CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TAØI LIEÄU. Ñaëc tính cuûa vuøng cô tim coøn soáng. Caùc kyõ thuaät ñaùnh giaù soáng coøn cô tim. YÙ nghóa cuûa ñaùnh giaù soáng coøn cô tim.
Caùc nghieân cöùu veà sieâu aâm tim dobutamine trong tieân ñoaùn söï hoài phuïc chöùc naêng thaát traùi sau ñieàu trò taùi thoâng maïch vaønh cô hoïc. 39 CHƯƠNG 2: ÑOÁI TÖÔÏNG VAØ PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU. Ñoái töôïng nghieân cöùu vaø ñòa ñieåm nghieân cöùu. Phöông phaùp nghieân cöùu.
Phaân tích vaø xöû lyù soá lieäu. 56 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ. Ñaëc ñieåm beänh nhaân nghieân cöùu. Giaù trò cuûa sieâu aâm tim dobutamine trong tieân ñoaùn hoài phuïc chöùc naêng vuøng thaát traùi trong voøng 6 thaùng sau CTMVQD.
Giaù trò cuûa sieâu aâm tim dobutamine trong tieân ñoaùn caûi thieän chöùc naêng toaøn boä thaát traùi sau CTMVQD 6 thaùng. Caùc bieán coá trong thôøi gian theo doõi 6 thaùng sau CTMVQD. 88 CHƯƠNG 4: BAØN LUAÄN. Tieâu chuaån vaøng cuûa caùc kyõ thuaät ñaùnh giaù soáng coøn cô tim vaø phöông phaùp ñaùnh giaù chöùc naêng co boùp vuøng vaø toaøn boä cuûa thaát traùi.
Tính chuû quan cuûa sieâu aâm tim vaø sieâu aâm tim dobutamine trong ñaùnh giaù vaän ñoäng vuøng thaát traùi. Ñaëc ñieåm beänh nhaân nghieân cöùu. Kyõ thuaät sieâu aâm tim dobutamine trong ñaùnh giaù tính soáng coøn tim sau NMCT caáp. Giaù trò cuûa SATD lieàu thaáp trong tieân ñoaùn hoài phuïc chöùc naêng vuøng thaát traùi.
Giaù trò cuûa SATD trong tieân ñoaùn hoài phuïc chöùc naêng toaøn boä thaát traùi. 113 DANH MUÏC CAÙC COÂNG TRÌNH CUÛA TAÙC GIAÛ TAØI LIEÄU THAM KHAÛO PHỤ LỤC: Phuï luïc 1: Danh saùch 20 beänh nhaân khaûo saùt bieán thieân ño phaân suaát toáng maùu thaát traùi. Phuï luïc 2: Keát quaû ño phaân suaát toáng maùu thaát traùi bôûi 2 baùc só treân 20 beänh nhaân. Phuï luïc 3: Danh saùch 56 beänh nhaân nghieân cöùu.
Phuï luïc 4: Caùc bieán soá ñöôïc choïn töø nhoùm beänh nhaân nghieân cöùu. Phuï luïc 5: Maãu beänh aùn nghieân cöùu. CHÖÕ VIEÁT TAÉT BÑMV = Beänh ñoäng maïch vaønh BCTTMCB = beänh cô tim thieáu maùu cuïc boä bn = beänh nhaân CMV = Chuïp maïch vaønh cs = coäng söï CSTTtt-TT = chæ soá theå tích thaát traùi cuoái taâm thu (ESVI: End Systolic Volume Index) CSTTtt-TTr= chæ soá theå tích thaát traùi cuoái taâm tröông (EDVI: End Diastolic Volume Index) CSÑVÑT= chæ soá ñieåm vaän ñoäng thaønh (WMSI: Wall Motion Score Index) CTMVQD = can thieäp maïch vaønh qua da (Percutanous Coronary Intervention) ÑCB = ñoä chuyeân bieät ÑCX = ñoä chính xaùc ÑMV = Ñoäng maïch vaønh ÑMVMT = ñoäng maïch vaønh muõ traùi (Left Circumflex) ÑMVP = ñoäng maïch vaønh phaûi (Right Coronary Artery) ÑMVXTT = ñoäng maïch vaønh xuoáng tröôùc traùi (Left Anterior Descending) ÑN = ñoä nhaäy GTTÑAÂ = giaù trò tieân ñoaùn aâm GTTÑD = giaù trò tieân ñoaùn döông NMCT = Nhoài maùu cô tim PSTMTT = phaân suaát toáng maùu thaát traùi (Left Ventricular Ejection Fraction) RLVÑ = roái loaïn vaän ñoäng SAT = sieâu aâm tim SATD = sieâu aâm tim dobutamine TMCB = Thieáu maùu cuïc boä DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Thöù töï Noäi dung Trang Baûng 1.1 Moät soá ñaëc ñieåm cuûa caùc traïng thaùi cô tim coøn soáng 11 Baûng 1.2 So saùnh khaû naêng phaùt hieän vuøng cô tim coøn soáng cuûa 28 SATD, PET vaø SPECT döïa treân khaûo saùt moâ hoïc Baûng 1.3 Dieãn giaûi keát quaû SATD trong ñaùnh giaù soáng coøn cô tim 30 Baûng 1.4 So saùnh chi phí, lieàu xaï vaø nguy cô ung thö do xaï cuûa caùc 37 kyõ thuaät SATD, SPECT vaø PET Baûng 1.5 So saùnh tyû leä töû vong haøng naêm giöõa caùc beänh nhaân coù 38 vaø khoâng coù cô tim coøn soáng ñaùng keå ñöôïc ñieàu trò taùi thoâng ÑMV cô hoïc hoaëc ñieàu trò noäi khoa Baûng 1.6 Khaû naêng cuûa SATD trong tieân ñoaùn caûi thieän chöùc naêng 40 vuøng sau ñieàu trò taùi thoâng ÑMV treân caùc beänh nhaân sau NMCT caáp Baûng 1. Khaû naêng cuûa SATD trong tieân ñoaùn caûi thieän chöùc naêng 41 toaøn boä thaát traùi sau ñieàu trò taùi thoâng ÑMV Baûng 2.1 Giôùi haïn bình thöôøng vaø caùc möùc ñoä baát thöôøng cuûa moät 50 soá thoâng soá thaát traùi theo khuyeán caùo cuûa Hieäp hoäi Sieâu aâm tim Myõ vaø Hieäp hoäi Sieâu aâm tim chaâu AÂu Baûng 3.1 Phaân boá theo nhoùm tuoåi 59 Baûng 3.2 Tæ leä caùc yeáu toá nguy cô tim maïch 60 Baûng 3.3 Beänh caûnh laâm saøng cuûa caùc beänh nhaân nghieân cöùu 61 Baûng 3.4 Moät soá thoâng soá thaát traùi tröôùc CTMVQD 62 Baûng 3.5 Bieán ñoåi huyeát ñoäng qua caùc giai ñoaïn cuûa SATD 63 Baûng 3.6 Tæ leä toån thương caùc nhaùnh ÑMV 66 Baûng 3.7 Ñaëc ñieåm toån thöông caùc nhaùnh ÑMV chi phoái caùc vuøng 67 cô tim RLVÑ khi nghæ Bảng 3.8 Ñaëc ñieåm toån thöông caùc nhaùnh ÑMV thuû phaïm 67 Baûng 3.9 Caùc loaïi stent söû duïng 68 Baûng 3.10 Caùc thuoác tim maïch söû duïng trong nhoùm beänh nhaân 69 nghieân cöùu Baûng 3.11 Hoài phuïc chöùc naêng vuøng sau CTMVQD cho moïi möùc ñoä 74 RLVÑ vuøng khi nghæ Baûng 3.12 Khaû naêng cuûa SATD lieàu thaáp trong tieân ñoaùn caûi thieän 74 chöùc naêng vuøng cho moïi möùc ñoä RLVÑ vuøng khi nghæ sau CTMVQD Baûng 3.13 Hoài phuïc chöùc naêng vuøng sau CTMVQD cho caùc möùc ñoä 76 RLVÑ vuøng khaùc nhau Baûng 3.14 Khaû naêng cuûa SATD lieàu thaáp trong tieân ñoaùn hoài phuïc 76 chöùc naêng vuøng sau CTMVQD cho caùc möùc ñoä RLVÑ vuøng khaùc nhau Baûng 3.15 Moái quan heä giöõa moät soá yeáu toá vôùi söï caûi thieän 79 PSTMTT sau CTMVQD 6 thaùng Baûng 3.16 Keát quaû phaân tích hoài quy ña bieán caùc yeáu toá tieân ñoaùn 81 caûi thieän PSTMTT sau CTMVQD Baûng 3.17 Dieän tích döôùi ñöôøng cong ROC 83 Baûng 3.18 Caùc toïa ñoä cuûa ñöôøng cong ROC 84 Baûng 3.19 Phaân boá beänh nhaân caûi thieän PSTMTT sau CTMVQD 84 6 thaùng ôû ñieåm caét n ≥ 3 vuøng cô tim coøn soáng Baûng 3.20 So saùnh moät soá ñaëc ñieåm giöõa 2 phaân nhoùm coù ≥ 3 (phaân 86 nhoùm A) vaø < 3 vuøng cô tim coøn soáng (phaân nhoùm B) Baûng 3.21 So saùnh söï thay ñoåi caùc thoâng soá cuûa thaát traùi sau 87 CTMVQD 6 thaùng giöõa hai phaân nhoùm coù soá vuøng cô tim coøn soáng ≥ 3 vaø < 3 vuøng DANH MUÏC CAÙC BIEÅU ÑOÀ Thöù töï Noäi dung Trang Bieåu ñoà 1.1 So saùnh ñoä nhaäy vaø ñoä chuyeân bieät cuûa caùc kyõ thuaät tieân 35 ñoaùn hoài phuïc chöùc naêng vuøng sau ñieàu trò taùi thoâng ÑMV Bieåu ñoà 1.2 So saùnh giaù trò tieân ñoaùn döông vaø giaù trò tieân ñoaùn aâm 35 cuûa caùc kyõ thuaät tieân ñoaùn hoài phuïc chöùc naêng vuøng sau ñieàu trò taùi thoâng ÑMV Bieåu ñoà 3.1 Phaân boá theo giôùi tính 59 Bieåu ñoà 3.2 Tæ leä caùc möùc ñoä giaûm PSTMTT 62 Bieåu ñoà 3.3 Phaân boá caùc kieåu ñaùp öùng vôùi dobutamine lieàu thaáp cuûa 64 caùc vuøng RLVÑ khi nghæ Bieåu ñoà 3.4 Tæ leä duøng caùc thuoác tim maïch ôû caùc thôøi ñieåm theo doõi 70 trong nhoùm beänh nhaân nghieân cöùu Bieåu ñoà 3.5 So saùnh khaû naêng cuûa SATD lieàu thaáp trong tieân ñoaùn 75 hoài phuïc chöùc naêng vuøng ôû hai thôøi ñieåm 3 thaùng vaø 6 thaùng sau CTMVQD Bieåu ñoà 3.6 Khaû naêng cuûa SATD lieàu thaáp trong tieân ñoaùn hoài phuïc 77 chöùc naêng vuøng sau CTMVQD cho caùc möùc ñoä RLVÑ vuøng khaùc nhau Bieåu ñoà 3.7 Töông quan giöõa soá vuøng cô tim coøn soáng vôùi möùc caûi 81 thieän PSTMTT sau CTMVQD 6 thaùng Bieåu ñoà 3.8 Ñöôøng cong ROC 83 Bieåu ñoà 3.9 Khaû naêng cuûa SATD tieân ñoaùn hoài phuïc chöùc naêng toaøn 85 boä thaát traùi sau CTMVQD 6 thaùng.1 Quy trình nghieân cöùu 47 Sô ñoà 3.1 Tæ leä ñaùp öùng kieåu coøn soáng vaø khoâng coøn soáng döôùi 65 dobutamine lieàu thaáp cuûa caùc möùc ñoä RLVÑ khi nghæ khaùc nhau Sô ñoà 3.
Hoài phuïc chöùc naêng vuøng: A/ treân toaøn boä 56 beänh nhaân 73 theo doõi trong voøng 6 thaùng sau CTMVQD; B/ treân 46 beänh nhaân so saùnh ôû 2 thôøi ñieåm 3 thaùng vaø 6 thaùng sau CTMVQD DANH MUÏC CAÙC HÌNH Thöù töï Noäi dung Trang Hình 1.1 Sinh lyù beänh cô tim choaùng vaùng 7 Hình 1.2 Sinh lyù beänh cô tim nguû ñoâng 8 Hình 1.3 Giaûm ñaùp öùng veà chuyeån hoùa vaø chöùc naêng cuûa cô tim 13 nguû ñoâng (treân heo) vôùi kích thích catecholamine Hình 1.4 Giaûi phaãu beänh cuûa cô tim nguû ñoâng 14 Hình 1.5 Hình aûnh cô tim coøn soáng treân Thallium-201 SPECT 24 Hình 1.6 Ñaùnh giaù soáng coøn baèng PET 26 Hình 1.7 Minh hoïa moät tröôøng hôïp coù vuøng cô tim coøn soáng treân 31 SATD Hình 1.8 So saùnh giöõa coäng höôûng töø tim (CMR), chuïp caét lôùp phaùt 34 photon ñôn vôùi chaát ñoàng vò Tc-99m (SPECT) vaø giaûi phaãu beänh trong NMCT döôùi noäi maïc.1 Moâ hình hình hoïc ñeå tính theå tích thaát traùi theo phöông 49 phaùp Simpson Hình 2.2 Tính PSTMTT theo phöông phaùp Simpson boán buoàng 50 Hình 2.3 Phaân chia 17 vuøng cuûa caùc thaønh thaát traùi 51 Hình 2.4 Phaân boá ñieån hình caùc ÑMV nuoâi döôõng 17 vuøng thaát traùi 53 1 ÑAËT VAÁN ÑEÀ Chöùc naêng taâm thu thaát traùi laø moät trong nhöõng yeáu toá tieân löôïng quan troïng nhaát cuûa beänh ñoäng maïch vaønh (BÑMV) noùi chung vaø sau nhoài maùu cô tim (NMCT) caáp noùi rieâng. Döõ lieäu töø nghieân cöùu GISSI II cho thaáy sau NMCT caáp, tæ leä soáng coøn giaûm tæ leä thuaän vôùi ñoä naëng cuûa roái loaïn chöùc naêng taâm thu thaát traùi [79]. Roái loaïn chöùc naêng taâm thu thaát traùi sau NMCT caáp coù theå laø haäu quaû cuûa thieáu maùu cuïc boä, hoaïi töû cô tim hay cô tim cô tim choaùng vaùng vaø cô tim nguû ñoâng. Hai traïng thaùi cô tim choaùng vaùng vaø cô tim nguû ñoâng ñöôïc goïi laø cô tim coøn soáng (viable myocardium).
Khaùc vôùi vuøng cô tim ñaõ bò hoaïi töû, vuøng cô tim coøn soáng ñöôïc cung caáp maùu bôûi caùc ñoäng maïch vaønh (ÑMV) coøn heïp tôùi haïn coù khaû naêng hoài phuïc chöùc naêng sau ñieàu trò taùi thoâng ÑMV cô hoïc. Treân caùc beänh nhaân NMCT caáp, lôïi ích cuûa ñieàu trò taùi töôùi maùu sôùm ñaõ roõ raøng. Ñoái vôùi caùc beänh nhaân NMCT caáp ñeán muoän quaù thôøi gian ñieàu trò taùi thoâng ÑMV sôùm, ngoaøi tình traïng thieáu maùu cuïc boä toàn löu, quyeát ñònh ñieàu trò taùi thoâng ÑMV cô hoïc coøn döïa treân moät thoâng soá quan troïng nöõa laø löôïng cô tim coøn soáng. Caàn moät ngöôõng nhaát ñònh soá löôïng vuøng cô tim coøn soáng ñeå taùi thoâng ÑMV trong giai ñoaïn muoän sau NMCT caáp ñaït ñöôïc lôïi ích veà söï hoài phuïc chöùc naêng thaát traùi vaø caûi thieän tieân löôïng soáng coøn [81].
Chính vì vaäy treân caùc beänh nhaân NMCT caáp ñeán muoän, ñaùnh giaù moät caùch heä thoáng möùc ñoä vaø löôïng cô tim coøn soáng caàn thieát cho vieäc laäp keá hoaïch ñieàu trò vaø tieân löôïng beänh.