Luận án tiến sĩ: Ảnh hưởng năng lực lãnh đạo nhà quản lý tới thành công dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam

• Tác giả: Hồ Thị Phượng Thảo
• Trường học: Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: ảnh hưởng của năng lực lãnh đạo của nhà quản lý dự án tới thành công dự án đầu tư xây dựng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực lãnh đạo nhà quản lý dự án

Năng lực lãnh đạo của nhà quản lý dự án là tập hợp các yếu tố liên quan bao gồm kiến thức, kỹ năng, phẩm chất, đặc điểm và năng lực cá nhân cần thiết để quản lý dự án đạt hiệu suất và chất lượng cao. Trong bối cảnh dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam, vai trò của nhà quản lý dự án ngày càng trở nên quan trọng. Dự án xây dựng thường có quy mô lớn, phức tạp,涉及多方利益相关者. Thành công của dự án không chỉ đo lường bằng thời gian, chi phí và chất lượng mà còn dựa trên sự hài lòng của các bên liên quan. Năng lực lãnh đạo được hình thành từ nhiều yếu tố: thẩm quyền, tính cách, kiến thức, kỹ năng, thái độ và phẩm chất đạo đức. Các nhà nghiên cứu như Boyatzis, Crawford đã xây dựng mô hình năng lực lãnh đạo tích hợp, đo lường dựa trên thuộc tính cá nhân và hiệu suất đầu ra dự án. Nghiên cứu này tập trung phân tích mối quan hệ giữa năng lực lãnh đạo và thành công dự án xây dựng tại Việt Nam.

1.1. Khái niệm năng lực lãnh đạo trong quản lý dự án

Năng lực lãnh đạo là đặc điểm, động cơ, thái độ hoặc giá trị, phẩm chất cá nhân, kiến thức hoặc kỹ năng, hành vi hoặc nhận thức mà bất kỳ cá nhân nào sở hữu đều có thể đạt được kết quả hoạt động vượt trội. Trong quản lý dự án xây dựng, năng lực lãnh đạo bao gồm kiến thức chuyên môn, khả năng ra quyết định, kỹ năng giao tiếp, quản lý rủi ro và điều phối nguồn lực. Mô hình năng lực lãnh đạo của nhà quản lý dự án là mô hình tích hợp, đo lường dựa trên tiêu chuẩn hoặc kỳ vọng của các bên liên quan đến dự án.

1.2. Thực trạng dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam

Dự án đầu tư xây dựng công trình tại Việt Nam có đặc điểm quy mô lớn, thời gian thi công dài,涉及多方利益相关者. Thực tế cho thấy nhiều dự án xây dựng bị chậm tiến độ hơn 3 lần so với kế hoạch, vượt hơn 5 lần về chi phí. Nguyên nhân chính bao gồm năng lực quản lý yếu kém, thiếu kỹ năng lãnh đạo, phối hợp kém giữa các bên. Tuy nhiên, cũng có những dự án trở thành công trình biểu tượng, được khách hàng lựa chọn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu ảnh hưởng của năng lực lãnh đạo đến thành công dự án.

II. Phân tích ảnh hưởng năng lực lãnh đạo tới thành công dự án

Thành công dự án xây dựng được đo lường bằng nhiều tiêu chí khác nhau. Theo quan điểm truyền thống, thành công dựa trên ba yếu tố: thời gian, chi phí và chất lượng. Tuy nhiên, nghiên cứu hiện đại mở rộng quan điểm này với các tiêu chí cụ thể bao gồm thành công sản phẩm, thành công của các bên liên quan như chủ đầu tư, nhà thầu, khách hàng và công đồng dân cư. Nhà quản lý dự án đánh giá thành công dựa trên so sánh thời gian, chi phí và chất lượng với mục tiêu đề ra. Người sử dụng đánh giá dựa trên tính năng của sản phẩm. Nhà thầu đánh giá dựa trên nâng cao uy tín và lợi ích đạt được. Năng lực lãnh đạo ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình ra quyết định, điều phối nguồn lực, quản lý rủi ro và duy trì cam kết của các bên. Nghiên cứu chỉ ra mối quan hệ mật thiết giữa năng lực lãnh đạo và kết quả dự án.

2.1. Các tiêu chí đánh giá thành công dự án xây dựng

Các tiêu chí đánh giá thành công dự án xây dựng bao gồm: thời gian hoàn thành, chi phí đầu tư, chất lượng công trình, sự hài lòng của người sử dụng, mức độ ảnh hưởng đến môi trường và giá trị kinh doanh cho tổ chức. Từ quan điểm nhà thầu, thành công được đo dựa trên lợi nhuận từ dự án, hoàn thành đúng thời gian, an toàn lao động, số lần yêu cầu bồi thường và hiệu quả thương mại. Nghiên cứu của Saqib và cộng sự phân loại các yếu tố thành công thành bảy nhóm liên quan đến quản lý dự án, việc mua sắm và khách hàng.

2.2. Mối quan hệ giữa năng lực lãnh đạo và cam kết nhà thầu

Cam kết nhà thầu là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thành công dự án xây dựng. Nhà thầu cam kết với dự án thông qua việc tuân thủ tiến độ, đảm bảo chất lượng và phối hợp hiệu quả với các bên liên quan. Năng lực lãnh đạo của nhà quản lý dự án tác động đến cam kết nhà thầu thông qua việc xây dựng mối quan hệ tin cậy, truyền đạt mục tiêu rõ ràng và tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp. Khi nhà quản lý dự án thể hiện năng lực lãnh đạo mạnh mẽ, nhà thầu có động lực cao hơn để hoàn thành dự án thành công, từ đó nâng cao uy tín và lợi ích lâu dài.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng năng lực lãnh đạo

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng. Phương pháp định tính bao gồm phỏng vấn sâu để khám phá các yếu tố năng lực lãnh đạo và mối quan hệ với thành công dự án. Phương pháp định lượng sử dụng khảo sát với thang đo được phát triển từ lý thuyết và kết quả phỏng vấn sâu. Nghiên cứu định lượng chính thức áp dụng phân tích hồi quy đa biến để kiểm định giả thuyết về mối quan hệ giữa năng lực lãnh đạo và thành công dự án. Nghiên cứu tình huống được thực hiện để kiểm chứng kết quả trong bối cảnh thực tế. Quy trình nghiên cứu đảm bảo tính khoa học, từ phát triển thang đo, thu thập dữ liệu đến phân tích và kiểm định mô hình. Phương pháp này giúp đảm bảo kết quả nghiên cứu có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao.

3.1. Phát triển thang đo và công cụ khảo sát

Thang đo năng lực lãnh đạo và thành công dự án được phát triển dựa trên tổng hợp lý thuyết từ các nghiên cứu trước. Năng lực lãnh đạo đo lường các yếu tố: kiến thức quản lý dự án, kỹ năng giao tiếp, khả năng ra quyết định, quản lý rủi ro và phẩm chất đạo đức. Thành công dự án đo lường qua tiêu chí thời gian, chi phí, chất lượng, sự hài lòng khách hàng và hiệu quả kinh tế. Phiếu khảo sát được xây dựng theo thang Likert 5 điểm, đảm bảo độ tin cậy và giá trị nội dung thông qua phản hồi chuyên gia.

3.2. Phương pháp phân tích dữ liệu nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu được phân tích bằng nhiều phương pháp thống kê. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) được sử dụng để xác định cấu trúc nhân tố của thang đo. Phân tích hồi quy đa biến kiểm định mối quan hệ giữa năng lực lãnh đạo và thành công dự án. Phân tích trung gian đánh giá vai trò của cam kết nhà thầu trong mối quan hệ này. Phần mềm SPSS và AMOS được sử dụng để xử lý dữ liệu. Kiểm định độ tin cậy Cronbach's Alpha đảm bảo thang đo đạt tiêu chuẩn học thuật.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn nghiên cứu

Nghiên cứu khẳng định năng lực lãnh đạo của nhà quản lý dự án có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến thành công dự án đầu tư xây dựng tại Việt Nam. Kết quả chỉ ra rằng năng lực lãnh đạo bao gồm kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và thái độ là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả quản lý dự án. Cam kết nhà thầu đóng vai trò trung gian trong mối quan hệ giữa năng lực lãnh đạo và thành công dự án. Nhà quản lý dự án có năng lực lãnh đạo cao tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, xây dựng niềm tin và thúc đẩy cam kết từ nhà thầu. Từ kết quả nghiên cứu, các tổ chức xây dựng cần đầu tư đào tạo phát triển năng lực lãnh đạo cho nhà quản lý dự án. Chương trình đào tạo nên tập trung vào kỹ năng mềm, quản lý rủi ro và giao tiếp hiệu quả.Ứng dụng thực tiễn giúp nâng cao tỷ lệ dự án thành công, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa nguồn lực đầu tư.

4.1. Hàm ý lý luận về năng lực lãnh đạo dự án

Nghiên cứu đóng góp vào lý luận quản lý dự án bằng cách xây dựng mô hình tích hợp năng lực lãnh đạo và thành công dự án. Mô hình này bổ sung khía cạnh cam kết nhà thầu như biến số trung gian, mở rộng hiểu biết về cơ chế ảnh hưởng của năng lực lãnh đạo. Kết quả nghiên cứu hỗ trợ lý thuyết năng lực lãnh đạo của Boyatzis và Crawford trong bối cảnh dự án xây dựng Việt Nam. Nghiên cứu cũng đề xuất khung đánh giá năng lực lãnh đạo phù hợp với đặc điểm ngành xây dựng, tạo nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo.

4.2. Ứng dụng thực tế trong quản lý dự án xây dựng

Kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng cao cho các tổ chức xây dựng tại Việt Nam. Doanh nghiệp nên xây dựng chương trình đào tạo năng lực lãnh đạo tập trung vào kỹ năng quản lý dự án, giao tiếp hiệu quả và ra quyết định. Việc đánh giá năng lực lãnh đạo nên được tích hợp vào quy trình tuyển dụng và thăng tiến nhà quản lý dự án. Chủ đầu tư cần chọn nhà quản lý dự án có năng lực lãnh đạo phù hợp với quy mô và tính chất dự án. Ứng dụng thực tế giúp giảm chậm tiến độ, vượt chi phí và nâng cao chất lượng công trình xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

B GIÁOăD CăVĨă ĨOăT O TR NGă I H C KINH T QU CăDỂNă --------------------------------- HĨăTH PH NGăTH O NHăH NG C A N NGăL CăLẩNHă O C AăNHĨăQU NăLụăD ÁNăT IăTHĨNHăCỌNGă D ÁNă UăT ăXỂYăD NGăCỌNGăTRỊNH VI T NAM LU NăÁNăTI NăS ă NGĨNHăQU N TR KINH DOANH HĨăN I - 2021 B GIÁOăD CăVĨă ĨOăT O TR NGă I H C KINH T QU CăDỂNă --------------------------------- HĨăTH PH NGăTH O NHăH NGăC A N NGăL CăLẩNHă O C AăNHĨăQU NăLụăD ÁNăT IăTHĨNHăCỌNGă D ÁNă UăT ăXỂYăD NGăCỌNGăTRỊNH VI T NAM ChuyênăngƠnh:ăQu n tr kinh doanh (Khoa QTKD) Mưăs : 9340101 LU NăÁNăTI NăS ă Ng ih ng d n khoa h c: 1.ăTR NGă CL C 2.ăV ăTU N ANH HĨăN I - 2021 i L IăCAMă OAN Tôi đư đ c và hi u v các hành vi vi ph m s trung th c trong h c thu t. Tôi cam k t b ng danh d cá nhân r ng lu n án này do tôi t th c hi n và không vi ph m yêu c u v s trung th c trong h c thu t. Hà N i, ngày tháng n m 2021 Nghiênăc u sinh HƠăTh Ph ngăTh o ii M CL C L IăCAMă OAN . ii DANH M C CH VI T T T . vi DANH M CăHỊNH,ăS ă . 1 CH NGă1:ăT NGăQUANăNGHIểNăC U .ăCácănghiênăc u v n ngăl călưnhăđ o c aănhƠăqu nălỦăd án . Các tr ng phái nghiên c u v lưnh đ o . Các nghiên c u v n ng l c lưnh đ o c a nhà qu n lý d án .ăCácănghiênăc u v ăthƠnhăcôngăd ăán . Quan đi m v thành công d án . Các tiêu chí đánh giá thành công d án xây d ng.ăCácănghiênăc uăv nhăh ngăn ngăl călưnhăđ oăc aănhƠăqu nălỦăd ánăđ nă thƠnhăcôngăd ăán .ăCácănghiênăc u v cam k tănhƠăth u v iăthƠnhăcôngăd án . Kho ng tr ngănghiênăc u . 26 K T LU NăCH NGă1 . 29 CH NGă2:ăC ăS LụăTHUY T,ăMỌăHỊNHăVĨ . 30 GI THUY TăNGHIểNăC U .ăC ăs lỦăthuy t v n ngăl călưnhăđ o c aănhƠăqu nălỦăd án . Qu n lý d án và nhà qu n lý d án . Các nhi m v lưnh đ o c a nhà qu n lý . N ng l c lưnh đ o c a nhà qu n lý d án .ăC ăs lỦăthuy t v thƠnhăcôngăd án . Khái ni m v thành công d án . Các tiêu chí đo l ng thành công d án xây d ng .ăNhƠăth uăvƠăđoăl ng cam k tănhƠăth u v iăthƠnhăcôngăd án . Nhà th u đ i v i thành công d án . Khái ni m và đo l ng cam k t nhà th u v i thành công d án .ăMôăhìnhăvƠăcácăgi thuy tănghiênăc u v n ngăl călưnhăđ o c aănhƠăqu nălỦă vƠăthƠnhăcôngăd án . Các lý thuy t l a ch n làm n n t ng cho nghiên c u . Mô hình nghiên c u c a lu n án . Các gi thuy t nghiên c u . 57 K T LU NăCH NGă2 . 65 CH NGă3:ăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U . Quy trình nghiên c u . Phát tri n thang đo và phi u kh o sát .ăPh ngăphápănghiênăc uăđ nhătínhă- ph ng v năsơu. M c tiêu c a ph ng v n sâu . Ph ng pháp th c hi n ph ng v n sâu. K t qu ph ng v n sâu . K t lu n rút ra t ph ng v n sâu .ăPh ngăphápănghiênăc uăđ nhăl ngăs ăb . M c tiêu nghiên c u đ nh l ng s b . Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng s b . K t qu nghiên c u đ nh l ng s b .ăPh ngăphápănghiênăc uăđ nhăl ngăchínhăth c .Thi t k nghiên c u đ nh l ng chính th c . Ph ng pháp phân tích x lý d li u .ăPh ngăphápănghiênăc uătìnhăhu ng . M c tiêu c a nghiên c u tình hu ng . Ph ng pháp nghiên c u tình hu ng. Thu th p và x lý thông tin . 100 K T LU NăCH NGă3 . 101 CH NGă4:ăK T QU NGHIểNăC U .ăKháiăquátăd ánăđ uăt ăxơyăd ngăcôngătrìnhăt i Vi t Nam . c đi m c a d án đ u t xây d ng công trình t i Vi t Nam . ánh giá công tác qu n lý d án đ u t xây d ng công trình t i Vi t Nam . K t qu nghiên c uăđ nhăl ngăchínhăth c . Th ng kê mô t m u nghiên c u . K t qu đo l ng phân ph i c a thang đo. K t qu đo l ng đ tin c y và s h i t c a các nhân t . Ki m đ nh mô hình và các gi thuy t nghiên c u . Phân tích s khác bi t các bi n nghiên c u gi a các nhóm đ i t ng nghiên c u . 121 K T LU NăCH NGă4 . 130 iv CH NGă5:ăTH O LU N K T QU . 131 NGHIểNăC UăVĨăKHUY N NGH . T ng h păvƠăth o lu n k t qu nghiênăc u . T ng h p k t qu nghiên c u . Th o lu n k t qu nghiên c u . Ki m ch ng k t qu nghiên c u d a trên k t qu nghiên c u tình hu ng. M t s khuy n ngh trongăcôngătácăqu nălỦăd ánăđ uăt ăxơyăd ng . Khuy n ngh cho các t ch c trong công tác nhân s d án . Khuy n ngh cho các ch đ u t trong công tác qu n lý d án . Các khuy n ngh đ i v i các c quan qu n lý Nhà n c . H n ch nghiênăc uăvƠăh ngănghiênăc u ti p theo . H ng nghiên c u ti p theo . 154 K T LU NăCH NGă5 . 156 DANH M CăCỌNGăTRỊNHăKHOAăH C . 157 C AăTÁCăGI LIểNăQUANă Nă TĨIăLU NăÁN . 157 TĨIăLI U THAM KH O . 176 v DANH M C CH VI T T T AC Cam k t tình c m AVE Ph ng sai trung bình CC Cam k t tính toán CFA Phân tích nhân t kh ng đ nh CR tin t ng h p H ih c EFA Phân tích nhân t khám phá GDP T ng s n ph m qu c n i GSO T ng c c th ng kê KPI Ch s đo l ng hi u su t làm vi c MSV Ph ng sai riêng NC Cam k t chu n m c PMBOK H ng d n v nh ng ki n th c c t lõi trong qu n lý d án PMI Vi n qu n lý SEM Mô hình c u trúc tuy n tính vi DANH M C B NG B ng 1. Các tr ng phái lưnh đ o .2: T ng quan các n ng l c lưnh đ o c a nhà qu n lý d án .3: Các tiêu chí thành công theo Shenhar và c ng s (2001). Các tiêu chí thành công d án theo Muller và Turner (2007) .5: T ng h p tiêu chí thành công d án xây d ng .6: T ng h p các k t qu nghiên c u v n ng l c lưnh đ o c a nhà qu n lý d án và thành công d án .7: Các nghiên c u v tác đ ng c a cam k t c a bên liên quan .1: S khác nhau gi a ho t đ ng d án và ho t đ ng v n hành .2: Các l nh v c ki n th c và quy trình qu n lý d án.3: Nhi m v c a nhà qu n lý d án theo chu k d án .4: Các nhi m v lưnh đ o c a nhà qu n lý trong chu k d án .5: Lưnh đ o và qu n lý d án .6: K t h p qu n lý và lưnh đ o cho s thành công d án . Các tiêu chí thành công d án xây d ng công trình . Ngu n g c c a các bi n n ng l c lưnh đ o c a nhà qu n lý d án . Ngu n g c c a các bi n ph thu c . Ngu n g c c a các bi n đi u ti t . K ho ch nghiên c u . Ngu n g c thang đo s b n ng l c lưnh đ o c a nhà qu n lý d án . Ngu n g c các thang đo s b v thành công d án . Ngu n g c các thang đo s b v cam k t c a nhà th u v i d án . c đi m các chuyên gia ph ng v n sâu. N i dung ph ng v n sâu. K t qu ph ng v n sâu v đánh giá m c đ nh h ng c a n ng l c lưnh đ o nhà qu n lý đ n thành công d án.8: i u ch nh v di n đ t các thang đo s b . H s tin c y Cronbach’s Alpha và h s t ng quan bi n t ng trong nghiên c u đ nh l ng s b .10: Các thang đo b lo i sau khi phân tích đ tin c y .1: S l ng các d án đ u t xây d ng công trình t n m 2017-2019.2: B ng t ng h p đ i t ng kh o sát trong nghiên c u chính th c . Mô t th ng kê các thang đo bi n “n ng l c lưnh đ o c a nhà qu n lý d án” . Mô t th ng kê các thang đo bi n “thành công d án” . Mô t th ng kê các thang đo bi n đi u ti t “cam k t c a nhà th u v i d án”. K t qu ki m đ nh đ tin c y c a thang đo .7: K t qu phân tích EFA . Các ch s đánh giá s phù h p c a mô hình . Ki m đ nh giá tr h i t thông qua CR, AVE, MSV . Ki m đ nh h s t ng quan. K t qu ki m đ nh gi thi t nghiên c u. H s chu n hóa và gi thi t . K t qu phân tích b ng mô hình c u trúc tuy n tính.14: K t qu ki m đ nh s khác bi t theo đ tu i c a nhà qu n lý d án .15: K t qu ki m đ nh s khác bi t theo trình đ h c v n.17: K t qu ki m đ nh s khác bi t theo lo i d án.18: K t qu ki m đ nh s khác bi t theo th i gian th c hi n d án . K t qu ki m đ nh s khác bi t theo s l ng nhà th u .