phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị và tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn Chƣơng 2: Thiết kế một số nội dung kiểm tra đánh giá trong chƣơng trình Đại số 10 theo cách tiếp cận PISA Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Một số vấn đề lý luận 1. Kiểm tra đánh giá và các hình thức kiểm tra đánh giá 1. Một số khái niệm liên quan đến kiểm tra đánh giá a ) Khái niệm kiểm tra Theo từ điển Tiếng Việt (2013), kiểm tra đƣợc hiểu là: Xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét.
Nhƣ vậy, việc kiểm tra sẽ cung cấp những dữ kiện, những thông tin cần thiết làm cơ sở cho việc đánh giá học sinh. Cũng nói về kiểm tra thì tác giả Nguyễn Bá Kim cho rằng: " Kiểm tra nhằm cung cấp cho thầy và trò những thông tin về kết quả dạy học, trước hết là về tri thức và kỹ năng của từng học sinh nhưng cũng lưu ý cả về mặt năng lực, thái độ và phẩm chất của họ cùng với sự diễn biến của quá trình dạy học” [13, tr. b) Khái niệm đánh giá “Đánh giá” là thuật ngữ rất phổ biến trong nhiều lĩnh vực và có nhiều định nghĩa khác nhau. Theo từ điển Tiếng Việt (2013), đánh giá đƣợc hiểu là: Nhận định giá trị.
Các kết quả kiểm tra thành tích học tập, rèn luyện của học sinh đƣợc thể hiện trong việc đánh giá những thành tích học tập, rèn luyện đó. Theo tác giả Nguyễn Bá Kim thì: "Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kết quả công việc, dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu với mục tiêu, tiêu chuẩn đã đề ra, nhằm đề xuất những quyết định thích hợp để cải tiến thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc" [13, tr. Định nghĩa tổng quát đó có thể đƣợc áp dụng vào giáo dục với nhiều cấp độ khác nhau. Ở đây chúng ta xét đến khái niệm đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Mục tiêu của kiểm tra, đánh giá [11, tr.25] - Đối với học sinh: Tuyển chọn và phân loại cho đúng năng lực và trình độ của học sinh; xác định kết quả thu đƣợc dựa theo mục tiêu đã đề ra; thúc đẩy học sinh khắc phục những thiếu sót và phát huy đƣợc năng lực của bản thân. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Đối với giáo viên: Tạo điều kiện cho ngƣời dạy nắm vững tình hình học tập và rèn luyện của học sinh; cung cấp thông tin phản hồi có tác dụng giúp giáo viên giảng dạy và giáo dục tốt hơn; kết quả đánh giá tạo cơ sở điều chỉnh, cải tiến mục tiêu, nội dung chƣơng trình, phƣơng pháp dạy học nhằm nâng cao hơn nữa chất lƣợng và hiệu quả của quá trình này. - Đối với nhà trƣờng: Đánh giá việc thực hiện nội dung chƣơng trình, kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn, giáo viên…; đánh giá việc thực hiện nội quy, quy chế, chế độ, chính sách. - Đối với cơ quan quản lý nhà nƣớc về giáo dục: Giúp cơ quan quản lý giáo dục thấy đƣợc thực trạng, nhu cầu và định hƣớng sửa đổi mục tiêu, nội dung chƣơng trình, phƣơng pháp dạy học…; đánh giá công tác quản lý giáo dục.
Các yêu cầu của đề kiểm tra đánh giá Một đề kiểm tra nói chung đòi hỏi phải đáp ứng một số yêu cầu cơ bản sau: - Phản ánh đƣợc mục tiêu giáo dục, đảm bảo sự phù hợp giữa các chuẩn chƣơng trình và nội dung giảng dạy, giữa nội dung giảng dạy và nội dung kiểm tra để tạo đƣợc sự công bằng trong đánh giá và kết quả học tập của học sinh. - Phạm vi kiến thức, kĩ năng: nằm trong chƣơng trình giáo dục phổ thông. Kết quả đạt đƣợc của đề phải đảm bảo cung cấp đƣợc các thông tin về mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng đã quy định trong chƣơng trình giáo dục. - Nội dung đề đảm bảo tính chính xác, khoa học.
Không sử dụng kiến thức, kĩ năng xa lạ để ra đề kiểm tra. - Mỗi câu hỏi phải đảm bảo đúng về mặt khoa học, không thừa, không thiếu dữ kiện, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí kĩ thuật cho mỗi hình thức câu hỏi. - Định lƣợng đề KT: Số câu hỏi đủ để có thể bao quát đƣợc các chủ đề đã học, phù hợp với thời gian kiểm tra và trình độ của học sinh. Không nên ra nhiều câu hỏi ở một nội dung.
-Tính chính xác, khoa học: không có sai sót, diễn đạt rõ ràng,chặt chẽ, truyền tải hết yêu cầu tới học sinh, các câu hỏi đảm bảo đơn nghĩa. - Có tác dụng phân hóa: Có các câu hỏi ở các mức độ nhận thức khác nhau. - Có giá trị phản hồi: Có tình huống để học sinh bộc lộ điểm mạnh, yếu về nhận thức và năng lực. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Tính khả thi: Câu hỏi phù hợp với trình độ, thời gian làm bài của học sinh, có tính đến thực tiễn của địa phƣơng.
Các hình thức kiểm tra đánh giá a) Hình thức đánh giá [17, tr.24-25] Để tìm hiểu và kiểm soát mức độ đạt mục tiêu giáo dục của học sinh tại các thời điểm khác nhau của một giai đoạn giáo dục, ngƣời ta có thể thực hiện các hình thức đánh giá khác nhau. - Đánh giá chuẩn đoán đƣợc thực hiện vào thời điểm đầu của mỗi giai đoạn giáo dục, nhằm xác định xem những kiến thức, kĩ năng và thái độ học sinh đã có, cần thiết cho giai đoạn giáo dục tƣơng lai ở mức nào. - Đánh giá quá trình: Đánh giá những gì học sinh đã biết, đã hiểu và đã làm đƣợc trong suốt quá trình thực hiện một giai đoạn giáo dục. Giáo viên thƣờng sử dụng hình thức đánh giá này để dõi theo sự tiến bộ của học sinh và xem xét cách tiếp cận nên đƣợc giảng dạy, các bƣớc hành động tiếp theo nên đƣợc thực hiện đối với mỗi cá nhân, cũng nhƣ đối với tập thể lớp.
- Đánh giá tổng kết: Cuối mỗi giai đoạn học tập, thành công của học sinh sẽ đƣợc nhận xét tổng kết một cách có hệ thống. Đánh giá thực hiện vào thời điểm này gọi là đánh giá tổng kết. Hình thức đánh giá này không góp phần cải thiện kết quả học tập của chính giai đoạn học này, nhƣng nó góp phần quan trọng để cung cấp chứng cứ để lập kế hoạch giảng dạy trong tƣơng lai. Hơn nữa, theo phƣơng hƣớng sử dụng kết quả đánh giá, có thể phân chia ra đánh giá theo chuẩn (norm-referrenced) và đánh giá theo tiêu chí (criterion-referrenced) - Đánh giá theo chuẩn: là đánh giá đƣợc sử dụng để xác định mức độ thực hiện của một cá nhân nào đó so với các cá nhân khác trong một nhóm mà trên đó việc đánh giá đƣợc thực hiện.
- Đánh giá theo tiêu chí: là đánh giá đƣợc sử dụng để xác định mức độ thực hiện của một cá nhân nào đó so với các tiêu chí xác định cho trƣớc. Xét theo mục tiêu dạy học sẽ có hai loại là đánh giá để cải tiến việc học tập (Assessment for Learning) và đánh giá kết quả học tập (Assessment of Learning) 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Loại thứ nhất diễn ra trong suốt quá trình học tập, kết quả đánh giá không nhằm mục đích công nhận chứng chỉ, bằng cấp mà nhằm có thông tin phản hồi về chất lƣợng học tập của học sinh, từ đó cải thiện cách dạy và học, giúp học sinh tiến bộ - Loại thứ hai thƣờng thực hiện vào cuối mỗi giai đoạn học tập, nhằm mục đích xếp loại và công nhận chứng chỉ, bằng cấp, tuyển dụng. b) Hình thức kiểm tra Theo Chƣơng III, Điều 7 - Thông tƣ số 58/2011/TT-BGDĐT ngày 15/12/2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS và học sinh THPT đã quy định ba hình thức kiểm tra là: kiểm tra miệng, kiểm tra viết và kiểm tra thực hành; có hai loại bài kiểm tra: kiểm tra thƣờng xuyên gồm (kiểm tra miệng, kiểm tra viết dƣới một tiết, kiểm tra thực hành dƣới một tiết), kiểm tra định kỳ gồm (kiểm tra viết từ một tiết trở lên, kiểm tra thực hành từ một tiết trở lên; kiểm tra học kỳ). Theo cách phân loại hình thức kiểm tra nhƣ trên, kết hợp với thực tế tình hình kiểm tra thi cử ở nhà trƣờng phổ thông hiện nay, cùng với tính chất quan trọng của các hình thức kiểm tra khác nhau mà hai hình thức kiểm tra đầu (kiểm tra thƣờng xuyên và kiểm tra định kỳ) thƣờng gọi là kiểm tra, còn hình thức kiểm tra tổng kết thƣờng gọi là thi.
Kiểm tra đánh giá trong môn Toán 1. Các phương pháp kiểm tra đánh giá trong môn Toán Cho đến nay, trong việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn Toán của học sinh, ngƣời ta hay sử dụng các phƣơng pháp khá quen thuộc sau: a) Phƣơng pháp quan sát: - Phƣơng pháp quan sát là phƣơng pháp quan sát hành vi, cử chỉ xảy ra một cách tự nhiên, kéo dài trong một thời gian không nhất định, dựa trên các hoàn cảnh khác nhau đối với những học sinh khác nhau. - Có hai hình thức của phƣơng pháp quan sát: quan sát hành vi và quan sát thao tác. Nhằm xác định: bản chất sự tham gia của học sinh vào thảo luận lớp; các kỹ năng giao tiếp giữa các cá nhân trong nhóm; bản chất của các câu trả lời của học sinh; các phản ứng của học sinh đối với một bài tập; cách phản ứng của học sinh đối với điểm kiểm tra; mức độ hứng thú của hoc sinh.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com b) Phƣơng pháp vấn đáp: - Phƣơng pháp vấn đáp là phƣơng pháp giáo viên khéo léo đặt hệ thống câu hỏi để học sinh trả lời nhằm gợi mở cho họ tự khai phá những tri thức mới bằng sự tái hiện những tài liệu đã học hoặc từ những kinh nghiệm đã tích lũy đƣợc trong cuộc sống, nhằm giúp học sinh củng cố, mở rộng, đào sâu, tổng kết, hệ thống hóa những tri thức đã tiếp thu đƣợc và nhằm mục đích kiểm tra, đánh giá và giúp học sinh tự kiểm tra, tự đánh giá. - Hình thức vấn đáp: vấn đáp dùng lời và vấn đáp không dùng lời (tranh ảnh, điệu bộ) nhằm xác định: lôi cuốn học sinh tham gia vào bài học; khuyến khích khả năng tƣ duy và khả năng lĩnh hội của học sinh; ôn lại nội dung quan trọng; điều khiển học sinh; đánh giá sự tiến bộ của học sinh.