Nghiên Cứu Phương Pháp Viết Sử Của Sử Gia Việt Nam Trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư Thời Lê

• Tác giả: Ye Shao Fei
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Khắc Thuân
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Hán Nôm
• Đề tài: Nghiên cứu phương pháp viết sử của sử gia Việt Nam qua bộ quốc sử thời Lê Đại Việt Sử Ký Toàn Thư
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ của luận án
• Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu của luận án
• Cơ sở lý thuyết và phƣơng pháp nghiên cứu
• Đóng góp mới về khoa học của luận án
• Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
• Cấu trúc của Luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 1.1. Về Mục lục học và Thƣ tịch học
• 1.2. Về mối quan hệ của các bộ sách sử với ĐVSKTT
• 1.3. Về phƣơng pháp và tƣ tƣởng viết sử
• 1.4. Về nội dung sử liệu
• 1.5. Về các sử gia
• 1.6. Về các văn bản chỉnh lý đã công bố
• 1.7. Nhận xét đánh giá và định hƣớng nghiên cứu
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT VĂN BẢN VÀ TRUYỀN BẢN ĐVSKTT
• 2.1. Vấn đề văn bản bản ĐVSKTT
• 2.2. Tổng quan về văn bản ĐVSKTT và quan điểm của học giới
• 2.3. Về bài “Phàm lệ tục biên” của Lê Hy
• 2.4. Vấn đề văn bản bản NCQB
• 2.5. Văn bản bản NCQB của Paul Démiville
• 2.6. 2330-2336 tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm
• 2.7. Vấn đề bản khắc in NCQB
• 2.8. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC THỂ BIÊN SOẠN CỦA ĐVSKTT
• 3.1. Thể biên soạn của Lê Văn Hƣu
• 3.2. Thể biên soạn của Ngô Sĩ Liên
• 3.3. Về việc biên soạn ĐVSKTT của Ngô Sĩ Liên
• 3.4. Ngoại kỷ và Bản kỷ
• 3.5. Bản kỷ thực lục
• 3.6. Thể tài Bản kỷ thực lục và bản kỷ tục biên của Phạm Công Trứ và Lê Hy
• 3.7. Thể tài Cƣơng mục: Đại thƣ 大書 và Phân chú 分注
• 3.8. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: TƢ TƢỞNG VIẾT SỬ TRONG BỘ ĐVSKTT
• 4.1. Tƣ tƣởng viết sử của các sử gia trƣớc thời Lê sơ
• 4.2. Tƣ tƣởng viết sử của Lê Văn Hƣu
• 4.3. Tƣ tƣởng viết sử của các sử gia thời Lê sơ. Phan Phu Tiên
• 4.4. Tƣ tƣởng viết sử của các sử gia thời Lê Trung hƣng
• 4.5. Tiểu kết chương 4
• DANH MỤC BÀI VIẾT LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• BẢNG CHỮ VIẾT TẮT ĐVSKTT
• DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU
• DANH MỤC ẢNH MINH HỌA
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ của luận án
• Đối tượng và Phạm vi nghiên cứu của luận án
• Cơ sở lý thuyết và phƣơng pháp nghiên cứu
• Đóng góp mới về khoa học của luận án
• Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
• Cấu trúc của Luận án

Tóm tắt

I. Phương pháp viết sử của sử gia Việt Nam

Phương pháp viết sử của các sử gia Việt Nam được thể hiện rõ qua bộ Đại Việt Sử Ký Toàn Thư thời Lê. Các sử gia như Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên, và Phạm Công Trứ đã áp dụng nhiều phương pháp biên soạn khác nhau, từ biên niên sử đến văn học sử. Họ không chỉ ghi chép sự kiện mà còn phân tích nguyên nhân, hậu quả, và ý nghĩa lịch sử. Sử liệu được sử dụng một cách cẩn trọng, kết hợp giữa tư liệu chính thống và dân gian. Qua đó, sử học truyền thống Việt Nam được định hình, phản ánh tư tưởng và văn hóa của thời đại.

1.1. Biên niên sử và văn học sử

Biên niên sử là phương pháp chủ đạo trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, ghi chép sự kiện theo trình tự thời gian. Tuy nhiên, các sử gia cũng kết hợp văn học sử, sử dụng ngôn ngữ văn chương để tạo sức hấp dẫn và truyền tải thông điệp. Ví dụ, Ngô Sĩ Liên thường thêm các đoạn bình luận, phân tích nhân vật và sự kiện, làm nổi bật tư tưởng đạo đức và chính trị.

1.2. Sử dụng sử liệu

Các sử gia thời Lê đã sử dụng sử liệu một cách khoa học, kiểm chứng và đối chiếu nhiều nguồn khác nhau. Họ kế thừa từ các bộ sử trước đó như Đại Việt Sử Ký của Lê Văn Hưu và Đại Việt Sử Lược, đồng thời bổ sung thông tin từ các nguồn dân gian và văn bia. Điều này giúp Đại Việt Sử Ký Toàn Thư trở thành nguồn tư liệu đáng tin cậy cho nghiên cứu lịch sử cổ đại Việt Nam.

II. Sử gia Việt Nam và tư tưởng viết sử

Các sử gia Việt Nam thời Lê như Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên, và Phạm Công Trứ đã thể hiện tư tưởng viết sử độc đáo, phản ánh tinh thần dân tộc và ý thức hệ thời đại. Họ không chỉ ghi chép lịch sử mà còn truyền tải thông điệp về đạo đức, chính trị, và văn hóa. Tư tưởng viết sử của họ được thể hiện qua cách lựa chọn sự kiện, phân tích nhân vật, và bình luận lịch sử.

2.1. Tư tưởng của Lê Văn Hưu

Lê Văn Hưu, tác giả của Đại Việt Sử Ký, đã đặt nền móng cho sử học Việt Nam với tư tưởng trung thành với sự thật lịch sử. Ông nhấn mạnh vai trò của sử học trong việc giáo dục đạo đức và củng cố quốc gia. Các tác phẩm của ông phản ánh tinh thần dân tộc, khẳng định chủ quyền và văn hóa Việt Nam.

2.2. Tư tưởng của Ngô Sĩ Liên

Ngô Sĩ Liên, người biên soạn Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, đã kế thừa và phát triển tư tưởng của Lê Văn Hưu. Ông thêm các yếu tố triết học và đạo đức vào tác phẩm, phân tích sâu sắc nguyên nhân và hậu quả của các sự kiện lịch sử. Qua đó, ông truyền tải thông điệp về sự ổn định chính trị và đạo đức xã hội.

III. Đại Việt Sử Ký Toàn Thư và lịch sử Việt Nam

Đại Việt Sử Ký Toàn Thư là bộ quốc sử quan trọng, phản ánh toàn diện lịch sử Việt Nam từ thời cổ đại đến thời Lê. Bộ sử này không chỉ ghi chép sự kiện mà còn phân tích nguyên nhân, hậu quả, và ý nghĩa lịch sử. Qua đó, nó trở thành nguồn tư liệu quý giá cho nghiên cứu lịch sử, văn hóa, và chính trị Việt Nam.

3.1. Ghi chép lịch sử cổ đại

Đại Việt Sử Ký Toàn Thư ghi chép chi tiết lịch sử Việt Nam từ thời Hùng Vương đến thời Lê. Các sự kiện được sắp xếp theo trình tự thời gian, kết hợp với phân tích và bình luận của các sử gia. Qua đó, bộ sử này cung cấp cái nhìn toàn diện về quá trình hình thành và phát triển của dân tộc Việt Nam.

3.2. Phản ánh tư tưởng thời đại

Bộ sử phản ánh tư tưởng và văn hóa của thời đại, từ tinh thần dân tộc đến ý thức hệ chính trị. Các sử gia đã sử dụng lịch sử như một công cụ để giáo dục đạo đức và củng cố quốc gia. Qua đó, Đại Việt Sử Ký Toàn Thư không chỉ là tác phẩm lịch sử mà còn là di sản văn hóa của dân tộc Việt Nam.