CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ SẢN PHẨM CỦA DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM 1. KHÁI NIỆM VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ SẢN PHẨM CỦA DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. Khái niệm thị trường và phát triển thị trường tiêu thụ của doanh nghiệp Thị trường, theo quan niệm đơn giản là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán hàng hóa của các chủ thể kinh tế. Như vậy, khái niệm này chỉ coi thị trường là một địa điểm hay khu vực nhất định.
Nhưng trên thực tế, khi thương mại phát triển, các hoạt động trao đổi, mua bán có thể không diễn ra tại một địa điểm cụ thể. Hơn nữa, khi sản xuất và lưu thông hàng hóa phát triển, các mặt hàng trở nên phong phú, đa dạng với nhiều hình thức trao đổi phức tạp hơn thì cách hiểu thị trường như cũ không phản ánh đầy đủ bản chất của thị trường. Theo Philip Kotler, tác phẩm Quản Trị Marketing, “ Thị trường bao gồm tất cả những khách hàng tiềm năng ẩn cùng một nhu cầu hay mong muốn cụ thể, sãn sàng và có khả năng tham gia trao đổi để thoả mãn nhu cầu hay mong muốn đó”. Quan điểm này nhấn mạnh tới mục đích của chủ thể khi tham gia thị trường tuy nhiên chủ thể tham gia thị trường thì chỉ có người mua.
Theo tôi, khái niệm đầy đủ và dễ hiểu nhất về thị trường được nêu trong giáo trình quản trị doanh nghiệp thương mại của trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân, “thị trường được mô tả là một hay nhiều nhóm khách hàng tiềm năng với những nhu cầu tương tự nhau và những người bán cụ thể nào đó mà doanh nghiệp với tiềm năng của mình có thể mua hàng hóa, dịch vụ để thỏa mãn nhu cầu trên của khách hàng”. 4 Đây là quan niệm tương đối đầy đủ, có nêu rõ chủ thể tham gia thị trường, mục đích, tham gia thị trường và các hoạt động diễn ra trên thị trường. Theo đó, thị trường của doanh nghiệp thương mại trước hết là những khách hàng tiềm năng tiêu thụ, họ có những nhu cầu cụ thể về hàng hoá và dịch vụ và mong muốn dược thoả mãn nhu cầu đó. Thứ hai, thị trường gồm cả cung do người bán tạo nên, là yếu tố đối trọng với cầu thị trường.
Thứ ba, hàng hoá, sản phẩm cụ thể là yếu tố, không thể thiếu trên thị trường, và là đối tượng để mua bán trao đổi. Phát triển thị trường tiêu thụ của doanh nghiệp là tổng hợp cách thức, biện pháp của doanh nghiệp nhằm đưa khối lượng sản phẩm kinh doanh được tiêu thụ đạt mức tối đa, phát triển thị phần của doanh nghiệp, mở rộng quy mô kinh doanh, tăng thêm lợi nhuận và nâng cao uy tín của doanh nghiệp của trên thị trường. Các yếu tố cấu thành thị trường tiêu thụ của doanh nghiệp thương mại, cũng là các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới phát triển thị trường tiêu thụ của doanh nghiệp, bao gồm: Cầu: là lượng một mặt hàng mà người mua muốn mua ở một mức giá chấp nhận được. Đây là đại lượng có thể thay đổi phụ thuộc vào sự biến động của các yếu tố: giá cả, sở thích, thu nhập, phong tục, thói quen tiêu dùng.Đối với doanh nghiệp thương mại, khi muốn xác định cầu thì, phải xác định khối lượng cầu cụ thể về hàng hóa của doanh nghiệp ứng với mỗi mức giá nhất định.
Cung: là lượng một mặt hàng mà người bán muốn bán ở mỗi mức giá chấp nhận được. Đây cũng là đại lượng có thể thay đổi, phụ thuộc vào sự biến động của các yếu tố: giá cả, sự, phát triển của khoa học công nghiệ, chi phí đầu vào, sự điều tiết của chính phủ …Đối với doanh nghiệp thương mại, khi xác định cung cho doanh nghiệp thì phải xác định số lượng hàng hóa 5 dịch vụ doanh nghiệp thương mại có khả năng đưa ra thị trường với mức giá nhất định. Giá cả: là hình thức biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hóa. Giá cả thị trường là một đại lượng biến động do sự tương tác của cung và cầu trên thị trường của một loại hàng hóa, ở địa điểm và thời điểm cụ thể.
Sự cạnh tranh: cạnh tranh là sự ganh đua giữa các cá nhân, doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh nhằm giành giật các nguồn lực hay thị trường tiêu thụ nhằm thu lợi nhuận. Cạnh tranh là động lực để thúc đẩy các doanh nghiệp thương mại cải tiến hoạt động kinh doanh để tồn tại và phát triển. Tầm quan trọng của phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam Đối với doanh nghiệp nói chung, thị trường luôn ở vị trí trung tâm. Thị trường có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến từng hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vì thị trường là mục tiêu của những người kinh doanh và cũng là môi trường của hoạt động kinh doanh hàng hoá.
Đối với các doanh nghiệp nước ngoài, phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm sang một quốc gia khác sẽ mang lại nhiều cơ hội để khai thác một thị trường mới, doanh nghiệp có điều kiện nâng cao uy tín, xây dựng thương hiệu. Đặc biệt, Việt Nam là quốc gia đang phát triển, tốc độ tăng trưởng kinh tế cao. Đây là thị trường đầy tiềm năng với nhu cầu phát triển hạ tầng cao. Do vậy, các doanh nghiệp kinh doanh sản phẩm phục vụ cho nhu cầu phát triển này sẽ có nhiều cơ hội phát triển, đặc biệt là doanh nghiệp cung cấp vật tư thiết bị cho tàu thủy.
Đối với các doanh nghiệp nước ngoài, bằng các hình thức hoạt động khác nhau như thành lập CTy con, mở chi nhánh, văn phòng đại diện,…, phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm tại Việt Nam có tầm quan trọng lớn đối với doanh nghiệp: 6 Thị trường tiêu thụ quyết định sự sống còn của doanh nghiệp. Thị trường tiêu thụ càng lớn nghĩa là hàng hoá tiêu thụ càng nhiều, lúc này hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đang phát triển, thị trường bị thu hẹp hay doanh nghiệp bị mất thị trường thì doanh nghiệp sẽ bị suy thoái, không thể tồn tại lâu. Trong nền kinh tế thị trường hiện đại, với những tiến bộ khoa học mới làm biến chuyển công nghệ sản xuất, cạnh tranh, giữa các doanh nghiệp ngày càng khốc liệt. Nhu cầu tiêu dùng luôn có thể thay đổi, theo hướng đa dạng hơn, cao hơn.
Bất kỳ doanh nghiệp nào cho dù đang đứng trên đỉnh cao của sự thành đạt cũng có thể bị lùi lại phía sau nếu không nắm bắt được thị trường một cách kịp thời. Ngược lại, cho dù doanh nghiệp đang đứng trên bờ vực của sự phá sản cũng có thể vươn lên chiếm lĩnh và làm chủ thị trường nếu họ nhạy bén, phát hiện ra xu thế của thị trường hay những kẽ hở thị tr- ường mà mình có thể len vào được. Do vậy, phát triển thị trường giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trong kinh doanh của doanh nghiệp thương mại. Phát triển thị trường tiêu thụ làm tăng khả năng thu lợi nhuận của doanh nghiệp.
Trong nền cơ chế thị trường, doanh nghiệp thương mại tìm kiếm lợi nhuận bằng cách kinh doanh sản phẩm nhằm phục vụ nhu cầu của thị trường chứ không kinh doanh sản phẩm mà mình có. Cùng với sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp thương mại, doanh nghiệp nào thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của khách hàng thì mới có thể bán được nhiều hàng. Mặt khác, do phải cạnh tranh về sản phẩm nên khó có thể kỳ vọng lợi nhuận cao ở mỗi sản phẩm bán ra. Do vậy, muốn gia tăng lợi nhuận thì doanh nghiệp phải tiêu thụ được thêm nhiều hàng hóa, phải có thị trường tiêu thụ lớn với số lượng khách hàng mua và tiêu dùng sản phẩm của doanh nghiệp đông đảo.
Phát triển thị trường tiêu thụ giúp doanh nghiệp gia tăng doanh số bán ra của sản phẩm, tăng thị phần của doanh nghiệp trên thị trường, nâng cao vị 7 thế của doanh nghiệp trên thị trường. Trong nền kinh tế thị trường ngày nay, thị trường trong nước, khu vực và thế giới có nhiều biến động, các doanh nghiệp trong nước luôn phải đương đầu với các đối thủ cạnh tranh tầm cỡ trong nước cũng như trên thế giới. Do vậy, muốn tồn tại và phát triển thì các doanh nghiệp phải không ngừng củng cố và phát triển thị trường của mình. Khi sản phẩm của doanh nghiệp được nhiều người tiêu dùng lựa chọn thì doanh nghiệp có thể đạt được doanh số bán lớn hơn, tăng thị phần của doanh nghiệp trên thị trường, khẳng định uy tín của doanh nghiệp đồng thời đem lại sức mạnh để doanh nghiệp tạo đà phát triển tiếp theo.
Doanh nghiệp nước ngoài mở rộng thị trường tiêu thụ bằng việc xuất khẩu sản phẩm sang quốc gia khác sẽ tăng thêm nguồn thu ngoại tệ cho nước mình, đồng thời doanh nghiệp sẽ được hưởng những ưu đãi của chính phủ đối với doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là xuất khẩu các sản phẩm công nghiệp. NỘI DUNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG TIÊU THỤ SẢN PHẨM CỦA DOANH NGHIỆP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM: 1. Phát triển thị trường về sản phẩm: Phát triển thị trường về sản phẩm là đưa thêm ngày càng nhiều dạng sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu, thị hiếu của thị trường. Doanh nghiệp nước ngoài khi phát triển thị trường về sản phẩm phải lưu ý đến nhu cầu và thị hiếu của thị trường Việt Nam, và các nhân tố ảnh hưởng tới sự thay đổi của nhu cầu và thị hiếu của thị trường.
Nhu cầu, thị hiếu của thị trường chịu sự tác động của đặc điểm về văn hóa, xã hội, mức thu nhập,… Do đó, trước khi quyết định đưa loại sản phẩm nào vào thị trường Việt Nam, các doanh nghiệp nước ngoài phải nghiên cứu chi tiết về thị trường, đánh giá khả năng thỏa mãn nhu cầu thị trường của loại sản phẩm đó,… 8 Có thể phát triển sản phẩm theo hai hướng: - Phát triển sản phẩm mới hoàn toàn như, phát triển công năng, giá trị sử dụng mới của sản phẩm hay phát triển sản phẩm mới theo ý đồ và thiết kế mới. Với nền văn hóa phương Đông, ban đầu thị trường Việt Nam có thể rụt rè với sản phẩm mới, nhưng nếu doanh nghiệp biết tác động tới thị hiếu của khách hàng để đưa ra sản phẩm phù hợp thì sẽ dẫn đến “tâm lý đám đông” khiến các khách hàng bắt chước nhau để cùng mua sản phẩm của doanh nghiệp.