phần Mở đầu, Kết luận, Khuyến nghị và Tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề lí luận về phát triển đội ngũ giảng viên Trƣờng Cán bộ quản lý giáo dục. Chƣơng 2: Thực trạng công tác phát triển đội ngũ giảng viên Trƣờng Cán bộ quản lý giáo dục Tp. Hồ Chí Minh. Chƣơng 3: Biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên Trƣờng Cán bộ quản lý giáo dục Tp.
Hồ Chí Minh trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiên nay. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRƢỜNG CÁN BỘ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Sự phát triển bền vững của một quốc gia phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó yếu tố con ngƣời là quan trọng nhất.
Lịch sử đã cho thấy, các quốc gia phát triển luôn coi trọng sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực chất lƣợng cao mà trong đó chất lƣợng của đội ngũ giảng viên (ĐNGV) có vai trò quyết định. Chính vì vậy, công tác phát triển ĐNGV luôn là vấn đề đƣợc quan tâm hàng đầu trong các trƣờng đại học không chỉ ở Việt Nam mà ở cả những nƣớc có nền giáo dục phát triển nhƣ Mỹ, Nhật, Hàn Quốc. Về vấn đề đã có nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trên thế giới nhƣ: Motoko Akiba và Gerald LeTendre (Improving teacher quality - 2009), Mary M. Kennedy cùng nhiều tác giả (Teacher Assessment and the Quest for Teacher Quality - 2010)… Trong cuốn sách “Preparing Teachers for a Changing World” (2007)(Đào tạo đội ngũ nhà giáo trước một thế giới đang thay đổi) - Linda Darling-Hammond - Giáo sƣ Giáo dục học thuộc Quỹ Charles E.
Ducommun ở Đại học Stanford đã đúc kết những thành quả từ công trình nghiên cứu bởi Ủy ban đào tạo giáo viên thuộc Viện Hàn lâm quốc gia Hoa Kỳ. Tập sách phác thảo các khái niệm và chiến lƣợc chủ yếu là những điều phải làm rõ trong quá trình đào tạo các giáo viên, các chính sách cấp thiết để tất cả những giáo viên có thể tiếp cận với những kiến thức thiết yếu; tập sách cũng đúc kết nội dung việc đào tạo giáo viên cùng những khuyến nghị về chính sách nhằm giúp công tác đào tạo giáo viên giỏi một cách hiệu quả nhất. Kai-ming Cheng có bài “Development, Support and Retention of Teachers” (Phát triển, hỗ trợ và duy trì giáo viên) trong Hội nghị Thƣợng đỉnh 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com “Nâng cao chất lƣợng giáo viên thế giới” đƣợc tổ chức bởi Asia society, ngày 16/3/2011. Sclafani với bài “Recruiting, Training and Supporting at 21st Century Teaching Profession” (Tuyển dụng, đào tạo và hỗ trợ một giáo viên chuyên nghiệp trong thế kỷ 21) đã đƣa ra kinh nghiệm thực tiễn trong việc phát triển giáo viên chuyên nghiệp ở một số nƣớc nhƣ Hàn quốc, Thụy Sĩ,.
Những nghiên cứu trong nước Từ lúc sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong nhiều tác phẩm của mình đã khẳng định đội ngũ giáo viên luôn giữ một vị trí, vai trò vô cùng quan trọng, họ là ngƣời quyết định sự thành công trong công cuộc xây dựng và đổi mới nền giáo dục [31]. Tiếp bƣớc tƣ tƣởng của Ngƣời, Đảng và Nhà nƣớc ta luôn quan tâm đến công tác phát triển ĐNGV. Trên tinh thần ấy, nhiều hội thảo khoa học về chủ đề đội ngũ giảng viên dƣới góc độ quản lý giáo dục theo ngành, bậc học đã đƣợc thực hiện. Thông qua các hội thảo, các đề tài nghiên cứu, các nhà khoa học trong nƣớc đã công bố nhiều công trình liên quan đến vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên nhƣ: Hội thảo khoa học “Nhà giáo và cán bộ quản lý đối với sự nghiệp đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam” (Bộ GD&ĐT, 22/5/2012), Hội thảo “Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục” (Tây Ninh,12/4/2014)… Các đề tài nghiên cứu nhƣ: Trần Khánh Đức với “Chính sách quốc gia về phát triển đội ngũ giảng viên đại học Việt Nam”; Mai Xuân Trƣờng với đề tài “Phát triển đội ngũ giảng viên Trường Cao đẳng Xây dựng Công trình đô thị - Bộ Xây dựng: thực trạng và giải pháp”; PGS.TS Thái Văn Thành với đề tài “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường đại học Vinh”;… Hầu hết các công trình đều khẳng định rằng công tác xây dựng đội ngũ giáo viên phải đƣợc xem là giải pháp cốt lõi, quan trọng nhất trong đổi mới giáo dục.
Tuy nhiên, việc hoạch định chiến lƣợc phát triển giáo viên cho đến nay vẫn chƣa đƣợc giải quyết căn cơ, thấu đáo. Vì vậy, nhiều đề tài 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tiếp tục nghiên cứu theo hƣớng gắn liền với các giải pháp cụ thể trong từng thời kỳ ở địa phƣơng, ở chính cơ sở đào tạo. Đề tài “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lƣợng đội ngũ giảng viên đại học giai đoạn 2010- 2015” của tác giả Lê Thị Phƣơng Nam và Hoàng Văn Lợi đã đƣa ra một số giải pháp nhằm xây dựng và phát triển ĐNGV ĐH giai đoạn 2010-2015. Đề tài “Phát triển Đội ngũ giảng viên các trƣờng đại học vùng Đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học” của Nguyễn Văn Đệ đã đánh giá thực trạng và đƣa ra đƣợc bức tranh tổng thể về giáo dục đại học và ĐNGV của các trƣờng ĐH ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, từ đó đƣa ra hệ thống giải pháp phát triển ĐNGV các trƣờng ĐH ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Nhìn chung, các nghiên cứu đều đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực quản lý, phát trển đội ngũ giáo viên ở các cơ sở giáo dục và đào tạo. Về cơ bản các công trình đã làm rõ đƣợc nhiều vấn đề liên quan đến phát triển đội ngũ dƣới nhiều góc độ khác nhau, phần thì bao quát chung, phần thì đi sâu cụ thể vào một lĩnh vực nhất định ở một trƣờng đại học, một địa phƣơng nhất định. Chƣa có 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghiên cứu cụ thể về phát triển đội ngũ giảng viên đối với loại hình trƣờng bồi dƣỡng trực thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Mặc dù các kết quả nghiên cứu chƣa đƣa ra đƣợc những ứng dụng trong điều kiện cụ thể của Trƣờng Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố Hồ chí Minh nhƣng đã có nhiều đúc kết về lý luận và thực tiễn công tác phát triển đội ngũ giảng viên nói chung làm cơ sở cho luận văn đề ra những giải pháp phát triển ĐNGV phù hợp với điều kiện của Trƣờng Cán bộ quản lý giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh.
Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nguồn nhân lực 1. Quản lý Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động. Chính sự phân công, hợp tác lao động nhằm đạt hiệu quả, năng suất cao hơn trong công việc đòi hỏi phải có sự chỉ huy, phối hợp, điều hành, kiểm tra, chỉnh lý.
Đây là hoạt động để ngƣời lãnh đạo tập hợp sức mạnh của các thành viên trong nhóm, trong tổ chức đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Nói về điều này, Các-Mác từng viết: “Một ngƣời chơi vĩ cầm riêng rẽ thì tự điều khiển mình nhƣng một giàn nhạc thì cần có một nhạc trƣởng” [10, tr 269]. Trong quá trình xây dựng lý luận quản lý, khái niệm “quản lý” đƣợc nhìn nhận dƣới nhiều góc độ khác nhau.Taylor - Ngƣời đầu tiên nghiên cứu quá trình lao động trong từng bộ phận của nó cho rằng: “Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng, chính xác cái gì cần làm và làm cái đó thế nào bằng phƣơng pháp tốt nhất và rẻ nhất”. Henri Fayol - Nhà lý luận quản lý kinh tế ngƣời Pháp, khi áp dụng lý thuyết vào thực tiễn quản lý một xí nghiệp thì định nghĩa: “Quản lý là đƣa xí nghiệp tới đích, cố gắng sử dụng tốt nhất các nguồn nhân lực (nhân, tài, vật lực) của nó”.
Theo Từ điển tiếng Việt: “Quản lý là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”. [48] Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, “Hoạt động quản lý là tác động có định hƣớng, có chủ đích của chủ thể quản lý (ngƣời quản lý) đến khách thể quản lý (ngƣời bị quản lý) trong một tổ chức vận hành 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và đạt đƣợc mục đích đề ra”.[10] Trong cuốn Khoa học tổ chức và quản lý, các tác giả Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Văn Bình, Nguyễn Quốc Chí cho rằng: “Hoạt động quản lý nhằm làm cho hệ thống vận động theo mục đích đặt ra, tiến đến trạng thái có chất lƣợng mới”. Các tác giả Bùi Minh Hiền, Vũ Ngọc Hải và Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hƣớng đích của chủ thể quản lý tới đối tƣợng quản lý nhằm mục tiêu đề ra”. Tác giả Đặng Quốc Bảo tổng thuật: Quản lý thực chất là “Nắm” và “Buông”.
Trong “Nắm” có “Buông”, trong “Buông” có “Nắm”. Muốn thì phải “Buông”, “ Buông” để “Nắm”, chỉ “Nắm” cái gì cần “Nắm”, chỉ “Buông” cái gì cần “Buông”. Khi nghiên cứu về cơ sở khoa học quản lý, tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra”[10,tr.09] Để làm rõ khái niện quản lý, thiết nghĩ cần tìm hiểu thêm về các chức năng của quản lý. Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, “Bàn về hoạt động quản lý và ngƣời quản lý, chúng ta cần tìm hiểu ngƣời quản lý phải làm gì - cũng chính là tìm hiểu các chức năng quản lý”.
Tác giả cho rằng các chức năng quản lý bao gồm: Chức năng kế hoạch hoá, chức năng tổ chức, chức năng lãnh đạo và chức năng kiểm tra [10, tr. - Kế hoạch hoá: Kế hoạch hoá có nghĩa là xác định mục tiêu, mục đích đối với thành tựu tƣơng lai của tổ chức và các con đƣờng, biện pháp, cách thức để đạt đƣợc mục tiêu, mục đích đó. Có ba nội dung chủ yếu của chức năng kế hoạch hoá: (a) xác định, hình thành mục tiêu (phƣơng hƣớng) đối với tổ chức; (b) xác định và đảm bảo (có tính chắc chắn, có tính cam kết) về các nguồn lực của tổ chức để đạt đƣợc các mục tiêu này và; (c) quyết định xem những hoạt động nào là cấp thiết để đạt đƣợc các mục tiêu đó.