Nghiên Cứu Về Giải Phẫu Hậu Môn Tại Việt Nam

Luận án tiến sĩ y học nghiên cứu giải phẫu và sinh lý cơ thắt hậu môn ở người Việt Nam trưởng thành, ứng dụng lâm sàng trong điều trị.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Ánh
• Người hướng dẫn: PGS. TS. Lê Đình Tùng
• Trường học: Đại học Y Hà Nội
• Chuyên ngành: Giải phẫu (Khoa học y sinh)
• Đề tài: Nghiên Cứu Về Giải Phẫu Hậu Môn Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Đại cương giải phẫu sàn chậu và ống hậu môn
• 1.1.1. Phôi thai học sự hình thành ống hậu môn
• 1.1.2. Đại cương giải phẫu cơ mạc sàn chậu
• 1.1.3. Giải phẫu ống hậu môn
• 1.2. Giải phẫu và sinh lý các cơ thắt hậu môn
• 1.2.1. Cơ thắt hậu môn trong
• 1.2.2. Cơ thắt hậu môn ngoài hậu môn
• 1.2.3. Các cấu trúc cơ sợi của ống hậu môn
• 1.2.4. Cơ mu trực tràng
• 1.2.6. Phản xạ, kiểm soát chức năng hậu môn trực tràng và tự chủ
• 1.2.7. Hoạt động đại tiện. Bệnh lý rối loạn tống phân
• 1.3. Các thể bệnh rối loạn tống phân
• 1.3.1. Mất tự chủ
• 1.3.2. Đại tiện tắc nghẽn
• 1.3.3. Các thể bệnh rối loạn tống phân. Các phương pháp cận lâm sàng đánh giá cơ thắt hậu môn
• 1.4. Các phương pháp cận lâm sàng đánh giá cơ thắt hậu môn
• 1.4.1. Chẩn đoán hình ảnh
• 1.4.2. Đo áp lực hậu môn trực tràng
• 1.4.3. Đo điện cơ thắt hậu môn
• 1.4.4. Các kỹ thuật kích thích thần kinh
• 1.5. Các nghiên cứu trước đây
• 1.5.1. Các nghiên cứu ngoài nước
• 1.5.2. Các nghiên cứu trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.1. Nhóm nghiên cứu giải phẫu cấu trúc các cơ thắt hậu môn
• 2.1.2. Nhóm nghiên cứu hoạt động chức năng các cơ thắt hậu môn
• 2.1.3. Nhóm đối tượng có bệnh lý rối loạn tống phân
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.2.2. Cỡ mẫu, chọn mẫu
• 2.2.3. Các bước tiến hành nghiên cứu
• 2.3. Các biến số và chỉ số nghiên cứu
• 2.3.1. Đặc điểm chung của các nhóm nghiên cứu
• 2.3.1.1. Nhóm nghiên cứu cấu trúc giải phẫu cơ thắt
• 2.3.1.2. Nhóm nghiên cứu hoạt động chức năng các cơ thắt hậu môn
• 2.3.1.3. Nhóm đối chiếu lâm sàng bệnh lý rối loạn tống phân
• 2.3.2. Sai số và cách khắc phục
• 2.3.3. Xử lý số liệu
• 2.3.4. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm cấu trúc giải phẫu ống hậu môn và các cơ thắt hậu môn
• 3.1.1. Đặc điểm chung, chiều dài ống hậu môn, bề dày cơ mu trực tràng
• 3.1.2. Các đặc điểm khác của ống hậu môn trên xác tươi
• 3.1.3. Một số kích thước giải phẫu các cơ thắt hậu môn
• 3.1.4. Các đặc điểm khác của ống hậu môn trên cộng hưởng từ
• 3.2. Các thông số hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn
• 3.2.1. Đặc điểm các thông số hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn qua đo áp lực HMTT
• 3.2.2. Đặc điểm các thông số hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn qua cộng hưởng từ động học
• 3.3. Các thông số giải phẫu và hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn trong bệnh lý rối loạn tống phân trên lâm sàng
• 3.3.1. Đặc điểm của nhóm người bệnh rối loạn tống phân
• 3.3.2. Các kết quả chụp cộng hưởng từ động học của nhóm bệnh lý
• 3.3.3. Các kết quả đo áp lực hậu môn trực tràng của nhóm bệnh lý
• 4. CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm cấu trúc giải phẫu ống hậu môn và các cơ thắt hậu môn
• 4.1.1. Đặc điểm chung và chiều dài ống hậu môn
• 4.1.2. Cơ thắt hậu môn trong
• 4.1.3. Cơ thắt hậu môn ngoài
• 4.1.4. Cơ mu trực tràng
• 4.2. Các thông số hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn
• 4.2.1. Đặc điểm các thông số hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn qua đo áp lực HMTT
• 4.2.2. Đặc điểm các thông số hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn qua cộng hưởng từ động học
• 4.3. Các thông số giải phẫu và hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn trong bệnh lý rối loạn tống phân
• 4.3.1. Đặc điểm nhóm bệnh lý
• 4.3.2. Kết quả cộng hưởng từ động học ở nhóm bệnh lý
• 4.3.3. Kết quả đo áp lực hậu môn trực tràng ở nhóm bệnh lý

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Giải Phẫu Hậu Môn Tại Việt Nam

Ống hậu môn (OHM) là phần cuối của ống tiêu hóa, nối tiếp trực tràng, xuyên qua đáy chậu và thông ra ngoài qua lỗ hậu môn. Trực tràng và hậu môn đóng vai trò quan trọng trong việc chứa đựng và kiểm soát quá trình đại tiện, nhờ vào cơ chế thần kinh phức tạp. Các khiếm khuyết về giải phẫu và rối loạn chức năng của cơ thắt hậu môn có thể dẫn đến các bệnh lý như sa trực tràng, lồng trực tràng, sa đáy chậu do tổn thương thể đáy chậu, gây ra tình trạng đại tiện không tự chủ hoặc táo bón. Các tình trạng này được gọi chung là rối loạn tống phân. Rối loạn tống phân bao gồm hội chứng đại tiện tắc nghẽn, là một nguyên nhân phổ biến của táo bón mãn tính. Ước tính có khoảng 10-20% bệnh nhân tiêu hóa có biểu hiện rối loạn tống phân.

1.1. Tầm Quan Trọng của Nghiên Cứu Giải Phẫu Hậu Môn

Việc nghiên cứu giải phẫu hậu môn đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu rõ cấu trúc và chức năng của hậu môn và các cơ thắt liên quan. Hiểu biết này là nền tảng để chẩn đoán và điều trị hiệu quả các bệnh lý hậu môn trực tràng, đặc biệt là trong các trường hợp rối loạn tống phân. Các nghiên cứu về giải phẫu hậu môn cũng giúp cải thiện kỹ thuật phẫu thuật và các phương pháp điều trị khác, mang lại lợi ích lớn cho bệnh nhân.

1.2. Các Phương Pháp Nghiên Cứu Giải Phẫu Hậu Môn Hiện Đại

Hiện nay, có nhiều phương pháp nghiên cứu giải phẫu hậu môn hiện đại được sử dụng, bao gồm phẫu tích trên xác, chụp cộng hưởng từ (CHT) và đo áp lực hậu môn trực tràng (ALHMTT). Các phương pháp này cho phép các nhà nghiên cứu quan sát và đánh giá cấu trúc và chức năng của hậu môn một cách chi tiết và chính xác. Đặc biệt, kỹ thuật đo áp lực hậu môn trực tràng và chụp cộng hưởng từ động học sàn chậu đã mở ra những hướng nghiên cứu mới về giải phẫu và sinh lý hậu môn trực tràng.

II. Thực Trạng Bệnh Lý Hậu Môn Trực Tràng Tại Việt Nam Hiện Nay

Tình trạng bệnh lý hậu môn trực tràng tại Việt Nam đang ngày càng trở nên phổ biến, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của người dân. Các bệnh lý thường gặp bao gồm trĩ, nứt kẽ hậu môn, rò hậu môn, áp xe hậu môn, polyp hậu môn, và ung thư hậu môn. Các bệnh lý này có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu như đau, ngứa, chảy máu, và khó khăn trong việc đại tiện. Ngoài ra, tình trạng rối loạn tống phân cũng đang ngày càng gia tăng, đặc biệt ở những người mắc táo bón mãn tính.

2.1. Thống Kê Tình Hình Bệnh Lý Hậu Môn Trực Tràng

Theo thống kê, tỷ lệ mắc các bệnh lý hậu môn trực tràng tại Việt Nam đang có xu hướng tăng lên trong những năm gần đây. Điều này có thể là do sự thay đổi trong lối sống, chế độ ăn uống không lành mạnh, và thiếu vận động. Ngoài ra, việc chẩn đoán và điều trị bệnh lý hậu môn trực tràng cũng còn nhiều hạn chế, dẫn đến tình trạng bệnh kéo dài và gây ra nhiều biến chứng.

2.2. Yếu Tố Nguy Cơ Gây Bệnh Hậu Môn Trực Tràng

Có nhiều yếu tố nguy cơ có thể dẫn đến bệnh lý hậu môn trực tràng, bao gồm tuổi tác, giới tính, di truyền, chế độ ăn uống, lối sống, và các bệnh lý khác. Những người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người béo phì, và người có tiền sử gia đình mắc bệnh hậu môn trực tràng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Ngoài ra, những người có chế độ ăn ít chất xơ, thường xuyên bị táo bón, hoặc có thói quen rặn mạnh khi đại tiện cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Giải Phẫu Hậu Môn ở Việt Nam Hướng Dẫn

Nghiên cứu giải phẫu và sinh lý hậu môn đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp truyền thống như phẫu tích trên xác vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc xác định cấu trúc giải phẫu chi tiết. Tuy nhiên, các phương pháp hiện đại như chụp cộng hưởng từ (CHT) và đo áp lực hậu môn trực tràng (ALHMTT) đã mở ra những khả năng mới trong việc nghiên cứu chức năng của hậu môn và các cơ thắt liên quan.

3.1. Phẫu Tích Trên Xác Chi Tiết Quy Trình

Phẫu tích trên xác là một phương pháp truyền thống nhưng vẫn rất quan trọng trong nghiên cứu giải phẫu. Quy trình phẫu tích cần được thực hiện một cách cẩn thận và tỉ mỉ để đảm bảo tính chính xác của các kết quả. Các cơ thắt hậu môn, dây thần kinh, và mạch máu cần được xác định và mô tả một cách chi tiết. Các số liệu về kích thước, vị trí, và mối liên quan giữa các cấu trúc cần được ghi lại một cách chính xác.

3.2. Đo Áp Lực Hậu Môn Trực Tràng Kỹ Thuật và Ứng Dụng

Đo áp lực hậu môn trực tràng (ALHMTT) là một kỹ thuật cho phép đo lường áp lực trong ống hậu môn và trực tràng. Kỹ thuật này được sử dụng để đánh giá chức năng của các cơ thắt hậu môn và các phản xạ thần kinh liên quan. ALHMTT có thể giúp xác định các rối loạn chức năng như co thắt cơ thắt hậu môn, mất tự chủ hậu môn, và rối loạn tống phân.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Giải Phẫu Hậu Môn Vào Điều Trị Bệnh

Các kết quả nghiên cứu về giải phẫu và sinh lý hậu môn có thể được ứng dụng vào việc điều trị các bệnh lý hậu môn trực tràng. Hiểu rõ cấu trúc và chức năng của hậu môn giúp các bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả nhất cho từng bệnh nhân. Ví dụ, trong điều trị rối loạn tống phân, các kết quả nghiên cứu có thể giúp xác định nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh, từ đó lựa chọn các phương pháp điều trị bảo tồn hoặc phẫu thuật phù hợp.

4.1. Điều Trị Rối Loạn Tống Phân Dựa Trên Nghiên Cứu Giải Phẫu

Các nghiên cứu về giải phẫu hậu môn giúp các bác sĩ hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh của rối loạn tống phân. Ví dụ, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng một số bệnh nhân bị rối loạn tống phân có bất thường về cấu trúc của cơ thắt hậu môn hoặc có sự phối hợp bất thường giữa các cơ hậu môn và trực tràng. Dựa trên những hiểu biết này, các bác sĩ có thể lựa chọn các phương pháp điều trị phù hợp như vật lý trị liệu, tập luyện cơ sàn chậu, hoặc phẫu thuật.

4.2. Cải Thiện Kỹ Thuật Phẫu Thuật Hậu Môn Nhờ Giải Phẫu Học

Hiểu biết sâu sắc về giải phẫu hậu môn giúp các bác sĩ phẫu thuật thực hiện các phẫu thuật hậu môn trực tràng một cách chính xác và an toàn hơn. Ví dụ, trong phẫu thuật điều trị trĩ, việc nắm vững giải phẫu của các tĩnh mạch trĩ giúp các bác sĩ phẫu thuật loại bỏ các búi trĩ một cách hiệu quả mà không gây tổn thương đến các cấu trúc xung quanh. Tương tự, trong phẫu thuật điều trị rò hậu môn, việc xác định chính xác đường rò và các cơ thắt liên quan giúp các bác sĩ phẫu thuật loại bỏ đường rò một cách triệt để mà không gây ảnh hưởng đến chức năng của cơ thắt hậu môn.

V. Nghiên Cứu Giải Phẫu Hậu Môn Kết Quả và Hướng Đi Tương Lai

Các nghiên cứu về giải phẫu hậu môn đã đạt được nhiều tiến bộ trong những năm gần đây, tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết. Các nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc xác định các yếu tố di truyền và môi trường ảnh hưởng đến sự phát triển của hậu môn và các cơ thắt liên quan. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu về hiệu quả của các phương pháp điều trị mới đối với các bệnh lý hậu môn trực tràng.

5.1. Tổng Kết Các Kết Quả Nghiên Cứu Đã Đạt Được

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cấu trúc giải phẫu và chức năng sinh lý của hậu môn có sự khác biệt giữa các cá nhân, và sự khác biệt này có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc các bệnh lý hậu môn trực tràng. Các nghiên cứu cũng đã xác định được một số yếu tố nguy cơ gây bệnh, chẳng hạn như tuổi tác, giới tính, di truyền, và lối sống. Ngoài ra, các nghiên cứu cũng đã đánh giá hiệu quả của nhiều phương pháp điều trị khác nhau, từ các phương pháp bảo tồn đến các phương pháp phẫu thuật.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tiềm Năng Trong Tương Lai

Trong tương lai, các nghiên cứu cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh lý hậu môn trực tràng tiên tiến hơn. Các phương pháp chẩn đoán có thể bao gồm sử dụng các kỹ thuật hình ảnh học mới, chẳng hạn như chụp cộng hưởng từ độ phân giải cao, để quan sát cấu trúc hậu môn một cách chi tiết hơn. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm sử dụng các liệu pháp gen hoặc tế bào gốc để sửa chữa các tổn thương ở cơ thắt hậu môn.

VI. Chuyên Gia và Bệnh Viện Hàng Đầu về Hậu Môn Học tại Việt Nam

Để được tư vấn và điều trị các bệnh lý hậu môn trực tràng một cách hiệu quả, việc tìm kiếm sự hỗ trợ từ các chuyên gia và bệnh viện chuyên khoa là rất quan trọng. Tại Việt Nam, có nhiều chuyên gia và bệnh viện có uy tín trong lĩnh vực hậu môn học, cung cấp các dịch vụ chẩn đoán và điều trị toàn diện cho bệnh nhân.

6.1. Danh Sách Chuyên Gia Giải Phẫu Hậu Môn Đầu Ngành

Liệt kê danh sách các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ có kinh nghiệm trong lĩnh vực giải phẫu hậu môn, phẫu thuật hậu môn trực tràng, cùng với thông tin liên hệ và nơi công tác (nếu có thể).

6.2. Các Bệnh Viện Chuyên Khoa Hậu Môn Trực Tràng Uy Tín

Liệt kê danh sách các bệnh viện chuyên khoa, trung tâm y tế có uy tín trong điều trị các bệnh lý hậu môn trực tràng. Cung cấp thông tin về các dịch vụ, kỹ thuật hiện đại được áp dụng tại các cơ sở này.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Nghiên cứu cấu trúc giải phẫu và sinh lý các cơ thắt hậu môn đóng vai trò nền tảng trong việc hiểu rõ cơ chế kiểm soát đại tiện và bệnh sinh của các rối loạn sàn chậu. Rối loạn tống phân (bao gồm hội chứng đại tiện tắc nghẽn - ODS và mất tự chủ đại tiện) chiếm khoảng 10% đến 20% tổng số người bệnh đến khám chuyên khoa tiêu hóa. Tình trạng bệnh lý này diễn biến phức tạp, kéo dài và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc chẩn đoán và điều trị hiệu quả đòi hỏi sự kết hợp giữa hiểu biết giải phẫu học hình thái và các thăm dò sinh lý chức năng hiện đại.

Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định: Tại Việt Nam, trước thời điểm thực hiện đề tài, chưa có công trình nào công bố đầy đủ các chỉ số giải phẫu chi tiết của các cơ thắt hậu môn trên xác tươi người Việt Nam trưởng thành. Đồng thời, các dữ liệu tham chiếu chuẩn về sinh lý cơ thắt và động học sàn chậu thông qua hệ thống đo áp lực hậu môn trực tràng độ phân giải cao (HRAM) và chụp cộng hưởng từ (CHT) động học trên người Việt Nam bình thường không có triệu chứng còn thiếu hụt, dẫn đến khó khăn trong việc đối chiếu, đánh giá và định hướng can thiệp lâm sàng cho nhóm người bệnh rối loạn tống phân.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được xác định gồm ba nội dung:

1. Mô tả đặc điểm cấu trúc giải phẫu ống hậu môn và các cơ thắt hậu môn ở người Việt Nam trưởng thành.
2. Xác định các thông số hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn ở người bình thường qua đo áp lực hậu môn trực tràng và cộng hưởng từ động học.
3. Khảo sát các thông số giải phẫu và hoạt động chức năng của các cơ thắt hậu môn trong bệnh lý rối loạn tống phân trên lâm sàng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu:
  • Khối hậu môn trực tràng lấy từ tử thi xác tươi người Việt Nam trưởng thành bảo quản lạnh tại Bộ môn Giải phẫu, Trường Đại học Y Hà Nội.
  • Người tình nguyện trưởng thành khỏe mạnh, không có triệu chứng rối loạn đại tiện (nhóm đối chứng bình thường).
  • Người bệnh được chẩn đoán mắc hội chứng rối loạn tống phân / đại tiện tắc nghẽn đến khám và điều trị tại các cơ sở lâm sàng (Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh).
• Phạm vi không gian và thời gian: Nghiên cứu được triển khai tại Bộ môn Giải phẫu và Bộ môn Sinh lý - Trường Đại học Y Hà Nội, phối hợp cùng Khoa Chẩn đoán hình ảnh và Trung tâm Phẫu thuật Đại trực tràng - Hậu môn (Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức), Khoa Hậu môn - Trực tràng và Khoa Chẩn đoán hình ảnh (Bệnh viện Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh); luận án bảo vệ năm 2022.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan y văn trong luận án hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế về giải phẫu, sinh lý và bệnh lý vùng hậu môn trực tràng:

Về phôi thai học và giải phẫu vùng sàn chậu - ống hậu môn: Tác giả dẫn chiếu các tài liệu giải phẫu kinh điển như Standring S. (2008), Netter F. (2014), Carmichael (2016) để làm rõ quá trình phát triển phôi thai từ ruột sau, ổ nhớp và vách niệu - trực tràng. Về giải phẫu chức năng, hoành chậu hông gồm cơ nâng hậu môn (cơ mu-cụt, cơ mu-trực tràng, cơ chậu-cụt) và cơ ngồi-cụt. Cấu trúc ống hậu môn phẫu thuật dài khoảng 4,0 cm ở nữ và 4,4 cm ở nam (Nguyễn Trung Vinh, 2015), được bao quanh bởi cơ thắt hậu môn trong (IAS), cơ thắt hậu môn ngoài (EAS) và cơ mu trực tràng.

Về cấu trúc cơ sợi và sinh lý tự chủ: Hệ thống tự chủ 3 vòng của Shafik A. (1975, 1979) chia cơ thắt ngoài thành ba bó (sâu, nông, dưới da) hoạt động phối hợp cùng quai cơ mu trực tràng. Mittal mô tả mô hình cơ thắt ngoài theo dạng "dây thắt" (purse-string). Về lớp cơ dọc kết hợp, Machi và cộng sự (2002) xác định vai trò rút ngắn và co nhỏ ống hậu môn; Köhler và cộng sự (2000) ghi nhận áp lực hậu môn thì nghỉ giảm 29% sau phẫu thuật cắt trực tràng gian cơ thắt. Về mặt sinh lý, cơ thắt trong (cơ trơn) đóng góp 55% - 70% áp lực hậu môn lúc nghỉ, chịu sự chi phối của hệ thần kinh tự chủ và thể hiện qua phản xạ ức chế hậu môn trực tràng (RAIR). Cơ thắt ngoài (cơ vân loại 1 co giật chậm và loại 2 co giật nhanh) đảm nhiệm việc co thắt chủ động trong khoảng 40 - 60 giây. Hagger và cộng sự (2002) phát hiện các cụm co cơ lan truyền biên độ cao xuất hiện trước khi đại tiện giúp tống phân hiệu quả.

Về phân loại bệnh lý và cơ chế rối loạn tống phân:

• Nyam D.C. và cộng sự (1997) phân loại táo bón trên 1.000 người bệnh: táo bón chức năng (59%), táo bón chậm nhu động đại tràng - STC (13%), hội chứng đại tiện tắc nghẽn - ODS (25%), và phối hợp ODS với đờ đại tràng (3%). Stewart và cộng sự (1999) khảo sát dịch tễ trên 10.018 người, ghi nhận tỷ lệ ODS ở nữ cao hơn nam (2,27% so với 1,65%).
• Anthony Lembo (2003) phân chia đại tiện tắc nghẽn thành 2 nhóm nguyên nhân: tắc nghẽn đường ra do rối loạn thần kinh - cơ (bất đồng vận cơ sàn chậu - BĐVCSC, tăng trương lực IAS, phình đại tràng) và tắc nghẽn giải phẫu (sa trực tràng kiểu túi - rectocele, lồng trực tràng, sa tạng chậu).
• Theobald P.V. và cộng sự (2011) mô tả 3 cơ chế gây tắc nghẽn: lực ép từ ngoài vào, thoát lực lòng trực tràng khi rặn (sa trực tràng kiểu túi), và nút chặn (sa trong trực tràng, co cứng hậu môn).
• Preston và Lennard-Jones (1985) lần đầu tiên mô tả hội chứng co cứng hậu môn (anismus / bất đồng vận cơ sàn chậu). Bharucha và cộng sự (2005), DeLancey và cộng sự (2003) phân tích tổn thương các cơ thành phần trong mất tự chủ và rách cơ mu trực tràng sau sinh.

Về phương pháp cận lâm sàng: Chụp X-quang động học đại tiện (defecography), nghiệm pháp viên Sitzmark, siêu âm nội trực tràng 360 độ (10-MHz), chụp cộng hưởng từ động học sàn chậu (Yang, 1991; Fielding, 1998; Colaiacomo, 2009) và đo áp lực hậu môn trực tràng độ phân giải cao HRAM (Lu P.L. và Mousa H.M., 2018; Nguyễn Trung Vinh, 2015).

Khoảng trống luận án giải quyết: Luận án định vị là công trình kết hợp đồng bộ giữa giải phẫu thực nghiệm trên xác tươi người Việt Nam và ứng dụng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh - thăm dò chức năng hiện đại (Dynamic MRI và HRAM), thiết lập hệ thống chỉ số hình thái và sinh lý học chuẩn ở người bình thường để làm cơ sở đối chiếu, phân tích cơ chế bệnh sinh ở nhóm bệnh lý rối loạn tống phân.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

• Lý thuyết sàn chậu hợp nhất: Đánh giá chức năng nâng đỡ và co thắt đồng bộ của 3 khoang chậu hông (khoang trước: bàng quang - niệu đạo; khoang giữa: tử cung - âm đạo; khoang sau: trực tràng - hậu môn).
• Cơ chế kiểm soát tự chủ và phản xạ đại tiện: Phản xạ ức chế hậu môn trực tràng (RAIR), đáp ứng thích nghi (accommodation response), đáp ứng lấy mẫu (sampling response) và phản xạ đóng kín (closing reflex).
• Hệ thống tự chủ 3 vòng của Shafik và mô hình cơ thắt của Mittal.
• Khung phân loại rối loạn chức năng: Phân loại bất đồng vận hậu môn trực tràng theo Rao S. (4 type I, II, III, IV); tiêu chuẩn chẩn đoán Rome cho táo bón chức năng và ODS; phân độ lồng trực tràng theo thang Oxford; các mốc đo sàn chậu trên CHT theo đường mu cụt (PCL), đường H (độ mở sàn chậu) và đường M (độ hạ sàn chậu).

Phương pháp nghiên cứu

Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, kết hợp nghiên cứu hình thái giải phẫu trên xác tươi và nghiên cứu sinh lý chức năng lâm sàng có nhóm đối chứng.

Cỡ mẫu và chọn mẫu:

• Nhóm nghiên cứu giải phẫu (Nhóm A1): Gồm các khối chậu hông - đáy chậu lấy từ tử thi xác tươi người Việt Nam trưởng thành.
• Nhóm nghiên cứu chức năng bình thường:
  • Phân nhóm đo áp lực HMTT (Nhóm B): Gồm các tình nguyện viên trưởng thành không có tiền sử và triệu chứng rối loạn tiêu hóa - đại tiện.
  • Phân nhóm chụp CHT động học sàn chậu (Nhóm A2): Gồm các tình nguyện viên bình thường được thực hiện CHT động học.
• Nhóm đối chiếu bệnh lý lâm sàng (Nhóm C): Gồm các người bệnh được chẩn đoán rối loạn tống phân (hội chứng đại tiện tắc nghẽn, sa sàn chậu, bất đồng vận cơ sàn chậu) đáp ứng tiêu chuẩn chọn mẫu.

Nhóm nghiên cứu	Phương pháp thu thập dữ liệu	Kỹ thuật / Công cụ sử dụng
Giải phẫu xác tươi	Phẫu tích giải phẫu và đo đạc hình thái	Bộ dụng cụ phẫu tích, thước kẹp Vernier Caliper, lát cắt đông lạnh 4 phần (3h, 6h, 9h, 12h)
Chức năng bình thường	Ghi nhận áp lực và động học sàn chậu	Máy HRAM Isolab HR (catheter đa kênh kèm bóng trực tràng), hệ thống máy chụp CHT (Dynamic MRI)
Bệnh lý rối loạn tống phân	Đánh giá hình ảnh động và chức năng cơ thắt	Chụp CHT động học tống gel, đo áp lực HMTT độ phân giải cao HRAM, đối chiếu lâm sàng

Quy trình kỹ thuật thực hiện

1. Phẫu tích giải phẫu xác tươi: Đặt tử thi ở tư thế nằm sấp, rạch da vùng mông, bóc tách cơ mông lớn, bộc lộ khối cơ nâng và ống hậu môn. Khối hậu môn đông lạnh được cắt thành 4 phần để đo chiều dài ống hậu môn, bề dày cơ thắt trong, bề dày cơ thắt ngoài và bề dày cơ mu trực tràng tại các vị trí mốc quy ước 3h, 6h, 9h, 12h bằng thước cặp Vernier Caliper.
2. Đo áp lực hậu môn trực tràng độ phân giải cao (HRAM): Sử dụng hệ thống máy Isolab HR. Đặt đầu dò catheter có bóng mềm vào trực tràng. Ghi nhận các thông số: áp lực hậu môn thì nghỉ, áp lực co thắt chủ động tối đa (nhíu), áp lực thì rặn, áp lực thì ho, kiểm tra phản xạ RAIR (bơm bóng tạo độ giãn trực tràng với thể tích tăng dần), đo ngưỡng nhận cảm trực tràng và xác định dạng phối hợp vận động HMTT.
3. Chụp cộng hưởng từ động học sàn chậu (Dynamic MRI): Người được chụp được bơm gel vào trực tràng, nằm ngửa trên máy CHT. Thực hiện các chuỗi xung T2 cắt đứng dọc (Sagittal), cắt ngang (Axial) và cắt đứng ngang (Coronal) qua các thì: thì nghỉ, thì nhíu (thót hậu môn), thì rặn tống phân và sau tống phân. Đo đạc góc hậu môn - trực tràng (ARA), vị trí các tạng so với đường mu cụt (PCL), độ hạ sàn chậu (đường M) và độ mở sàn chậu (đường H).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tài liệu

Chương 1 tổng hợp toàn diện cơ sở lý thuyết về giải phẫu, sinh lý và bệnh lý vùng hậu môn trực tràng. Nội dung trình bày nguồn gốc phôi thai học từ ruột sau và sự phân chia ổ nhớp bởi vách niệu - trực tràng vào tuần thứ 5-7 của thai kỳ; phân tích chi tiết cấu tạo hoành chậu hông, các lớp cơ đáy chậu và hệ thống dây chằng nâng đỡ ba khoang chậu.

Chương này mô tả chi tiết giải phẫu ống hậu môn (đoạn trên, đoạn giữa, đoạn da quanh hậu môn, vùng chuyển tiếp ATZ, hệ thống đệm trĩ tại các vị trí 3h, 7h, 11h) và phân tích sâu cơ chế hoạt động của phức hợp cơ thắt:

• Cơ thắt hậu môn trong (IAS): Là cơ trơn, duy trì trương lực liên tục, tạo nên sóng chậm (6-20 lần/phút) và sóng cực chậm (<2 lần/phút), liên quan trực tiếp đến phản xạ ức chế RAIR.
• Cơ thắt hậu môn ngoài (EAS) và cơ mu trực tràng: Là cơ vân, chịu sự chi phối của dây thần kinh thẹn và các nhánh thần kinh sống cùng S2-S4, tạo góc gập hậu môn - trực tràng (ARA) khoảng 90° - 110° lúc nghỉ.
• Hoạt động đại tiện và bệnh lý rối loạn tống phân: Phân tích cơ chế mất tự chủ đại tiện và hội chứng đại tiện tắc nghẽn (ODS), các dạng bệnh lý như sa trực tràng kiểu túi (rectocele), lồng trực tràng, hội chứng sa đáy chậu và bất đồng vận cơ sàn chậu (co thắt cơ mu trực tràng nghịch lý). Đồng thời, chương 1 điểm luận các kỹ thuật cận lâm sàng gồm chụp X-quang động học đại tiện, siêu âm nội trực tràng 360° tần số 10-MHz, chụp CHT động học và đo áp lực HRAM.

Chương 2: Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

Chương 2 mô tả chi tiết phương pháp luận, tiêu chuẩn chọn mẫu, quy trình thu thập và xử lý số liệu cho từng nhóm nghiên cứu:

• Thiết lập quy trình phẫu tích khối cơ nâng - ống hậu môn trên xác tươi và quy chuẩn vị trí đo đạc bằng thước kẹp cơ học Vernier Caliper tại 4 góc phần tư (3h, 6h, 9h, 12h).
• Quy chuẩn hóa quy trình chụp CHT động học sàn chậu: Bơm gel trực tràng, ghi hình theo các thì nghỉ, nhíu, rặn; xác định các mốc giải phẫu trên các bình diện sagittal, axial, coronal; áp dụng các đường chuẩn PCL, đường H, đường M để đo độ sa tạng và đo góc ARA.
• Quy chuẩn hóa quy trình đo áp lực HRAM với máy Isolab HR: Đo áp lực nền thì nghỉ, áp lực nhíu tối đa, áp lực rặn, kiểm tra phản xạ RAIR (xác định khi áp lực hậu môn giảm tạm thời >25% so với mức căn bản khi bơm bóng trực tràng), đo thể tích nhận cảm trực tràng và phân loại dạng hiệp đồng vận động tống phân theo tiêu chuẩn của Rao S.
• Trình bày hệ thống các biến số nghiên cứu, biện pháp kiểm soát sai số, phương pháp phân tích thống kê y học và đảm bảo tính đạo đức nghiên cứu y sinh.

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Chương 3 trình bày các kết quả định lượng thu được từ các nhóm nghiên cứu:

Nhóm thông số	Chỉ số khảo sát	Giá trị ghi nhận
Giải phẫu ống hậu môn và cơ thắt	Chiều dài ống hậu môn phẫu thuật	Khác biệt giữa nam (4,4 cm) và nữ (4,0 cm), thành trước ngắn hơn thành sau
	Bề dày cơ thắt trong (IAS)	Dao động trong khoảng 1,5 – 3,5 mm (tăng theo tuổi, đạt 3 – 4 mm ở người già)
	Bề dày cơ mu trực tràng	Đo đạc trên lát cắt ngang và đứng ngang
Đo áp lực HMTT (HRAM) người bình thường	Áp lực hậu môn thì nghỉ (ALHM nghỉ)	IAS đóng góp 55% - 70% tổng áp lực
	Áp lực hậu môn thì nhíu (ALHM nhíu)	Tăng cao rõ rệt do sự co thắt của EAS và cơ mu trực tràng
	Phản xạ ức chế HMTT (RAIR)	Xuất hiện ở 100% người bình thường khi bơm bóng trực tràng
	Ngưỡng nhận cảm trực tràng	Ghi nhận thể tích bóng tối thiểu gây cảm giác buồn đại tiện
CHT động học (Dynamic MRI) người bình thường	Góc hậu môn - trực tràng (ARA) thì nghỉ	Dao động từ 90° đến 110°
	Góc ARA thì rặn	Tù hơn (mở rộng góc ARA) tạo điều kiện cho tống phân
	Vị trí các tạng chậu thì rặn	Đáy bàng quang, tử cung, chỗ nối HMTT nằm trên đường mu cụt (PCL)
Nhóm bệnh lý rối loạn tống phân	Sa trực tràng kiểu túi (rectocele)	Thành trước trực tràng nhô lồi ra trước > 2 cm lúc rặn, ứ đọng gel
	Lồng trực tràng - hậu môn	Sa niêm mạc hoặc lồng thành trực tràng vào lòng ống hậu môn
	Bất đồng vận cơ sàn chậu (BĐVCSC)	Cơ mu trực tràng co thắt nghịch lý lúc rặn, góc ARA không mở hoặc hẹp lại
	Phối hợp sa đa khoang	Sa bàng quang, sa tử cung, sa túi cùng Douglas kết hợp
	Dạng rối loạn trên HRAM	Không tăng áp lực trực tràng hoặc co thắt nghịch lý cơ thắt hậu môn thì rặn

Các kết quả thống kê cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa giữa nhóm người bình thường và nhóm bệnh lý về các thông số động học của sàn chậu, mức độ di động của góc ARA, áp lực tống phân và chỉ số tống phân (Defecation Index - DI).

Chương 4: Bàn luận

Chương 4 tiến hành phân tích, đối chiếu các phát hiện nghiên cứu với y văn trong nước và quốc tế:

• Bàn luận về đặc điểm cấu trúc giải phẫu: Đối chiếu chiều dài ống hậu môn, bề dày các lớp cơ IAS, EAS và cơ mu trực tràng của người Việt Nam với số liệu của các tác giả quốc tế. Khẳng định tính tương thích của cấu trúc giải phẫu mô tả trên xác tươi với hình ảnh hiển thị trên chuỗi xung T2 CHT.
• Bàn luận về các thông số chức năng: Phân tích vai trò của IAS trong việc duy trì áp lực nghỉ và cơ chế tự chủ liên tục; cơ chế của EAS và cơ mu trực tràng trong co thắt có ý thức khi nhíu và khi tăng áp lực ổ bụng đột ngột (ho, rặn). Phân tích sự biến thiên của góc ARA trên CHT động học qua các thì nghỉ, nhíu, rặn.
• Bàn luận về cơ chế bệnh sinh trong rối loạn tống phân: Phân tích mối liên quan giữa khiếm khuyết giải phẫu (sa trực tràng kiểu túi, lồng trực tràng, sa tạng chậu đa khoang) và rối loạn cơ năng (co thắt nghịch lý cơ mu trực tràng, giảm nhận cảm trực tràng). Thảo luận về giá trị chẩn đoán của CHT động học trong việc phát hiện tổn thương giải phẫu đa khoang và giá trị của HRAM trong việc phân loại bất đồng vận cơ sàn chậu theo Rao S., từ đó định hướng phương pháp điều trị phù hợp (phẫu thuật sửa chữa giải phẫu hay tập phản hồi sinh học - biofeedback).

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận và khoa học

1. Cung cấp bộ dữ liệu giải phẫu thực nghiệm về kích thước, chiều dài ống hậu môn, bề dày cơ thắt hậu môn trong, cơ thắt hậu môn ngoài và cơ mu trực tràng trên xác tươi người Việt Nam trưởng thành tại các vị trí mốc không gian (3h, 6h, 9h, 12h).
2. Xác lập hệ thống các giá trị tham chiếu sinh lý bình thường về áp lực hậu môn trực tràng (áp lực nghỉ, áp lực nhíu, áp lực rặn, ngưỡng phản xạ RAIR, ngưỡng nhận cảm trực tràng) trên máy đo HRAM độ phân giải cao ở người Việt Nam không có triệu chứng.
3. Thiết lập các thông số động học sàn chậu và góc hậu môn - trực tràng (ARA) trên phim chụp CHT động học qua các thì nghỉ, nhíu, rặn ở người bình thường.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn và ứng dụng lâm sàng

1. Chuẩn hóa quy trình phối hợp giữa chẩn đoán hình ảnh (CHT động học sàn chậu) và thăm dò chức năng (đo áp lực HMTT độ phân giải cao HRAM) trong chẩn đoán hội chứng rối loạn tống phân.
2. Giúp phân định rõ ràng hai nhóm nguyên nhân chính của hội chứng đại tiện tắc nghẽn:
   • Nhóm nguyên nhân tổn thương cấu trúc giải phẫu (sa trực tràng kiểu túi, lồng trực tràng, sa đáy chậu, sa đa tạng chậu).
   • Nhóm nguyên nhân rối loạn cơ thần kinh (bất đồng vận cơ sàn chậu, co thắt cơ mu trực tràng nghịch lý, giảm cảm giác trực tràng).
3. Hỗ trợ bác sĩ ngoại khoa và nội tiêu hóa lựa chọn chính xác phương pháp điều trị: Tránh phẫu thuật không cần thiết ở bệnh nhân bất đồng vận cơ sàn chậu đơn thuần (ưu tiên điều trị tập phản hồi sinh học biofeedback), đồng thời định hướng can thiệp phẫu thuật tái tạo sàn chậu đúng các khoang tổn thương giải phẫu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Kỹ thuật chụp CHT động học sàn chậu trong nghiên cứu được thực hiện ở tư thế người bệnh nằm ngửa trên bàn chụp máy CHT, chưa hoàn toàn tương ứng với tư thế ngồi đại tiện sinh lý tự nhiên.
• Số lượng người tình nguyện bình thường chấp thuận tham gia chụp CHT động học tống gel còn ở mức độ nhất định do tính chất xâm lấn nhẹ của thủ thuật bơm gel vào trực tràng.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Tiếp tục mở rộng ứng dụng hệ thống đo áp lực hậu môn trực tràng 3 chiều độ phân giải cao (3D-HDARM với đầu dò 256 cảm biến) nhằm tái tạo mô hình động học không gian 3 chiều của phức hợp cơ thắt.
• Ứng dụng các chỉ số giải phẫu - sinh lý đã xác lập để theo dõi, lượng giá khách quan hiệu quả sau can thiệp phẫu thuật sàn chậu hoặc sau các liệu trình tập phản hồi sinh học (biofeedback) và tiêm Botulinum toxin A điều trị co cứng cơ mu trực tràng.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu chuyên khảo có giá trị chuyên môn cao đối với:

• Nghiên cứu sinh, học viên sau đại học và giảng viên chuyên ngành Giải phẫu học, Ngoại Tiêu hóa, Ngoại Hậu môn - Trực tràng, Sinh lý học và Chẩn đoán hình ảnh: Cung cấp số liệu nhân trắc giải phẫu và sinh lý học hệ cơ thắt trên người Việt Nam.
• Bác sĩ lâm sàng Ngoại Tiêu hóa và Hậu môn - Trực tràng: Tham khảo quy trình chẩn đoán nguyên nhân đại tiện tắc nghẽn, ứng dụng phân loại Rao S. và thang đo Oxford trong chỉ định phẫu thuật.
• Bác sĩ Chẩn đoán hình ảnh và Thăm dò chức năng: Tham khảo quy chuẩn kỹ thuật chụp CHT động học sàn chậu (các đường mốc PCL, H, M, góc ARA) và quy trình vận hành, phân tích biểu đồ áp lực HRAM.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Phản xạ ức chế hậu môn trực tràng (RAIR) là gì và được xác định như thế nào trên đo áp lực HMTT?

Phản xạ ức chế hậu môn trực tràng (RAIR) là phản xạ giãn cơ thắt hậu môn trong (IAS) khi có sự căng giãn của trực tràng (do phân hoặc bóng hơi), sau đó áp lực hậu môn hồi phục dần về mức căn bản. Trên biểu đồ đo áp lực HMTT độ phân giải cao (HRAM), phản xạ này được ghi nhận khi áp lực hậu môn thì nghỉ giảm tạm thời trên 25% so với áp lực căn bản sau khi bơm bóng nhanh trong trực tràng. Phản xạ này diễn ra qua trung gian hệ thần kinh ruột tự chủ độc lập với tủy sống; mất phản xạ RAIR là dấu hiệu đặc trưng trong bệnh lý phình đại trực tràng bẩm sinh (Hirschsprung).

2. Góc hậu môn - trực tràng (ARA) thay đổi như thế nào giữa các thì nghỉ, nhíu và rặn ở người bình thường?

Ở người bình thường, góc ARA lúc nghỉ mở ra phía sau khoảng 90° - 110°, được tạo nên do quai cơ mu trực tràng kéo chỗ nối hậu môn - trực tràng về phía trước. Khi thót hậu môn (thì nhíu), cơ mu trực tràng co kéo làm góc ARA trở nên nhọn hơn (< 80°) để giữ phân. Khi rặn đại tiện, các cơ sàn chậu và cơ mu trực tràng giãn ra, góc ARA trở nên tù hơn (khoảng 121°) giúp trục trực tràng và ống hậu môn thẳng hàng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tống xuất phân.

3. Sự khác nhau về cấu trúc và chức năng giữa cơ thắt hậu môn trong (IAS) và cơ thắt hậu môn ngoài (EAS)?

• Cơ thắt hậu môn trong (IAS): Là cấu trúc cơ trơn liên tục với lớp cơ vòng trực tràng, dày 1,5 - 3,5 mm, chịu sự chi phối của hệ thần kinh tự chủ. IAS duy trì trương lực co thắt liên tục lúc nghỉ, đóng góp 55% - 70% tổng áp lực hậu môn thì nghỉ.
• Cơ thắt hậu môn ngoài (EAS): Là phức hợp cơ vân dạng ống bầu dục, cấu tạo chủ yếu bởi sợi cơ vân loại 1 (co giật chậm) và loại 2 (co giật nhanh), nhận chi phối thần kinh thân thể từ dây thần kinh thẹn (S2-S4). EAS đảm nhiệm việc co thắt chủ động theo ý muốn, giúp duy trì tự chủ hậu môn trong khoảng 40 - 60 giây và phản xạ co thắt nhanh khi có gia tăng áp lực ổ bụng đột ngột.

4. Bất đồng vận cơ sàn chậu (BĐVCSC / Anismus) được nhận biết như thế nào qua CHT động học và đo HRAM?

• Trên CHT động học sàn chậu: Khi người bệnh rặn tống phân, cơ mu trực tràng không giãn hoặc co thắt nghịch lý, góc ARA không mở rộng hoặc trở nên nhọn hơn, ống hậu môn không mở và có hiện tượng ứ đọng gel trong lòng trực tràng.
• Trên đo áp lực HRAM: Thì rặn không có sự phối hợp đồng vận, biểu hiện bằng việc cơ thắt hậu môn không giãn hoặc tăng áp lực co thắt nghịch lý, hoặc lực rặn của cơ thành bụng và trực tràng không đủ tạo chênh lệch áp lực để tống phân (được phân loại thành 4 type theo Rao S.).

5. Anthony Lembo (2003) phân chia các nguyên nhân gây hội chứng đại tiện tắc nghẽn như thế nào?

Anthony Lembo chia hội chứng đại tiện tắc nghẽn (tắc nghẽn đường ra) thành 2 nhóm:

1. Tắc nghẽn đường ra do rối loạn thần kinh - cơ: Thường gặp nhất là bất đồng vận cơ sàn chậu (pelvic floor dyssynergia / anismus), tăng trương lực hoặc phì đại cơ thắt hậu môn trong, phình giãn đại tràng bẩm sinh hoặc mắc phải, giảm nhận cảm trực tràng và khối phân đặc nghẽn ở trẻ em.
2. Tắc nghẽn đường ra do khiếm khuyết giải phẫu (mạc, dây chằng): Gồm sa trực tràng kiểu túi (rectocele), sa các tạng vùng đỉnh (sa tử cung, túi sa ruột non, sa đại tràng sigma, sa mỏm cắt âm đạo), lồng trong trực tràng và sa trực tràng toàn bộ ra ngoài.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ y học của tác giả Nguyễn Ngọc Ánh đã hoàn thành việc khảo sát đặc điểm cấu trúc giải phẫu ống hậu môn và hệ thống cơ thắt trên xác tươi người Việt Nam trưởng thành. Công trình xác lập hệ thống dữ liệu chuẩn về các thông số áp lực và động học sàn chậu ở người bình thường bằng hai phương pháp cận lâm sàng là đo áp lực HMTT độ phân giải cao (HRAM) và chụp CHT động học. Các phát hiện đối chiếu trên nhóm bệnh lý đã làm rõ cơ chế bệnh sinh của hội chứng rối loạn tống phân, phân định nguyên nhân tổn thương giải phẫu và rối loạn cơ năng thần kinh. Đây là tài liệu khoa học có giá trị ứng dụng thực tiễn trong công tác chẩn đoán và định hướng điều trị chuyên sâu các bệnh lý sàn chậu - hậu môn trực tràng tại Việt Nam.