phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến thực hiện trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ giáo viên THPT và giáo viên tiếng Anh. Chƣơng 2: Thực trạng đội ngũ giáo viên tiếng Anh các trƣờng THPT và công tác phát triển đội ngũ giáo viên tiếng Anh các trƣờng THPT trên địa bàn thị xã Sơn Tây. Chƣơng 3: Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiếng Anh các trƣờng THPT trên địa bàn thị xã Sơn Tây trong giai đoạn phát triển mới của thủ đô Hà Nội. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN THPT VÀ NHỮNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TIẾNG ANH 1.
Sơ lƣợc lịch sử nghiên cứu về quản lí, phát triển đội ngũ nhà giáo và đội ngũ giáo viên tiếng Anh Thế kỷ XXI là thế kỷ khoa học, công nghệ sẽ tiếp tục phát triển nhƣ vũ bão, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình toàn cầu hoá kinh tế, hội nhập kinh tế quốc tế, phát triển kinh tế tri thức, cũng là thế kỷ mà vai trò của giáo dục - đào tạo, khoa học công nghệ có ý nghĩa quyết định hơn bao giờ hết đối với sự phát triển toàn diện của mỗi quốc gia. Nhận thức rõ điều đó, Đảng và Nhà nƣớc ta đã đƣa ra nhiều đƣờng lối, chính sách phát triển giáo dục, tăng cƣờng đầu tƣ cho giáo dục, xem đây là mũi nhọn quan trọng thúc đẩy sự nghiệp CNH-HĐH: “Phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá, là điều kiện để phát huy nguồn lực con ngƣời - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trƣởng kinh tế nhanh và bền vững”[13,108-109]. Trong hệ thống các đƣờng lối, chính sách phát triển giáo dục, đầu tƣ xây dựng và quản lý phát triển đội ngũ nhà giáo có vai trò hết sức quan trọng. Báo cáo trƣớc Quốc hội của bộ trƣởng Nguyễn Thiện Nhân ngày tháng 11 năm 2006 về đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lí giáo dục trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo và dạy nghề đã nhấn mạnh: “Nhà giáo và cán bộ quản lí là những ngƣời trực tiếp thực hiện vì vậy giữ vai trò quyết định trực tiếp đến chất lƣợng và sự phát triển của hệ thống giáo dục quốc dân”.
Tổ chức văn hoá giáo dục của Liên hợp quốc (UNESCO) cũng đã khuyến cáo: Mọi cuộc cải cách giáo dục đều bắt đầu từ ngƣời giáo viên. Với vị trí, vai trò chủ đạo của mình, đội ngũ nhà giáo phải đƣợc thừa hƣởng tất cả những chính sách, ƣu tiên của Nhà nƣớc, phải đƣợc nghiên cứu đổi mới theo những thay đổi của nền giáo dục. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong những năm gần đây, nhiều đề án, giải pháp nhằm xây dựng, quản lý phát triển đội ngũ nhà giáo ở các cấp học, bậc học đã đƣợc nghiên cứu và áp dụng rộng rãi: - Đề án xây dựng và nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục giai đoạn 2005-2010 (QĐ số 09/2005/QĐ-TTg ngày 11 tháng 1 năm 2005 của Thủ tướng chính phủ). - Bồi dƣỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới (Đề tài khoa học cấp nhà nước mã số KX07-14, năm 1996).
Giáo viên là nhân tố quyết định chất lƣợng giáo dục. Đào tạo giáo viên không những phải đủ về số lƣợng mà phải có cơ cấu loại hình thích hợp và chất lƣợng để đáp ứng đƣợc yêu cầu đổi mới giảng dạy và giáo dục cả về mục tiêu, nội dung và phƣơng pháp. Cùng với năng lực chuyên môn, đội ngũ giáo viên cần có phẩm chất đạo đức, có tinh thần trách nhiệm, tận tâm, nhiệt huyết với nghề nghiệp. Đã có nhiều công trình nghiên cứu về xây dựng, quản lý phát triển đội ngũ giáo viên THPT nhƣ: “Biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên của hiệu trưởng trường THPT Tân Sơn, huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang” của Phạm Hồng Dƣơng; Tác giả Nguyễn Đức Cƣờng với nghiên cứu “Các biện pháp quản lí đội ngũ giáo viên THPT thành phố Yên Bái trong giai đoạn hiện nay”; Tác giả Trần Văn Thái với đề tài “Nghiên cứu cơ sở khoa học của qui hoạch phát triển đội ngũ giáo viên THPT tỉnh Yên Bái đến năm 2015”; Tác giả Nguyễn Thị Lệ Chung với nghiên cứu “Phát triển đội ngũ giáo viên ở trường THPT chuyên tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay”.
Với bộ môn tiếng Anh, các đề tài chủ yếu nghiên cứu về quản lí hoạt động dạy học tiếng Anh nhƣ “Biện pháp quản lí dạy học môn tiếng Anh ở trường THPT huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng” của tác giả Trần Thị Lan Hƣơng; “Biện pháp quản lí hoạt động bồi dưỡng nâng cao trình độ tiếng Anh cho giảng viên Học viện quốc phòng” của tác giả Võ Minh Thúy. Đề cập đến đội ngũ giáo viên tiếng Anh có tác giả Vũ Thị Kim Tuyết với đề tài: “Quản lí phát triển đội ngũ giáo viên tiếng Anh cấp trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc”. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Các công trình nghiên cứu này thực sự là những tài sản kiến thức quý báu góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhân lực nói chung và quản lý đội ngũ giảng viên, giáo viên nói riêng. Các tác giả đã tiếp cận nghiên cứu về các vấn đề nhƣ qui hoạch, xây dựng, quản lí, bồi dƣỡng và phát triển đội ngũ giáo viên, từng bƣớc hoàn thiện dần cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ nhà giáo, đồng thời đề xuất các biện pháp quản lí, phát triển đội ngũ nhà giáo phù hợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể của địa phƣơng, của nhà trƣờng.
Song cho đến nay, hầu nhƣ rất ít công trình nghiên cứu riêng về công tác phát triển đội ngũ giáo viên THPT môn tiếng Anh trong giai đoạn phát triển mới, đặc biệt ở Hà Nội. Còn riêng với địa bàn thành phố Sơn Tây mà nay là thị xã SơnTây (sau khi đƣợc sát nhập vào thủ đô Hà Nội) thì chƣa hề có một tác giả nào đề cập đến. Bởi vậy chúng tôi chọn đề tài luận văn này cơ bản mới để nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển ĐVGV THPT môn tiếng Anh kết hợp với tìm hiểu thực trạng đội ngũ giáo viên THPT môn tiếng Anh và công tác phát triển đội ngũ này trên địa bàn thị xã Sơn Tây. Trên cơ sở đó, đề xuất những biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THPT môn tiếng Anh cho thị xã Sơn Tây nhằm nâng cao chất lƣợng ĐNGV nói chung và nâng cao chất lƣợng đào tạo của các trƣờng THPT trên địa bàn thị xã nói riêng, góp phần tạo nên sự đột phá cho ngành giáo dục thủ đô trong giai đoạn phát triển mới.
Một số khái niệm cơ bản của đề tài. Khái niệm quản lý Theo C.Mác: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tƣơng đối lớn, thì ít nhiều đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một ngƣời đọc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trƣởng”. Nhƣ vậy, quản lý đƣợc xem nhƣ một quá trình liên kết thống nhất giữa chủ quan và khách quan để đạt đƣợc mục tiêu nào đó.
16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo các cách tiếp cận khác nhau ta có: Quản lý là: cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra - theo góc độ tổ chức; theo góc độ điều khiển thì quản lý là lái, là điều khiển, điều chỉnh; theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (hay là đối tƣợng quản lý) nhằm tổ chức, phối hợp hoạt động của con ngƣời trong quá trình sản xuất, lao động để đạt đƣợc mục đích đề ra. Trong quá trình tồn tại và phát triển của quản lý, đã có nhiều quan niệm đƣợc đƣa ra : “Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hƣớng của chủ thể (ngƣời quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tƣợng quản lý) về các mặt chính trị, văn hoá, xã hội, kinh tế,… bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phƣơng pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trƣờng và điều kiện cho sự phát triển của đối tƣợng”. “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có định hƣớng của chủ thể quản lý lên đối tƣợng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt đƣợc mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến đổi của môi trƣờng” [33, 43]. “Quản lý” là từ Việt gốc Hán đã coi quản lý gồm hai quá trình tích hợp: quá trình “quản” là sự coi sóc, gìn giữ, duy trì ở trạng thái ổn định, quá trình ; “lý” là sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới nhằm phát triển [36,14].
Nhiều nhà nghiên cứu Việt Nam, xuất phát từ các góc độ khác nhau cũng đã đƣa ra những khái niệm quản lý: Xuất phát từ các loại hình hoạt động quản lý, các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra” [5, tr. * Bản chất của hoạt động quản lý: quản lý là sự tác động có mục đích đến tập thể ngƣời bị quản lí nhằm đạt mục tiêu quản lí. Trong giáo dục đó là sự tác động của nhà quản lí giáo dục đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lƣợng khác trong xã hội nhằm đạt đƣợc các mục tiêu giáo dục. Trong việc 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phát triển đội ngũ giáo viên THPT đó là sự tác động của nhà quản lí giáo dục đến tập thể giáo viên và các lực lƣợng khác nhằm thực hiện mục tiêu tăng tiến cả về số lƣợng và chất lƣợng đội ngũ giáo viên.
Vậy bản chất của hoạt động quản lí là sự phối hợp các nỗ lực của con ngƣời thông qua các chức năng quản lí. * Chức năng quản lý: là biểu hiện cụ thể của hoạt động quản lý. Đó là hoạt động cơ bản mà thông qua đó chủ thể quản lý tác động đến khách thể quản lý nhằm thực hiện mục tiêu đề ra.