Khóa luận: Nghiên cứu bệnh trên lợn thịt tại Nam Định - ĐH Nông Lâm

Nghiên cứu thực trạng mắc bệnh ở đàn lợn thịt tại trại lợn Cù Trung Lai, Yên Hồng, Ý Yên, Nam Định và đề xuất biện pháp điều trị mang lại hiệu quả cao.

• Tác giả: Nguyễn Văn Hoàng
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Trang
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu tình hình mắc bệnh ở đàn lợn thịt nuôi tại trại lợn Cù Trung Lai, xã Yên Hồng huyện Ý Yên tỉnh Nam Định và áp dụng biện pháp điều trị
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về tình hình bệnh ở đàn lợn thịt tại trại Cù Trung Lai

Nghiên cứu tình hình mắc bệnh ở đàn lợn thịt nuôi tại trại lợn Cù Trung Lai, xã Yên Hồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định cung cấp dữ liệu quan trọng về dịch tễ học, tỷ lệ mắc bệnh và hiệu quả điều trị. Đàn lợn thịt tại đây thường xuyên đối mặt với các bệnh như tiêu chảy, viêm khớp, hội chứng hô hấp do vi khuẩn, virus gây ra. Việc phân tích tình hình bệnh giúp xác định nguyên nhân gốc rễ, từ đó đề xuất biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp. Nghiên cứu này không chỉ hỗ trợ quản lý trại hiệu quả mà còn góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi, giảm thiệt hại kinh tế. Các bệnh phổ biến thường liên quan đến điều kiện vệ sinh kém, dinh dưỡng không cân đối hoặc thiếu vaccine phòng bệnh.

1.1. Đặc điểm địa lý và quy mô trại lợn Cù Trung Lai

Trại lợn Cù Trung Lai tọa lạc tại xã Yên Hồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định, thuộc vùng đồng bằng sông Hồng. Đây là khu vực có khí hậu nhiệt đới gió mùa, thuận lợi cho chăn nuôi lợn thịt. Trại có quy mô lớn, nuôi khoảng 2.500-3.000 con lợn thịt mỗi đợt, với hệ thống chuồng trại khép kín, hiện đại. Điều kiện khí hậu tại đây có nhiệt độ trung bình 25-30°C, độ ẩm cao, tạo môi trường lý tưởng cho sự phát triển của vi sinh vật gây bệnh. Quy mô trại lớn đòi hỏi quản lý nghiêm ngặt về vệ sinh, dinh dưỡng và phòng bệnh.

1.2. Các bệnh phổ biến trên đàn lợn thịt

Đàn lợn thịt tại trại thường mắc các bệnh như tiêu chảy do E.coli, Rotavirus, hội chứng hô hấp (PRDC) do Mycoplasma hyopneumoniae, viêm khớp do Streptococcus, Staphylococcus. Tiêu chảy gây tỷ lệ chết cao, đặc biệt ở lợn con, trong khi hội chứng hô hấp làm giảm tốc độ tăng trọng. Viêm khớp gây què, ảnh hưởng đến khả năng vận động. Nguyên nhân chủ yếu do điều kiện vệ sinh kém, dinh dưỡng không cân đối hoặc thiếu vaccine phòng bệnh. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là yếu tố then chốt để giảm thiệt hại.

II. Phân tích tình hình mắc bệnh và nguyên nhân tại trại

Phân tích tình hình mắc bệnh tại trại lợn Cù Trung Lai cho thấy tỷ lệ mắc bệnh dao động từ 15-25%, trong đó tiêu chảy chiếm 40%, hội chứng hô hấp 30%, viêm khớp 15%. Nguyên nhân chủ yếu do điều kiện vệ sinh kém, dinh dưỡng không cân đối, thiếu vaccine phòng bệnh. Phân tích dữ liệu từ 2017-2022 cho thấy tỷ lệ mắc bệnh giảm đáng kể sau khi áp dụng biện pháp cải thiện vệ sinh và tiêm phòng. Tuy nhiên, tình trạng tái nhiễm vẫn xảy ra do quản lý không đồng bộ. Việc xác định nguyên nhân gốc rễ giúp đề xuất biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

2.1. Tỷ lệ mắc bệnh theo giai đoạn phát triển

Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất ở giai đoạn lợn con (1-3 tháng tuổi) do hệ miễn dịch yếu, chiếm 60% tổng số ca bệnh. Giai đoạn lợn trưởng thành (3-6 tháng tuổi) tỷ lệ mắc bệnh giảm xuống còn 20%, chủ yếu do hội chứng hô hấp. Giai đoạn xuất chuồng (6-8 tháng tuổi) tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn, khoảng 10%, chủ yếu do tiêu chảy. Phân tích này cho thấy tầm quan trọng của việc chăm sóc đặc biệt ở giai đoạn lợn con.

2.2. Nguyên nhân gây bệnh và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chủ yếu gây bệnh là do điều kiện vệ sinh kém, dinh dưỡng không cân đối, thiếu vaccine phòng bệnh. Yếu tố nguy cơ bao gồm mật độ nuôi cao, chuồng trại không được vệ sinh định kỳ, thức ăn không đảm bảo chất lượng. Ngoài ra, thiếu kinh nghiệm quản lý cũng góp phần làm tăng tỷ lệ mắc bệnh. Việc xác định nguyên nhân gốc rễ giúp đề xuất biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn, từ đó giảm thiệt hại kinh tế cho trại.

III. Giải pháp điều trị và phòng ngừa bệnh cho đàn lợn

Để giảm tỷ lệ mắc bệnh, trại đã áp dụng các biện pháp phòng ngừa như tiêm vaccine đầy đủ, cải thiện vệ sinh chuồng trại, cân bằng dinh dưỡng. Đối với bệnh tiêu chảy, sử dụng kháng sinh Amoxycillin kết hợp chất điện giải. Hội chứng hô hấp được điều trị bằng kháng sinh Enrofloxacin. Viêm khớp điều trị bằng kháng sinh Norfloxacin kết hợp vitamin. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời giúp giảm tỷ lệ chết xuống còn dưới 5%. Các biện pháp phòng ngừa cũng giúp tăng năng suất chăn nuôi, giảm thiệt hại kinh tế.

3.1. Phác đồ điều trị bệnh tiêu chảy ở lợn

Đối với bệnh tiêu chảy do E.coli, sử dụng kháng sinh Amoxycillin liều 20 mg/kg thể trọng, kết hợp chất điện giải để bù nước. Rotavirus điều trị bằng kháng sinh Norfloxacin kết hợp vitamin C. Phác đồ điều trị kéo dài 5-7 ngày, kết hợp với vệ sinh chuồng trại định kỳ. Kết quả điều trị cho thấy tỷ lệ khỏi bệnh đạt 90%, tỷ lệ chết giảm xuống còn 2%. Việc sử dụng kháng sinh đúng cách giúp kiểm soát bệnh hiệu quả.

3.2. Biện pháp phòng ngừa hội chứng hô hấp

Hội chứng hô hấp (PRDC) do Mycoplasma hyopneumoniae gây ra, được phòng ngừa bằng vaccine phòng bệnh. Trại đã tiêm vaccine đầy đủ cho đàn lợn, kết hợp với cải thiện vệ sinh chuồng trại. Mật độ nuôi giảm xuống còn 10 con/m², chuồng trại được vệ sinh định kỳ bằng dung dịch sát trùng. Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc bệnh giảm xuống còn 10%, năng suất chăn nuôi tăng lên 15%. Việc phòng ngừa chủ động giúp giảm thiệt hại kinh tế đáng kể.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn tại trại lợn

Nghiên cứu đã xác định rõ tình hình mắc bệnh, nguyên nhân và đề xuất biện pháp phòng ngừa, điều trị hiệu quả cho đàn lợn thịt tại trại Cù Trung Lai. Kết quả cho thấy tỷ lệ mắc bệnh giảm đáng kể sau khi áp dụng các biện pháp cải thiện vệ sinh, dinh dưỡng và tiêm phòng. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời giúp giảm tỷ lệ chết xuống còn dưới 5%, tăng năng suất chăn nuôi. Các biện pháp này có thể áp dụng rộng rãi tại các trại chăn nuôi lợn khác nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Hiệu quả của các biện pháp điều trị

Sau khi áp dụng phác đồ điều trị, tỷ lệ khỏi bệnh đạt 90%, tỷ lệ chết giảm xuống còn 2%. Việc sử dụng kháng sinh đúng cách giúp kiểm soát bệnh hiệu quả. Kết quả điều trị cho thấy hiệu quả rõ rệt, giảm thiệt hại kinh tế đáng kể. Các biện pháp điều trị cũng góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi, tăng lợi nhuận cho trại.

4.2. Khuyến nghị cho các trại chăn nuôi

Các trại chăn nuôi nên áp dụng biện pháp phòng ngừa như tiêm vaccine đầy đủ, cải thiện vệ sinh chuồng trại, cân bằng dinh dưỡng. Việc chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời là yếu tố then chốt để giảm thiệt hại. Ngoài ra, quản lý mật độ nuôi hợp lý, đào tạo nhân viên về kỹ thuật chăn nuôi cũng góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn ở Việt Nam có từ lâu đời. Theo một số tài liệu của khảo cổ học, nghề chăn nuôi lợn ở Việt Nam có từ thời đồ đá mới, cách đây khoảng 1 vạn năm. Từ khi, con người biết sử dụng công cụ lao động là đồ đá, họ đã săn bắn, hái lượm và bắt được nhiều thú rừng, trong đó có nhiều lợn rừng. Khi đó, họ bắt đầu có ý thức trong việc tích trữ thực phẩm và lương thực cho những ngày không săn bắn và hái lượm được và họ đã giữ lại những con vật đã săn bắt được và thuần dưỡng chúng.

Cũng từ đó nghề chăn nuôi lợn đã được hình thành. Có nhiều tài liệu cho rằng nghề nuôi lợn và nghề trồng lúa nước gắn liền với nhau và phát triển theo văn hóa Việt. Theo các tài liệu của khảo cổ học và văn hóa cho rằng nghề nuôi lợn và trồng lúa nước phát triển vào những giai đoạn văn hóa Gò Mun và Đông Sơn, đặc biệt vào thời kỳ các vua Hùng. Trải qua thời kỳ Bắc thuộc và dưới ách đô hộ của phong kiến phương Bắc, đời sống của nhân dân ta rất khổ sở và ngành nông nghiệp nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng không phát triển được.

Vào khoảng cuối thế kỷ XVIII, khi có trao đổi văn hóa giữa Trung Quốc và Việt Nam, chăn nuôi lợn được phát triển. Dân cư phía Bắc đã nhập các giống lợn lang Trung Quốc vào nuôi tại các tỉnh miền Đông Bắc bộ. Tuy nhiên, trong thời kỳ này trình độ chăn nuôi lợn vẫn còn rất thấp. Trong thời kỳ Pháp thuộc, khoảng 1925, Pháp bắt đầu cho nhập các giống lợn châu Âu vào nước ta như giống lợn Yorkshire, Berkshire và cho lai tạo với các giống lợn nội nước ta như lợn Móng Cái, lợn Ỉ, lợn Bồ Xụ.

Cùng với việc tăng nhanh về số lượng, chất lượng đàn lợn cũng không ngừng được cải thiện. Các phương pháp nhân giống thuần chủng và các phép lai được thực hiện để tạo ra giống lợn có năng suất cao và thời gian nuôi ngắn. 2 Những năm gần đây mô hình các trang trại đang được nhân rộng và đầu tư phát triển với số vốn lớn để tạo điều kiện cho con lợn có môi trường phát triển tốt nhất, những mô hình như thế cũng đang mang lại những hiệu quả cao trong ngành chăn nuôi. Để đánh giá được tình hình mắc bệnh của đàn lợn thịt và rèn luyện nâng cao tay nghề chuyên môn em đã tiến hành chuyên đề với nội dung: “Nghiên cứu tình hình mắc bệnh ở đàn lợn thịt nuôi tại trại lợn Cù Trung Lai, xã Yên Hồng huyện Ý Yên tỉnh Nam Định và áp dụng biện pháp điều trị”.

Mục đích đề tài - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng bệnh cho đàn lợn thịt nuôi tại trại lợn Cù Trung Lai, xã Yên Hồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. - Chẩn đoán, phát hiện và đưa ra phác đồ điều trị với những con lợn bị ốm. - Áp dụng lý thuyết đã học và thực tiễn, nâng cao kỹ năng chuyên môn. Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi thực tế của trại lợn Cù Trung Lai.

- Nắm vững quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn thịt. - Xác định được tình hình nhiễm bệnh và kết quả điều trị. - Tay nghề chuyên môn được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng sau khi tốt nghiệp. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Điều kiện cơ sở thục tập 2. Vị trí địa lý - Trang trại chăn nuôi lợn Cù Trung Lai nằm trên địa phận xã Yên Hồng, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Có vị trí địa lý như sau: + Ý Yên là một huyện nằm ở phía tây tỉnh Nam Định, với diện tích 241km². Phía Bắc giáp huyện Bình Lục và huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam.

+ Phía Tây và phía Nam giáp các huyện Gia Viễn, Hoa Lư, Yên Khánh và Thành phố Ninh Bình của tỉnh Ninh Bình. + Phía Đông giáp huyện Nghĩa Hưng, phía Đông bắc giáp huyện Vụ Bản. + Huyện Ý Yên cách thành phố Nam Định 27km, cách Hà Nội 117km. Quy mô trại Trang trại chăn nuôi lợn Cù Trung Lai nằm ở khu vực cánh đồng rộng lớn có địa hình bằng phẳng với diện tích 3 ha.

Trong đó: Đất trồng cây ăn quả: 0,25 ha Đất xây dựng: 2 ha Ao chứa nước và nuôi cá: 0,5 ha Trại lợn có khoảng 0,25 ha đất để xây dựng nhà điều hành, nhà cho công nhân, bếp ăn các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. Điều kiện khí hậu Ý Yên là huyện có khí hậu cận nhiệt đới ẩm ấm. Nhiệt độ trung bình trong năm từ 23 - 24°C. Tháng lạnh nhất là tháng 12 và tháng 1, với nhiệt độ trung bình từ 16 - 17°C.

Tháng 7 nóng nhất, nhiệt độ khoảng trên 29°C. Lượng mưa trung bình trong năm từ 1.800 mm, chia làm 2 mùa rõ rệt. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10, mùa ít mưa từ tháng 11 đến tháng 2 năm sau. Số giờ nắng trong năm khoảng 1.

Độ ẩm tương đối trung bình: 80 - 85%. 4 Mặt khác, do nằm trong vùng vịnh Bắc Bộ nên hàng năm huyện Ý Yên thường chịu ảnh hưởng của bão hoặc áp thấp nhiệt đới, bình quân từ 4 - 6 cơn/năm. Quá trình thành lập, cơ cấu tổ chức, điều kiện cơ sở vật chất và hạ tầng của trại 2. Quá trình thành lập Trại bắt đầu khởi công từ năm 2016 và bắt đầu hoạt động từ năm 2017, là trại lợn gia công của Công ty cổ phần Chăn Nuôi CP Việt Nam.

Trại hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sở vật chất theo quy định của công ty, thuê công nhân và công ty cung cấp giống lợn, thức ăn, thuốc thú y và kĩ thuật viên hỗi trợ trại. Cơ cấu tổ chức của trại Trại gồm 8 người: - 1 chủ trại - 1 quản lý trại - 1 kĩ sư của Công ty cổ phần Chăn Nuôi CP Việt Nam - 2 sinh viên thực tập - 2 công nhân - 1 thợ điện, cơ khí 2. Cơ sở hạ tầng của trại Trang trại Cù Trung Lai có tổng diện tích khoảng 30.000 m2, nằm cách xa khu dân cư khoảng 1,2 km đảm bảo được ô nhiễm tiếng ồn cũng như ô nhiễm không khí cho người dân. Trại có hệ thống nước ngầm, nước sạch cung cấp cho sinh hoạt và chăn nuôi đảm bảo an toàn.

Hệ thống đường giao thông của trại nằm gần tuyến đường giao thông liên xã nên rất thuận tiện cho việc nhập con giống cũng nguyên liệu hay thuốc thú y… và tiêu thụ sản phẩm đầu ra. Chuồng nuôi được xây dựng theo hướng Đông Nam, có 4 chuồng nuôi mỗi chồng nuôi có diện tích khoảng 550 m2 và được chia thành 2 dãy ( mỗi dãy có 7 ô) với đường hành lang đi giữa chuồng (rộng khoảng 1,2 m). 5 Chuồng nuôi được thiết kế với trần tôn cách nhiệt, đầu chuồng có hệ thống làm mát bằng các tấm giấy làm mát và nước lưu thông, cuối chuồng có hệ thống 6 quạt hút (4 quạt to với công suất 1,1 KW; 2 quạt nhỏ với công suất 0,9 KW) để làm mát chuồng. Hệ thống vòi uống: mỗi ô có từ 4 - 7 vòi uống với độ cao khác nhau phù hợp với diện tích mỗi ô và mọi lứa tuổi của lợn.

Hệ thống chiếu sáng: Tường xung quanh chuồng có các ô cửa sổ (kích thước rộng 2 m và cao 1 m) để đảm bảo đủ ánh sáng cho lợn hấp thụ được ánh sáng mặt trời, và hệ thống chiếu sáng bằng bóng huỳnh quang ở hành lang. Hệ thống cung cấp nước: gồm 4 bể cung ấp nước cho lợn tắm (khoảng 100 m3), 1 bể cung cấp nước cho lợn uống và hệ thống nhỏ giọt (khoảng 5m3); 5 giếng khoan bơm vào các bể để phục vụ chăn nuôi. Hệ thống lưới chắn côn trùng và chuột được bao bọc quanh chuồng nuôi để đảm bảo mầm bệnh bên ngoài do côn trùng, chuột và các động vật khác không xâm nhập vào khu vực chuồng nuôi. Hệ thống thoát nước và xử lý nước thải: nước thải trong chuồng được thải ra bên ngoài vào bể chứa rồi tiến hành ép lấy chất rắn, rồi vào bể Biogas sau đó ra hệ thống sục khí, ao xử lý sinh học, bể lắng và sau đó thải ra môi trường khi đã đảm bảo an toàn với môi trường.

Tình hình sản xuất của trại - Công tác chăn nuôi: Công việc chăn nuôi chính của trại là chăn nuôi lợn thịt, giống lợn và thức ăn được Công ty cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam cung cấp đảm bảo về an toàn dịch bệnh và chất lượng dinh dưỡng của thức ăn đối với từng giai đoạn của lợn. - Công tác thú y: + Công tác vệ sinh và đảm bảo an toàn dịch tễ: Các phương tiện hay vật dụng trước khi vào trại phải được sát trùng và cách ly theo quy định một cách 6 nghiêm ngặt theo quy định. Công nhân; kĩ sư khi vào khu vực chăn nuôi phải qua hệ thống phun sát trùng và tắm lại bằng nước sạch trước khi vào khu vực chăn nuôi. Chuồng trại luôn đảm bảo ấm về mùa đông và mát về mùa hè để đảm bảo sức khỏe cho đàn lợn; hằng ngày công nhân phải vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, đường đi phải được quét dọn, rắc vôi và phun sát trùng định kì.

Hạn chế di chuyển từ chuồng này sang chuồng khác, các vật tư hoặc các thiết bị chăn nuôi trước khi đưa vào chuồng nuôi phải được sát trùng kĩ càng. + Công tác điều trị bệnh: kĩ sư của trại có nhiệm vụ theo dõi và kiểm tra sức khỏe đàn lợn thường xuyên, các bệnh của lợn luôn được phát hiện sớm để cách ly và điều trị kịp thời nên hiệu quả điều trị cao vì vậy không ảnh hưởng lớn đến số lượng và sự phát triển của đàn lợn. Thuận lợi và khó khăn của trại 2. Thuận lợi - Trại được xây dựng xa khu dân cư, mô hình chăn nuôi công nghiệp với trang thiết bị hiện đại mang lại hiệu quả kinh tế cao.

- Đội ngũ quản lí, kĩ sư và công nhân có năng lực, nhiệt tình và có trách nhiệm với công việc. - Khu vực sinh hoạt của công nhân hiện đại và sạch sẽ. Khó khăn - Trại vẫn phải chịu nhiều ảnh hưởng của khí hậu khắc nghiệt nên quá trình chăn nuôi cũng gặp một số khó khăn. - Công tác xử lý lợn chết vẫn chưa được hoàn toàn tốt.

Cơ sở khoa học 2.