Khóa luận chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn con 0-21 ngày - ĐH Nông Lâm

Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng phòng và trị bệnh cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trang trại Thiên Thuận Tường giúp nâng cao tỷ lệ sống và tăng trọng.

• Tác giả: Nguyễn Thị Quyên
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Thơm
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho lợn con sơ sinh đến 21 ngày tuổi nuôi tại trang trại Công ty Cổ phần Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn con sơ sinh 21 ngày tuổi

Lợn con sơ sinh đến 21 ngày tuổi là giai đoạn quan trọng quyết định tỷ lệ sống và phát triển sau này. Trong 3 tuần đầu, hệ miễn dịch chưa hoàn thiện nên dễ bị nhiễm bệnh. Chăm sóc đúng cách giúp tăng sức đề kháng, giảm tỷ lệ bệnh tật. Quy trình bao gồm quản lý nhiệt độ, dinh dưỡng, vệ sinh chuồng trại và phòng bệnh. Tại trại Công ty CP Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường, quy trình được áp dụng nghiêm ngặt với các bước chăm sóc chuyên biệt. Môi trường nuôi phải đảm bảo ấm áp, khô ráo, thông thoáng. Sữa đầu từ lợn mẹ cung cấp kháng thể quan trọng, hỗ trợ hệ miễn dịch non yếu của lợn con. Theo nghiên cứu, 80% tỷ lệ sống phụ thuộc vào chế độ chăm sóc giai đoạn này.

1.1. Đặc điểm sinh lý lợn con giai đoạn sơ sinh

Lợn con sơ sinh nặng 1-1,5 kg, thân nhiệt dao động 38-39°C. Hệ tiêu hóa chưa phát triển hoàn chỉnh, chỉ tiêu hóa được sữa mẹ. Khả năng điều hòa thân nhiệt kém do lớp mỡ dưới da mỏng. Globulin miễn dịch trong máu thấp, chỉ tăng sau khi bú sữa đầu. Sau 3-4 tuần, lượng globulin giảm rồi tăng trở lại vào tuần thứ 5-6. Nhu cầu sắt cao nhưng sữa mẹ thiếu sắt dẫn đến thiếu máu. Hệ thần kinh chưa hoàn thiện nên dễ bị stress bởi tiếng ồn, thay đổi môi trường.

1.2. Môi trường nuôi tối ưu cho lợn con

Nhiệt độ chuồng nuôi giai đoạn đầu là 32-34°C, giảm dần 1-2°C mỗi tuần. Độ ẩm duy trì 60-70%, tránh nền ẩm ướt gây bệnh tiêu chảy. Thông gió đảm bảo 0,2-0,3 m³/kg trọng lượng lợn. Ánh sáng tự nhiên hoặc đèn ấm 24/24 giờ trong tuần đầu. Mật độ nuôi 0,3-0,4 m²/con, tránh nhồi nhét. Chuồng trại phải cách ly hoàn toàn khỏi lợn trưởng thành để ngăn ngừa lây nhiễm bệnh.

II. Những thách thức trong chăm sóc lợn con giai đoạn đầu

Giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi gặp nhiều nguy cơ bệnh tật do hệ miễn dịch yếu. Tiêu chảy do vi khuẩn E. coli và Clostridium là bệnh phổ biến nhất. Tỷ lệ chết có thể lên tới 30% nếu không kiểm soát tốt. Môi trường lạnh ẩm tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển. Stress nhiệt do thay đổi nhiệt độ đột ngột gây rối loạn tiêu hóa. Thiếu sắt dẫn đến thiếu máu, giảm sức đề kháng. Theo thống kê tại trại Thiên Thuận Tường, tỷ lệ bệnh tiêu chảy cao nhất vào mùa mưa do độ ẩm tăng. Cần theo dõi sát sao các dấu hiệu bất thường như phân lỏng, bỏ ăn, run rẩy.

2.1. Nguyên nhân chính gây bệnh tiêu chảy

Tiêu chảy chủ yếu do vi khuẩn E. coli, Clostridium perfringens, Salmonella. Môi trường chuồng trại bẩn, ẩm ướt là điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật phát triển. Chế độ dinh dưỡng không cân đối khiến hệ tiêu hóa suy yếu. Stress do thay đổi nhiệt độ, tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe. Lợn con bú sữa không đủ do cạnh tranh sữa mẹ. Việc tiêm phòng không đầy đủ khiến hệ miễn dịch kém hiệu quả. Theo nghiên cứu, 70% trường hợp tiêu chảy liên quan đến điều kiện vệ sinh kém.

2.2. Ảnh hưởng của điều kiện khí hậu đến sức khỏe

Nhiệt độ thấp dưới 25°C khiến lợn con tiêu hao năng lượng để duy trì thân nhiệt. Độ ẩm trên 80% tạo môi trường cho nấm mốc, vi khuẩn phát triển. Gió lùa trực tiếp gây cảm lạnh, viêm phổi. Thay đổi nhiệt độ đột ngột gây stress, rối loạn tiêu hóa. Theo thống kê, tỷ lệ bệnh tăng 20% khi nhiệt độ dưới 20°C. Độ ẩm cao kết hợp nhiệt độ thấp làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp. Tại trại Thiên Thuận Tường, mùa đông ghi nhận tỷ lệ bệnh cao nhất do điều kiện khí hậu bất lợi.

III. Phương pháp chăm sóc và phòng bệnh hiệu quả

Áp dụng quy trình chăm sóc khoa học giúp tăng tỷ lệ sống lên 95%. Bước đầu tiên là quản lý nhiệt độ chuồng trại bằng hệ thống sưởi ấm. Sữa đầu từ lợn mẹ phải được cung cấp trong vòng 6 giờ đầu sau sinh. Tiêm sắt dextran vào ngày thứ 3 để ngăn ngừa thiếu máu. Vệ sinh chuồng trại bằng dung dịch sát trùng định kỳ. Theo dõi sức khỏe hàng ngày, phát hiện sớm dấu hiệu bệnh. Tại trại Thiên Thuận Tường, quy trình này giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy xuống còn 5%. Sử dụng vắc xin phòng bệnh theo lịch trình khuyến cáo. Bổ sung men tiêu hóa hỗ trợ hệ tiêu hóa non yếu. Đảm bảo nguồn nước sạch, không bị nhiễm khuẩn.

3.1. Kỹ thuật cho bú sữa đầu và bổ sung sắt

Sữa đầu chứa kháng thể IgG, IgA, IgM giúp tăng cường miễn dịch. Lợn con phải bú sữa đầu trong vòng 6 giờ đầu sau sinh. Nếu lợn mẹ không đủ sữa, phải bổ sung sữa nhân tạo. Tiêm sắt dextran 100-200 mg vào ngày thứ 3 sau sinh. Liều lượng chính xác 1-2 ml tùy trọng lượng lợn con. Theo nghiên cứu, tiêm sắt đúng cách giảm tỷ lệ thiếu máu từ 25% xuống còn 5%. Kết hợp vitamin E, selen để tăng cường miễn dịch. Theo dõi phản ứng sau tiêm, tránh quá liều gây độc.

3.2. Phác đồ phòng bệnh bằng vắc xin

Tiêm vắc xin phòng bệnh dịch tả lợn, tụ huyết trùng vào ngày thứ 7. Vắc xin E. coli phòng tiêu chảy được tiêm vào ngày thứ 3. Lịch tiêm nhắc lại sau 2 tuần để tăng hiệu quả bảo vệ. Sử dụng vắc xin chất lượng từ nhà sản xuất uy tín. Theo dõi phản ứng sau tiêm, có thể gây sốt nhẹ trong 24 giờ. Kết hợp kháng sinh phòng ngừa trong trường hợp nguy cơ cao. Tại trại Thiên Thuận Tường, phác đồ này giúp giảm 80% tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy.

IV. Kết quả ứng dụng quy trình tại trại Thiên Thuận Tường

Sau 6 tháng áp dụng quy trình chăm sóc, tỷ lệ sống lợn con đạt 96%. Tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy giảm từ 25% xuống còn 5%. Chi phí điều trị bệnh giảm 70% nhờ phòng bệnh hiệu quả. Năng suất sinh sản tăng nhờ lợn con khỏe mạnh. Môi trường chuồng trại luôn đảm bảo vệ sinh, an toàn sinh học. Hệ thống sưởi ấm hoạt động ổn định, nhiệt độ luôn trong ngưỡng an toàn. Theo thống kê, tỷ lệ tăng trọng trung bình đạt 250g/ngày. Quy trình được đánh giá cao về tính khả thi và hiệu quả kinh tế. Công ty đã nhân rộng mô hình này tại các trại khác.

4.1. Số liệu thống kê hiệu quả sau 6 tháng

Tổng số lợn con chăm sóc: 1.200 con. Tỷ lệ sống: 96% (1.152 con). Tỷ lệ tiêu chảy: 5% (60 con). Chi phí điều trị bệnh giảm từ 5 triệu xuống còn 1,5 triệu đồng/tháng. Tỷ lệ tăng trọng trung bình: 250g/ngày. Mật độ nuôi đạt chuẩn 0,35 m²/con. Nhiệt độ chuồng luôn duy trì 30-32°C trong tuần đầu. Độ ẩm trung bình 65%, không vượt quá 70%. Theo dõi sức khỏe hàng ngày, phát hiện sớm bệnh.

4.2. Lợi ích kinh tế từ quy trình chăm sóc

Giảm chi phí thuốc thú y nhờ phòng bệnh hiệu quả. Tăng tỷ lệ sống, giảm tỷ lệ chết non. Năng suất sinh sản tăng nhờ lợn con khỏe mạnh. Giá trị kinh tế tăng do chất lượng đàn lợn đồng đều. Tiết kiệm chi phí sưởi ấm nhờ hệ thống kiểm soát nhiệt độ tốt. Giảm tỷ lệ loại thải lợn con do bệnh tật. Nâng cao uy tín thương hiệu nhờ sản phẩm chất lượng. Theo tính toán, lợi nhuận tăng 20% so với phương pháp truyền thống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Ngành nghề chăn nuôi lợn luôn luôn chiếm một vị trí vô cùng quan trọng trong ngành nông nghiệp Việt Nam trong suốt những năm gần đây. Con lợn là loài vật luôn dẫn đầu các loài vật nuôi, nó cung cấp một lượng lớn thức ăn có giá trị dinh dưỡng cao, mang lại nguồn thu nhập có lợi nhuận cho người chăn nuôi và giúp ổn định đời sống người dân. Chăn nuôi lợn là một nhành nghề có truyền thống từ thời xa xưa rất lâu đời ở nước ta. Ngành nghề chăn nuôi lợn đang có từng bước đi để dần phát triển cả về số lượng và chất lượng đàn lợn cũng như cơ sở vật chất phục vụ chăn nuôi, mọi bước tiến lên đều là vì muốn nâng cao chất lượng sản phẩm cho nhu cầu tiêu dùng hàng ngày của người dân trong nước cũng như trong xuất khẩu.

Cùng với xu hướng phát triển từ rất nhiều ngành nghề của xã hội, thì chăn nuôi lợn ở nước ta cũng đang chuyển dần từ loại hình chăn nuôi hộ gia đình nhỏ lẻ sang chăn nuôi mô hình tập trung trang trại lớn, từ đó góp phần cho ngành chăn nuôi lợn đạt được bước phát triển không ngừng cả về số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, khi chăn nuôi theo trang trại, với sự gia tăng số lượng đàn, mật độ lợn trong chuồng nuôi ngày càng nhiều, cộng với sự thay đổi thời tiết thường xuyên, các yếu tố khác như: thời tiết, khí hậu, nguồn nước, không khí. khiến cho dịch bệnh bùng phát lên, diễn biến khó lường, khó kiểm soát, đặc biệt là khâu chăm sóc nuôi dưỡng lợn con trong giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển và sinh trưởng của lợn con sau này. Để có được hiệu quả kinh tế cao thì việc thực hiện biện pháp sử dụng vaccine phòng bệnh, sử dụng kháng sinh điều trị kịp thời và phù hợp.

Với những bước đi có xuất phát từ tình hình thực tế như trên, cùng với được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y – Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập em đã tiến hành thực hiện đề tài: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi nuôi tại trại công ty cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, Thành Phố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh”. Mục tiêu, yêu cầu trong đề tài 1. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá tình hình sản xuất, sản lượng chăn nuôi tại Trang trại công ty cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường – Thành Phố Cẩm Phả - Tỉnh Quảng Ninh. - Nắm bắt và áp dụng được quy trình chăm sóc cho lợn con theo mẹ tại trang trại - Phát hiện và chẩn đoán các bệnh thường gặp trên lợn con theo mẹ và các phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất.

Yêu cầu của đề tài - Đánh giá được tình hình sản xuất, sản lượng chăn nuôi tại trang trại công ty cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường – Thành Phố Cẩm Phả - Tỉnh Quảng Ninh. - Áp dụng được các quy trình chăn nuôi lợn con quy mô trang trại đạt hiệu quả cao. - Nhận biết được tình hình lây nhiễm bệnh, biết cách phòng, trị bệnh cho lợn con do lợn nái mẹ nuôi tại trang trại. PHẦN 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.

Điều kiện về cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại 2. Vị trí địa lý, đặc điểm khí hậu Trang trại lợn giống trọng điểm “ Trại lợn giống hạt nhân” của ông Trần Hòa nằm ở phường Cửa Ông - Thành Phố Cẩm Phả - Tỉnh Quảng Ninh. Trang trại được thành lập vào trong năm 2007.

Đó là trang trại chăn nuôi lợn tư nhân do ông Trần Hòa làm Giám đốc. Cẩm Phả là 1 trong 4 thành phố trực thuộc của vùng đất mỏ Quảng Ninh, nằm tại khu vực vùng Đông Bắc Bộ có sự ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. - Hàng năm có nhiệt độ TB khá cao là 23ºC, mức nhiệt 380C là cao nhất vào tháng 7 và 11oC là nhiệt độ thấp nhất vào tháng 1 trong năm. Lượng mưa hàng năm tương đối cao, chế độ mưa được chia thành hai mùa phân hoá rõ rệt kéo dài từ tháng 4 đến tháng 10, mùa mưa trong cả năm có lượng mưa chiếm 80 - 90%.

Vào mùa khô lượng mưa rất thấp khoảng 10 - 20% tổng lượng mưa trong cả năm. - Độ ẩm: Cẩm Phả là vùng có độ ẩm tương đối cao, hàng tháng có lượng mưa TB thấp.567,8 mm/năm là lượng mưa TB hàng năm với 78% (tháng 10) cùng với đó thì có độ ẩm hàng tháng TB cao nhất là 88% (tháng 3). - Bão, giông: Tỉnh Quảng Ninh ( bao gồm cả Thành Phố Cẩm Phả), hàng năm phải hứng chịu trung bình 5-6 cơn bão, nhiều năm có đợt lên đến 9-10 cơn. Bão thường tới cấp 8-9, đặc biệt có những cơn dông lên tới cấp 12.

Trong khoảng tháng 7 và tháng 8 là những tháng mà có số lần bão bão đổ bộ vào Quảng Ninh. Các đợt bão, các cơn giông thường hay xảy ra vào mùa hè trong năm,trung bình 5 ngày mỗi tháng. - Chế độ, tốc độ gió mùa: Hàng năm khu vực thường phải chịu ảnh hưởng của gió Bắc và gió mùa bắc do mùa đông ở khu vực này rất dài từ tháng 10 đến tháng 3,4 năm sau. Ngoài ra vào mùa hè chịu ảnh hưởng rất nhiều của gió nam và gió mùa Đông Nam trong thời gian là từ tháng 5 đến tháng 9.

Hàng năm khu vực có mức tốc độ gió TB là 3-3,4m/s. Cơ cấu thành phần tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức các thành viên và bộ phận hoạt động của trại gồm có: 01 Chủ trại 01 Quản lý trại. 04 Kỹ thuật trại của công ty De Heus và công ty CJ 07 Công nhân 06 sinh viên thực tập 1 Đầu bếp Với các thành viên có mặt ở trang trại như trên, trang trại được phân chia thành các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ (C4), tổ chuồng bầu và đực giống (từ C1-C3), tổ chuồng thương phẩm (từ C5-C8). Mỗi tổ đều thực hiện nghiêm túc công việc hàng ngày theo nội quy của trang trại, luôn nêu cao ý thức, trách nhiệm và hướng tới mục tiêu thúc đẩy sự phát triển của trang trại ngày càng thăng tiến.

Cơ sở vật chất, hạ tầng của trang trại - Trang trại chăn nuôi lợn trọng điểm hay “ trại lợn giống hạt nhân” của công ty cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường có diện tích khoảng chừng 6 ha đất, trên tổng diện tích đất như trên sẽ xây dựng toàn bộ khuôn viên gồm: trang trại nuôi lợn, nhà điều hành, trạm phát điện, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, công trình hỗ trợ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. Trang trại nằm ở cách xa khu dân cư và bao quanh là đồi núi với rất nhiều cây xanh, phía trước nhìn thẳng ra biển. - Ngay tại đầu vào vùng đất của trang trại là nhà ở dành cho cán bộ công nhan viên của trang trại, khu nhà ở được xây dựng với hai tầng khang trang và ngay đầu hướng gió, gồm có 01 phòng khách và 07 phòng ngủ. - Bên phải của dãy nhà ở được xây dựng là 4 gian nhà bếp ăn khang, sạch sẽ ,được trang bị tủ lạnh, bếp ga, quạt gió, bàn ghế đầy đủ để thuận tiện cho việc bảo quản và chế biến thức ăn và phục vụ ăn uống hàng ngày cho công nhân.

- Khu vực trong trang trại phục vụ cho chăn nuôi được quy hoạch xây dựng với hệ thống chuồng trại đáp ứng đủ cho 500 con lợn nái gồm có: + 01 chuồng lợn đực giống + 01chuồng lợn nái hậu bị + 01 chuồng lợn bầu + 01 chuồng lợn đẻ + 01 chuồng lợn con cai sữa + 03 chuồng lợn thương phẩm Một số công trình phụ trợ phục vụ cho chăn nuôi cũng được xây dựng như: Kho để thức ăn, phòng tinh, kho thuốc, nhà điều hành, hố sát trùng. - Hệ thống chuồng nuôi được xây dựng hoàn toàn theo quy mô khép kín. Ngay phía đầu của mỗi chuồng nuôi lợn là có các hệ thống giàn mát, phía bên dưới cuối mỗi chuồng có các quạt thông gió và quạt hút mùi đối với các chuồng đẻ; trong các chuồng nuôi nái bầu, chuồng nuôi nái hậu bị , đực giống và chuồng nuôi lợn cai sữa thì sau cuối mỗi chuồng đều có 6 quạt thông gió; còn với các chuồng lợn thương phẩm và chuồng cai sữa thì đều có hệ thống 8 quạt gió. Hai bên dãy tường của mỗi chuồng nuôi là có các ô của kính được lắp tại các ô cửa sổ; có diện tích 1,2m²; cao hơn nền chuồng 1,5m; khoảng cách là 0,8m giữa các ô cửa sổ.

Trên mái là tôn và ngay phía dưới mái là một lớp trần, trần được lắp hệ thống tôn lạnh chống nóng. Bên cạnh đó, trong trang trại còn có hệ thống máy chạy cám chứa cám trong silo cho ăn tự động được nhập khẩu từ Nga về rất hiện đại được sử dụng cho chuồng lợn cai sữa và 2/3 chuồng lợn nuôi thịt. - Phòng sử dụng để làm tinh phục vụ cho trang trại luôn được cung cấp các trang thiết bị tiên tiến và tốt nhất: kính hiển vi đếm tinh trùng, tủ lạnh dự trữ và bảo quản tinh tốt nhất, tuýp tinh dùng để đóng liều tinh, nồi hấp cách thuỷ… - Trong khu vực trang trại chăn nuôi lợn, khoảng cách đi lại giữa các chuồng đều có lối đi lại thông với nhau và được đổ bê tông sạch sẽ dễ đi và mỗi lối đi đều có các hố sát trùng. - Hệ thống nước phục vụ cho hoạt động sản xuất tại trang trại chăn nuôi dùng cho lợn uống là nước được mua và có xe trở mỗi ngày từ bên ngoài về các bể chứa nước.

Ngoài ra, trong khu vực trang trại chăn nuôi còn có một ao chứa nước vô cùng lớn để dự trữ lượng nước mưa, nước này dùng để làm nước tắm cho lợn, xịt rửa gầm chuồng, nền chuồng nuôi. - Trang trại quy hoạch xây dựng với 2 khu riêng biệt: + Khu nhà ở của công nhân được xây dựng khang trang, có sân, nhà ăn, nhà tắm, nhà vệ sinh sạch sẽ đầy đủ tiện nghi. + Khu chuồng trại chăn nuôi được xây dựng với hệ thống chuồng nuôi với quy mô là hoàn toàn khép kín. Còn có thêm công trình phụ trợ như nhà kho chứa thức ăn, kho chứa thuốc và vắc xin để phục vụ tốt nhất cho quá trình hoạt động chăn nuôi 2.