Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của một số hỗn hợp vi khuẩn probiotic đến tiêu hoá sinh trưởng phòng chống tiêu chảy ở lợn con giai đoạn sau cai sữa từ 21 56 ngày tuổi

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu tác động của hỗn hợp vi khuẩn probiotic đến tiêu hóa, sinh trưởng và phòng chống tiêu chảy ở lợn con sau cai sữa.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Thuận
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Văn Phùng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Nghiên cứu ảnh hưởng của một số hỗn hợp vi khuẩn probiotic đến tiêu hóa, sinh trưởng, phòng chống tiêu chảy ở lợn con giai đoạn sau cai sữa (21-56 ngày tuổi)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cở sở khoa học
• 1.2. Đặc điểm sinh trưởng và phát dục của lợn con
• 1.3. Đặc điểm sinh lý tiêu hoá của lợn con
• 1.3.1. Đặc điểm sinh lý tiêu hoá dạ dày lợn con
• 1.3.2. Đặc điểm cấu tạo và sinh lý tiêu hoá ruột
• 1.3.3. Hệ vi sinh vật trong đường tiêu hoá của lợn con
• 1.3.4. Cấu tạo nhung mao ruột non và pH của đường tiêu hoá
• 1.4. Thức ăn và dinh dưỡng cho lợn con giai đoạn sau cai sữa
• 1.4.1. Nhu cầu dinh dưỡng cho lợn con giai đoạn sau cai sữa
• 1.4.2. Các nguyên liệu thức ăn chính dùng trong sản xuất thức ăn cho lợn con giai đoạn sau cai sữa
• 1.5. Tổng quan về Probiotic
• 1.5.1. Khái niệm về Probiotic
• 1.5.2. Cơ chế tác dụng của Probiotic
• 1.5.3. Thành phần hỗn hợp vi khuẩn Probiotic sử dụng trong thí nghiệm
• 1.6. Một số nét chính về hội chứng tiêu chảy ở lợn con
• 1.6.1. Hội chứng tiêu chảy ở lợn con và nguyên nhân gây tiêu chảy
• 1.6.2. Một số loại vi khuẩn thường gặp trong bệnh tiêu chảy
• 1.7. Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước
• 1.7.1. Tình hình nghiên trong nước
• 1.7.2. Tình hình nghiên trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 2.1.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.1.3. Thời gian nghiên cứu
• 2.2. Nội dung nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Thí nghiệm thử mức tiêu hoá
• 2.3.2. Phương pháp thí nghiệm khảo sát ảnh hưởng của việc sử dụng hỗn hợp vi khuẩn probiotic đến sinh trưởng, phòng chống tiêu chảy và hiệu quả chăn nuôi lợn ngoại giai đoạn sau cai sữa
• 2.3.3. Phương pháp xác định thành phần hoá học của thức ăn và trong phân lợn
• 2.3.4. Phương pháp xác định vật chất khô
• 2.3.5. Phương pháp xác định hàm lượng nitơ
• 2.3.6. Phương pháp xác định hàm lượng tinh bột
• 2.3.7. Phương pháp sử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của một số hỗn hợp vi khuẩn Probiotic đến khả năng tiêu hoá của lợn con giai đoạn sau cai sữa
• 3.2. Kết quả nghiên cứu về tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô của lợn con thí nghiệm
• 3.3. Kết quả nghiên cứu về tỷ lệ tiêu hoá nitơ của lợn thí nghiệm
• 3.4. Kết quả nghiên cứu tỷ lệ tiêu hoá tinh bột toàn phần của lợn thí nghiệm
• 3.5. Kết quả nghiên cứu ảnh hưởng của việc bổ sung một số hỗn hợp vi khuẩn Probiotic đến sinh trưởng của lợn con giai đoạn sau cai sữa
• 3.5.1. Sinh trưởng tích luỹ của lợn thí nghiệm
• 3.5.2. Sinh trưởng tuyệt đối của lợn thí nghiệm
• 3.6. Tình hình mắc tiêu chảy của lợn con thí nghiệm
• 3.7. Hiệu quả sử dụng thức ăn của lợn
• 3.7.1. Lượng thức ăn tiêu thụ/con/ngày
• 3.7.2. Tiêu tốn thức ăn /1 kg tăng khối lượng lợn
• 3.7.3. Tiêu tốn năng lượng/kg tăng khối lượng lợn thí nghiệm
• 3.7.4. Tiêu tốn protein/1 kg tăng khối lượng lợn
• 3.7.5. Tiêu tốn lysine/kg tăng khối lượng
• 3.7.6. Chi phí thức ăn/ 1kg tăng khối lượng
• KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về probiotic

Probiotic là các vi khuẩn có lợi cho sức khỏe, đặc biệt trong hệ tiêu hóa của lợn con. Nghiên cứu cho thấy việc bổ sung probiotic vào khẩu phần ăn có thể cải thiện khả năng tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng cho lợn con. Theo Jans (2005), probiotic không chỉ giúp cải thiện chức năng tiêu hóa mà còn ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh, từ đó giảm thiểu nguy cơ mắc tiêu chảy. Việc sử dụng probiotic trong chăn nuôi lợn con sau cai sữa đã trở thành một xu hướng quan trọng nhằm thay thế kháng sinh, giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi và đảm bảo an toàn thực phẩm.

1.1 Khái niệm về probiotic

Khái niệm probiotic được định nghĩa là các vi sinh vật sống khi được cung cấp với số lượng đủ sẽ mang lại lợi ích cho sức khỏe của vật nuôi. Các chủng vi khuẩn như Lactobacillus và Bifidobacterium thường được sử dụng trong các nghiên cứu về probiotic. Chúng có khả năng cải thiện sự cân bằng vi sinh vật trong đường tiêu hóa, từ đó nâng cao khả năng hấp thụ dinh dưỡng và giảm thiểu các vấn đề về tiêu hóa như tiêu chảy.

1.2 Cơ chế tác dụng của probiotic

Cơ chế tác dụng của probiotic chủ yếu thông qua việc cạnh tranh với vi khuẩn gây bệnh, sản xuất các chất kháng khuẩn và kích thích hệ miễn dịch. Việc bổ sung probiotic vào khẩu phần ăn giúp tăng cường sức khỏe đường ruột, cải thiện khả năng tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng. Nghiên cứu cho thấy rằng probiotic có thể làm giảm tỷ lệ mắc tiêu chảy ở lợn con, đặc biệt là trong giai đoạn sau cai sữa, khi mà hệ tiêu hóa của chúng còn non yếu.

II. Ảnh hưởng của probiotic đến tiêu hóa

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc bổ sung probiotic vào khẩu phần ăn của lợn con có tác động tích cực đến khả năng tiêu hóa. Cụ thể, tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô, nitơ và tinh bột đều được cải thiện rõ rệt. Kết quả cho thấy lợn con được bổ sung probiotic có khả năng tiêu hóa tốt hơn so với nhóm đối chứng không sử dụng. Điều này cho thấy probiotic không chỉ giúp tăng cường sức khỏe đường ruột mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn, từ đó góp phần vào sự phát triển của lợn con.

2.1 Tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô

Tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô ở lợn con được bổ sung probiotic cao hơn so với nhóm đối chứng. Điều này cho thấy rằng probiotic có khả năng cải thiện quá trình tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng. Việc tăng cường tiêu hóa vật chất khô không chỉ giúp lợn con phát triển tốt hơn mà còn giảm thiểu lượng thức ăn lãng phí, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi.

2.2 Tỷ lệ tiêu hóa nitơ và tinh bột

Nghiên cứu cũng cho thấy tỷ lệ tiêu hóa nitơ và tinh bột ở lợn con được bổ sung probiotic cao hơn đáng kể. Điều này chứng tỏ rằng probiotic không chỉ giúp cải thiện khả năng tiêu hóa mà còn tăng cường khả năng hấp thụ các chất dinh dưỡng quan trọng. Việc này có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao hiệu quả chăn nuôi, đặc biệt là trong giai đoạn lợn con sau cai sữa, khi mà nhu cầu dinh dưỡng của chúng tăng cao.

III. Phòng chống tiêu chảy ở lợn con

Một trong những lợi ích quan trọng của việc sử dụng probiotic là khả năng phòng chống tiêu chảy ở lợn con. Nghiên cứu cho thấy rằng việc bổ sung probiotic vào khẩu phần ăn giúp giảm tỷ lệ mắc tiêu chảy, đặc biệt là do vi khuẩn E.coli gây ra. Điều này không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe của lợn con mà còn giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi.

3.1 Tác động của probiotic đến sức khỏe đường ruột

Việc bổ sung probiotic giúp cải thiện sức khỏe đường ruột của lợn con bằng cách tăng cường số lượng vi khuẩn có lợi và giảm thiểu vi khuẩn gây bệnh. Điều này giúp tạo ra một môi trường tiêu hóa ổn định, từ đó giảm thiểu nguy cơ mắc tiêu chảy. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng lợn con được bổ sung probiotic có tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn so với nhóm không sử dụng, cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc phòng chống bệnh tật.

3.2 Khuyến cáo sử dụng probiotic trong chăn nuôi

Dựa trên các kết quả nghiên cứu, việc bổ sung probiotic vào khẩu phần ăn cho lợn con giai đoạn sau cai sữa được khuyến cáo là cần thiết. Điều này không chỉ giúp phòng chống tiêu chảy mà còn nâng cao khả năng sinh trưởng và hiệu quả chăn nuôi. Việc thay thế kháng sinh bằng probiotic không chỉ an toàn cho sức khỏe của lợn mà còn đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong nền nông nghiệp Việt Nam, cung cấp nguồn thực phẩm chính cho người dân. Tuy nhiên, giai đoạn sau cai sữa (21-56 ngày tuổi) của lợn con thường gặp nhiều khó khăn do hội chứng tiêu chảy, gây thiệt hại kinh tế đáng kể. Theo báo cáo của ngành, tỷ lệ tiêu chảy ở lợn con giai đoạn này có thể lên tới 40%, ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ sinh trưởng và hiệu quả chăn nuôi. Việc sử dụng kháng sinh liều thấp trong thức ăn chăn nuôi đang bị hạn chế do nguy cơ tồn dư và kháng thuốc, tạo nhu cầu cấp thiết tìm kiếm các giải pháp thay thế an toàn và hiệu quả.

Luận văn tập trung nghiên cứu ảnh hưởng của một số hỗn hợp vi khuẩn probiotic đến tiêu hóa, sinh trưởng và phòng chống tiêu chảy ở lợn con giai đoạn sau cai sữa từ 21 đến 56 ngày tuổi. Mục tiêu cụ thể gồm: xác định khả năng tiêu hóa vật chất khô, nitơ và tinh bột khi bổ sung probiotic; đánh giá ảnh hưởng đến sinh trưởng và hiệu quả chăn nuôi; đồng thời làm rõ vai trò của probiotic trong phòng chống tiêu chảy. Nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm thực hành thực nghiệm Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên trong vòng 12 tháng, từ tháng 12/2009 đến tháng 12/2010.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa khoa học trong việc làm rõ cơ chế tác dụng của probiotic trên hệ tiêu hóa lợn con, đồng thời cung cấp cơ sở thực tiễn để ứng dụng probiotic thay thế kháng sinh, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả chăn nuôi lợn con giai đoạn sau cai sữa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết sinh trưởng và phát dục của lợn con: Sinh trưởng là quá trình tích lũy các chất do đồng hóa và dị hóa, tăng khối lượng cơ thể và hoàn thiện chức năng sinh lý. Lợn con giai đoạn sau cai sữa có tốc độ sinh trưởng nhanh, đòi hỏi dinh dưỡng và chức năng tiêu hóa hoàn thiện để đạt hiệu quả cao.

• Lý thuyết về sinh lý tiêu hóa lợn con: Chức năng tiêu hóa dạ dày và ruột non chưa hoàn thiện ở lợn con sau cai sữa, đặc biệt là sự tiết acid HCl và hoạt động enzyme tiêu hóa như pepsin, trypsin, amylase. Hệ vi sinh vật đường ruột đóng vai trò quan trọng trong cân bằng sinh học, ảnh hưởng đến khả năng hấp thu và phòng chống vi khuẩn gây bệnh.

• Mô hình tác động của probiotic: Probiotic là vi sinh vật sống có lợi, duy trì cân bằng hệ vi sinh đường ruột, ức chế vi khuẩn gây bệnh, kích thích tiêu hóa và tăng cường miễn dịch. Các chủng probiotic chính gồm Lactobacillus acidophilus, Bacillus subtilis, Saccharomyces cerevisiae, Lactobacillus casei và Beta glucana.

• Khái niệm chính: Tiêu hóa vật chất khô, nitơ, tinh bột; sinh trưởng tích lũy và tuyệt đối; tiêu tốn thức ăn, năng lượng, protein, lysine; hiệu quả chăn nuôi; tỷ lệ mắc tiêu chảy.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu thực nghiệm trên 120 con lợn lai thương phẩm (♂PiDu × ♀LY) giai đoạn 21-56 ngày tuổi, chia thành 4 lô (1 đối chứng, 3 thí nghiệm) tại Trung tâm thực hành thực nghiệm Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

• Thiết kế thí nghiệm: Thí nghiệm thử mức tiêu hóa với 4 lợn đực thiến, khối lượng ban đầu khoảng 7,17 kg, nuôi trong 4 cũi riêng biệt, luân phiên ăn 4 khẩu phần khác nhau gồm khẩu phần cơ sở và khẩu phần bổ sung 3 loại hỗn hợp probiotic khác nhau. Mật độ vi sinh vật trong probiotic là 10^8 CFU/g, liều bổ sung 200 x 10^6 CFU/kg thức ăn.

• Phân tích thành phần thức ăn và phân: Xác định vật chất khô, nitơ, tinh bột bằng phương pháp hóa học chuẩn tại Viện Khoa học Sự sống, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

• Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm thống kê STAGRAPH version 4 để so sánh tỷ lệ tiêu hóa và các chỉ tiêu sinh trưởng giữa các nhóm.

• Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 12/2009 đến tháng 12/2010.

• Các chỉ tiêu theo dõi: Tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô, nitơ, tinh bột; sinh trưởng tích lũy và tuyệt đối; lượng thức ăn tiêu thụ; tiêu tốn thức ăn, năng lượng, protein, lysine; chi phí thức ăn/kg tăng khối lượng; tỷ lệ mắc tiêu chảy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của probiotic đến khả năng tiêu hóa:

   • Tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô ở lợn con bổ sung probiotic tăng trung bình 4,5-6,2% so với đối chứng (từ khoảng 75% lên 80-81%).
   • Tỷ lệ tiêu hóa nitơ tăng 3,8-5,1%, từ 72% lên 75-77%.
   • Tỷ lệ tiêu hóa tinh bột tăng 5-7%, từ 70% lên 75-77%.
     Các số liệu này cho thấy probiotic cải thiện rõ rệt khả năng tiêu hóa các thành phần dinh dưỡng chính.

2. Ảnh hưởng đến sinh trưởng và hiệu quả chăn nuôi:

   • Sinh trưởng tích lũy của lợn con ở các lô thí nghiệm tăng 10,4-16,4% so với lô đối chứng (ví dụ, lô TN3 đạt 61,98 kg so với 45,23 kg của đối chứng).
   • Sinh trưởng tuyệt đối tăng trung bình 12-15 g/con/ngày.
   • Tiêu tốn thức ăn/kg tăng khối lượng giảm 5,3-7,8%, từ 3,2 kg xuống còn khoảng 2,9-3,0 kg.
   • Tiêu tốn năng lượng, protein và lysine/kg tăng khối lượng cũng giảm tương ứng, giúp tiết kiệm chi phí thức ăn.
   • Chi phí thức ăn/kg tăng khối lượng giảm khoảng 8-10%.

3. Phòng chống tiêu chảy:

   • Tỷ lệ mắc tiêu chảy ở lợn con giảm từ 41,1% ở lô đối chứng xuống còn 13,3% ở lô thí nghiệm bổ sung probiotic.
   • Tỷ lệ chết do tiêu chảy giảm đáng kể, góp phần nâng cao tỷ lệ sống và hiệu quả chăn nuôi.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc bổ sung hỗn hợp vi khuẩn probiotic vào khẩu phần ăn giúp cải thiện đáng kể khả năng tiêu hóa vật chất khô, nitơ và tinh bột, từ đó thúc đẩy sinh trưởng và giảm tiêu tốn thức ăn. Điều này phù hợp với cơ chế tác dụng của probiotic trong việc duy trì cân bằng hệ vi sinh đường ruột, tăng cường hoạt động enzyme tiêu hóa và ức chế vi khuẩn gây bệnh như E.coli và Salmonella.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này tương đồng với báo cáo của Trần Quốc Việt và cộng sự (2007) khi bổ sung probiotic đa chủng làm tăng tốc độ sinh trưởng 16,4% và giảm tiêu tốn thức ăn 5,3%. Ngoài ra, tỷ lệ giảm tiêu chảy cũng phù hợp với nghiên cứu của Vũ Văn Quang (1999) và Nguyễn Quang Tuyên (2000), cho thấy probiotic có hiệu quả phòng chống bệnh tiêu chảy do vi khuẩn gây ra.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ sinh trưởng tích lũy và biểu đồ tỷ lệ tiêu hóa các thành phần dinh dưỡng, cũng như bảng so sánh tỷ lệ mắc tiêu chảy giữa các nhóm. Những biểu đồ này minh họa rõ ràng sự khác biệt tích cực khi sử dụng probiotic.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bổ sung probiotic vào khẩu phần ăn lợn con giai đoạn sau cai sữa

   • Động từ hành động: Áp dụng
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô, nitơ, tinh bột và giảm tỷ lệ tiêu chảy dưới 15%
   • Thời gian: Ngay trong vòng 6 tháng tới
   • Chủ thể thực hiện: Các trang trại chăn nuôi lợn, cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi

2. Phát triển và sản xuất chế phẩm probiotic đa chủng phù hợp với điều kiện Việt Nam

   • Động từ hành động: Nghiên cứu và sản xuất
   • Mục tiêu: Đảm bảo mật độ vi sinh vật đạt 10^8 CFU/g, ổn định chất lượng sản phẩm
   • Thời gian: 1-2 năm
   • Chủ thể thực hiện: Viện nghiên cứu, doanh nghiệp dược thú y

3. Tổ chức tập huấn kỹ thuật sử dụng probiotic cho người chăn nuôi

   • Động từ hành động: Đào tạo
   • Mục tiêu: Nâng cao nhận thức và kỹ năng sử dụng probiotic đúng cách
   • Thời gian: Hàng năm, bắt đầu từ năm 2024
   • Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp, các trung tâm khuyến nông

4. Giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng probiotic trong thực tế chăn nuôi

   • Động từ hành động: Theo dõi và đánh giá
   • Mục tiêu: Đánh giá tác động lâu dài đến sinh trưởng, sức khỏe và hiệu quả kinh tế
   • Thời gian: 12-24 tháng sau khi áp dụng
   • Chủ thể thực hiện: Các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Người chăn nuôi lợn quy mô nhỏ và lớn

   • Lợi ích: Áp dụng probiotic để cải thiện sức khỏe lợn con, giảm thiệt hại do tiêu chảy, tăng hiệu quả chăn nuôi.
   • Use case: Tối ưu hóa khẩu phần ăn, giảm chi phí thức ăn và thuốc kháng sinh.

2. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành chăn nuôi, thú y

   • Lợi ích: Tham khảo cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực nghiệm về probiotic trong chăn nuôi lợn.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu tiếp theo hoặc ứng dụng trong giảng dạy.

3. Doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi và chế phẩm sinh học

   • Lợi ích: Nắm bắt xu hướng sử dụng probiotic, phát triển sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu thị trường.
   • Use case: Thiết kế công thức thức ăn bổ sung probiotic hiệu quả.

4. Cơ quan quản lý và khuyến nông

   • Lợi ích: Xây dựng chính sách, chương trình hỗ trợ người chăn nuôi sử dụng probiotic thay thế kháng sinh.
   • Use case: Tổ chức tập huấn, giám sát và đánh giá hiệu quả ứng dụng probiotic trong thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Probiotic là gì và tại sao nên sử dụng trong chăn nuôi lợn con?
   Probiotic là vi sinh vật sống có lợi giúp duy trì cân bằng hệ vi sinh đường ruột, cải thiện tiêu hóa và tăng cường miễn dịch. Sử dụng probiotic giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy, tăng tốc độ sinh trưởng và giảm tiêu tốn thức ăn, thay thế kháng sinh liều thấp.

2. Các chủng vi khuẩn probiotic nào được sử dụng trong nghiên cứu?
   Nghiên cứu sử dụng hỗn hợp gồm Lactobacillus acidophilus, Bacillus subtilis, Saccharomyces cerevisiae, Lactobacillus casei và Beta glucana với mật độ 10^8 CFU/g, liều bổ sung 200 x 10^6 CFU/kg thức ăn.

3. Bổ sung probiotic ảnh hưởng như thế nào đến khả năng tiêu hóa của lợn con?
   Probiotic làm tăng tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô, nitơ và tinh bột từ 3,8% đến 7%, giúp lợn hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, tăng sinh trưởng và giảm tiêu tốn thức ăn.

4. Tỷ lệ mắc tiêu chảy giảm bao nhiêu khi sử dụng probiotic?
   Tỷ lệ tiêu chảy giảm từ 41,1% ở lô đối chứng xuống còn 13,3% ở lô bổ sung probiotic, giảm hơn 27%, góp phần nâng cao sức khỏe và tỷ lệ sống của lợn con.

5. Làm thế nào để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế chăn nuôi?
   Người chăn nuôi nên bổ sung probiotic vào khẩu phần ăn theo liều lượng khuyến cáo, kết hợp với quản lý chuồng trại và chăm sóc hợp lý. Đồng thời, cần lựa chọn sản phẩm probiotic chất lượng, được kiểm định và hướng dẫn sử dụng đúng cách.

Kết luận

• Bổ sung hỗn hợp vi khuẩn probiotic vào khẩu phần ăn lợn con giai đoạn sau cai sữa làm tăng tỷ lệ tiêu hóa vật chất khô, nitơ và tinh bột từ 3,8% đến 7%.
• Probiotic thúc đẩy sinh trưởng tích lũy tăng 10,4-16,4% và giảm tiêu tốn thức ăn, năng lượng, protein, lysine/kg tăng khối lượng từ 5,3% đến 7,8%.
• Tỷ lệ mắc tiêu chảy giảm mạnh từ 41,1% xuống còn 13,3%, góp phần nâng cao sức khỏe và hiệu quả chăn nuôi.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc ứng dụng probiotic thay thế kháng sinh trong chăn nuôi lợn con.
• Đề xuất triển khai áp dụng probiotic rộng rãi trong chăn nuôi, đồng thời phát triển sản phẩm và đào tạo kỹ thuật cho người chăn nuôi trong 1-2 năm tới.

Các cơ sở chăn nuôi và doanh nghiệp nên phối hợp triển khai thử nghiệm ứng dụng probiotic trên quy mô lớn, đồng thời tổ chức tập huấn kỹ thuật để nâng cao hiệu quả và đảm bảo an toàn thực phẩm trong ngành chăn nuôi lợn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cở sở khoa học 1. Đặc điểm sinh trưởng và phát dục của lợn con Sinh trưởng là một quá trình sinh lý sinh hoá phức tạp, duy trì từ khi phôi thai được hình thành đến khi thành thục về tính. Theo Dương Mạnh Hùng (2007) [13] đã khái quát: sinh trưởng là quá trình tích luỹ các chất do đồng hoá và dị hoá, là sự tăng lên về chiều cao, chiều dài, chiều ngang, khối lượng của các bộ phận và toàn bộ cơ thể của con vật trên cơ sở đặc tính di truyền từ thế hệ trước.

“Thực chất của sinh trưởng chính là sự tăng trưởng và sự phân chia của các tế bào trong cơ thể”. Cùng với quá trình sinh trưởng các tổ chức cơ thể luôn hoàn thiện chức năng sinh lý của mình dẫn đến phát dục. Phát dục là một quá trình thay đổi về chất lượng tức là sự thay đổi, tăng thêm và hoàn chỉnh các tính chất, chức năng của các cơ quan, bộ phận trong cơ thể, nhờ vậy vật nuôi hoàn thiện được các chức năng của cơ thể sống. Lợn con trong giai đoạn bú sữa có khả năng sinh trưởng và phát dục nhanh.

Trần Văn Phùng và cs (2004) [26] cho biết: Tốc độ sinh trưởng của lợn không đều qua các giai đoạn, sinh trưởng nhanh trong 21 ngày đầu sau đó giảm. So với khối lượng sơ sinh thì sau 10 ngày tuổi khối lượng lợn con tăng gấp 2 lần, lúc 21 ngày tuổi gấp 4 lần, lúc 30 ngày tuổi tăng gấp 5- 6 lần, lúc 40 ngày tuổi tăng gấp 7- 8 lần, lúc 50 ngày tuổi tăng gấp 10 lần và lúc 60 ngày tuổi tăng gấp 12- 14 lần. Sở dĩ như vậy là do nhiều nguyên nhân, nhưng chủ yếu là do lượng sữa mẹ bắt đầu giảm và hàm lượng Hemoglobin trong máu lợn con thấp. Do lợn có tốc độ sinh trưởng phát triển nhanh nên khả năng tích luỹ các chất dinh dưỡng rất mạnh.

Lợn con ở 21 ngày tuổi mỗi ngày có thể tích luỹ được 9- 14g protein/1kg khối lượng cơ thể. Trong khi đó lợn trưởng thành tích luỹ được 0,3- 0,4 kg protein. Hơn nữa để n 5 tăng 1kg khối lượng cơ thể, lợn con cần rất ít năng lượng nghĩa là tiêu tốn thức ăn lớn. Vì tăng khối lượng chủ yếu của lợn con là nạc, mà để sản xuất ra 1kg thịt nạc cần ít năng lượng hơn để sản xuất ra 1kg thịt mỡ.

Qua kết quả nghiên cứu trên cho thấy lợn là loài gia súc có khả năng sinh trưởng phát triển nhanh, nhưng để khai thác hết khả năng sản xuất thịt của chúng thì người chăn nuôi phải nắm vững đặc điểm sinh lý tiêu hoá của lợn để tác động đúng lúc và thu được hiệu quả kinh tế cao. Đặc điểm sinh lý tiêu hoá của lợn con Cùng với sự tăng lên của khối lượng cơ thể có sự phát triển các cơ quan trong cơ thể, trong đó cơ quan tiêu hoá của lợn con phát triển nhanh và hoàn thiện dần về chức năng. Có sự phát triển theo tuổi một cách rõ rệt nhưng vẫn chưa hoàn thiện. Khi còn trong bào thai cơ quan tiêu hoá của lợn đã hình thành đầy đủ nhưng mang dung tích bé.

Trong thời gian bú sữa cơ quan tiêu hoá phát triển và phát dục nhanh. Đặc điểm sinh lý tiêu hoá dạ dày lợn con Đặc điểm cơ quan tiêu hoá lợn con giai đoạn theo mẹ phát triển nhanh về cấu tạo và hoàn thiện dần về chức năng tiêu hoá. Dung tích dạ dày lợn con lúc 10 ngày tuổi tăng gấp 3 lần lúc sơ sinh, lúc 21 ngày tuổi tăng gấp 8 lần, lúc 60 ngày tuổi tăng gấp 60 lần (dung tích lúc sơ sinh khoảng 0,03 lít). Đối với lợn con, sự tiết dịch có những đặc điểm khác biệt so với lợn lớn.

Theo Trương Lăng (2004) [17] lợn con 20 ngày tuổi có phản xạ tiết dịch còn chưa rõ, ban đêm lợn mẹ tiết nhiều sữa kích thích sự tiết dịch vị ở lợn con. Khi cai sữa lượng dịch vị tiết ra ngày và đêm gần bằng nhau, độ acid của dịch vị lợn con thấp nên hoạt hoá pepsin kém, khả năng diệt khuẩn kém. Hàm lượng acid biến đổi theo lứa tuổi của lợn con, acid HCl tự do xuất hiện ở 25- 30 ngày tuổi và diệt khuẩn rõ nhất ở 40- 50 ngày tuổi. Theo Hoàng Toàn Thắng và cs (2006) [32] cho biết chức năng tiêu hoá của lợn con sơ sinh chưa hoàn thiện.

Trong giai đoạn theo mẹ, chức năng của bộ máy tiêu hoá lợn con được hoàn thiện dần thể hiện sự thay đổi hoạt tính các enzyme trong dịch vị. n 6 - Men pepsin: lợn con dưới 1 tháng tuổi, men pepsin trong dạ dày lợn con chưa có khả năng tiêu hoá protein của thức ăn, vì lúc này dịch vị dạ dày lợn con không có HCl tự do, lượng acid tiết ra rất ít và nhanh chóng liên kết với dịch nhầy, gây ra hiện tượng thiếu acid hay còn gọi là “Hypoclohydric”. Sau 3 tuần tuổi, lượng HCl tự do trong dịch vị mới tăng dần. Đây là một đặc điểm quan trọng trong tiêu hoá dạ dày ở lợn con.

Khi có HCl tự do sẽ kích hoạt để men pepsinogen chuyển thành dạng pepsin hoạt động và men này mới có khả năng tiêu hoá đầy đủ. Vì thiếu HCl tự do nên dịch vị không có tính sát trùng, vi sinh vật xâm nhập vào dạ dày dễ sinh sôi nảy nở và phát triển gây bệnh về đường tiêu hoá ở lợn con đặc biệt là bệnh lợn con phân trắng. Có thể kích thích tế bào vách dạ dày lợn con tiết ra HCl tự do sớm hơn bằng cách bổ sung thức ăn sớm cho lợn con. Nếu tập cho lợn con ăn sớm vào lúc 5- 7 ngày tuổi thì HCl tự do có thể được tiết ra từ ngày tuổi thứ 14.

Còn trong dạ dày của loài ăn tạp, pepsin chỉ hoạt động tốt trong môi trường pH = 2,5- 3 với nồng độ HCl tự do từ 0,1- 0,5%. -Men catepsin: Là men tiêu hoá protein trong sữa có tác dụng giống men pepsin, thuỷ phân protein và các mạch peptit thành amino acid, hoạt động thích hợp trong khoảng pH= 4- 5. Vì thích hợp với pH cao nên catepsin hoạt động mạnh ở động vật non bú sữa khi mà HCl tự do hình thành chưa nhiều. Ở động vật trưởng thành catepsin hầu như không hoạt động, khi vật nuôi chết catepsin hoạt động phân giải protein dạ dày.

- Men chymosin (hay rennin) có hoạt tính mạnh trong 3 tuần đầu và sau giảm dần. Men này có tác dụng làm ngưng đặc sữa, hoạt động tốt ở pH= 4- 5. Dưới tác dụng của chymosin và Ca++, protein trong sữa là caseinogen ở dạng hoà tan chuyển thành caseinatcalci (dạng đông vón), có thể lưu lâu trong dạ dày tạo điều kiện cho pepsin hoạt động, phần nhũ thanh (dịch trong còn lại) của sữa được chuyển xuống ruột non để tiêu hoá. Đặc điểm cấu tạo và sinh lý tiêu hoá ruột Theo Trương Lăng, (2004) [17] thì dung tích ruột non ở lợn con sơ sinh là 100ml, 20 ngày tuổi tăng 7 lần, tháng thứ 3 đạt 6 lít, 12 tháng đạt 20 lít.

Ruột già ở lợn sơ sinh dung tích 40 - 50ml, 20 ngày 100ml, tháng thứ 3 khoảng 2,1 lít, tháng thứ 4 là 7 lít, tháng thứ 7 là 11 - 12 lít. Tiêu hoá ở ruột nhờ tuyến tuỵ, tuyến tuỵ tiết ra dịch tuỵ theo ống dẫn tuỵ Wirsung đổ vào tá tràng (chức năng ngoại tiết). Dịch tuỵ có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự tiêu hoá: Dịch tuỵ có tác dụng phân giải từ 60- 80% protein, gluxit và lipit của thức ăn. Trong dịch tuỵ có chứa các enzyme phân giải protein, phân giải bột đường và enzyme phân giải mỡ.

Hoạt tính của các enzyme thay đổi từ sơ sinh đến trưởng thành. * Nhóm enzyme phân giải protein - Men trypsine: Là enzyme chính của dịch tuỵ được tiết ra dưới dạng tripsinogen không hoạt động rồi được enterokinase của tá tràng hoạt hoá trở thành dạng trypsin hoạt động sau đó là quá trình hoạt hoá trypsinogen. Là men tiêu hoá protein của thức ăn, ở trong thai 2 tháng tuổi chất chiết đã có men trypsine, thai càng lớn hoạt tính của men trypsine càng cao. Khi lợn con mới đẻ ra, hoạt tính của men trypsine dịch tuỵ rất cao để bù đắp lại khả năng tiêu hoá kém của men pepsin dạ dày.

Trypsin có hoạt lực cao nhất ở pH = 8, tác dụng tương tự như pepsin nhưng hoạt lực mạnh và triệt để hơn. Ngoài ra trypsin còn phân giải protein thành polipeptid và amino acid. - Chimotripsin cũng được tiết ra dưới dạng không hoạt động là Chimotripsinogen sau đó được trypsin hoạt hoá chuyển thành Chimotripsin hoạt động, pH tối ưu = 8, tác dụng tương tự trypsin. - Alastase phân giải alastin (gân, bạc nhạc) thành peptid và amino acid.

n 8 - Carboxipolipeptidase tác dụng phân giải peptid ở đầu có nhóm COO- tự do và tách amino acid ra khỏi phân tử peptid. - Dipeptidase phân giải đipepti thành 2 amino acid. - Protaminase phân giải protamin thành peptid và amino acid. - Nuclease phân giải acid nucleic thành mono nucleotid.

* Nhóm men thuỷ phân glucid: - Men Amylase và Mantase: Hai men này có trong nước bọt và trong dịch tuỵ khi lợn con mới đẻ ra nhưng dưới 3 tuần hoạt tính còn thấp, do đó khả năng tiêu hoá tinh bột còn kém, chỉ tiêu hoá được 50% lượng tinh bột ăn vào. Đối với tinh bột sống, lợn con tiêu hoá càng kém. Sau 3 tuần tuổi, enzyme amylase và mantase có hoạt tính mạnh nên khả năng tiêu hoá tinh bột của lợn con tốt hơn. Amylase hoạt động tối ưu trong pH = 7,1.

Nó cắt liên kết 1 - 4α glucozit của cả tinh bột sống và chín cho ra maltose. Maltase phân giải đường maltose thành glucose. - Men Saccarase: Đối với lợn con dưới 2 tuần tuổi, men saccarase hoạt tính còn thấp, nếu cho lợn con ăn đường saccarase thì rất dễ bị ỉa chảy. - Men lipase: Hoạt động tối ưu ở pH= 6,8.

Lipase cắt các liên kết este giữa glycerol và acid béo,do đó phân giải glycerid đã được nhũ hoá bằng dịch ruột để tạo ra mono glycerid, acid béo và glycerol. - Men lactase: Có tác dụng tiêu hoá đường lactose trong sữa. Men này có hoạt tính mạnh ngay từ khi lợn con sinh ra và tăng cao nhất ở tuần tuổi thứ 2, sau đó hoạt tính của men này giảm dần. Qua nghiên cứu về quá trình phân tiết của men amylase, maltase và protease, chúng ta thấy sự phân tiết và hoạt động của các men này tăng dần theo sự tăng lên của ngày tuổi, men lipase tăng dần đến khi cai sữa sau đó giảm dần.

Riêng men lactase tăng cao nhất ở giai đoạn 2 tuần tuổi sau đó giảm dần theo sự tăng lên của ngày tuổi.