Giới thiệu dự án

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng tại các đô thị đặc biệt của Việt Nam đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đổi mới mô hình quản trị công. Hà Nội với quy mô dân số hơn 8,5 triệu người đòi hỏi một bộ máy hành chính tinh gọn, vận hành thông suốt và phản ứng nhanh nhạy trước các biến động kinh tế - xã hội. Mô hình chính quyền địa phương ba cấp truyền thống (gồm cả Hội đồng nhân dân - HĐND và Ủy ban nhân dân - UBND ở cấp phường) bộc lộ sự cồng kềnh, phân tán nguồn lực và làm chậm trễ tiến độ ra quyết định. Nhằm giải quyết điểm nghẽn thể chế này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 97/2019/QH14, mở đường cho việc thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại thành phố Hà Nội từ ngày 01/07/2021.

Problem statement tập trung vào hai bất cập cốt lõi:

  • Tầng nấc trung gian trong thủ tục hành chính: Việc duy trì HĐND cấp phường tạo ra quy trình phê duyệt kép không cần thiết đối với một đơn vị hành chính nội đô có tính chất kinh tế - xã hội liền mạch, làm chậm thời gian xử lý thủ tục hành chính (TTHC) từ 30% đến 45%.
  • Chồng chéo chức năng và hạn chế trách nhiệm cá nhân: Cơ chế làm việc tập thể của UBND phường theo mô hình cũ làm mờ nhạt vai trò và trách nhiệm giải trình của người đứng đầu, dẫn đến tình trạng đùn đẩy trách nhiệm trong quản lý trật tự đô thị, đất đai và an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP).

Đề tài nghiên cứu "Tổ chức và hoạt động UBND phường thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân - Thực tiễn tại Ủy ban nhân dân phường Xuân Tảo - Quận Bắc Từ Liêm - Thành phố Hà Nội" xác định các mục tiêu cụ thể:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận, khung pháp lý và phân tích kinh nghiệm quốc tế (Mỹ, Đức, Pháp, Nhật Bản, Trung Quốc) về quản trị đô thị.
  2. Khảo sát, đánh giá thực trạng tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành theo chế độ thủ trưởng và hiệu quả quản lý tại UBND phường Xuân Tảo giai đoạn 2021–2023.
  3. Đề xuất hệ thống 04 nhóm giải pháp hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao năng lực công chức và số hóa quy trình quản trị công.

Phương pháp tiếp cận dựa trên việc chuyển đổi bản chất pháp lý của UBND phường: từ cơ quan chấp hành của HĐND cùng cấp sang cơ quan hành chính nhà nước làm việc theo chế độ thủ trưởng, trực thuộc UBND quận Bắc Từ Liêm. Đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu tại địa bàn phường Xuân Tảo (diện tích 226,3 ha, 3.811 hộ gia đình, 17 tổ dân phố) từ ngày 01/07/2021 đến quý I/2023.

+-----------------------------------------------------------------------------+
|               KHUNG QUẢN TRỊ ĐÔ THỊ THÍ ĐIỂM (NQ 97/2019/QH14)              |
+-----------------------------------------------------------------------------+
|  [HĐND TP. Hà Nội] <====== Giám sát toàn diện ======> [UBND TP. Hà Nội]    |
|         |                                                      |            |
|         v (Giám sát)                                           v (Chỉ đạo)  |
|  [HĐND Quận Bắc Từ Liêm] <== Giám sát trực tiếp ===> [UBND Quận Bắc Từ Liêm]|
|         |                                                      |            |
|         | (Giám sát chuyên đề / Báo cáo định kỳ)               | (Chỉ đạo)  |
|         +---------------------------+                          |            |
|                                     v                          v            |
|                           +-------------------------------------+           |
|                           |        UBND PHƯỜNG XUÂN TẢO         |           |
|                           |      (Cơ quan hành chính nhà nước)  |           |
|                           |    * Vận hành theo chế độ thủ trưởng|           |
|                           |    * Đơn vị dự toán ngân sách quận  |           |
|                           +-------------------------------------+           |
+-----------------------------------------------------------------------------+

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Trước khi thực hiện Nghị quyết số 97/2019/QH14, tổ chức bộ máy chính quyền cơ sở tại phường Xuân Tảo bộc lộ nhiều điểm nghẽn giữa quy định pháp lý và tốc độ đô thị hóa nhanh.

Tiêu chí phân tích Mô hình truyền thống (Có HĐND phường) Mô hình thí điểm (Không có HĐND phường)
Bản chất pháp lý Cấp chính quyền địa phương hoàn chỉnh (HĐND + UBND) Cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn phường
Nguyên tắc vận hành Tập thể lãnh đạo, biểu quyết theo đa số Chế độ thủ trưởng; Chủ tịch UBND phường quyết định và chịu trách nhiệm
Thẩm quyền ngân sách HĐND phường quyết định dự toán thu - chi ngân sách Đơn vị dự toán cấp dưới trực thuộc ngân sách UBND quận
Thời gian ban hành quyết định 5 - 10 ngày (phải thông qua kỳ họp/thường trực HĐND) 24 - 48 giờ (Chủ tịch trực tiếp ký duyệt theo thẩm quyền)
Chi phí vận hành bộ máy Chi trả phụ cấp đại biểu HĐND, kinh phí kỳ họp lớn Tinh giản 100% chi phí hoạt động HĐND cấp xã/phường

Nghiên cứu so sánh mô hình quản trị đô thị quốc tế cung cấp các bài học kinh nghiệm:

  • Mô hình Thị trưởng - Hội đồng (Mayor-Council) tại Hoa Kỳ: Phân tách rõ quyền lập pháp đô thị và hành pháp, trao quyền tuyệt đối cho Thị trưởng trong việc điều hành các cơ quan chuyên môn.
  • Mô hình Xã trưởng/Thị trưởng tại Pháp và Đức: Cơ quan hành chính cấp cơ sở là đơn vị thực thi pháp luật và cung ứng dịch vụ công trực tiếp, hạn chế phân mảnh chính sách.
  • Mô hình đô thị tại TP. Hồ Chí Minh (NQ 131/2020/QH14) và Đà Nẵng (NQ 119/2020/QH14): Triển khai chính quyền đô thị một cấp (không tổ chức HĐND quận và phường), trong khi Hà Nội áp dụng mô hình hai cấp (giữ HĐND quận, bỏ HĐND phường) nhằm bảo đảm cân bằng giữa giám sát đại diện và chỉ đạo điều hành.

Phân tích yêu cầu chức năng theo phương pháp MoSCoW:

  • Must-have (Bắt buộc): Chuyển đổi toàn bộ quy trình ký duyệt văn bản sang chế độ thủ trưởng theo Quyết định 2696/QĐ-UBND của UBND TP. Hà Nội; tổ chức đối thoại trực tiếp định kỳ giữa Chủ tịch UBND phường với nhân dân tối thiểu 2 lần/năm; tích hợp Hệ thống quản lý văn bản điều hành.
  • Should-have (Cần có): Phân định ranh giới phụ trách lĩnh vực giữa 2 Phó Chủ tịch (Đô thị - Đất đai và Văn hóa - Xã hội); chuẩn hóa cơ sở dữ liệu dân cư phục vụ Đề án 06/CP.
  • Could-have (Có thể có): Nền tảng số hóa tiếp nhận phản ánh hiện trường trực tiếp từ 17 Tổ dân phố.
  • Won't-have (Không thực hiện): Không duy trì chức danh Thường trực HĐND, Đại biểu HĐND và các Ban của HĐND cấp phường.

Thiết kế hệ thống quản trị hành chính

Hệ thống quản trị hành chính tại UBND phường Xuân Tảo được tái cấu trúc thành 03 khối chức năng tập trung dưới sự chỉ huy trực tiếp của Chủ tịch UBND phường:

                      +------------------------------------------+
                      |           CHỦ TỊCH UBND PHƯỜNG           |
                      |          (Phụ trách chung, Nội chính,   |
                      |           Cải cách HC, Tổ chức CB)       |
                      +--------------------+---------------------+
                                           |
            +------------------------------+------------------------------+
            |                                                             |
            v                                                             v
+-----------------------------+                             +-----------------------------+
|    PHÓ CHỦ TỊCH ĐÔ THỊ      |                             |   PHÓ CHỦ TỊCH VĂN XÃ       |
| (Địa chính, Xây dựng,       |                             | (Kinh tế, TM-DV, Văn hóa,   |
|  Môi trường, Đô thị, PCCC)  |                             |  Giáo dục, Y tế, ATVSTP)    |
+--------------+--------------+                             +--------------+--------------+
               |                                                           |
       +-------+-------+                                           +-------+-------+
       v               v                                           v               v
+--------------+ +--------------+                           +--------------+ +--------------+
| Bộ phận      | | Đội Quản lý  |                           | Bộ phận      | | Bộ phận      |
| Địa chính -  | | Trật tự      |                           | Văn hóa -    | | Tài chính -  |
| Xây dựng     | | Xây dựng     |                           | Xã hội       | | Kế toán      |
+--------------+ +--------------+                           +--------------+ +--------------+

Khung công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật số hỗ trợ điều hành:

  • Nền tảng e-Office & Trục liên thông văn bản quốc gia: Phiên bản 2.5, mã hóa văn bản chuẩn PKI (Public Key Infrastructure).
  • Hệ thống Một cửa điện tử dùng chung 3 cấp TP. Hà Nội: Tiếp nhận và giải quyết TTHC mức độ 3, mức độ 4.
  • Hệ thống CSDL Quốc gia về Dân cư (Đề án 06/ĐA-CP): Tích hợp định danh điện tử VNeID phục vụ xác thực hồ sơ tư pháp - hộ tịch.

Bảng thiết kế cơ sở dữ liệu luồng xử lý hồ sơ hành chính và giám sát trách nhiệm thủ trưởng:

-- Schema quan he: Quan ly ho so hanh chinh va phan luong giai quyet
CREATE TABLE HoSoHanhChinh (
    MaHoSo VARCHAR(30) PRIMARY KEY,
    MaTTHC VARCHAR(20) NOT NULL,
    NguoiNop_CCCD VARCHAR(12) NOT NULL,
    NgayTiepNhan TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
    NgayHenTra TIMESTAMP NOT NULL,
    TrangThai VARCHAR(20) CHECK (TrangThai IN ('TiepNhan', 'DangXuLy', 'ChoKyDuyet', 'DaHoanThanh', 'QuaHan')),
    CanBoThuLy_ID INT NOT NULL,
    LanhDaoPheDuyet_ID INT NOT NULL,
    CONSTRAINT FK_CanBo FOREIGN KEY (CanBoThuLy_ID) REFERENCES CongChucChuyenMon(ID),
    CONSTRAINT FK_LanhDao FOREIGN KEY (LanhDaoPheDuyet_ID) REFERENCES LanhDaoPhuong(ID)
);

CREATE TABLE NhatKyXuLy (
    LogID INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    MaHoSo VARCHAR(30) NOT NULL,
    ThoiGian TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP,
    HanhDong VARCHAR(50) NOT NULL,
    YKienChiDao TEXT,
    CONSTRAINT FK_HoSo FOREIGN KEY (MaHoSo) REFERENCES HoSoHanhChinh(MaHoSo)
);

Phương pháp nghiên cứu và triển khai

Phương pháp luận của khóa luận kết hợp đa dạng các kỹ thuật nghiên cứu:

  1. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu: Thu thập toàn bộ báo cáo tổng kết năm 2021, 2022 và quý I/2023 của UBND phường Xuân Tảo, các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, dữ liệu ngân sách và thống kê biên chế.
  2. Phương pháp khảo sát thực địa: Quan sát trực tiếp hoạt động tiếp dân tại Bộ phận Tiếp nhận và Trả kết quả giải quyết TTHC, khảo sát thực tế tại 17 tổ dân phố, ghi nhận phản ánh của 552 hộ kinh doanh thương mại và 24 hộ sản xuất bánh mứt kẹo.
  3. Phương pháp phân tích pháp lý: Đối chiếu hệ thống văn bản quy phạm pháp luật gồm Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2019), Nghị định số 32/2021/NĐ-CP, Nghị định số 34/2019/NĐ-CP và Quyết định số 906/QĐ-UBND của UBND phường Xuân Tảo.

Quá trình thực hiện và kết quả

Quy trình triển khai điều hành theo cơ chế mới

UBND phường Xuân Tảo đã tiến hành tái cấu trúc quy trình công tác dựa trên phân công nhiệm vụ cụ thể tại Quyết định số 906/QĐ-UBND ngày 03/11/2022:

  • Chủ tịch UBND phường (Bà Đỗ Thị Hương Chà): Phụ trách toàn diện, trực tiếp điều hành công tác nội chính, tổ chức cán bộ, cải cách hành chính, công tác tiếp dân, giải quyết khiếu nại - tố cáo; trực tiếp chỉ đạo Ban Chỉ huy Quân sự, Công an phường, bộ phận Văn phòng - Thống kê, Tài chính - Kế toán và Tư pháp - Hộ tịch.
  • Phó Chủ tịch phụ trách Đất đai - Đô thị (Ông Nguyễn Tự Mạnh): Trực tiếp phụ trách bộ phận Địa chính - Xây dựng - Đô thị và Môi trường, Tổ Thanh tra xây dựng; chỉ đạo quản lý hạ tầng đô thị, tài nguyên môi trường, phòng cháy chữa cháy trên địa bàn 05 tổ dân phố (TDP 13 đến TDP 17).
  • Phó Chủ tịch phụ trách Văn hóa - Xã hội (Ông Lê Hải Sơn): Quản lý lĩnh vực kinh tế, thương mại - dịch vụ, giáo dục, y tế, ATVSTP, an sinh xã hội, văn hóa - thể thao và thông tin truyền thông; phụ trách địa bàn các tổ dân phố 5, 6, 7, 8.

Thuật toán xử lý và phân luồng văn bản, hồ sơ hành chính theo cơ chế thủ trưởng được chuẩn hóa qua mã giả (pseudocode):

def process_administrative_dossier(dossier_id, service_type, citizen_data):
    """
    Quy trinh phan luong xu ly ho so hanh chinh theo che do thu truong
    Thuc hien tai UBND phuong Xuan Tao (Can cu Nghi dinh 32/2021/ND-CP)
    """
    # 1. Tiep nhan va kiem tra tinh hop le
    dossier = receive_from_one_stop_portal(dossier_id)
    if not validate_dossier_schema(dossier):
        return reject_with_feedback(dossier_id, reason="Ho so khong hop le theo quy dinh")
    
    # 2. Tu dong phan cong cong chuc chuyen mon dua tren loai dich vu cong
    if service_type in ["DatDai", "XayDung", "MoiTruong"]:
        specialist = assign_to_cadastral_officer()
        approver = "Vice_Chairman_Urban"
    elif service_type in ["HoTich", "ChungThuc"]:
        specialist = assign_to_justice_officer()
        approver = "Chairman"
    else:
        specialist = assign_to_sociocultural_officer()
        approver = "Vice_Chairman_Social"
        
    # 3. Xu ly nghiep vu va tham dinh ho so
    processing_result = specialist.process(dossier)
    
    # 4. Trinh lanh dao ky duyet theo co che thu truong (Khong can hop tap the)
    approval_status = single_head_approval(processing_result, approver_role=approver)
    
    if approval_status == "APPROVED":
        sign_digital_signature(dossier_id, approver)
        notify_citizen(citizen_data, status="HOAN_THANH", delivery_date=get_current_time())
        return {"status": 200, "message": "Ho so da giai quyet dung han"}
    else:
        return request_additional_verification(dossier_id)

Giám sát, đối thoại và kiểm thử vận hành

Cơ chế kiểm soát quyền lực khi không còn HĐND phường được chuyển dịch sang hệ thống giám sát đa tầng:

  1. Hội nghị đối thoại trực tiếp giữa Chủ tịch UBND phường với nhân dân: Định kỳ tổ chức 02 lần/năm (tháng 6 và tháng 12). Cụ thể, tại hội nghị ngày 20/12/2022, chính quyền đã giải trình trực tiếp 100% ý kiến của cử tri về quản lý chợ tạm, công tác đảm bảo ATVSTP tại các cơ sở sản xuất bánh mứt kẹo và tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Toàn bộ thông báo được công khai trước 07 ngày và báo cáo kết quả gửi Thường trực HĐND quận Bắc Từ Liêm trước kỳ họp thường kỳ.
  2. Xử lý sự cố hạ tầng thông tin cơ sở: Tại kỳ họp giao ban tháng 03/2023, phản ánh của TDP 5 và TDP 9 về việc chưa lắp đặt được hệ thống loa truyền thanh thông minh (do chưa có nhà sinh hoạt cộng đồng độc lập) đã được Chủ tịch phường giao trực tiếp cho Phó Chủ tịch phụ trách Đô thị xử lý dứt điểm trước ngày 15/04/2023.

Kết quả định lượng đạt được

Qua gần 02 năm triển khai thí điểm (01/07/2021 – đầu năm 2023), UBND phường Xuân Tảo đã đạt được các chỉ số vận hành ấn tượng:

  CHI TIEU KINH TE - NGAN SACH & HANH CHINH TAI PHUONG XUAN TAO (2022)
  +---------------------------------------+----------+----------+-----------+
  | Chi so danh gia                       | Ke hoach | Dat duoc | Ty le (%) |
  +---------------------------------------+----------+----------+-----------+
  | Thu ngan sach dia phuong (Ty dong)    |  Chuan   | >120%    |   120.5%  |
  | Ty le giai quyet TTHC dung & som han  |  98.0%   | 99.8%    |   101.8%  |
  | Hoat dong doi thoai Nhan dan/nam      |  02 lan  | 02 lan   |   100.0%  |
  | Ty le xu ly phan anh kien nghi        |  95.0%   | 100.0%   |   105.2%  |
  | Xoa doi giam ngheo (Ho ngheo con lai) |  0 ho    | 0 ho     |   100.0%  |
  +---------------------------------------+----------+----------+-----------+
  • Về kinh tế: Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn liên tục vượt chỉ tiêu được giao, đạt trên 120% dự toán năm 2022; quản lý hiệu quả 552 hộ kinh doanh thương mại - dịch vụ và 76 doanh nghiệp đóng trên địa bàn.
  • Về hành chính: Giảm thiểu 100% thời gian tổ chức các kỳ họp HĐND định kỳ/bất thường; tốc độ ban hành các quyết định hành chính thuộc thẩm quyền rút ngắn từ 48 giờ xuống còn dưới 12 giờ làm việc.

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu làm rõ 04 đóng góp mới cả về mặt lý luận hành chính học và thực tiễn quản trị công:

  1. Chuyển đổi hoàn toàn phương thức điều hành từ "Tập thể biểu quyết" sang "Chế độ thủ trưởng": Khắc phục triệt để tình trạng chậm trễ trong xử lý các tình huống khẩn cấp (như công tác phòng chống dịch Covid-19, xử lý vi phạm trật tự xây dựng, phòng cháy chữa cháy). Chủ tịch UBND phường chịu trách nhiệm cá nhân trực tiếp trước Chủ tịch UBND quận Bắc Từ Liêm và trước pháp luật.
  2. Tối ưu hóa chu trình quản lý ngân sách nhà nước: Phường Xuân Tảo chuyển đổi từ một cấp ngân sách hoàn chỉnh sang vai trò đơn vị dự toán ngân sách cấp 1 trực thuộc UBND quận Bắc Từ Liêm. Đổi mới này giúp dòng vốn đầu tư công và kinh phí chi thường xuyên được phân bổ tập trung, cắt giảm các tầng nấc thẩm định dự toán trung gian, nâng cao hiệu quả giải ngân đầu tư công.
  3. Thiết lập cơ chế kiểm soát quyền lực trực tiếp thông qua đối thoại và công nghệ: Thay thế giám sát mang tính hình thức của HĐND cấp xã bằng cơ chế giám sát thực quyền của HĐND quận kết hợp với quyền giám sát trực tiếp của nhân dân thông qua Mặt trận Tổ quốc và các hội nghị đối thoại nhân dân định kỳ có chế tài giải trình bắt buộc.
  4. Chuẩn hóa khung năng lực và vị trí việc làm cho công chức cấp cơ sở: Cung cấp mô hình phân công nhiệm vụ chi tiết theo vị trí việc làm (Job Description) tại Quyết định 906/QĐ-UBND, tạo tiền đề để chuyển đổi công chức cấp xã/phường thành công chức hành chính nhà nước theo ngạch bậc thống nhất.

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản vận hành thực tế tại cơ sở

Mô hình quản trị mới tại phường Xuân Tảo được áp dụng thành công trong các kịch bản thực tiễn:

  • Quản lý quy hoạch và trật tự xây dựng đô thị: Tốc độ kiểm tra và xử lý vi phạm xây dựng trên toàn bộ diện tích 226,3 ha được thực hiện ngay trong ngày nhờ sự phối hợp đồng bộ giữa Tổ Quản lý trật tự xây dựng và Phó Chủ tịch phụ trách Đô thị mà không cần chờ thông qua Thường trực HĐND phường như trước đây.
  • Tổ chức các sự kiện văn hóa - lịch sử quy mô lớn: Điển hình là công tác quản lý lễ hội Đền Sóc (mùng 6 tháng Giêng) và quản lý di tích lịch sử Pháo đài Xuân Tảo, bảo đảm trật tự an toàn giao thông và vệ sinh môi trường cho hàng vạn lượt du khách.
  • Kiểm soát chuỗi an toàn thực phẩm làng nghề: UBND phường tổ chức ký cam kết và kiểm tra định kỳ 24 hộ sản xuất bánh mứt kẹo truyền thống, xử lý dứt điểm tình trạng lấn chiếm vỉa hè tại khu vực chợ tạm Xuân Tảo.

Lộ trình nhân rộng và phân tích chi phí - lợi ích (ROI)

+-----------------------------------------------------------------------------+
|                 LỘ TRÌNH CHUẨN HÓA VÀ NHÂN RỘNG MÔ HÌNH                     |
+-----------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1 (2021-2023): Thí điểm, hoàn thiện quy chế làm việc thủ trưởng   |
|   =======> Đã hoàn thành xuất sắc tại 175 phường của TP. Hà Nội             |
|                                                                             |
| Giai đoạn 2 (2023-2025): Tích hợp chuyển đổi số toàn diện (Đề án 06)         |
|   =======> 100% TTHC phi địa giới hành chính, số hóa hồ sơ địa chính        |
|                                                                             |
| Giai đoạn 3 (Sau 2025): Luật hóa chính thức trong Luật Thủ đô (sửa đổi)     |
|   =======> Chuyển toàn bộ cán bộ, công chức phường sang biên chế quận       |
+-----------------------------------------------------------------------------+

Phân tích hiệu quả kinh tế - xã hội:

  • Tiết kiệm ngân sách: Cắt giảm phụ cấp chức vụ, phụ cấp trách nhiệm của hàng chục đại biểu HĐND cấp phường; tiết kiệm hàng trăm triệu đồng chi phí tổ chức kỳ họp mỗi năm tại mỗi đơn vị hành chính.
  • Tăng năng suất công vụ: Giảm 30% thời gian luân chuyển văn bản, nâng cao mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ công lên trên 95%.

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật và thể chế ghi nhận

  1. Áp lực công việc đè nặng lên người đứng đầu: Chế độ thủ trưởng đòi hỏi Chủ tịch UBND phường phải xử lý khối lượng công việc rất lớn và chịu trách nhiệm toàn diện, dễ dẫn đến quá tải nếu công tác phân quyền cho Phó Chủ tịch chưa triệt để.
  2. Cơ chế tài chính - ngân sách còn phụ thuộc: Do là đơn vị dự toán, UBND phường không còn nguồn tăng thu để chủ động phân bổ cho các nhiệm vụ chi đột xuất tại địa phương mà phải lập tờ trình thông qua Phòng Tài chính - Kế hoạch quận xem xét, làm giảm tính linh hoạt trong một số tình huống khẩn cấp.
  3. Cơ sở hạ tầng sinh hoạt cộng đồng phân tán: Còn một số tổ dân phố (như TDP 5, TDP 9) chưa có nhà văn hóa riêng biệt, ảnh hưởng đến hiệu quả truyền thông chính sách cơ sở.

Hướng nghiên cứu và hoàn thiện tiếp theo

  • Xây dựng hệ thống phần mềm hỗ trợ ra quyết định thông minh (DSS - Decision Support System) cho Chủ tịch UBND phường dựa trên dữ liệu số hóa.
  • Kiến nghị Quốc hội và Chính phủ mở rộng quyền tự chủ tài chính cho UBND phường trong khuôn khổ dự toán ngân sách quận được giao.
  • Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao năng lực quản trị công hiện đại và kỹ năng số cho đội ngũ công chức chuyên môn.

Đối tượng hưởng lợi

  • Sinh viên & Học viên chuyên ngành Hành chính học, Quản lý Nhà nước, Luật: Tiếp cận một nghiên cứu điển hình (case-study) toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa lý luận thể chế chính quyền đô thị và số liệu khảo sát thực chứng.
  • Công chức và Nhà quản lý hành chính công: Nắm bắt quy trình phân công nhiệm vụ khoa học theo Quyết định 906/QĐ-UBND, các biểu mẫu luồng công việc và phương thức điều hành theo chế độ thủ trưởng hiệu quả.
  • Kỹ sư công nghệ GovTech: Nắm rõ kiến trúc nghiệp vụ hành chính công cấp cơ sở, làm tiền đề để thiết kế các phần mềm dịch vụ công trực tuyến và tích hợp cơ sở dữ liệu quốc gia.
  • Cộng đồng doanh nghiệp và Người dân: Được thụ hưởng dịch vụ hành chính công nhanh chóng, minh bạch, hạn chế tối đa chi phí tuân thủ và nạn quan liêu sách nhiễu.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ chế giám sát quyền lực tại phường được thực hiện như thế nào khi không còn HĐND phường?

Giám sát quyền lực được tăng cường từ 03 phía: Giám sát trực tiếp của HĐND quận Bắc Từ Liêm thông qua các đoàn giám sát chuyên đề; Giám sát của Đảng ủy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội phường; Quyền giám sát trực tiếp của người dân thông qua hội nghị đối thoại định kỳ 2 lần/năm của Chủ tịch UBND phường.

2. Khi trở thành đơn vị dự toán ngân sách, UBND phường Xuân Tảo lập và thực hiện ngân sách ra sao?

UBND phường không còn thẩm quyền quyết định dự toán ngân sách. Hàng năm, UBND phường căn cứ nhiệm vụ chi để lập dự toán gửi Phòng Tài chính - Kế hoạch quận Bắc Từ Liêm tổng hợp trình UBND quận và HĐND quận phê duyệt. Phường thực hiện chi đúng dự toán được cấp theo Luật Ngân sách nhà nước.

3. Thẩm quyền ký các văn bản hành chính của Chủ tịch và Phó Chủ tịch phường được phân định thế nào?

Chủ tịch UBND phường là người đứng đầu cơ quan hành chính, ký tất cả các văn bản nhân danh UBND phường. Phó Chủ tịch ký thay (KT.) Chủ tịch các văn bản thuộc lĩnh vực chuyên môn được phân công phụ trách theo quy chế làm việc và theo ủy quyền hợp pháp của Chủ tịch.

4. Việc tinh giản HĐND phường có làm giảm biên chế công chức chuyên môn không?

Việc thí điểm không tổ chức HĐND phường chỉ tinh giản các chức danh chuyên trách và bán chuyên trách thuộc khối HĐND, đồng thời giữ vững và chuẩn hóa đội ngũ công chức chuyên môn (Địa chính, Tư pháp, Tài chính, Văn phòng, Văn hóa - Xã hội) nhằm nâng cao chất lượng thực thi công vụ.

5. Kết quả thí điểm tại phường Xuân Tảo có ý nghĩa gì đối với việc sửa đổi Luật Thủ đô?

Thực tiễn thành công tại phường Xuân Tảo chứng minh tính khả thi, hiệu lực và hiệu quả của mô hình chính quyền đô thị, là cơ sở thực chứng quan trọng để các cơ quan lập pháp luật hóa chính thức mô hình này trong Luật Thủ đô (sửa đổi).


Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thị Minh Nguyệt đã hoàn thành xuất sắc việc phân tích toàn diện mô hình tổ chức và hoạt động của UBND phường thí điểm không tổ chức HĐND tại phường Xuân Tảo, quận Bắc Từ Liêm. Đề tài khẳng định việc chuyển đổi sang chế độ thủ trưởng là bước đi đột phá, giúp tinh gọn bộ máy, cá thể hóa trách nhiệm người đứng đầu, rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân. Những giải pháp và bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn phường Xuân Tảo có giá trị tham khảo sâu sắc, đóng góp thiết thực vào công cuộc cải cách hành chính nhà nước và xây dựng nền quản trị đô thị thông minh, hiện đại tại Thủ đô Hà Nội.