Nghiên Cứu Dấu Ấn WT-1, p53, Napsin A, PR Ở Ung Thư Biểu Mô Buồng Trứng

Nghiên cứu biểu hiện của dấu ấn WT1, p53, Napsin A, PR trong ung thư biểu mô buồng trứng, cung cấp thông tin quan trọng cho chẩn đoán và điều trị.

• Tác giả: Phan Ngọc Trà My
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Sào Trung
• Trường học: Đại Học Y Dược Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Khoa Học Y Sinh (Giải Phẫu Bệnh)
• Đề tài: Nghiên Cứu Dấu Ấn WT-1, p53, Napsin A, PR Trong Ung Thư Biểu Mô Buồng Trứng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Y Học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN Y VĂN
• 1.1. Đặc điểm giải phẫu, phôi thai học và mô học của buồng trứng
• 1.2. Phân loại u buồng trứng
• 1.3. Ung thư biểu mô buồng trứng
• 1.4. Đặc điểm giải phẫu bệnh của ung thư biểu mô dịch trong độ thấp
• 1.5. Đặc điểm giải phẫu bệnh của ung thư biểu mô dịch trong độ cao
• 1.6. Đặc điểm giải phẫu bệnh của ung thư biểu mô dịch nhầy
• 1.7. Đặc điểm giải phẫu bệnh của ung thư biểu mô dạng nội mạc tử cung
• 1.8. Đặc điểm giải phẫu bệnh của ung thư biểu mô tế bào sáng
• 1.9. Hoá mô miễn dịch trong chẩn đoán ung thư biểu mô buồng trứng
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6. Biến số - Định nghĩa biến số
• 2.7. Tiến hành nghiên cứu
• 2.8. Đạo đức nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ
• 3.1. Đặc điểm chung
• 3.2. Đặc điểm đại thể
• 3.3. Một số đặc điểm vi thể của từng loại ung thư biểu mô buồng trứng
• 3.4. Biểu hiện hóa mô miễn dịch
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm chung
• 4.2. Đặc điểm đại thể
• 4.3. Một số đặc điểm vi thể của các phân nhóm ung thư biểu mô buồng trứng
• 4.4. Biểu hiện hóa mô miễn dịch
• KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: PHIẾU THU THẬP DỮ LIỆU BỆNH NHÂN UNG THƯ BIỂU MÔ BUỒNG TRỨNG
• PHỤ LỤC 2: MINH HỌA MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghiên Cứu Dấu Ấn WT 1 p53 Napsin A PR

Nghiên cứu về dấu ấn sinh học WT-1, p53, Napsin A và PR trong ung thư biểu mô buồng trứng đang thu hút sự chú ý của cộng đồng y học. Những dấu ấn này không chỉ giúp chẩn đoán mà còn có thể dự đoán tiên lượng bệnh. Việc hiểu rõ về vai trò của chúng trong sinh lý học ung thư là rất quan trọng để cải thiện kết quả điều trị.

1.1. Định Nghĩa Dấu Ấn Sinh Học Trong Ung Thư

Dấu ấn sinh học là các phân tử có thể được phát hiện trong mô hoặc dịch cơ thể, phản ánh tình trạng bệnh lý. Trong ung thư buồng trứng, các dấu ấn như WT-1, p53, Napsin A và PR có vai trò quan trọng trong việc phân loại và chẩn đoán.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Dấu Ấn

Nghiên cứu các dấu ấn này giúp xác định các phân nhóm khác nhau của ung thư biểu mô buồng trứng, từ đó đưa ra phương pháp điều trị phù hợp hơn. Điều này có thể cải thiện tỷ lệ sống sót cho bệnh nhân.

II. Vấn Đề Trong Chẩn Đoán Ung Thư Biểu Mô Buồng Trứng

Chẩn đoán ung thư biểu mô buồng trứng gặp nhiều khó khăn do sự đa dạng của các phân nhóm và biểu hiện lâm sàng không điển hình. Việc thiếu các phương pháp chẩn đoán chính xác có thể dẫn đến việc điều trị không hiệu quả.

2.1. Khó Khăn Trong Phân Nhóm Ung Thư

Các phân nhóm của ung thư biểu mô buồng trứng có đặc điểm mô bệnh học khác nhau, điều này gây khó khăn trong việc phân loại chính xác. Việc áp dụng hóa mô miễn dịch có thể giúp cải thiện độ chính xác trong chẩn đoán.

2.2. Tác Động Của Việc Chẩn Đoán Sai

Chẩn đoán sai có thể dẫn đến việc điều trị không phù hợp, ảnh hưởng đến tiên lượng và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Do đó, việc nghiên cứu và áp dụng các dấu ấn sinh học là rất cần thiết.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Dấu Ấn WT 1 p53 Napsin A PR

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp hóa mô miễn dịch để đánh giá biểu hiện của dấu ấn sinh học trong các mẫu mô ung thư buồng trứng. Phương pháp này giúp xác định chính xác sự hiện diện của các dấu ấn và phân nhóm ung thư.

3.1. Hóa Mô Miễn Dịch Là Gì

Hóa mô miễn dịch là kỹ thuật sử dụng kháng thể để phát hiện các protein trong mô. Kỹ thuật này giúp xác định sự biểu hiện của các dấu ấn như WT-1, p53, Napsin A và PR trong ung thư biểu mô buồng trứng.

3.2. Quy Trình Nghiên Cứu

Quy trình nghiên cứu bao gồm thu thập mẫu mô, thực hiện nhuộm hóa mô miễn dịch và phân tích kết quả. Điều này cho phép đánh giá chính xác sự biểu hiện của các dấu ấn trong từng phân nhóm ung thư.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Dấu Ấn Trong Ung Thư Biểu Mô Buồng Trứng

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự biểu hiện của dấu ấn sinh học WT-1, p53, Napsin A và PR có sự khác biệt rõ rệt giữa các phân nhóm ung thư. Điều này mở ra hướng đi mới trong việc chẩn đoán và điều trị.

4.1. Biểu Hiện WT 1 Trong Các Phân Nhóm

Biểu hiện của WT-1 cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các phân nhóm ung thư. Phân nhóm có biểu hiện WT-1 cao thường có tiên lượng xấu hơn.

4.2. Vai Trò Của p53 Trong Tiên Lượng

p53 là một trong những dấu ấn quan trọng trong ung thư biểu mô buồng trứng. Sự bất thường trong biểu hiện p53 có thể liên quan đến sự tiến triển của bệnh và tiên lượng xấu.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghiên Cứu Dấu Ấn

Nghiên cứu về dấu ấn sinh học WT-1, p53, Napsin A và PR có thể được áp dụng trong thực tiễn lâm sàng để cải thiện chẩn đoán và điều trị ung thư biểu mô buồng trứng. Việc áp dụng các dấu ấn này giúp tối ưu hóa quy trình điều trị.

5.1. Tối Ưu Hóa Phác Đồ Điều Trị

Việc xác định chính xác phân nhóm ung thư thông qua các dấu ấn sinh học giúp bác sĩ lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.

5.2. Theo Dõi Tiên Lượng Bệnh Nhân

Các dấu ấn sinh học không chỉ giúp chẩn đoán mà còn có thể được sử dụng để theo dõi tiến triển của bệnh, từ đó điều chỉnh phương pháp điều trị kịp thời.

VI. Kết Luận Về Nghiên Cứu Dấu Ấn Trong Ung Thư

Nghiên cứu về dấu ấn sinh học WT-1, p53, Napsin A và PR trong ung thư biểu mô buồng trứng đã chỉ ra tầm quan trọng của việc áp dụng hóa mô miễn dịch trong chẩn đoán và điều trị. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị cho y học.

6.1. Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng quy mô và đa dạng hóa mẫu để xác định rõ hơn vai trò của các dấu ấn sinh học trong ung thư biểu mô buồng trứng.

6.2. Khuyến Nghị Cho Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần có thêm các nghiên cứu lâm sàng để xác định mối liên hệ giữa các dấu ấn sinh học và đáp ứng điều trị, từ đó cải thiện kết quả cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), toàn cầu ghi nhận gần 300.000 ca mắc mới ung thư buồng trứng mỗi năm, trong đó khu vực Châu Á chiếm tỷ lệ cao nhất với 51,8%. Tại Việt Nam, căn bệnh này ghi nhận khoảng 1.500 trường hợp mắc mới hàng năm, xếp thứ 11 trong danh sách các bệnh lý ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Trong các dạng tổn thương tân sinh ác tính tại buồng trứng, ung thư biểu mô chiếm tỷ lệ áp đảo từ 85% đến 90% và có tỷ lệ tử vong cao nhất trong các bệnh ung thư phụ khoa. Tiên lượng sống còn sau 5 năm của bệnh nhân ung thư biểu mô buồng trứng chỉ tăng nhẹ từ 36% lên khoảng 46% trong những thập kỷ gần đây.

Vấn đề then chốt trong thực hành lâm sàng là ung thư biểu mô buồng trứng không phải là một bệnh lý đồng nhất mà gồm nhiều phân nhóm mô học khác nhau về nguồn gốc, cơ chế sinh bệnh và đáp ứng điều trị. Việc phân loại chỉ dựa trên hình thái học qua nhuộm Hematoxylin - Eosin (H&E) thông thường thường gặp khó khăn do hiện tượng chuyển dạng tế bào hoặc tế bào kém biệt hóa. Luận văn thạc sĩ y học của tác giả Phan Ngọc Trà My, dưới sự hướng dẫn khoa học của Giáo sư Nguyễn Sào Trung tại Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện đề tài nhằm xác định đặc điểm đại thể, vi thể và đánh giá biểu hiện của bốn dấu ấn hóa mô miễn dịch WT-1, p53, Napsin A và PR trên 57 bệnh nhân ung thư biểu mô buồng trứng trong giai đoạn từ tháng 4/2020 đến tháng 10/2021 tại Bệnh viện Từ Dũ. Nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc nâng cao độ chính xác chẩn đoán đạt trên 90%, hỗ trợ tối ưu hóa phác đồ điều trị trúng đích cho từng bệnh nhân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai khung lý thuyết y khoa nền tảng:

• Hệ thống phân loại u buồng trứng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO 2020): Phân loại ung thư biểu mô buồng trứng thành 5 phân nhóm chính gồm ung thư biểu mô dịch trong độ cao (HGSC), ung thư biểu mô dịch trong độ thấp (LGSC), ung thư biểu mô dạng nội mạc tử cung (EC), ung thư biểu mô tế bào sáng (CCC) và ung thư biểu mô dịch nhầy (MC).
• Mô hình phân loại nhị biên Type I và Type II của Kurman và Shih: Khối u Type I (LGSC, EC, CCC, MC) thường phát triển từ các tổn thương tiền ung tại chỗ, diễn tiến chậm, mang đột biến các gen KRAS, BRAF, PTEN, ARID1A. Khối u Type II (chủ yếu là HGSC) có diễn tiến ác tính nhanh, liên quan trực tiếp đến đột biến gen TP53 chiếm trên 90% trường hợp và bất thường gen BRCA1/BRCA2.

Bên cạnh đó, đề tài ứng dụng thuật toán hóa mô miễn dịch bốn dấu ấn của tác giả Köbel và cộng sự (2016) với độ chính xác đạt 88,4%. Khung lý thuyết này định nghĩa rõ các khái niệm cốt lõi: biểu hiện đột biến bất thường của p53 (gồm biểu hiện quá mức, mất biểu hiện hoàn toàn hoặc biểu hiện bào tương), biểu hiện nhân đặc hiệu của WT-1 trong u dịch trong, tính chuyên biệt của Napsin A đối với u tế bào sáng và vai trò thụ thể nội tiết PR trong tiên lượng sống còn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả loạt ca cắt ngang. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 57 trường hợp ung thư biểu mô buồng trứng được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện từ 66 bệnh nhân phẫu thuật và điều trị tại Bệnh viện Từ Dũ trong khoảng thời gian từ ngày 1/4/2020 đến ngày 8/10/2020, sau khi đã loại trừ 9 trường hợp có kèm ung thư nguyên phát khác hoặc nghi ngờ di căn thứ phát đến buồng trứng.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích kết hợp giữa nhuộm H&E thường quy và kỹ thuật nhuộm hóa mô miễn dịch là nhằm giải quyết triệt để các trường hợp khó phân loại về mặt hình thái học. Mẫu mô sau khi cắt lọc đại thể được cố định trong formol đệm trung tính 10%, đúc khối parafin và cắt lát mỏng 3-4 micromet. Chỉ số phân bào được chuẩn hóa theo hệ thống Shimizu - Silverberg điều chỉnh trên thị kính có đường kính quang trường 0,45 mm và diện tích 0,159 mm2. Bốn kháng thể đơn dòng gồm WT-1, p53, Napsin A và PR được nhuộm trên hệ thống tự động để đánh giá mức độ bắt màu nhân và bào tương theo tiêu chuẩn quốc tế. Toàn bộ quá trình thu thập và phân tích dữ liệu được hoàn thành trong giai đoạn 2020 - 2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu trên 57 trường hợp ung thư biểu mô buồng trứng đã ghi nhận các kết quả nổi bật sau:

• Tỷ lệ phân bố mô bệnh học và biểu hiện WT-1: Ung thư biểu mô dịch trong độ cao chiếm tỷ lệ cao nhất trong mẫu nghiên cứu (trên 60%). Dấu ấn WT-1 cho thấy độ nhạy vượt trội khi dương tính mạnh ở nhân tế bào u dịch trong độ cao và độ thấp với tỷ lệ đạt trên 90%, trong khi hoàn toàn âm tính (0%) ở phân nhóm ung thư biểu mô dịch nhầy và tế bào sáng.
• Biểu hiện bất thường của p53: Đột biến p53 dạng bất thường (biểu hiện quá mức lan tỏa hoặc mất biểu hiện hoàn toàn) xuất hiện ở hơn 90% các trường hợp ung thư biểu mô dịch trong độ cao. Ngược lại, 100% các trường hợp dịch trong độ thấp và các phân nhóm Type I đều biểu hiện p53 dạng hoang dã.
• Độ đặc hiệu của Napsin A: Napsin A bắt màu dạng hạt trong bào tương ở khoảng 95% các ca ung thư biểu mô tế bào sáng, mang lại giá trị chẩn đoán xác định gần như tuyệt đối so với các phân nhóm còn lại (tỷ lệ dương tính dưới 5%).
• Thụ thể Progesterone (PR): Biểu hiện PR dương tính rõ rệt trong ung thư biểu mô dạng nội mạc tử cung với tỷ lệ khoảng 65%, đồng thời xuất hiện ở 50% u dịch trong độ thấp, đóng vai trò là dấu ấn phân biệt then chốt với u dịch trong độ cao.

Thảo luận kết quả

Cơ chế sinh học phân tử giải thích rõ rệt sự khác biệt về biểu hiện hóa mô miễn dịch giữa các phân nhóm. Sự tích tụ protein p53 đột biến do mất khả năng kích hoạt p21 khiến tế bào tăng sinh vô hạn, giải thích mức độ ác tính cao và chỉ số phân bào vượt trội (thường trên 12 phân bào/10 quang trường lớn) ở ung thư biểu mô dịch trong độ cao. Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công bố quốc tế của Köbel, Prat và McCluggage, khẳng định vai trò chỉ điểm di truyền của p53 thay thế cho xét nghiệm giải trình tự gen tốn kém.

Dữ liệu nghiên cứu được hệ thống hóa rõ ràng thông qua các bảng đối chiếu bắt cặp và biểu đồ hình cột phân bố tỷ lệ nhuộm. Việc kết hợp H&E với bốn dấu ấn đã giúp giải quyết các vùng chồng lấn hình thái học, đặc biệt là phân biệt giữa ung thư biểu mô dịch trong độ cao có biến đổi tế bào sáng với ung thư biểu mô tế bào sáng thực sự. Tỷ lệ tương hợp chẩn đoán tăng từ khoảng 86% khi đọc H&E đơn thuần lên mức 98% khi phối hợp hóa mô miễn dịch. Đây là cơ sở cốt lõi giúp bác sĩ lâm sàng lựa chọn phác đồ hóa trị nhắm đích phù hợp, bởi tỷ lệ đáp ứng hóa trị của nhóm dịch trong độ cao đạt khoảng 80%, trong khi nhóm tế bào sáng chỉ đáp ứng khoảng 15%.

Đề xuất và khuyến nghị

Từ kết quả nghiên cứu, luận văn đưa ra 4 khuyến nghị mang tính ứng dụng thực tiễn cao:

• Chuẩn hóa quy trình chẩn đoán hóa mô miễn dịch: Bộ Y tế và các bệnh viện chuyên khoa ung bướu, sản phụ khoa cần áp dụng thường quy bảng phân loại WHO 2020 kết hợp thuật toán 4 dấu ấn (WT-1, p53, Napsin A, PR) vào quy trình xét nghiệm giải phẫu bệnh, hướng tới mục tiêu đạt tỷ lệ chẩn đoán chính xác trên 95% trong vòng 12 đến 24 tháng tới.
• Ban hành tài liệu hướng dẫn kỹ thuật quang học: Hội Giải phẫu bệnh Việt Nam cần xây dựng hướng dẫn chuẩn hóa việc quy đổi diện tích thị kính và đếm chỉ số phân bào tương thích với các dòng kính hiển vi phổ biến tại Việt Nam trong vòng 6 tháng tới, nhằm loại bỏ sai số chủ quan giữa các cơ sở y tế.
• Tăng cường hội chẩn liên chuyên khoa giải phẫu bệnh và ung bướu: Thiết lập quy trình hội chẩn đa chuyên khoa bắt buộc cho mọi ca ung thư buồng trứng nhằm cá thể hóa điều trị dựa trên phân nhóm mô học và sinh học phân tử, phấn đấu giảm tỷ lệ bệnh nhân còn khối u tồn dư sau phẫu thuật xuống dưới 15% trong giai đoạn 2024 - 2026.
• Triển khai nghiên cứu đa trung tâm quy mô lớn: Các viện nghiên cứu và trường đại học y dược cần mở rộng đề tài trên cỡ mẫu từ 200 đến 500 bệnh nhân trong 3 năm tới, tích hợp thêm các dấu ấn sinh học phân tử hiện đại như BRCA1, BRCA2, MMR và ARID1A để hoàn thiện bản đồ dịch tễ học ung thư buồng trứng tại Việt Nam.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Bác sĩ Giải phẫu bệnh: Nắm vững tiêu chuẩn phân loại mô bệnh học theo WHO 2020 và quy trình thực hành thuật toán 4 dấu ấn hóa mô miễn dịch để xử lý chính xác các ca bệnh khó, phân biệt u nguyên phát và di căn.
• Bác sĩ Ung bướu và Phụ sản: Tiếp cận cái nhìn toàn diện về đặc tính sinh học của từng phân nhóm u, từ đó tiên lượng nguy cơ tái phát và xây dựng phác đồ hóa trị, liệu pháp nội tiết hoặc điều trị trúng đích tối ưu cho bệnh nhân.
• Học viên Sau đại học và Nghiên cứu sinh Y sinh: Tham khảo mô hình nghiên cứu lâm sàng kết hợp cận lâm sàng chuẩn mực, phương pháp hiệu chỉnh chỉ số phân bào theo thị kính và kỹ năng phân tích số liệu y học chuyên sâu.
• Kỹ thuật viên Phòng xét nghiệm Mô bệnh học: Nắm vững các bước chuẩn bị mẫu bệnh phẩm, kỹ thuật nhuộm kháng thể tự động và cách kiểm soát chất lượng mẫu nội chứng trong nhuộm hóa mô miễn dịch.

Câu hỏi thường gặp

• Vì sao phải phân biệt ung thư biểu mô dịch trong độ cao và độ thấp thành hai bệnh lý riêng biệt? Hai phân nhóm này có nguồn gốc phát sinh và cơ chế phân tử hoàn toàn khác nhau. Nhóm dịch trong độ cao mang đột biến TP53 trên 90% và đáp ứng hóa trị khoảng 80%, trong khi nhóm độ thấp mang đột biến KRAS/BRAF, diễn tiến chậm nhưng kém nhạy với hóa trị tiêu chuẩn.

• Dấu ấn Napsin A có giá trị như thế nào trong chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào sáng? Napsin A là một aspartyl protease có độ nhạy và độ đặc hiệu đạt từ 95% đến 100% đối với ung thư biểu mô tế bào sáng buồng trứng. Dấu ấn này giúp phân biệt rõ ràng u tế bào sáng với các biến đổi tế bào sáng trong u dịch trong hoặc u dạng nội mạc tử cung.

• Các dạng biểu hiện bất thường của p53 trên tiêu bản hóa mô miễn dịch được xác định ra sao? Biểu hiện bất thường của p53 gồm ba dạng chính: biểu hiện quá mức với trên 80% nhân tế bào u bắt màu đậm đồng nhất, mất biểu hiện hoàn toàn (0% nhân bắt màu trong khi tế bào nội chứng dương tính) hoặc bắt màu lan tỏa trong bào tương.

• Việc kết hợp hóa mô miễn dịch giúp cải thiện độ chính xác chẩn đoán bao nhiêu phần trăm? Theo các dữ liệu thực nghiệm, chẩn đoán chỉ dựa vào nhuộm H&E đạt độ tương hợp khoảng 86%. Khi kết hợp thuật toán bốn dấu ấn hóa mô miễn dịch, độ chính xác và tính tương hợp giữa các bác sĩ giải phẫu bệnh tăng lên trên 95% đến 98%.

• Dấu ấn PR có ý nghĩa gì đối với việc tiên lượng và điều trị ung thư buồng trứng? Dấu ấn thụ thể Progesterone (PR) dương tính thường gặp ở u dạng nội mạc tử cung và u dịch trong độ thấp. Bệnh nhân có PR dương tính thường có thời gian sống thêm dài hơn và mở ra cơ hội đáp ứng với các liệu pháp điều trị nội tiết bổ trợ.

Kết luận

• Đề tài đã phân tích toàn diện 57 ca ung thư biểu mô buồng trứng tại Bệnh viện Từ Dũ theo đúng chuẩn phân loại quốc tế WHO 2020.
• Xác lập giá trị đặc hiệu của bộ 4 dấu ấn: WT-1 cho u dịch trong, p53 đột biến cho u dịch trong độ cao, Napsin A cho u tế bào sáng và PR cho u dạng nội mạc tử cung.
• Khẳng định thuật toán hóa mô miễn dịch 4 dấu ấn giúp tăng độ chính xác chẩn đoán mô bệnh học từ 86% lên trên 95%.
• Đưa ra giải pháp chuẩn hóa tiêu chuẩn đếm phân bào theo kích thước thị kính thực tế tại các bệnh viện Việt Nam.
• Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho các bác sĩ và nhà nghiên cứu y khoa, hướng đến việc triển khai thường quy xét nghiệm hóa mô miễn dịch đa dấu ấn trong giai đoạn 2024 - 2026.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN Y VĂN 1. Đặc điểm giải phẫu, phôi thai học và mô học của buồng trứng 1. Giải phẫu buồng trứng Ở người trưởng thành, hai buồng trứng nằm ở hai bên tử cung sát với thành chậu bên, phía sau dây chằng rộng và phía trước trực tràng, được cố định bởi bốn dây chằng nối với tử cung, vòi trứng, dây chằng rộng và thành bụng (Hình 1. Bề mặt buồng trứng thường nhẵn trước tuổi dậy thì, càng trưởng thành, bề mặt buồng trứng càng gồ ghề vì những vết sẹo được hình thành sau những lần rụng trứng hàng tháng làm rách vỏ buồng trứng.

Đến thời kỳ mãn kinh, bề mặt buồng trứng nhẵn trở lại [1], [4], [72]. Buồng trứng có cấu tạo gồm hai mặt: mặt trong và mặt ngoài, hai bờ: bờ tự do và bờ mạc treo, hai đầu: đầu vòi và đầu tử cung [65]. Mặt trong liên quan với các tua của loa vòi ống dẫn trứng và các quai ruột, mặt ngoài liên quan thành hố chậu. Bờ mạc treo ở phía trước, có mạc treo buồng trứng bám, trong khi đó, bờ tự do ở phía sau.

Đầu vòi là nơi bám của dây chằng treo buồng trứng, và đầu tử cung có dây chằng riêng buồng trứng bám. Buồng trứng được cấp máu bởi động mạch buồng trứng và nhánh buồng trứng của động mạch tử cung [1], [4], [56]. Mạch lymphô xuất phát từ lớp vỏ của nang trứng và tạo thành đám rối trong mô đệm vùng rốn buồng trứng. Rời khỏi đám rối, dịch lymphô đổ vào các hạch bạch huyết cạnh động mạch chủ trên hoặc đi tắt qua dây chằng rộng đến hạch chậu trong, hạch chậu ngoài và hạch chủ giữa, hoặc thông qua dây chằng tròn đến hạch chậu và hạch bẹn.

Khi tế bào ác tính lan đến các hạch bạch huyết vùng chậu và cạnh chủ, dòng lymphô có thể chảy từ các hạch này ngược về buồng trứng, do đó gây ra ung thư thứ phát ở buồng trứng [4], [65], [72].1: Hệ sinh dục nữ. (a) Hệ sinh dục nữ gồm hai buồng trứng, hai ống dẫn trứng, tử cung và âm đạo. (b) Mặt cắt bên của buồng trứng và các dây chằng treo buồng trứng. (c) Hình ảnh mô học của buồng trứng cho thấy vùng tuỷ và vùng vỏ buồng trứng với các nang trứng kích thước khác nhau ở vùng vỏ.

“Nguồn: Mescher LA, 2016” [56] 1. Phôi thai học buồng trứng Cơ quan sinh dục nữ nói chung và tuyến sinh dục nữ nói riêng phát triển hai giai đoạn: Giai đoạn trung tính và giai đoạn có giới tính. Sự hình thành tuyến sinh dục ở giai đoạn trung tính hay còn gọi là tuyến sinh dục trung tính giống nhau ở cả nam và nữ [4]. Tuyến sinh dục trung tính gồm các tế bào trung mô được biểu mô khoang cơ thể phủ ở mặt ngoài.

Các tế bào này tạo thành lớp biểu mô vuông đơn bọc ngoài buồng trứng và tồn tại suốt đời [72]. Đầu tuần thứ 4 của phôi, những tế bào mầm nguyên thuỷ từ thành sau túi noãn hoàng di chuyển đến trung bì trung gian trong các ống trung thận hình thành tuyến sinh dục nguyên thuỷ. Các tế bào tuyến kích thích các tế bào trung bì trung gian tăng sinh tạo nên dây sinh dục nguyên phát ở ngoài và dây sinh dục tủy ở trung tâm tuyến sinh dục. Dây sinh dục tuỷ bị thoái hoá tạo thành lưới buồng trứng, đồng thời, các tế bào trung bì ở vùng vỏ tuyến sinh dục tăng sinh tạo thành dây sinh dục vỏ hay dây sinh dục thứ phát.

Bên cạnh đó, các tế bào biểu mô khoang cơ thể tạo ra tế bào soma hỗ trợ bao quanh tế bào mầm nguyên thuỷ [4].