Chương 1 TONG QUAN VE TINH HÌNH NGHIÊN CỨU Nghiên cứu về béi thưởng thiết hai, pháp luật bồi thường thiết hại trong quan hé lao đông không phải la một để mới trong trong giai đoạn hiến nay, đặc biệt là khi nghiên cứu đưới góc độ pháp lý. Theo khảo sat của tác giả, cho đến thời điểm nay, các nghiên cứu trực tiếp hay liên quan đến dé tải nay trong Tĩnh vực lao động 6 nước ta tương đổi nhiễu, thực té cho thay cùng với sự phát thiểu của nên kinh tẺ, 9 Việt Nem cũng như nhiều quốc gia trên thé giới luận: phải có sự điều chỉnh và bỗ sung các nội dung về bởi thường thiệt hai trong quan hệ lao đồng, thể hiến trong các luân án, luận văn, dé tài khoa học và các bi viết đăng tap chi, Nhưng ở cấp đồ luận án tiến chưa có nghiên cứu nao viết về pháp luật bi thường thiệt hai trong quan hé lao đông, các để tài chủ yêu. nghiên cứu một nội dung cu thể vẻ bôi thường thiết hai, như bôi thường do vi pham chấm đứt hợp đồng lao đông, béi thường tính mang, sức khoẻ và bồi thưởng thiết hại vé tài sản. Qua quả trình nghiên cứu, có thể đánh giá tỉnh hình nghiên cứu liên quan đền để tài luận án như sau: 11.
Tổng quan tinh hình nghiên cứu các vấn đề liên quan đến luận án. LLL Các nghiên cứu lý luận về bai thường thiệt hai và pháp luật vé bôi thường thiệt hai trong quan hệ lao động 111.1 Nghiên cửa i luận về bôi thường tiệt hai cap đô luận án tiễn sĩ, để tải vẻ bồi thường thiết hai trong quan h lao đông hiện nay lả chưa có, các đề tai chủ yêu liên quan đến nội dung của bồi thưởng thiết hai trong quan hé lao đông, như. “Pháp huật lao đồng với vẫn để bảo vệ người lao động trong điều kiện kinh tế thi trường ở Việt Nam” (2006) của tac giả Nguyễn Thi Kim Phụng, luận án tiền s luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội [100]; “Pháp luật vé An toàn lao động ö Việt Neon” (2013) của tác ul giã Trần Trong Đảo, luận án tiền si luật học, Dai học Quốc gia Ha Nổi [64] “Hoàn thiện pháp luật về bôi thường tai nạn lao động” (2013) của Lê Kim. Dung, luân án tiền sf luật học, Học viên Khoa hoc sã hội [69], "Pháp huật vé đơn phương chẳm dứt hop đồng iao động— những vẫn đề Ip luận và thực tiễn (2013) của Nguyễn Thi Hoa Tâm, luận án tiền sf luật học, trường Đại học Luật Thanh phổ Hồ Chi Minh [108].
Các luân án này ở góc độ nào đó cũng đã để cập đến một số van dé ly luận về một trong các nội dung cụ thé của bồi thường, thiệt hai trong quan hệ lao động như: bôi thường thiệt hai do vi phạm hợp đẳng lao đồng, bôi thường thiệt hại vé tính mang, sức khoẻ va béi thưởng thiết hai với từ cách là biện pháp bao vệ quyển lợi cho người lao déng Tuy từng van để tiếp cân khác nhau, nên nội dung làm rõ cũng cỏ sự khác nhau, trong đó cỏ dé {ai tiếp cân lý luận véviệc bảo vệ người lao đông, co détai lêm rõ lý luôn về an toàn lao động, tai nan lao đông và có để tải lại phân tích lý luân về đơn phương chấm dứt hợp đồng lao đông, ‘Voi góc độ tiếp cân gan hơn, các luận văn thạc i “Bồi tường thiét hại trong lao đông” (2004) của tác giả Định Nho Binh, luận văn thạc sĩ luật hoc, trường Đại học Luât Hà Nội [54], “Bồi hưởng Biệt hai trong pháp luật lao đông Việt Nam” (2007) của tac giã Nguyễn Anh Sơn, luận văn thạc si luật học, Đại hoc Quốc gia Ha Nội [104], “Bồi thường thiệt hại trong Luật Lao động Viet Nam - Một số vẫn đề if luận và thực tiễn” (2012) của tác giả Lai Hồng Hạnh, luận văn thạc sĩ, Đại học Luật Hà Nội [75], “Bồi thường thiệt hai rong pháp luật lao động Việt Nam và thuc tiễn áp chung trên dia bàn thành phô Đà Nẵng ” (2014) của tac giả Nguyễn Thi Bich Nga, luận văn thạc sĩ luật học, Đại hoc Quốc gia Hà Nội [95], “Bồi fiưởng thiệt hại theo pháp luật lao. đông Việt Nam” (2015) của tác giã Nguyễn Thị Lan Phương, luận văn thạc uất học, Đại học Quốc gia Ha Nội [101], “Bồi thường thiét hai theo pháp luật lao động Việt Nam và pháp luật công hoà Liên bang Nga đưới góc độ so 12 sánh “ (2019) của tác giả Nguyễn Thị Thu, luận văn thạc sf luật học, trường Đại học Luật Hà Nội [111]. Các luận văn déu đã trình bay những vẫn để lý luân v bôi thưởng thiệt hai trong quan hệ lao động, khái quất một số nội dung cu thể về bổi thường thiệt hại như. các quan điểm khác nhau về bi thường thiết hai, khái niêm béi thường, khải niềm thiệt hai; ý nghĩa, tẩm quan trong của việc quy định bồi thường thiết hai va các hình thức phân loại béi thường thiệt hai trong quan hé lao đông.
Ngoai ra, còn một số luân văn khác cũng để cập ly luân về vẫn để béi thường thiệt hai nhưng được cu thé hơn vẻ từng nội dung bôi thường thiệt hại như. “Bồi fiường thiét hat trong trường hợp sức khỏe và tinh mang bt xâm phạm một số vẫn đề về If luân và thực tiễn”, luận văn thạc sĩ luật học (2006) của tác giả Tran Minh Châu, trường. Đại học Luật Hà Nội [58]; “Bét tường thiệt hại cho người lao động kit bi chẩm dit hợp đồng iao động theo pháp luật Việt Nam” (2008) của tác già Nguyễn Thị Thu Quyên, luận văn thạc sĩ luật học, trường Đại học Luật Hà Nội [103]; “Bồi fiường thiệt hại do người làm công. người học nghề gây ra’ (2012) của tác giã Vũ Phương Thảo, luận văn thạc s luật học, trường Đại học Luật Hà Nội [109], “Bét thưởng thiệt hai do xâm pham tính mang.
sức Kho’ theo pháp luật Việt Nam” (2014) của tác giã Pham Thị Hương, luận văn thạc si luật hoc, Đai học Quốc gia Ha Nội [33]. Các luận văn đã dua ra mốt số nội dung lý luận béi thường thiết hại như. khái niệm, đặc điểm, dẫu hiệu nhân. tiết, vai trò, ý nghĩa vẻ một nội dung cụ thể của bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao động, đó có thé la bôi thường thiệt hại đo xâm phạm tính mang, sức khoẻ của người lao đông hay bồi thường thiệt hai do bị chấm đút hợp đẳng lao động trái pháp luật va béi thưởng thiệt hại do người làm công, người học nghề gây thiệt hai vẻ tải sản của người sử dụng lao đồng, doanh nghiệp trong quá trình học tap, sản xuất, kinh doanh.
13 Trong các cuốn sich viết vẻ lý luận bôi thường thiết hại, có những cuỗn để cập được các nội dung cơ bản, như: sich “Bồi fimưởng thiệt hại do người có thẩm quyén của cơ quan tiễn hành tổ tung gây ra” (2004) của tác giã Lê Mai Anh, Nxb Lao động — Xã hội [47], dành một chương dé câp những vẫn để cơ ‘ban về bôi thường thiệt hai như. khái niệm bôi thường thiệt hai, déu hiệu làm. căn cử thực hiện bồi thường thiết hai, các loai bôi thường thiết hai; trong đó Khai niêm béi thường thiết hai được tiếp cân, lí giải dưới các góc đô khác nhau cả về góc độ chính trị, góc độ kinh tế - xã hội va góc độ pháp luật, làm. 16 các yết tô thiệt hai, sự khác nhau giữa thiệt hại vật chất, thiệt hai tỉnh thân.
và một số thiết hai khác, đồng thời so sánh bổi thường thiết hai trong pháp luật dân sư với béi thưởng thiệt hại trong pháp luật lao động, Sách chuyên. khảo “Chế độ bôi thường trong Luật lao động Việt Nam” của các tac giả Nguyễn Hữu Chi (chủ biên) và Đỗ Gia Thẳng (2006), Nxb Tư pháp [59], cũng. 1í giãi một số vấn dé lí luân vẻ béi thường thiết hai trong quan hệ lao động, trong đó các tác giả cũng làm r6 khải niệm béi thường thiết hai dưới các quan điểm khác nhau cả về quyền con người, về mặt kinh tế, xã hội và về mặt pháp lý, vai trỏ của bồi thường thiệt hại trong quan hệ lao đông va phân loại bồi thường thiệt hai trong quan hé lao động, Sách “Trách nhiệm bồi thường thiệt hai đối với hành vi làm ô nhiễm môi trườngở Việt Nam hiện nay” (2016) của tác gia Bủi Kim Hiéu, Nzb Chính trị Quốc gia-su thật [77], trong đó có trình. bay những vấn để lý luân vé trách nhiệm béi thường thiết hai, làm rổ bồi thường thiệt hại, cơ sở tính béi thường, các thiệt hại trong thực tế, trách nhiệm sã hôi của các doanh nghiệp khi gây thiệt hại phải có ngiĩa vụ bồi thường một phẩn hay toản bộ và lý giải nguyên nhân phải thực hiện bồi thường thiệt hại ở các lính vực khác nhau trong đời sông x hội, nhất 1a lĩnh ‘vc môi trường, làm ô nhiễm môi trường.
14 "Một sổ bai viết đăng trên tap chi cũng đã bản vẻ các khia cạnh khác nhau. vẻ lý luận bôi thường thiệt hại, bai viết “Van để xác định thiệt hại trong bét thường thiệt hai do tính mang. sức khỏe bi vâm hat" (2004) của các tác giã Phan Thi Hai Anh, Điều Ngọc Tuần đăng trên tạp chi Tòa án nhân dân của Toa án nhãn dân tối cao, số 10/2004 [48, tr 5-11]; bài viết “Cách tinh bôi thường thiệt hại tính mang, sức khỏe bị xâm hat” (2004) cia các tác gia Tiên Long, Nguyễn Văn Cường đăng trên tap chí Toa an nhân dan của Toa án nhân. dân tối cao, số 10/2004 [89, tr.
22-27], bai viết “Xác định: thiệt hat trong bôi Thường thiệt hai do tinh mang bị xâm phạm“ (2006) của các tác giã Dương Quỳnh Hoa đăng trên tap chi Nhà nước va Pháp luật của Viên Nhà nước và Pháp luật, số 3/2006 (80, tr. Các bài viết đã xác định thiệt hại ở từng nội dung cụ thé do xêm phạm sức khoê, tỉnh mạng, xác định thiệt hai là cơ sở để ân định mức bồi thường trong trách nhiệm béi thường thiệt hại, chính là việc tính toan những tốn thất cả vẻ mặt vat chất và tỉnh thân, tir đó ấn định mức bồi thường thiệt hai bằng một khoản tiên cụ thể. Trong đó, có nhiều bai viết dé cập ly luận bôi thường thiệt hai, đưa ra các quan điểm về thiệt hại, bồi thường, các loại bôi thường trên thực té và tim quan trọng của bồi thường thiệt hại. Nhìn nhân bôi thường thiết hai với tính chất là nghĩa vụ của chủ thể gây thiệt hai có nghĩa vu phải bôi thường thiệt hai như.