết cho đối tượng, giúp hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất, nhân cách, phù hợp với mục đích, mục tiêu chuẩn bị cho đối tượng tham gia lao động sản xuất và đời sống xã hội”. Khái niệm quản lí giáo dục Nhà nước quản lý mọi hoạt động của xã hội, trong đó có hoạt động giáo dục. Nhà nước quản lý giáo dục (QLGD) thông qua tập hợp các tác động hợp quy luật được thể chế hoá bằng pháp luật của chủ thể quản lý, nhằm tác động đến các phân hệ quản lý để thực hiện mục tiêu GD mà kết quả cuối cùng là chất lượng, hiệu quả đào tạo thế hệ trẻ. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đã có nhiều nghiên cứu về quản lý nói chung cho nên cũng có nhiều quan niệm khác nhau về QLGD.
QLGD là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục theo yêu cầu phát triển xã hội.