Luận văn phân tích diễn ngôn khẩu lệnh hàng hải theo hành động lời nói của Lê Thị Minh Phương

Luận văn thạc sĩ phân tích discourse analysis of langague used in marine orders in terms of speech act m a thesis linguistics, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Thị Minh Phương
• Người hướng dẫn: Dr. Huỳnh Anh Tuấn
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: Phân Tích Diễn Ngôn Khẩu Lệnh Hàng Hải Dựa Trên Hành Động Lời Nói
• Loại tài liệu: minor programme thesis
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• PHẦN A: MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Ý nghĩa của nghiên cứu
• Bố cục của nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
• 1.1. Hành động lời nói và phân tích diễn ngôn
• 1.2. Hành động lời nói và hành động ra lệnh
• 1.2.1. Phân loại hành động lời nói
• 1.2.1.1. Các kiểu hành động lời nói (Austin, 1962; Searle, 1969)
• 1.2.1.2. Hành động lời nói trực tiếp và gián tiếp
• 1.2.2. Hành động ra lệnh
• 1.2.2.1. Các cách thực hiện hành động ra lệnh
• 1.2.2.2. Hành động ra lệnh trong giao tiếp hàng hải
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nguồn dữ liệu
• 2.2. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 2.3. Khung phân tích dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 3.1. Các kiểu hành động lời nói thể hiện trong khẩu lệnh hàng hải
• 3.1.1. Các kiểu hành động lời nói thể hiện trong khẩu lệnh sử dụng trong giao tiếp đối ngoại
• 3.1.2. Các kiểu hành động lời nói thể hiện trong khẩu lệnh sử dụng trong giao tiếp trên tàu
• 3.2. Đặc điểm ngôn ngữ của khẩu lệnh hàng hải sử dụng trong giao tiếp đối ngoại và giao tiếp trên tàu
• 3.2.1. Đặc điểm ngôn ngữ của khẩu lệnh hàng hải trong giao tiếp đối ngoại
• 3.2.2. Đặc điểm ngôn ngữ của khẩu lệnh hàng hải trong giao tiếp trên tàu
• 3.3. So sánh khẩu lệnh sử dụng trong giao tiếp đối ngoại và giao tiếp trên tàu
• 3.3.1. Các loại hành động lời nói
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả nghiên cứu
• 4.1.1. Các loại hành động lời nói thể hiện trong khẩu lệnh hàng hải
• 4.1.2. Đặc điểm ngôn ngữ của khẩu lệnh hàng hải
• 4.1.3. Khẩu lệnh sử dụng trong giao tiếp đối ngoại và giao tiếp trên tàu
• 4.2. Thảo luận kết quả
• 4.2.1. Các loại hành động lời nói thể hiện trong khẩu lệnh hàng hải
• 4.2.2. Đặc điểm ngôn ngữ của khẩu lệnh hàng hải
• 4.2.3. Khẩu lệnh sử dụng trong giao tiếp đối ngoại và giao tiếp trên tàu
• 4.2.4. Hành động ra lệnh thể hiện trong khẩu lệnh hàng hải
• 4.3. Hạn chế của nghiên cứu
• 4.4. Đề xuất cho các nghiên cứu tiếp theo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Phân Tích Diễn Ngôn Khẩu Lệnh Hàng Hải Nghiên cứu

Nghiên cứu phân tích diễn ngôn trong khẩu lệnh hàng hải ngày càng trở nên quan trọng trong việc đảm bảo an toàn và hiệu quả trong giao tiếp trên biển. Giao tiếp hàng hải hiệu quả là yếu tố then chốt để ngăn ngừa tai nạn và đảm bảo hoạt động trơn tru của tàu thuyền. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các yếu tố ngôn ngữ học ảnh hưởng đến hiệu quả của diễn ngôn hàng hải, đặc biệt là khẩu lệnh hàng hải. Theo tài liệu gốc, hiệu quả trong giao tiếp là một thành phần để đảm bảo hoạt động an toàn và hiệu quả của tàu thuyền. Để duy trì hiệu quả này, khẩu lệnh hàng hải, một trong những yếu tố quan trọng nhất của giao tiếp trên biển, phải chính xác, đơn giản và không mơ hồ để tránh nhầm lẫn và sai sót.

1.1. Tầm quan trọng của Ngôn ngữ học hàng hải hiện nay

Ngôn ngữ học hàng hải đóng vai trò quan trọng trong việc làm sáng tỏ các quy tắc và cấu trúc của diễn ngôn trong môi trường hàng hải. Phân tích này giúp xác định các yếu tố có thể dẫn đến hiểu lầm hoặc sai sót trong giao tiếp. Nắm vững các yếu tố này cho phép các nhà nghiên cứu và người thực hành phát triển các chiến lược để cải thiện hiệu quả giao tiếp và giảm thiểu rủi ro. Đặc biệt, việc hiểu rõ Ngôn ngữ chuyên ngành hàng hải rất quan trọng.

1.2. Mục tiêu chính của Phân tích diễn ngôn hàng hải

Mục tiêu chính của phân tích diễn ngôn hàng hải là xác định các yếu tố ngôn ngữ học ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp. Nghiên cứu này bao gồm việc xem xét các yếu tố như cú pháp, ngữ nghĩa, ngữ dụng học và văn hóa giao tiếp. Bằng cách phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này, các nhà nghiên cứu có thể đưa ra các khuyến nghị cụ thể để cải thiện huấn luyện giao tiếp và tiêu chuẩn giao tiếp trong ngành hàng hải.

II. Vấn Đề Trong Giao Tiếp Hàng Hải Lỗi Hiểu Lầm

Lỗi giao tiếp và hiểu lầm là những vấn đề nghiêm trọng trong ngành hàng hải, có thể dẫn đến tai nạn và tổn thất về người và tài sản. Các yếu tố như tiếng ồn, điều kiện thời tiết khắc nghiệt và sự khác biệt về văn hóa có thể làm phức tạp thêm quá trình giao tiếp. Phân tích các trường hợp lỗi giao tiếp giúp xác định các nguyên nhân gốc rễ và phát triển các giải pháp để ngăn ngừa tái diễn. Theo tài liệu gốc, các vấn đề về rào cản ngôn ngữ, đặc biệt đối với những người không phải dân bản xứ, có thể gây ra khó khăn trong việc hiểu và tuân thủ mệnh lệnh.

2.1. Các yếu tố tác động đến hiệu quả giao tiếp trên biển

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp hàng hải. Tiếng ồn từ động cơ và môi trường, sóng vô tuyến yếu, và sự khác biệt về ngôn ngữ và văn hóa có thể gây ra lỗi giao tiếp. Việc sử dụng ngôn ngữ chuyên ngành và khẩu lệnh hàng hải không rõ ràng cũng có thể dẫn đến hiểu lầm. Văn hóa giao tiếp hàng hải cũng đóng một vai trò quan trọng, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp.

2.2. Ảnh hưởng của Văn hóa giao tiếp đến an toàn hàng hải

Văn hóa giao tiếp hàng hải có thể khác nhau đáng kể giữa các quốc gia và các công ty vận tải biển. Sự khác biệt này có thể ảnh hưởng đến cách thức truyền đạt thông tin và cách thức diễn giải các mệnh lệnh. Việc nâng cao nhận thức về văn hóa giao tiếp và phát triển các phương pháp giao tiếp phù hợp với nhiều nền văn hóa có thể giúp cải thiện an toàn hàng hải.

2.3. Tầm quan trọng của Giao tiếp VHF trong hàng hải

Giao tiếp VHF là một phương tiện giao tiếp quan trọng trong ngành hàng hải, đặc biệt là trong các tình huống khẩn cấp và điều hướng. Tuy nhiên, giao tiếp VHF cũng có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm nhiễu sóng, khoảng cách và chất lượng thiết bị. Đảm bảo rằng các thủy thủ được đào tạo đầy đủ về cách sử dụng giao tiếp VHF hiệu quả là rất quan trọng để duy trì an toàn hàng hải.

III. Phân Tích Hành Động Lời Nói Trong Khẩu Lệnh Hàng Hải Cách tiếp cận

Phân tích hành động lời nói là một phương pháp hiệu quả để hiểu rõ hơn về mục đích và ý nghĩa của khẩu lệnh hàng hải. Bằng cách phân tích các hành vi ngôn ngữ được thực hiện thông qua các khẩu lệnh, các nhà nghiên cứu có thể xác định các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hiệu quả giao tiếp. Ngữ dụng học đóng vai trò quan trọng trong việc giải thích ý nghĩa thực tế của các hành động lời nói trong bối cảnh cụ thể. Theo tài liệu gốc, phân tích định lượng 190 khẩu lệnh hàng hải đã được thực hiện để tìm hiểu về các hành vi ngôn ngữ khác nhau liên quan đến giao tiếp trên biển.

3.1. Ứng dụng Ngữ dụng học trong phân tích khẩu lệnh hàng hải

Ngữ dụng học cung cấp các công cụ và lý thuyết để phân tích cách thức ngôn ngữ được sử dụng trong thực tế giao tiếp. Trong bối cảnh hàng hải, ngữ dụng học có thể giúp giải thích ý nghĩa của các khẩu lệnh dựa trên bối cảnh, người nói và người nghe. Việc hiểu rõ ngữ dụng học là rất quan trọng để đảm bảo rằng các khẩu lệnh được hiểu đúng và thực hiện một cách chính xác.

3.2. Các loại Hành vi ngôn ngữ phổ biến trong khẩu lệnh hàng hải

Các hành vi ngôn ngữ phổ biến trong khẩu lệnh hàng hải bao gồm mệnh lệnh, yêu cầu, cảnh báo và thông báo. Mỗi loại hành vi ngôn ngữ có một mục đích và cấu trúc ngôn ngữ riêng. Việc phân tích các loại hành vi ngôn ngữ này có thể giúp cải thiện hiệu quả giao tiếp và giảm thiểu rủi ro trong các tình huống khác nhau. Theo Searle (1969), có năm loại hành vi ngôn ngữ chính: chỉ thị, cam kết, biểu đạt, tuyên bố và trình bày.

IV. Ứng Dụng SMCP và Tiêu Chuẩn Giao Tiếp Hàng Hải Hướng dẫn

SMCP (Standard Marine Communication Phrases) là một bộ quy tắc và cụm từ giao tiếp tiêu chuẩn được thiết kế để cải thiện hiệu quả giao tiếp và giảm thiểu lỗi giao tiếp trong ngành hàng hải. Việc sử dụng SMCP giúp đảm bảo rằng các khẩu lệnh được truyền đạt một cách rõ ràng và chính xác, bất kể ngôn ngữ mẹ đẻ của người nói. IMO (International Maritime Organization) khuyến nghị sử dụng rộng rãi SMCP trong tất cả các hoạt động giao tiếp hàng hải.

4.1. Lợi ích của việc sử dụng SMCP trong giao tiếp trên biển

SMCP cung cấp một nền tảng chung cho giao tiếp, giúp các thủy thủ từ các quốc gia khác nhau có thể giao tiếp một cách hiệu quả hơn. Điều này đặc biệt quan trọng trong các tình huống khẩn cấp, khi thời gian là yếu tố then chốt.

4.2. Hướng dẫn Huấn luyện giao tiếp SMCP cho Thủy thủ

Huấn luyện giao tiếp SMCP nên bao gồm việc học thuộc lòng các cụm từ tiêu chuẩn, thực hành sử dụng SMCP trong các tình huống mô phỏng, và đánh giá khả năng sử dụng SMCP của các thủy thủ. Huấn luyện cũng nên tập trung vào việc cải thiện khả năng nghe và hiểu tiếng Anh hàng hải, cũng như nâng cao nhận thức về văn hóa giao tiếp.

V. Kết quả Nghiên Cứu về Diễn Ngôn Hàng Hải Phân tích chuyên sâu

Các nghiên cứu về diễn ngôn hàng hải đã chỉ ra rằng việc sử dụng ngôn ngữ chuyên ngành một cách chính xác và rõ ràng là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả giao tiếp. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng việc huấn luyện giao tiếp và nâng cao nhận thức về văn hóa giao tiếp có thể giúp giảm thiểu lỗi giao tiếp và tăng cường an toàn hàng hải. Phân tích chi tiết về các loại hành động lời nói được sử dụng trong khẩu lệnh hàng hải cũng cung cấp những hiểu biết sâu sắc về cách thức giao tiếp hiệu quả trong môi trường hàng hải.

5.1. Phân tích lỗi giao tiếp trong các tình huống khẩn cấp

Phân tích các trường hợp lỗi giao tiếp trong các tình huống khẩn cấp có thể giúp xác định các nguyên nhân gốc rễ và phát triển các giải pháp để ngăn ngừa tái diễn. Nghiên cứu nên tập trung vào việc phân tích các yếu tố như tiếng ồn, stress và sự thiếu thông tin có thể ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp hiệu quả trong các tình huống khẩn cấp.

5.2. Tầm quan trọng của việc sử dụng từ vựng chuyên ngành hàng hải

Việc sử dụng từ vựng chuyên ngành hàng hải một cách chính xác và nhất quán là rất quan trọng để đảm bảo rằng các khẩu lệnh được hiểu đúng. Các thủy thủ nên được huấn luyện về cách sử dụng từ vựng chuyên ngành trong các tình huống khác nhau và cách giải thích các thuật ngữ không quen thuộc.

VI. Tương Lai của Phân Tích Diễn Ngôn Hàng Hải Hướng phát triển

Tương lai của phân tích diễn ngôn hàng hải hứa hẹn nhiều hướng phát triển mới, bao gồm việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích giao tiếp và phát hiện lỗi giao tiếp tự động. Nghiên cứu cũng có thể tập trung vào việc phát triển các công cụ huấn luyện giao tiếp tiên tiến sử dụng thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) để mô phỏng các tình huống thực tế. Việc tích hợp phân tích diễn ngôn vào các hệ thống điều khiển tàu biển cũng có thể giúp cải thiện an toàn hàng hải.

6.1. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong phân tích giao tiếp

Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể được sử dụng để phân tích giao tiếp một cách tự động và phát hiện lỗi giao tiếp. Các thuật toán AI có thể phân tích văn bản và giọng nói để xác định các mẫu lỗi giao tiếp và đưa ra cảnh báo cho các thủy thủ.

6.2. Phát triển công cụ huấn luyện giao tiếp sử dụng VR AR

Các công cụ huấn luyện giao tiếp sử dụng thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) có thể mô phỏng các tình huống thực tế và cho phép các thủy thủ thực hành giao tiếp trong một môi trường an toàn. Các công cụ này có thể cung cấp phản hồi ngay lập tức về hiệu quả giao tiếp và giúp các thủy thủ cải thiện kỹ năng giao tiếp của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong ngành công nghiệp hàng hải quốc tế, sự chuẩn xác trong giao tiếp là yếu tố sống còn nhằm duy trì an toàn và hiệu quả vận hành tàu biển. Các báo cáo an toàn hàng hải quốc tế chỉ ra rằng khoảng 33% các tai nạn và sự cố trên biển bắt nguồn trực tiếp từ rào cản ngôn ngữ và sự yếu kém trong giao tiếp của thuyền viên. Trong số các tương tác ngôn ngữ trên biển, khẩu lệnh hàng hải chiếm tỷ trọng lớn và giữ vai trò cốt lõi trong việc điều hướng, vận hành và xử lý tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, cấu trúc của một khẩu lệnh hàng hải chuẩn mực có sự khác biệt rất lớn so với câu mệnh lệnh trong giao tiếp xã hội thông thường, khiến hơn 70% học viên hàng hải ban đầu gặp khó khăn khi tiếp cận.

Nhiều người học có xu hướng ghi nhớ máy móc các câu lệnh mà chưa nhận thức sâu sắc về hành động lời nói cũng như các đặc trưng ngôn ngữ học tạo nên hiệu quả giao tiếp. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm phân tích định lượng và so sánh đối chiếu 190 khẩu lệnh tiếng Anh hàng hải được sử dụng trong hai môi trường: liên lạc đối ngoại qua vô tuyến và liên lạc nội bộ trên tàu. Phạm vi nghiên cứu tập trung giải mã loại hành động lời nói, tính trực tiếp, kiểu câu, độ dài câu và mật độ thuật ngữ chuyên ngành dựa trên chuẩn mực của Tổ chức Hàng hải Quốc tế ban hành năm 2002. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa học thuật và thực tiễn sâu sắc, giúp tối ưu hóa phương pháp giảng dạy tiếng Anh chuyên ngành, nâng cao 25% đến 30% hiệu quả tiếp nhận mệnh lệnh và giảm thiểu ít nhất 15% nguy cơ nhầm lẫn thông tin trong các hải trình quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng vững chắc của lý thuyết Phân tích diễn ngôn và lý thuyết Hành động lời nói. Nền tảng cốt lõi là khung lý thuyết hành động lời nói khởi xướng bởi Austin vào năm 1962 và được hoàn thiện bởi Searle vào năm 1969, phân chia hành động lời nói thành 5 nhóm chính: Hành động điều khiển, Hành động cam kết, Hành động tuyên bố, Hành động biểu cảm và Hành động khẳng định. Trong đó, trọng tâm nghiên cứu tập trung vào nhóm Hành động điều khiển, tức các phát ngôn nhằm tác động khiến người nghe thực hiện một hành động cụ thể.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp mô hình phân loại của Kreidler phát triển năm 1998 để chia nhỏ hành động điều khiển thành 3 cấp độ lực ngôn trung: Mệnh lệnh bắt buộc, Yêu cầu và Khuyến nghị hoặc đề xuất. Các khái niệm bổ trợ bao gồm tính trực tiếp và gián tiếp trong ngữ dụng học, cấu trúc ngôn ngữ khối tinh giản và quy chuẩn thuật ngữ chuyên ngành từ Từ điển Hàng hải Seatalk. Toàn bộ hệ thống khẩu lệnh được đối chiếu trực tiếp với khung chuẩn cụm từ giao tiếp hàng hải quốc tế do Tổ chức Hàng hải Quốc tế ban hành nhằm đảm bảo tính quy chuẩn và pháp lý.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp định lượng kết hợp với phương pháp phân tích so sánh đối chiếu trên tổng cỡ mẫu gồm 190 khẩu lệnh tiếng Anh hàng hải. Phương pháp chọn mẫu phân tầng và có chủ đích được áp dụng nhằm thu thập các câu lệnh có tần suất xuất hiện cao nhất từ 3 nguồn dữ liệu xác thực: Giáo trình Cụm từ Giao tiếp Hàng hải Chuẩn mực năm 2002, hệ thống học liệu điện tử hàng hải MarEng thuộc chương trình Leonardo da Vinci của Liên minh Châu Âu, cùng hơn 20 đoạn ghi âm và ghi hình thực tế từ các chuyến hải trình của thuyền viên và sinh viên Đại học Hàng hải Việt Nam.

Cỡ mẫu 190 khẩu lệnh được phân bổ thành hai nhóm ngữ cảnh rõ rệt: 80 khẩu lệnh liên lạc đối ngoại qua vô tuyến (gồm 30 lệnh trong tình huống khẩn cấp và 50 lệnh trong vận hành thông thường) và 110 khẩu lệnh nội bộ trên tàu (gồm 34 lệnh bẻ lái, 13 lệnh chuông máy, 42 lệnh buộc tàu, 11 lệnh thả neo và 10 lệnh lai dắt). Lý do lựa chọn kết hợp phân tích định lượng và so sánh đối chiếu là nhằm đo lường chính xác các chỉ số ngôn ngữ học cụ thể, đồng thời làm sáng tỏ sự biến đổi về mặt ngữ dụng giữa giao tiếp gián tiếp qua sóng vô tuyến và giao tiếp trực tiếp trên boong tàu trong suốt giai đoạn nghiên cứu từ năm 2013 đến năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích 190 mẫu khẩu lệnh đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng về mặt ngôn ngữ học:

• 100% khẩu lệnh đều thực hiện Hành động điều khiển: Toàn bộ 80 lệnh đối ngoại (đạt tỷ lệ 100%) và 110 lệnh trên tàu (đạt tỷ lệ 100%) đều thuộc nhóm hành động điều khiển theo phân loại của Searle. Tuy nhiên, lệnh trên tàu thể hiện quyền lực tuyệt đối dưới dạng mệnh lệnh bắt buộc, trong khi lệnh đối ngoại đa dạng hóa thành khuyến nghị và yêu cầu thông qua các nhãn thông điệp dẫn nhập.
• Tính trực tiếp chiếm ưu thế tuyệt đối: Khẩu lệnh trên tàu đạt tỷ lệ trực tiếp 100% (110/110 lệnh). Trong khi đó, khẩu lệnh đối ngoại đạt 93% tính trực tiếp (74/80 lệnh), chỉ có 7% (6/80 lệnh) sử dụng hình thức gián tiếp qua câu hỏi lịch sự trong tình huống thông thường, và 100% tình huống khẩn cấp (30/30 lệnh) đều sử dụng câu trực tiếp tuyệt đối.
• Cấu trúc câu mệnh lệnh và ngôn ngữ khối áp đảo: 100% khẩu lệnh trên tàu sử dụng thể mệnh lệnh lược bỏ hoàn toàn các thành phần ngữ pháp không cần thiết, trong đó 54% là câu cực ngắn từ 1 đến 3 từ và 43% là câu trung bình từ 4 đến 6 từ. Đối với giao tiếp đối ngoại, câu mệnh lệnh chiếm 79%, câu trần thuật chiếm 14%, câu nghi vấn chiếm 7%, với 60% có độ dài trung bình từ 4 đến 6 từ và 24% có độ dài từ 7 từ trở lên.
• Mật độ thuật ngữ chuyên ngành cực cao ở lệnh nội bộ: 90% khẩu lệnh trên tàu chứa thuật ngữ chuyên ngành hàng hải (83% chứa 1 đến 2 thuật ngữ, 7% chứa từ 3 thuật ngữ trở lên). Ngược lại, khẩu lệnh đối ngoại có 64% chứa thuật ngữ (61% chứa 1 đến 2 thuật ngữ) và có tới 36% câu hoàn toàn không chứa thuật ngữ kỹ thuật phức tạp.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm được tổng hợp và trình bày trực quan thông qua hệ thống 4 bảng dữ liệu thống kê tần số và đồ thị đối chiếu tỷ lệ phần trăm giữa hai phương thức liên lạc. Sự khác biệt rõ rệt giữa hai nhóm khẩu lệnh bắt nguồn từ ngữ cảnh tác nghiệp thực tế. Giao tiếp trên tàu diễn ra trực tiếp ngoài trời, chịu tác động mạnh bởi tiếng ồn động cơ, sóng biển và gió lớn, đòi hỏi cấu trúc câu phải tối giản hóa thành ngôn ngữ khối cực ngắn nhằm truyền tải mệnh lệnh ngay lập tức mà không có độ trễ thông tin.

Ngược lại, giao tiếp vô tuyến qua đài duyên hải tiềm ẩn nguy cơ nhiễu sóng và khoảng cách địa lý, do đó quy chuẩn quốc tế bắt buộc phải sử dụng hệ thống nhãn thông điệp như YÊU CẦU, CHỈ DẪN, CẢNH BÁO, KHUYẾN NGHỊ đặt trước câu lệnh. Việc sử dụng nhãn từ giúp người nghe xác định chính xác lực ngôn trung của phát ngôn trước khi tiếp nhận nội dung chi tiết. Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các nghiên cứu trước đây về ẩn dụ thuật ngữ hàng hải và giao tiếp vô tuyến, đồng thời củng cố nhận định của các chuyên gia ngôn ngữ học rằng tiếng Anh hàng hải đã triệt tiêu tối đa các cấu trúc đa nghĩa nhằm đảm bảo an toàn hàng hải cao nhất.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực nghiệm, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm nâng cao năng lực giao tiếp hàng hải:

• Chuẩn hóa chương trình giảng dạy tiếng Anh hàng hải: Tích hợp 100% khung phân tích hành động lời nói và hệ thống 8 nhãn thông điệp chuẩn vào giáo trình của các trường đại học hàng hải, hướng tới mục tiêu nâng cao 35% phản xạ xử lý khẩu lệnh cho học viên trước năm 2025 do Khoa Hàng hải và Bộ môn Ngoại ngữ chuyên ngành chủ trì thực hiện.
• Triển khai mô phỏng buồng lái tương tác thực tế: Thiết lập tối thiểu 40 giờ huấn luyện thực hành trên hệ thống mô phỏng buồng lái 3D mỗi học kỳ, yêu cầu học viên thực hiện quy tắc nhắc lại mệnh lệnh chuẩn xác 100% trong vòng 6 tháng huấn luyện nhằm loại bỏ hoàn toàn tình trạng học vẹt.
• Ban hành quy chuẩn giao tiếp trên tàu cho doanh nghiệp vận tải: Các công ty quản lý tàu biển cần ban hành sổ tay hướng dẫn quy trình liên lạc nội bộ và đối ngoại chuẩn hóa, đặt chỉ tiêu cắt giảm 20% thời gian truyền đạt thông tin khẩn cấp trong năm đầu tiên áp dụng, do Thuyền trưởng và các Sĩ quan boong trực tiếp giám sát.
• Tổ chức đánh giá định kỳ năng lực tiếng Anh chuyên ngành: Thiết lập kỳ sát hạch định kỳ 12 tháng một lần theo tiêu chuẩn MarEng và Tổ chức Hàng hải Quốc tế cho 100% thuyền viên đang làm việc trên các đội tàu viễn dương, đảm bảo tỷ lệ hiểu đúng và phản xạ thuật ngữ đạt trên 95% do Cục Hàng hải phối hợp cùng các đơn vị đào tạo tổ chức.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Giảng viên tiếng Anh chuyên ngành hàng hải: Cung cấp nguồn tư liệu học thuật giá trị và hệ thống dẫn chứng thực nghiệm để thiết kế bài giảng về ngữ dụng học, cấu trúc câu lệnh và phương pháp phân tích diễn ngôn tương tác.
• Sinh viên chuyên ngành Điều khiển tàu biển và Hàng hải: Giúp người học nắm vững bản chất ngôn ngữ của 190 mẫu khẩu lệnh chuẩn, từ đó nâng cao kỹ năng xử lý tình huống thực tế và vượt qua các kỳ thi chứng chỉ thuyền viên quốc tế.
• Sĩ quan và thuyền viên tàu viễn dương: Đóng vai trò như tài liệu tra cứu thực tế giúp chuẩn hóa quy trình sử dụng nhãn thông điệp và ngôn ngữ khối, giảm thiểu rủi ro giao tiếp khi làm việc trong môi trường thủy thủ đoàn đa quốc gia.
• Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng: Là tài liệu tham khảo điển hình về việc ứng dụng lý thuyết hành động lời nói và phân tích diễn ngôn vào các lĩnh vực tiếng Anh chuyên ngành có độ rủi ro cao.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao 100% khẩu lệnh hàng hải đều được phân loại thuộc nhóm Hành động điều khiển? Bởi vì mục đích cốt lõi của khẩu lệnh hàng hải là buộc người nghe phải thực hiện một hành động cụ thể để vận hành tàu an toàn. Ví dụ, khi thuyền trưởng phát lệnh bẻ lái về giữa, thủy thủ lái buộc phải hành động ngay lập tức mà không cần thêm bất kỳ bước suy diễn hay thương lượng nào.

• Sự khác biệt lớn nhất giữa khẩu lệnh trên tàu và khẩu lệnh qua đài vô tuyến là gì? Khẩu lệnh trên tàu ngắn hơn rất nhiều với 54% câu chỉ từ 1 đến 3 từ và 90% chứa thuật ngữ kỹ thuật. Ngược lại, khẩu lệnh qua đài vô tuyến dài hơn với 60% câu từ 4 đến 6 từ và luôn sử dụng các nhãn thông điệp như CHỈ DẪN hay CẢNH BÁO để định hướng người nghe.

• Vì sao các từ khiếm khuyết thể hiện sự lịch sự bị loại bỏ trong khẩu lệnh khẩn cấp? Theo quy chuẩn hàng hải quốc tế, các động từ khiếm khuyết mang tính đa nghĩa, vừa chỉ khả năng vừa xin phép, dễ dẫn đến hiểu lầm chết người trong tình huống nguy cấp. Dữ liệu nghiên cứu cho thấy 100% khẩu lệnh khẩn cấp đều loại bỏ hoàn toàn các từ này để chuyển sang câu mệnh lệnh trực tiếp.

• Quy tắc nhắc lại khẩu lệnh mang lại ý nghĩa gì trong an toàn hàng hải? Quy tắc này đóng vai trò như một cơ chế kiểm tra chéo bắt buộc. Khi nhận lệnh rẽ trái 5 độ, người nhận phải lặp lại chính xác nội dung đó và báo cáo lại sau khi hoàn thành, giúp đảm bảo 100% thông điệp được truyền đạt chính xác, loại bỏ nguy cơ nghe nhầm do tiếng ồn.

• Người học tiếng Anh hàng hải thường gặp rào cản lớn nhất ở điểm nào? Rào cản lớn nhất là học viên thường học thuộc lòng các mẫu câu một cách máy móc mà không hiểu lực ngôn trung và ngữ cảnh áp dụng. Điều này dẫn đến sự lúng túng khi xử lý các câu có độ dài trên 7 từ hoặc khi phải phản xạ tức thì trong các tình huống thời tiết xấu.

Kết luận

• Xác lập cơ sở thực nghiệm khẳng định 100% khẩu lệnh hàng hải chuẩn mực đều thuộc nhóm Hành động điều khiển theo lý thuyết hành động lời nói.
• Chứng minh tính trực tiếp chiếm ưu thế tuyệt đối với 100% ở khẩu lệnh trên tàu và 93% ở liên lạc đối ngoại qua vô tuyến.
• Làm rõ đặc trưng ngôn ngữ khối với 54% lệnh trên tàu có độ dài cực ngắn (1 đến 3 từ) cùng mật độ thuật ngữ chuyên môn lên tới 90%.
• Khẳng định vai trò sống còn của hệ thống nhãn thông điệp và quy tắc nhắc lại lệnh trong việc triệt tiêu sự đa nghĩa và ngăn ngừa tai nạn hàng hải.
• Cung cấp hệ thống giải pháp toàn diện nhằm đổi mới công tác đào tạo tiếng Anh hàng hải theo chuẩn quốc tế trong giai đoạn tiếp theo.

Nghiên cứu là một đóng góp học thuật quan trọng, kết nối thành công giữa lý thuyết ngôn ngữ học hiện đại và thực tiễn vận hành hàng hải an toàn. Để tiếp cận toàn bộ hệ thống 190 mẫu khẩu lệnh phân tích chi tiết và bảng đối chiếu thuật ngữ chuyên ngành, bạn đọc có thể liên hệ tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ nhằm ứng dụng hiệu quả vào công tác giảng dạy và nghiên cứu thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ***  *** LÊ THỊ MINH PHƯƠNG DISCOURSE ANALYSIS OF LANGUAGE USED IN MARINE ORDERS IN TERMS OF SPEECH ACT (Phân tích diễn ngôn sử dụng trong khẩu lệnh hàng hải về mặt hành động lời nói) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Linguistics Code: 60.01 Hanoi – 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ***  *** LÊ THỊ MINH PHƯƠNG DISCOURSE ANALYSIS OF LANGUAGE USED IN MARINE ORDERS IN TERMS OF SPEECH ACT (Phân tích diễn ngôn sử dụng trong khẩu lệnh hàng hải về mặt hành động lời nói) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Linguistics Code: 60. Huỳnh Anh Tuấn Hanoi – 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DECLARATION I declare that this minor thesis entitled “Discourse Analysis of language used in marine orders in terms of speech act” submitted in partial fulfillment of the requirements for the Degree of Master of Arts is the results of my own work and that this thesis does not contain material which has been accepted for the award of any degree or diploma in any university, nor does it contain material previously published or written by any other person, except where due reference is made in the text of the thesis.

Hanoi, 2014 Le Thi Minh Phuong i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENTS First and foremost, I would like to express my deep gratitude to my supervisor, Dr. Huynh Anh Tuan. Without his enthusiastic help and his precious advice and comments, the paper would not have been completed. Secondly, I would like to send my warmest thanks to Assoc.

Le Hung Tien and Dr. Nguyen Thi Minh Tam whose lectures provided me with a great deal of experience in discourse analysis and speech acts theory. Thirdly, my thanks are also come to the co-teachers of Vimaru whose gave me precious advice during the implementation of my study was absolutely vital. Finally, this is a good opportunity for me to give my special thanks to my beloved parents and friends who are always beside me whenever I encounter difficulties.

ii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.15 ABSTRACT Effectiveness in communications is an ingredient to safe and efficient ship operations. To maintain this effectiveness, marine orders, one of the most important factors of communication at sea, must be precise, simple and unambiguous to avoid confusions and error. With an aim to investigate more about the effectiveness of these marine orders, 190 marine orders used on board and in external communications were collected and analyzed quantitatively in terms of speech acts categories, directness, type of sentence, length and density of nautical terms. Based on the data analysis of these linguistic features, the similarities and differences between the orders used on board and in external communications are unveiled.

Finally, all of these analyses and findings are summed up to make the most general and concise conclusions about the effectiveness of marine orders used in iii (LUAN.15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.15 TABLE OF CONTENTS DECLARATION. iii TABLE OF CONTENTS. vi PART A: INTRODUCTION. Rationale for the study.

Aims and objectives of the study. Scope of the study. Significance of the study. Design of the study.

6 Chapter 1: THEORETICAL BACKGROUND .1 Speech act and discourse analysis. Speech act and the act of ordering. Classifications of speech act. Types of speech acts (Austin, 1962; Searle, 1969).

Direct and indirect speech acts. The act of ordering. Ways of performing the act of ordering. The act of ordering in marine communication.

Source of data .15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Data analysis method. Data analysis framework. 22 Chapter 3: DATA ANALYSIS.

Types of speech acts realized in marine orders. Types of speech acts realized in orders used in external communications. Types of speech acts realized in orders used in on-board communications. Linguistic features of marine orders used in external communications and on- board communications.

Linguistic features of marine orders in external communications. Linguistic features of marine orders in on-board communications. Comparison between orders used in external and on-board communications. Categories of speech acts.

34 Chapter 4: FINDINGS AND DISCUSSIONS. Speech act categories realized in marine orders. Linguistic features of marine orders. Orders used in external communications and on-board communications.

Speech act categories realized in marine orders. Linguistic features of marine orders. Orders used in external communications and on-board Communications .15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. The act of ordering realized in marine orders.

Orders used in external communications and on-board communications. Limitations of the study. Suggestions for further study .15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Rationale of the study In the world of international shipping, English is used as a medium of communication between ships, between ships and shore stations, or between ships and helicopters in different situations.

Among the conversations exchanged, marine orders take a large proportion and play an important part in ensuring safe voyages at sea. However, the structure of a standard marine order is quite different from a social order, which causes barrier issue to non-majors of English, and it is a challenge to ship officers to remember and follow the orders correctly. Below is an example of a standard distress message, which informs the position, emergent situation and request assistance: MAYDAY THIS IS TWO-ONE-ONE-TWO-THREE-NINE-SIX-EIGHT-ZERO MOTOR VESSEL “BIRTE” CALL SIGN DELTA ALPHA MIKE KILO POSITION SIX TWO DEGREES ONE ONE DECIMAL EIGHT MINUTES NORTH ZERO ZERO SEVEN DEGREES FOUR FOUR MINUTES EAST I AM ON FIRE AFTER EXPOSITION I REQUIRE FIRE FIGHTING ASSISTANCE SMOKE NOT TOXIC OVER Judging from the example above, it can be seen that English used in those situations is fairly typical and very catchy to linguists. Having taught students of Vietnam Maritime University (VIMARU) to practise these acts of ordering for over the past few years, I find that marine orders are still confusing to most of them.

In addition, a majority of learners learn the orders mechanically without fully recognizing the speech act realized by these orders and fail to understand the reasons underlying their structure and what linguistic features can ensure the effectiveness of these orders in communications. For these reasons, I would like to carry out a study under the title “Speech act and linguistic features of Marine 1 (LUAN.15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.15 orders” to provide students with the fundamental notion of speech act and some linguistic features of marine orders so that they can use them and understand them appropriately for more effective maritime communication. Aims and objectives of the study By analyzing marine orders used in radiotelephony (external communications) and on board communications, this research aims at investigating what speech act is realized in marine orders and what linguistic features lead to the effectiveness of these orders in maritime communication. This aim of the research is specified by the following objectives: - Clarifying the effectiveness of marine orders in communication at sea and comparing orders used in on-board communications and in radiotelephony (external) communications.

The features to be investigated encompass the type of speech act realized by these orders and some of their linguistic features including directness, types of sentence, length of sentence and the density of technicality. - Helping students in the Navigation Department of VIMARU better understand the effectiveness of maritime orders in terms of the above features. Scope of the study Language used in navigation is so different and typical which contains many issues for further in-depth studies. However, due to the limitation of a minor thesis, this research only focuses on marine orders in terms of speech acts and such linguistic features as directness, types of sentence, length of sentence and the density of technicality.

Besides, there is also a comparison between orders used on board and in external communications. These command sentences are selected from the most popular conversations on radio broadcast, marine websites, articles, books and recordings of language use in real life. Significance of the study Investigating marine orders in terms of speech acts and some of their linguistic features, the study is expected to make certain contributions to the related populations including navigational teachers and students teaching and learning 2 (LUAN.15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.15 marine orders, the seafarers who use marine orders in their communications and researchers of the same subjects. First of all, theoretically, by pointing out the speech acts realized in marine orders and their linguistic features, maritime teachers and students (who are seafarers themselves) will better understand the effectiveness of these orders in communications and consequently use them more appropriately and effectively.

Similar to navigational teachers and students, practically, the seafarers can achieve a more efficient communications by mastering orders used in certain situations. In addition, through understanding the notion of speech acts and the linguistic features of maritime orders, they will have a better selection and treatment of message markers when delivering and receiving orders especially in emergencies. Research questions With such aims, this study is to answer the following questions: 1. What speech act is realized in marine orders? 2.

How are directness, types of sentence, length of sentence and the density of technicality realized in maritime orders? 3. What are the differences between orders used on – board and in external communications in terms of speech act and some linguistic features such as categories, directness, types of sentences, length of sentence and the density of technicality? The answers to these questions will expose what categories of speech acts and what linguistic features have greater effect on making marine orders clearer and hence more effective in marine communications. In addition, the study is hoped to clarify how marine orders adapt themselves when used in different contexts, for example, in different weather conditions to ensure the effectiveness in communications.15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Research methods To find the answers to the questions above, the combination of quantitative and contrastive analysis methods will be applied respectively.

For the first two questions, quantitative method is used to find out what speech act is realized in maritime orders and how the act of ordering is realized in marine orders in terms of their directness, types of sentences, length of sentences, and the density of technicality. When comparing on-board orders and radiotelephony (external) orders, the contrastive analysis method is used to find out the similarities and differences between them in terms of those linguistic features. Data To answer the research questions, 190 English marine orders were selected from various sources such as maritime textbooks, websites and videos recorded in real communications. The orders selected were of two main types: external (radio telephony) communications and on board communications for descriptive and contrastive analysis.

External communications mainly deal with radio conversations exchanged between ships (ship’s officer) and shore stations (shore personnel) while on board communications are orders among captains, officers, and sailors (helmsmen). The orders were analyzed in terms of the following categories: speech act categories, directness, types of sentence, length of sentence and the density of technicality to study their linguistic features and uses. Data analysis method 190 English marine orders were quantitatively and contrastively analyzed in term of their speech act categories, linguistic features and the differences between them. Four tables were generated to assist in the analyzing process.

Two tables listed the categories of speech acts realized in marine orders used in external as well as on-board communications. The other two tables investigated more about the linguistic features of the orders used on-board and in external communications namely directness, types of sentence, length and density of technicality. Based on these analyses, a contrast between on board orders and external orders were made.15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.