Nghiên cứu điều trị tắc ruột sau mổ tại Bệnh viện Việt Đức

Chuyên khảo y tế phân tích Nghiên cứu kết quả sớm điều trị tắc ruột sau mổ tại bệnh viện việt đức từ tháng 1 2000 đến 12 2002, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Long
• Trường học: Đại học y Hà Nội
• Chuyên ngành: Phẫu thuật
• Đề tài: Nghiên cứu về điều trị tắc ruột sau mổ tại Bệnh viện Việt Đức
• Loại tài liệu: luận văn thực sự
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Giải phẫu sinh lý của phúc mạc và ruột non
• 1.2. Sinh lý bệnh của tắc ruột sau mổ (TRSM)
• 1.3. Nguyên nhân gây tắc ruột sau mổ
• 1.4. Triệu chứng lâm sàng của tắc ruột sau mổ
• 1.5. Chẩn đoán tắc ruột sau mổ
• 1.6. Xét nghiệm cận lâm sàng
• 1.7. Chẩn đoán hình ảnh
• 1.8. Chẩn đoán và định điều trị tắc ruột sau mổ

Tóm tắt

I. Tổng quan về điều trị tắc ruột sau mổ tại Bệnh viện Việt Đức

Tắc ruột sau mổ là một trong những biến chứng nghiêm trọng có thể xảy ra sau phẫu thuật. Tại Bệnh viện Việt Đức, nghiên cứu về điều trị tắc ruột sau mổ đã được thực hiện nhằm cải thiện chất lượng chăm sóc bệnh nhân. Tắc ruột sau mổ chiếm khoảng 70% trong số các trường hợp tắc ruột, và việc điều trị kịp thời là rất quan trọng để giảm thiểu tỷ lệ tử vong.

1.1. Định nghĩa và nguyên nhân tắc ruột sau mổ

Tắc ruột sau mổ xảy ra khi có sự cản trở dòng chảy của thức ăn và dịch tiêu hóa trong ruột. Nguyên nhân chủ yếu bao gồm dính ruột, xoắn ruột và các biến chứng khác từ phẫu thuật.

1.2. Tình hình tắc ruột sau mổ tại Bệnh viện Việt Đức

Bệnh viện Việt Đức đã ghi nhận nhiều trường hợp tắc ruột sau mổ, với tỷ lệ biến chứng cao. Việc theo dõi và nghiên cứu các trường hợp này giúp cải thiện quy trình điều trị.

II. Vấn đề và thách thức trong điều trị tắc ruột sau mổ

Điều trị tắc ruột sau mổ gặp nhiều thách thức, bao gồm việc xác định nguyên nhân chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Tình trạng nhiễm trùng và các biến chứng khác cũng làm cho việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

2.1. Các triệu chứng và dấu hiệu nhận biết tắc ruột

Bệnh nhân thường có triệu chứng như đau bụng, nôn mửa và không có khả năng đi tiêu. Việc nhận biết sớm các triệu chứng này là rất quan trọng để điều trị kịp thời.

2.2. Khó khăn trong chẩn đoán tắc ruột sau mổ

Chẩn đoán tắc ruột sau mổ có thể gặp khó khăn do triệu chứng không rõ ràng. Các phương pháp chẩn đoán như siêu âm và chụp X-quang cần được áp dụng một cách chính xác.

III. Phương pháp điều trị tắc ruột sau mổ hiệu quả

Có nhiều phương pháp điều trị tắc ruột sau mổ, từ điều trị nội khoa đến phẫu thuật. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân.

3.1. Điều trị nội khoa tắc ruột sau mổ

Điều trị nội khoa bao gồm việc sử dụng thuốc giảm đau và thuốc chống viêm. Bệnh nhân cần được theo dõi chặt chẽ để phát hiện các biến chứng kịp thời.

3.2. Phẫu thuật trong điều trị tắc ruột

Phẫu thuật là phương pháp điều trị chính trong trường hợp tắc ruột nặng. Các bác sĩ sẽ thực hiện phẫu thuật để loại bỏ nguyên nhân gây tắc và khôi phục lưu thông ruột.

IV. Kết quả nghiên cứu về điều trị tắc ruột tại Bệnh viện Việt Đức

Nghiên cứu tại Bệnh viện Việt Đức cho thấy tỷ lệ thành công trong điều trị tắc ruột sau mổ đã được cải thiện đáng kể nhờ vào các phương pháp điều trị hiện đại và quy trình chăm sóc bệnh nhân chặt chẽ.

4.1. Tỷ lệ thành công trong điều trị tắc ruột

Tỷ lệ thành công trong điều trị tắc ruột sau mổ tại Bệnh viện Việt Đức đạt khoảng 85%, cho thấy sự tiến bộ trong công tác điều trị và chăm sóc bệnh nhân.

4.2. Đánh giá sự hài lòng của bệnh nhân

Khảo sát cho thấy bệnh nhân hài lòng với quy trình điều trị và chăm sóc tại Bệnh viện Việt Đức, điều này góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

V. Kết luận và hướng phát triển trong điều trị tắc ruột

Điều trị tắc ruột sau mổ tại Bệnh viện Việt Đức đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến quy trình điều trị để giảm thiểu biến chứng và nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân.

5.1. Đề xuất cải tiến quy trình điều trị

Cần có các biện pháp cải tiến quy trình điều trị, bao gồm đào tạo nhân viên y tế và cập nhật các phương pháp điều trị mới nhất.

5.2. Tương lai của nghiên cứu tắc ruột sau mổ

Nghiên cứu về tắc ruột sau mổ sẽ tiếp tục được mở rộng, nhằm tìm ra các phương pháp điều trị hiệu quả hơn và giảm thiểu tỷ lệ biến chứng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Bé y tÕ Trêng ®¹i häc y Hµ Néi  TrÇn nhËt hïng nghiªn cøu kÕt qu¶ sím ®iÒu trÞ t¾c ruét sau mæ t¹i bÖnh viÖn viÖt ®øc tõ th¸ng 1 - 2000 ®Õn 12 - 2002 Chuyªn ngµnh : PhÉu thuËt ®¹i c¬ng M· sè : 3.21 LuËn v¨n th¹c sü y häc Ngêi híng dÉn khoa häc: TS. NguyÔn Thanh Long Hµ Néi - 2004 C¸c ch÷ viÕt t¾t BN : BÖnh nh©n §TBT : §iÒu trÞ b¶o tån §TPT : §iÒu trÞ phÉu thuËt MNH : Møc níc h¬i TR : T¾c ruét TRSM : T¾c ruét sau mæ 1 ®Æt vÊn ®Ò T¾c ruét lµ mét cÊp cøu bông ngo¹i khoa phæ biÕn. Trong sè c¸c bÖnh lý cÊp cøu æ bông, t¾c ruét chiÕm kho¶ng 5% vµ ®øng hµng thø hai sau bÖnh viªm ruét thõa, trong sè ®ã TRSM chiÕm kho¶ng 70% trêng hîp [3. TRSM lµ nh÷ng trêng hîp TR c¬ häc ph¸t sinh tõ hËu qu¶ cña lÇn mæ æ bông tríc (dÝnh, xo¾n, d©y ch»ng, x¬ hÑp ruét.

BÖnh cã thÓ xuÊt hiÖn sím ngay trong giai ®o¹n hËu phÉu hoÆc ngîc l¹i sau lÇn mæ tríc mét thêi gian dµi, cã thÓ hµng chôc n¨m sau. Cho ®Õn nay, mÆc dï ®· cã nhiÒu tiÕn bé trong håi søc vµ ®iÒu trÞ nhng tû lÖ tö vong do TR nãi chung vµ TRSM nãi riªng cßn ë møc cao tõ 3-10%, [9. Trong nh÷ng tr- êng hîp TR do nghÑt tû lÖ nµy cã thÓ lªn tíi 20-30% [49] mµ nguyªn nh©n chñ yÕu lµ phÉu thuËt muén khi ruét ®· bÞ ho¹i tö g©y ra t×nh tr¹ng nhiÔm trïng, nhiÔm ®éc. Kh¸c víi nh÷ng trêng hîp TR c¬ giíi kh¸c, phÉu thuËt lµ biÖn ph¸p ®iÒu trÞ duy nhÊt ®Ó gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng TR th× trong mét sè trêng hîp TRSM, viÖc ®iÒu trÞ b¶o tån b»ng hót dÞch d¹ dµy, kh¸ng sinh, båi phô níc vµ ®iÖn gi¶i cã thÓ gióp cho bÖnh nh©n qua khái giai ®o¹n TR vµ tr¸nh ®îc cuéc phÉu thuËt.

Tuy nhiªn cho ®Õn nay mÆc dï cã nhiÒu nghiªn cøu vÒ vÊn ®Ò nµy nhng viÖc x¸c ®Þnh chÝnh x¸c t×nh tr¹ng TR do nghÏn hay do nghÑt, khi nµo phÉu thuËt ngay, khi nµo ®iÒu trÞ b¶o tån vÉn cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n vµ lµ mét th¸ch thøc thùc sù ®èi víi c¸c phÉu thuËt viªn. 2 XuÊt ph¸t tõ nh÷ng lý do trªn chóng t«i tiÕn hµnh nghiªn cøu håi cøu nh÷ng trêng hîp TRSM ®· ®iÒu trÞ t¹i bÖnh viÖn ViÖt §øc tõ th¸ng 1/2000 ®Õn th¸ng 12/2002. Nghiªn cøu cña chóng t«i nh»m gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò sau: 1. Nghiªn cøu chØ ®Þnh ®iÒu trÞ t¾c ruét sau mæ t¹i BÖnh viÖn ViÖt §øc.

§¸nh gi¸ kÕt qu¶ sím sau phÉu thuËt t¾c ruét sau mæ. Ch¬ng 1 Tæng quan 1. Gi¶i phÉu sinh lý cña phóc m¹c vµ ruét non 1. Phóc m¹c Phóc m¹c lµ mét mµng máng liªn tiÕp gåm 2 l¸, l¸ thµnh che phñ mÆt trong thµnh bông vµ l¸ t¹ng bao bäc c¸c c¬ quan trong æ bông.

§©y lµ mét khoang ¶o v× t¹ng nä ¸p vµo t¹ng kia. Mäi can thiÖp vµo c¸c c¬ quan trong æ bông ®Òu cã thÓ lµm tæn th¬ng phóc m¹c vµ cã thÓ g©y ra TRSM. Phóc m¹c kh«ng cã m¹ch m¸u nu«i riªng rÏ mµ ®îc nu«i d- ìng b»ng thÈm thÊu tõ c¸c nh¸nh m¹ch mµ nã bao bäc, m¸u tÜnh m¹ch còng ®îc ®æ vµo c¸c tÜnh m¹ch t¬ng øng. ThÇn kinh chi phèi phóc m¹c: l¸ phóc m¹c thµnh ®îc chi phèi bëi nh¸nh thÇn kinh cña tñy sèng, l¸ t¹ng ®îc chi phèi bëi 3 c¸c nh¸nh cña thÇn kinh giao c¶m chi phèi cho c¸c t¹ng t¬ng øng.

Trong khoang phóc m¹c cã líp dÞch máng gióp cho 2 l¸ phóc m¹c trît lªn nhau dÔ dµng, khi phóc m¹c bÞ tæn th¬ng chóng sÏ dÝnh víi nhau lµm cho c¸c ®o¹n cña èng tiªu ho¸ dÝnh víi nhau hoÆc dÝnh vµo thµnh bông g©y h¹n chÕ nhu ®éng, ®ång thêi cã thÓ g©y ra TR [13. VÒ tæ chøc häc, phóc m¹c ®îc cÊu t¹o bëi hai líp: Líp thanh m¹c lµ mét líp tÕ bµo biÓu m« l¸t ®¬n, lu«n tiÕt ra mét líp dÞch máng lµm thÊm ít phóc m¹c, gióp cho chóng tr¬n trît lªn nhau mét c¸ch dÔ dµng trong æ bông. Líp díi thanh m¹c lµ líp m« sîi liªn kÕt gãp phÇn thóc ®Èy qu¸ tr×nh t¹o sîi vµ dÝnh trong bông nhÊt lµ khi phóc m¹c bÞ tæn th¬ng [1. C¸c ph©n khu æ bông M¹c treo ®¹i trµng ngang chia æ bông lµm hai tÇng: TÇng trªn vµ tÇng díi.

Hai tÇng nµy cã thµnh phÇn vµ tÝnh chÊt bÖnh lý kh¸c nhau. ë tÇng trªn c¸c t¹ng ®Òu qu©y quanh hËu cung m¹c nèi, ë tÇng díi cã m¹c treo ruét non ch¹y tõ trªn xuèng díi, tõ gãc Treitz ®Õn gãc håi manh trµng chia æ bông díi ra lµm hai khu: khu ph¶i vµ khu tr¸i [13. Nh÷ng phÉu thuËt ë tÇng trªn mÆt treo ®¹i trµng ngang rÊt Ýt khi g©y ra TRSM tr¸i l¹i nh÷ng phÉu thuËt ë tÇng díi m¹c treo ®¹i trµng ngang (n¬i tËp trung c¸c quai ruét non) thêng g©y ra dÝnh vµ TRSM. Ruét non: Gåm ba ®o¹n: t¸ trµng, hçng trµng, håi trµng.

- T¸ trµng ®îc cè ®Þnh vµo thµnh bông sau bëi m¹c dÝnh Treitz n»m ë tÇng trªn vµ mét phÇn sau cña ®¹i trµng ngang. - Hçng trµng vµ håi trµng kh«ng cã giíi h¹n râ rÖt vµ ®îc treo vµo thµnh bông sau bëi mét m¹c treo chung liªn tôc. VÒ ph¬ng diÖn gi¶i phÉu vµ bÖnh lý, hai ®o¹n kh«ng kh¸c nhau c¬ b¶n vµ ®Òu ®îc gäi lµ ruét non [2. Hçng trµng dµi 5,5 - 9 m (trung b×nh 6,5 m), håi trµng dµi 0,7 - 1m, c¸c khóc ®Çu réng 3cm, c¸c khóc cuèi nhá 2cm, c¸c quai ruét xÕp l¹i thµnh 14-16 quai, chiÒu dµi mçi quai 20-25cm, cã quai dµi tíi 30-40 cm.

Tõ khóc 1 ®Õn 7 quai ruét n»m ngang phÝa tr¸i æ bông, tõ quai thø 8 trë ®i c¸c quai ruét n»m däc, ®Õn khi cßn 10 - 15 cm nã ch¹y ngang nèi tiÕp víi gãc håi manh trµng [13. - CÊu t¹o ruét non cã 4 líp xÕp tõ ngoµi vµo trong: Thanh m¹c, c¬, díi niªm m¹c vµ niªm m¹c. Líp niªm m¹c ®¶m b¶o toµn bé qu¸ tr×nh hÊp thu ë ruét, bÒ mÆt líp niªm m¹c cã nhiÒu van trµng, chiÕm 1/2 - 2/3 chu vi ruét non, cao kho¶ng 6 - 8mm, dµy 3cm, c¸ch nhau 6 - 8 mm, cã kho¶ng 800 - 900 nÕp, van trµng cã nhiÒu ë hçng trµng, cµng vÒ phÝa håi trµng c¸c nÕp van trµng cµng nhá dÇn vµ biÕn mÊt. - M¹ch m¸u vµ thÇn kinh: Ruét non ®îc cÊp m¸u bëi ®éng m¹ch m¹c treo trµng trªn ®éng m¹ch nµy ph©n nh¸nh t¹o thµnh mét m¹ng h×nh vßng 5 cung vµ tiÕp tôc ®i vµo c¸c líp cña thµnh ruét b»ng nhiÒu nh¸nh nhá cho tíi tËn ®Ønh c¸c nhung mao.

HÖ thèng tÜnh m¹ch cña ruét non b¾t nguån tõ ®Ønh c¸c nhung mao. C¸c hÖ thèng tÜnh m¹ch nµy häp dÇn víi nhau, t¹o thµnh hÖ thèng tÜnh m¹ch ®i theo c¸c ®éng m¹ch t¬ng øng vµ cuèi cïng ®æ vµo c¸c tÜnh m¹ch m¹c treo trµng trªn n»m trong m¹c treo ruét. Do c¸c m¹ch m¸u n»m trong thµnh ruét, nªn khi TR ruét gi·n qu¸ to g©y c¶n trë tuÇn hoµn vµ thiÕu m¸u ruét [53. Sinh lý hÊp thu vµ bµi tiÕt cña ruét: Ruét cã 4 ho¹t ®éng ®Ó t¨ng cêng hÊp thu ®ã lµ: co nghÑt, cö ®éng qu¶ l¾c, nhu ®éng, ph¶n nhu ®éng.

C¸c ho¹t ®éng nµy ®îc thùc hiÖn tù ®éng díi sù ®iÒu khiÓn cña ®¸m rèi Auerbach. Nh÷ng kÝch thÝch t¹i chç còng nh trªn d©y X ®Òu lµm t¨ng ho¹t ®éng nhu ®éng cña ruét. DÞch tiªu hãa bµi tiÕt trung b×nh kho¶ng 5 - 10 lÝt/24 giê, chØ cã dÞch d¹ dµy cã pH < 1,5 cã tÝnh acid, cßn l¹i c¸c dÞch kh¸c ®Òu cã tÝnh kiÒm [14. Trong lßng ruét cã nhiÒu lo¹i vi khuÈn, cµng xuèng phÝa cuèi håi trµng, cµng cã nhiÒu vi khuÈn trong ®ã cã c¸c vi khuÈn lªn men thèi gÇn gièng nh cña ®¹i trµng.

Trong ®iÒu kiÖn b×nh thuêng vi khuÈn ph¸t triÓn trong lßng ruét mµ kh«ng g©y ra bÖnh. Nguyªn nh©n vµ c¬ chÕ ph¸t sinh dÝnh vµ d©y ch»ng sau mæ æ bông BÊt cø can thiÖp nµo vµo æ phóc m¹c còng cã thÓ g©y tæn th¬ng phóc m¹c (chÊn th¬ng, nhiÔm trïng, ph¶n øng viªm do dÞ vËt.) vµ g©y ra dÝnh, d©y ch»ng trong æ bông. C¸c tæn th¬ng phóc m¹c tiÕn triÓn theo 2 híng: * HoÆc t¸i t¹o l¹i phóc m¹c b×nh thuêng nhê sù ph¸t triÓn cña c¸c tÕ bµo biÓu m« che phñ phÇn phóc m¹c bÞ tæn th- ¬ng. Nguån gèc cña c¸c tÕ bµo biÓu m« nµy cßn ®ang ®îc tranh luËn, tríc kia ngêi ta cho r»ng c¸c tÕ bµo nµy cã nguån gèc tõ nh÷ng tÕ bµo ®a n¨ng díi biÓu m« [30.

Nhng nh÷ng nghiªn cøu míi ®©y ®· chøng minh ®îc vai trß quan träng cña c¸c tÕ bµo xung quanh n¬i tæn th¬ng kÓ c¶ nh÷ng tÕ bµo cã trong dÞch phóc m¹c [47. * HoÆc tiÕn triÓnTæn theoth­ híng ¬ng bÖnh phóc lý: C¸c tÕ bµo x¬ vµ c¸c m¹ch m¸u t©n t¹o ph¸t m¹c triÓn t¹o nªn c¸c d©y ch»ng vµ dÝnh [61. Qu¸ tr×nh diÔn biÕn nµy diÔn ra kh¸ nhanh trong T¨ng tÝnh thÊm thµnh kho¶ng 6-8 ngµy nhng khã cã thÓ x¸c ®Þnh chÝnh x¸c thêi m¹ch gian h×nh thµnh vÜnh vµ viÔn tiÕt dÝnh dÞchvµviªm d©y ch»ng. Sinh lý bÖnh cña qu¸ tr×nh h×nh thµnh d©y ch»ng vµ dÝnh khi phóc m¹c bÞL¾ng tæn th¬ng ®îc tr×nh bµy theo s¬ ®å ®äng Fibrine sau: Plasminogen Ph©n huû Fibrine Plasmine B×nh th­êng Kh«ng b×nh th­êng T¸i t¹o phóc m¹c D©y ch»ng vµ 7 1.

Sinh lý bÖnh cña TRSM Khi t¾c ruét g©y ra c¸c rèi lo¹n toµn th©n vµ t¹i chç. T¹i chç - T¨ng nhu ®éng: Trong giai ®o¹n ®Çu cña bÖnh, nhu ®éng cña ruét t¨ng vÒ tÇn sè vµ cêng ®é, cè g¾ng ®Èy c¸c chÊt trong lßng ruét qua chç t¾c lµm cho ¸p lùc trong lßng ruét t¨ng, sau ®ã nhu ®éng gi¶m xuèng vµ dõng l¹i, sau mét thêi gian yªn lÆng, nhu ®éng ruét l¹i t¨ng trë l¹i. HiÖn tîng nhu ®éng ruét t¬ng øng víi nh÷ng c¬n ®au bông cña bÖnh nh©n [54. §©y lµ triÖu chøng c¬ b¶n ®Ó ph©n biÖt TR c¬ n¨ng vµ TR c¬ giíi.

Trong giai ®o¹n muén, khi quai ruét ë phÝa trªn chç t¾c gi·n c¨ng, nhu ®éng sÏ tha dÇn sau ®ã mÊt, nhÊt lµ trong tr- êng hîp TR do nghÑt [56. - Chíng ruét: B×nh thêng trong lßng ruét chøa h¬i vµ dÞch, h¬i cã tõ hai nguån: 80% do nuèt vµo vµ 20% do hiÖn 8 tîng lªn men trong lßng ruét. Trong TR, h¬i ø ®äng ë ®o¹n ruét trªn chç t¾c tõ nuèt kh«ng khÝ vµ mét phÇn tõ sù trung hßa Bicarbonat céng víi sù lªn men cña vi khuÈn trong lßng ruét, v× khi Nitrogene kh«ng ®îc hÊp thu bëi niªm m¹c ruét nªn hËu qu¶ lµ ruét ø ®äng nhiÒu ë ®o¹n ruét trªn chç t¾c.