ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KTN – PTB GÀ VỊT NGÀNH, NGHỀ: THÚ Y TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP/CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số 257/QĐ-TCĐNĐT-ĐT ngày 13 tháng 07 năm 2017 của Hiệu trƣởng trƣờng Cao đẳng Nghề Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2017 MỤC LỤC Tên thƣ mục .trang LỜI NÓI ĐẦU .01 NỘI DUNG TỔNG QUÁT VÀ PHÂN BỐ TÀI LIỆU .02 Bài 1: CHĂN NUÔI GÀ THỊT .03 Bài 2: CHĂN NUÔI GÀ ĐẺ CAO SẢN.33 Bài 3: CHĂN NUÔI VỊT. PHÕNG, TRỊ BỆNH XẢY RA Ở GÀ .89 Bài 5: PHÕNG, TRỊ BỆNH XẢY RA Ở VỊT .114 TÀI LIỆU THAM KHẢO .132 1 LỜI GIỚI THIỆU Ở nƣớc ta đang bƣớc vào thời kỳ công nghiệp hóa hiện đại hóa, nhằm đƣa Việt Nam trở thành nƣớc văn minh hiện đại. Trong sự nghiệp phát triển to lớn đó, công tác đào tạo nhân lực luôn giữ vai trò quan trọng. Theo báo cáo chính trị của Ban chấp hành trung ƣơng Đảng Cộng Sản Việt Nam tại Đại Hội Đảng lần thứ IX đã chỉ rõ: ”Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp hóa, công nghiêp hóa, là điều kiện để phát triển nhân lực con người – yếu tố cơ bản để phát triển xã hội tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”.
Trên cơ sở chƣơng trình khung của Bộ Lao Động Thƣơng Binh và Xã Hội đã ban hành và những kinh nghiệm đã rút ra từ thực tế đào tạo, Trƣờng Cao Đẳng Nghề Đồng Tháp tổ chức biên soạn chƣơng trình, giáo trình một cách khoa học, hệ thống và cập nhập những kiến thức thực tiễn phù với đối tƣợng học sinh trung cấp nghề. Bộ giáo trình này là tài liệu giảng dạy và học tập các trung cấp nghề, đồng thời là tài liệu tham khảo hữu ích cho các bạn đọc quan tâm đến nghề chăn nuôi. Việc chức tổ chức biên soạn biên soạn chƣơng trình, giáo trình là một trong những hoạt động thiết thực. Đây là lần đầu tiên biên soạn chƣơng trình, giáo trình.
Dù đã hết sức cố gắng nhƣng không tránh khỏi những thiếu sót, bất cập. Chúng tôi mong những ý kiến đóng góp của các bạn đọc để từng bƣớc hoàn thiện những giáo trình. 2 CHƢƠNG TRÌNH MÔ ĐUN KỸ THUẬT NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH CHO GÀ, VỊT Mã số của mô-đun: MĐ - 28 Thời gian của mô-đun: 90 giờ (Lý thuyết: 30 giờ ; Thực hành: 60 giờ) MỤC TIÊU MÔ-ĐUN: Sau khi học xong mô-đun này, ngƣời học có khả năng Kiến thức: Hiểu, phân biệt đƣợc đặc điểm về các giống gia cầm Biết đƣa ra các mức năng suất cần phải đạt đƣợc trong chăn nuôi Biết hoạch toán kinh tế (lời hay lỗ) Kỹ năng: Thực hiện qui trình chăn nuôi gà, vịt ở qui mô gia đình và trang trại. Thực hiện qui trình ấp trứng gà, vịt ở qui mô gia đình, trang trại.
Thái độ: Trung thực chính xác III. NỘI DUNG MÔ-ĐUN: 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian Thực hành, STT Tên các bài trong mô đun Tổng Lý thảo Kiểm số thuyết luận/thí tra ngiệm/bài tập 1 Bài 1: Kỹ thuật nuôi gà thịt 12 3 9 0 2 Bài 2: Kỹ thuật nuôi gà đẻ 12 3 8 1 3 Bài 3: Kỹ thuật chăn nuôi vịt 12 3 8 1 4 Bài 4: Phòng và trị bệnh ở gà 42 18 23 1 5 Bài 5: Phòng và trị bệnh cho vịt 12 3 8 1 Tổng cộng 90 30 56 4 3 Bài 1: CHĂN NUÔI GÀ THỊT Mục tiêu của bài - Chọn đƣợc phƣơng thức nuôi, giống nuôi phù hợp với các điều kiện của vùng nuôi. - Xây dựng chuồng nuôi khắc phục đƣợc các tác động của điều kiện khí hậu đặc trƣng của vùng nuôi, hạn chế bệnh tật.
- Chọn đƣợc thức ăn, nguyên liệu phối trộn thức ăn và thực hiện đƣợc các bƣớc phối trộn thức ăn gà thịt. - Thực hiện đƣợc các công việc chăm sóc nuôi dƣỡng, các công việc vệ sinh phòng bệnh. Chọn loại hình chăn nuôi gà thịt 1. Khảo sát, xác định nhu cầu thị trường thịt gà Trong những năm gần đây việt nuôi gà thịt công nghiệp đã phân thành hai loại hình nuôi.
- Loại hình nuôi gà thịt công nghiệp cao sản do phần lớn với các giống nuôi có đặc điểm sắc lông màu trắng mỏ và chân có màu vàng nhạt nên ngƣời dân còn quen gọi nuôi gà thịt công nghiệp lông trắng. - Loại hình nuôi nuôi gà thịt công nghiệp lông màu do con nuôi có sắt lông đa dạng không đồng nhất nên ngƣời dân còn quen gọi nuôi gà thịt công nghiệp lông màu. Bên cạnh đó có các giống gà nhƣ gà Tam hoàng; Sasso; Lƣơng phƣợng; Karbia; gà Sao… cũng đƣợc nuôi với mục đích khai thác thịt, trứng nhƣng ít đƣợc phổ biến. Liệt kê các yêu cầu về cơ sở vật chất chăn nuôi gà thịt lông trắng, lông màu Loại hình nuôi gà lông trắng Gà thịt lông trắng là giống gà tổ hợp lai giữa 2, 4 hoặc 6 dòng gà thịt cao sản.
Gà có ƣu thế lai về mọi mặt: Cƣờng độ sinh trƣởng và trao đổi chất nhanh, hiệu quả kinh tế nhanh. Do cƣờng độ sinh trƣởng và trao đổi chất nhanh nên nhu cầu dinh dƣỡng của giống gà này cao và phải cân đối, bên cạnh đó yêu cầu về chuồng trại, dụng cụ, thiết bị nhiều hơn. Đồng thời yêu cầu về công việc chăm sóc, phòng bệnh nhiều hơn. Loại hình nuôi gà lông màu 4 Đây là giống gà mới xuất hiện trong những năm gần đây, Nguyên nhân của sự dịch chuyển: - Hợp thị hiếu của ngƣời tiêu dùng Việt Nam loại gia cầm này cả về hình thức lẫn chất lƣợng thịt đều vƣợt trội so với gà trắng mặc dù giá trị dinh dƣỡng của 2 loại thịt gà này không khác nhau.
Xác định khả năng thích nghi gà thịt lông trắng và gà thịt lông màu với vùng nuôi - Gà lông màu rất dễ nuôi, có sức chống chịu bệnh cao, có khả năng tận dụng thức ăn tốt, thịt gà thơm, ngon, đầu tƣ chuồng trại thấp, phù hợp với điều kiện nuôi nông hộ, kể cả tại các vùng sâu, vùng xa, nơi mà điều kiện đầu tƣ vốn liếng khó khăn. - Ảnh hƣởng của thịt gà nhập khẩu. Thịt gà nhập khẩu phần lớn là sản phẩm của các giống gà cao sản (gà lông trắng ) có giá rẻ, đẩy giá thịt gà thị trƣờng Việt Nam xuống dƣới giá thành chăn nuôi, khiến ngƣời chăn nuôi gà thịt lông trắng thƣờng xuyên thua lỗ và bỏ cuộc, đặc biệt là chăn nuôi gà thịt lông trắng (giống gà chuyên thịt) không cạnh tranh nổi thịt gà trắng nhập khẩu. - Các giống gà lông màu thích nghi tốt với khí hậu và điều kiện chăn nuôi của nƣớc ta; có tính chống chịu cao và ít mắc bệnh.
Các chỉ tiêu năng suất đẻ, ấp nở, nuôi thịt đều đạt cao. Chọn loại hình nuôi So sánh các ƣu nhƣợc điểm của loại hình chăn nuôi có phù hợp với vùng nuôi tiến hành chọn nuôi. Chọn giống gà nuôi thịt 1. Nhận dạng các giống gà thịt hiện nay a) Giống gà thịt cao sản (gà thịt lông trắng) Trƣớc đây ta đã nhập hàng loạt giống gà thịt có tốc độ lớn nhanh nhƣ Plymouth Rock, Hybro HV 85, con lai Broiler V 135, AV 35.
Tuy nhiên, mỗi giống chỉ thích hợp với một giai đoạn. Sau này, hàng loạt giống gà mới lại đƣợc đƣa vào Việt Nam nhƣ: Gà thịt ISA Vedette; AA; Ross; cobb 500; Avian; Loman, Hubbard; ISA-MPK 30 và BE 88,. Các giống nuôi trong tƣơng lai tiếp tục thay đổi tùy thuột vào nhu cầu con ngƣời. 5 Hiện nay một số giống nuôi thịt cao sản đang đƣợc ngƣời nuôi ƣa chuộng và phổ biến sau: * Gà thịt ISA Vedette - Gà có 4 dòng đƣợc tạo ra từ Pháp, gà bố mẹ đƣợc nhập vào nƣớc ta từ năm 1994.
Giống nhƣ gà AA, gà ISA dạng lùn chân thấp, thân hình nhỏ hơn dạng cao chân, nhƣng sản lƣợng trứng cao hơn, mào cờ. - Gà thịt lúc 49 ngày tuổi con trống đạt trọng lƣợng 2,57 kg, con mái đạt trọng lƣợng 2,27 kg. - Sản lƣợng trứng giống 170 quả/mái/năm (nuôi tại Pháp) còn ở Việt Nam chỉ đạt trên 160 quả/năm. - Gà ISA có thịt nhiều; phẩm chất thịt ngon, chắc, hiện đƣợc phát triển ở nhiều vùng nƣớc ta.
* Giống gà AA) (Arboi Acres) - Giống gà có 4 dòng tạo ra ở Mỹ, gà bố mẹ đƣợc nhập vào Việt Nam. Gà có thân hình to cân đối, chân cao, đùi dài, ức phẳng, cho thịt nhiều, lông có màu trắng tuyền. - Da chân, mỏ màu vàng nhạt, mào cờ. Giống gà AA - Gà thịt AA sinh trƣởng nhanh, gà thịt nuôi ở Việt Nam lúc 49 ngày tuổi con trống đạt trọng lƣợng 2,5 kg, con mái đạt trọng lƣợng 2,3 kg.
- Khả năng đẻ trứng trung bình 160–170 quả/mái/9 tháng đẻ. - Tỷ lệ phôi 95%. - Tỷ lệ nở/trứng ấp 80–85%. Hiện nay giống gà này đƣợc phát triển ở nhiều vùng, có hiệu quả kinh tế cao.
6 * Gà thịt Ross - Gồng có 3 giống, mỗi giống gồm có 4 dòng đƣợc tạo ra ở Aixơlen (Anh) và đƣợc nhập vào Việt Nam từ Hungải vào năm 1992. - Gà có lông màu trắng tuyền, chân cao vừa phải, ức ngực nở, cho nhiều thịt, mào cờ. - Sản lƣợng trứng trong 9 tháng đẻ là 160 quả/mái. Ross 308 - Gà thịt nuôi ở Việt Nam lúc 56 ngày tuổi trùng bình trống mái đạt trọng lƣợng 2,3 kg.
Giống gà này đang đƣợc ƣa chuộng ở Việt Nam, nhất là giống Ross 308. * Gà cobb 500 - Là giống gà siêu thịt có nguồn gốc từ Mỹ cho tăng trọng nhanh và tiêu tốn thức ăn ít. Thích hợp để nuôi công nghiệp - Trọng lƣợng ngày thứ 49: con mái 2867g, mức tiêu tốn thức ăn 1988g/kg tăng trọng, con trống 3486g, mức tiêu tốn thức ăn 1817g/kg tăng trọng. Gà cobb 500, bố mẹ và ông bà * Gà thịt Avian - Giống gà này đƣợc tạo ra từ Mỹ, nhập vào nƣớc ta sau 1995 từ Thái Lan, giống gà này có tầm vóc, lông mào giống nhƣ một số gà thịt cao sản.
Gà Lƣơng Phƣợng 7 - Gà thịt nuôi ở Việt Nam lúc 49 ngày tuổi gà trống đạt trọng lƣợng 2,4 – 2,5 kg, gà mái đạt trọng lƣợng 2,3-2,4 kg. - Sản lƣợng trứng đạt 190 quả/mái/năm. Giống gà này đƣợc nuôi chủ yếu ở miền nam nƣớc ta. * Gà Hubbard - Nguồn gốc: Có nguồn gốc từ Mỹ.
- Đặc điểm ngoại hình: Gà có lông màu trắng, ngực rộng, thân hình nở nang. - Chỉ tiêu kinh tế: Sau 4 tháng gà mái đạt trọng lƣợng 3,6–3,8 kg, gà trống đạt: 4–4,2 kg. - Tiêu tốn thức ăn 2 kg thức ăn cho 1 kg tăng trọng.