Khóa luận: Biện pháp phòng và trị bệnh cho chó tại Bệnh xá Thú y - Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Nghiên cứu các biện pháp phòng và trị bệnh hiệu quả cho chó tại bệnh xá thú y cộng đồng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, nâng cao tỷ lệ hồi phục.

• Tác giả: Vũ Thị Thanh Hoài
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Ngọc Sơn
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực hiện một số biện pháp phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y Cộng đồng, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về phòng trị bệnh chó tại bệnh xá thú y

Bệnh xá Thú y Cộng đồng Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên là đơn vị chuyên khám chữa bệnh cho động vật, trong đó chó chiếm tỷ lệ lớn do nhu cầu nuôi thú cưng ngày càng tăng. Công tác phòng trị bệnh cho chó tại đây bao gồm chẩn đoán, điều trị và phòng ngừa các bệnh thường gặp như bệnh ngoài da, tiêu hóa, hô hấp. Các biện pháp phòng trị được thực hiện dựa trên cơ sở khoa học với sự hỗ trợ của trang thiết bị y tế hiện đại. Việc ghi chép hồ sơ bệnh án đầy đủ giúp theo dõi tiến triển bệnh và đánh giá hiệu quả điều trị. Hoạt động này góp phần nâng cao sức khỏe đàn chó trong cộng đồng.

1.1. Vai trò của bệnh xá thú y trong chăm sóc sức khỏe chó

Bệnh xá thú y đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe đàn chó thông qua hoạt động khám chữa bệnh và tiêm phòng vắc xin. Tại đây, chó được thăm khám định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh lý. Các dịch vụ điều trị bao gồm chẩn đoán lâm sàng kết hợp xét nghiệm phi lâm sàng như xét nghiệm máu, nước tiểu. Hoạt động này giúp ngăn ngừa sự lây lan của bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng chó nuôi.

1.2. Tình hình bệnh tật ở chó tại bệnh xá

Theo thống kê từ tháng 12/2021 đến 6/2022, tỷ lệ chó mắc bệnh tại bệnh xá dao động từ 29% đến 43% tùy theo tháng. Các bệnh phổ biến nhất bao gồm bệnh ngoài da (35,29%), bệnh hô hấp (35,29%) và bệnh tiêu hóa (29,42%). Nguyên nhân chủ yếu là do điều kiện chăm sóc chưa hợp lý và thiếu tiêm phòng đầy đủ.

II. Phân tích tình hình bệnh tật và nguyên nhân gây bệnh

Dữ liệu thu thập từ bệnh xá cho thấy bệnh ngoài da chiếm tỷ lệ cao nhất do ký sinh trùng, nấm hoặc dị ứng. Bệnh hô hấp thường gặp vào mùa đông do chó tiếp xúc với không khí lạnh hoặc nhiễm virus. Bệnh tiêu hóa liên quan đến chế độ ăn uống không đảm bảo vệ sinh. Nguyên nhân chính bao gồm thiếu kiến thức chăm sóc, điều kiện môi trường sống không phù hợp và chưa tiêm phòng đầy đủ. Việc xác định nguyên nhân bệnh giúp xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả.

2.1. Đặc điểm bệnh ngoài da ở chó

Bệnh ngoài da thường biểu hiện bằng ngứa, rụng lông, viêm da. Nguyên nhân chủ yếu là do ký sinh trùng như ve, bọ chét hoặc nhiễm nấm dermatophyte. Tại bệnh xá, tỷ lệ chó mắc bệnh ngoài da chiếm 35,29% tổng số ca bệnh. Điều trị bao gồm sử dụng thuốc kháng nấm, kháng sinh và vệ sinh môi trường sống.

2.2. Bệnh hô hấp và tiêu hóa ở chó

Bệnh hô hấp phổ biến vào mùa đông do nhiễm virus cúm chó hoặc vi khuẩn. Bệnh tiêu hóa liên quan đến nhiễm khuẩn từ thức ăn ôi thiu hoặc thay đổi đột ngột khẩu phần ăn. Tại bệnh xá, tỷ lệ mắc bệnh hô hấp là 35,29%, trong đó viêm xoang mũi chiếm 33,33%. Điều trị bệnh hô hấp kết hợp kháng sinh, thuốc long đờm và chăm sóc hỗ trợ.

III. Các biện pháp phòng và trị bệnh cho chó

Các biện pháp phòng bệnh bao gồm tiêm phòng vắc xin định kỳ, vệ sinh môi trường sống và chế độ dinh dưỡng hợp lý. Phác đồ điều trị được xây dựng dựa trên chẩn đoán chính xác kết hợp thuốc kháng sinh, kháng nấm hoặc hỗ trợ miễn dịch. Theo dõi tiến triển bệnh qua hồ sơ bệnh án giúp điều chỉnh phác đồ kịp thời. Kết quả điều trị đạt 78-100% tùy theo loại bệnh. Việc phối hợp giữa chủ nuôi và bệnh xá là yếu tố quan trọng trong thành công điều trị.

3.1. Phòng bệnh bằng vắc xin và vệ sinh

Tiêm phòng vắc xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất, đặc biệt đối với bệnh Parvo, Care, ho cúm chó. Tại bệnh xá, tỷ lệ chó tiêm phòng đạt 65% tổng số ca bệnh. Vệ sinh môi trường sống bao gồm tẩy giun định kỳ, vệ sinh chuồng trại và hạn chế tiếp xúc với chó bệnh. Những biện pháp này giúp giảm 40% tỷ lệ mắc bệnh so với năm trước.

3.2. Phương pháp điều trị bệnh tại bệnh xá

Điều trị bệnh tại bệnh xá bao gồm chẩn đoán lâm sàng kết hợp xét nghiệm máu, nước tiểu. Phác đồ điều trị bệnh ngoài da sử dụng thuốc kháng nấm ketoconazole, bệnh hô hấp kết hợp kháng sinh Genta-Tylo. Thời gian điều trị trung bình từ 5-7 ngày. Theo dõi tiến triển bệnh qua hồ sơ bệnh án giúp điều chỉnh liều thuốc kịp thời.

IV. Kết luận và khuyến nghị phòng trị bệnh

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc thực hiện các biện pháp phòng trị bệnh tại bệnh xá đã đạt hiệu quả cao, giảm tỷ lệ mắc bệnh xuống còn 29%. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế như thiếu kiến thức chăm sóc của chủ nuôi. Để nâng cao hiệu quả, cần tăng cường tuyên truyền giáo dục và phối hợp chặt chẽ giữa bệnh xá và cộng đồng. Việc này góp phần nâng cao sức khỏe đàn chó và đảm bảo an toàn dịch bệnh.

4.1. Hiệu quả của biện pháp phòng trị

Sau 6 tháng triển khai, tỷ lệ chó khỏi bệnh đạt 78-100% tùy loại bệnh. Biện pháp tiêm phòng vắc xin giảm 30% tỷ lệ mắc bệnh so với trước. Chăm sóc dinh dưỡng hợp lý giúp tăng sức đề kháng cho chó. Những kết quả này chứng minh tính hiệu quả của phương pháp phòng trị tại bệnh xá.

4.2. Khuyến nghị cải thiện công tác phòng trị

Cần tăng cường tuyên truyền giáo dục về chăm sóc sức khỏe chó cho chủ nuôi. Xây dựng chương trình tiêm phòng miễn phí định kỳ. Nâng cấp cơ sở vật chất bệnh xá để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng tăng. Những biện pháp này giúp nâng cao hiệu quả phòng trị bệnh trong cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Từ xưa cho đến nay trong các loài vật được con người thuần hóa và nuôi dưỡng thì chó là loài vật gần gũi và đáng tin cậy nhất. Với con người chó không chỉ là vật nuôi mà còn như là một thành viên trong gia đình. Cho đến những năm gần đây, với sự phát triển của đời sống mà nhu cầu nuôi chó ngày càng phát triển và trở nên phổ biến với nhiều mục đích hơn, ngoài vai trò giữ nhà, chó còn được nuôi để làm thú cảnh, giải trí, phục vụ cho công tác nghiên cứu khoa học, học tập và đóng một vai trò quan trọng trong công tác bảo vệ an ninh quốc phòng. Từ đó góp phần làm số lượng chó nuôi ngày càng tăng đồng thời cũng kéo theo tăng lên về bệnh tật trên chó ngày càng lớn.

Do đó, việc nuôi dưỡng và chăm sóc cho những chú chó giúp chúng được khỏe mạnh là mối quan tâm lớn đối với chủ nuôi. Mặc dù, hiện nay đã sản xuất ra nhiều loại vắc xin để phòng bệnh, thuốc điều trị nhưng một số bệnh trên chó vẫn xảy ra liên tục và ngày càng có những chuyển biến đa dạng và phức tạp hơn. Dựa trên tình hình thực tế đó, được sự đồng ý của BCN Khoa và thầy giáo hướng dẫn em tiến hành tìm hiểu và thực hiện chuyên đề: “Thực hiện một số biện pháp phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y Cộng Đồng, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.

Mục tiêu - Xác định nguyên nhân và tình hình nhiễm bệnh trên chó được đưa đến khám tại Bệnh xá Thú y cộng đồng trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Từ đó, tìm ra phướng hướng giải quyết. - Biết cách áp dụng một số biện pháp chẩn đoán và đề ra phác đồ điều trị một số bệnh thường gặp trên chó được đưa đến khám tại bệnh xá Thú y cộng đồng trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. - Đề xuất một vài biện pháp phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám tại Bệnh xá Thú y cộng đồng trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

Yêu cầu - Làm quen với công tác khám chữa bệnh cho chó được chủ nuôi đưa đến khám tại Bệnh xá Thú y. - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng và vệ sinh phòng bệnh cho chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y. - Xác định được tỷ lệ nhiễm bệnh trên chó được đưa đến khám và chữa bệnh tại Bệnh xá Thú y. - Biết cách chẩn đoán, phòng bệnh và trị bệnh cho chó được đưa đến khám tại Bệnh xá Thú y.

2 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện thực tế tại cơ sở thực tập 2. Mô tả sơ lược về Bệnh xá Thú y cộng đồng, khoa Chăn nuôi Thú y Bệnh xá Thú y cộng đồng thuộc quản lý của khoa Chăn nuôi Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên được khởi công xây dựng từ năm 2013. Có địa chỉ tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, cách trung tâm thành phố 6km.

Từ năm 2014 đến năm 2015, bệnh xá chủ yếu để phục vụ công tác thực hành, thực tập, rèn nghề và nghiên cứu cho sinh viên trong khoa Chăn nuôi Thú y của nhà trường. Từ năm 2016 đến nay, ngoài công tác phục vụ thực hành, rèn nghề, thực tập cho sinh viên trong trường, bệnh xá còn thực hiện thêm một số nhiệm vụ mới là tư vấn và khám, chữa bệnh cho thú cưng được đưa đến trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên và một số tỉnh lân cận. * Chức năng, nhiệm vụ chính: - Phục vụ công tác thực hành, rèn nghề, thực tập cho sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh của nhà trường. - Tư vấn, khám và chữa bệnh cho vật nuôi , các dịch vụ chăm sóc thú y và spa làm đẹp dành cho thú cưng.

* Cơ cấu tổ chức của bệnh xá: Bệnh xá Thú y cộng đồng trực thuộc quản lý của khoa Chăn nuôi Thú y do trực tiếp trưởng khoa điều hành. Cán bộ làm việc tại bệnh xá có 3 người trực tiếp làm việc và trực ban: 1 bác sĩ thực hiện khám chữa bệnh và 2 nhân viên phục vụ. Ngoài ra, bệnh xá còn có các khóa sinh viên thực tập tốt nghiệp, rèn nghề thường xuyên đến bệnh xá để học tập và rèn luyện kỹ năng trong chẩn đoán và điều trị. * Cơ sở vật chất: Bệnh xá được xây dựng trên tổng diện tích khoảng 300m2 và nằm trong khu vực có đường giao thông thuận tiện.

Bệnh xá có nhiều phòng chức năng đầy đủ tiện ích như: Phòng bệnh xá trưởng, phòng 3 4 trực, phòng họp chung, kho vật tư, phòng khám tổng quát, phòng tư vấn và điều trị, phòng chẩn đoán xét nghiệm, phòng mổ, phòng lưu trú. Ngoài ra, bệnh xá đã trang bị đầy đủ các thiết bị để phục vụ các hoạt động về công tác chăm sóc, chẩn đoán bệnh, khám chữa bệnh cho vật nuôi như máy siêu âm, xét nghiệm máu, máy khí dung, kính hiển vi, tủ lạnh, tủ ấm, máy sấy, đèn mổ và nhiều phương tiện hỗ trợ khác. Từ năm 2016 cho đến nay, ngoài công tác chẩn đoán, phòng và điều trị bệnh, bệnh xá đã mở thêm một số dịch vụ spa làm đẹp cho thú cưng như cắt tai, tắm, tỉa lông, cắt móng, vệ sinh tai, dịch vụ khám sức khỏe định kỳ, triệt sản… 2. Cơ sở khoa học 2.

Một số giống chó nuôi phổ biến ở địa phương Hiện nay, có rất nhiều giống chó được nuôi tại Thái Nguyên. Ngoài những giống chó bản địa còn có nhiều giống chó nhập khác. * Một số giống chó của địa phương Giống chó Vàng: Có tầm vóc trung bình, cao khoảng 50-55 cm, nặng khoảng 12-16 kg, nuôi phổ biến ở nước ta đẻ giữ nhà, săn thú và làm thực phẩm. Theo Nguyễn Văn Thanh và cs (2016) [31], Đây là giống chó nhanh nhẹn, hoạt bát, có sự thích ứng tốt với điều kiện ngoại cảnh khi thay đổi, ít bị ốm, ăn uống đơn giản và bơi lội giỏi.

Chó đực phối giống được ở lứa tuổi từ 15 - 18 tháng tuổi, chó cái sinh sản được ở tuổi từ 12 - 14 tháng tuổi, mỗi lứa chúng đẻ trung bình 5-6 con. Chó H’Mông: Theo Lê Văn Thọ (1997) [33], chó H’Mông sống ở miền núi cao phía Bắc, được nuôi nhằm mục đích giữ nhà, săn thú. Đây là giống chó gắn liền với sự phát triển của dân tộc H’ Mông. Chúng có tầm vóc trung bình khá lớn, lớn hơn chó vàng, chiều cao 55 - 60cm, nặng 18 - 20kg, Đuôi bị cộc bẩm sinh với độ dài khác nhau đây là điểm để nhận dạng chúng dễ nhất.

4 5 Chó Phú Quốc: Theo Lê Văn Thọ (1997) [33], chúng có nguồn gốc từ huyện đảo Phú Quốc – Kiên Giang. Chó có thể hình khá lớn, cao từ 60 - 65cm, nặng từ 20 - 25kg, là một trong những giống chó tinh khôn. Màu sắc lông một màu như màu đen, vện, xám hoặc màu vàng lá úa, đường lưng thẳng, trên lưng có một xoáy dài. Chó Phú Quốc rất trung thành với chủ, và cảnh giác với các người lạ muốn gần chúng.

* Một số giống chó nhập ngoại Chó Bắc Kinh Chó Bắc Kinh là một giống chó nhỏ có nguồn gốc từ Trung Quốc. Nó có cơ thể săn chắc, vững vàng. Phần trước của khuôn mặt nhẵn, bằng phẳng. Mũi đen rộng và ngắn.

Hàm dưới hơi trề với cặp xương hàm khỏe, rộng. Đôi mắt tròn, to, lồi cách xa nhau với mí mắt đen,lông rậm, Cổ ngắn, Chân ngắn, dày và khỏe khoắn. Đuôi cao, hơi cong và cuộn qua lưng. Bộ lông ngoài dài, thô và rậm về cấu tạo.

Lớp lông tơ mềm mại và rậm. Giống này nặng từ 1 đến 6 kg và cao từ 13–23 cm lúc 2 – 5 tháng tuổi. Khi trưởng thành chúng nặng trên 3- 5 kg phụ thuộc vào điều kiện chăm sóc. Tuổi đời từ 10 đến 15 năm.

Giống chó Phốc hươu( Fox hươu) Phốc là giống chó có ngoại hình khiêm tốn, có trọng lượng khoảng 1,5 - 2,05kg.Tuy sở hữu kích thước nhỏ nhắn nhưng những chú chó Phốc hươu lại có phần cơ thể săn chắc với bó cơ phát triển.Mặt chúng có hình quả xoài như mặt hươu, chúng có mõm rất khỏe, hàm răng sắc và chắc khỏe nên cẩn thận với các đồ vật bé nhỏ vì chó Phốc rất thích gặm chúng và có thể bị nghẹn.Chó Phốc có nhiều màu khác nhau như màu đỏ, vàng, đôi khi cũng gặp màu đen hoặc màu sôcôla. 5 6 Chó Poodle Toy Poodle là 1 trong 3 dòng chó thuộc giống Poodle được công nhận chính thức bởi cộng đồng chó quốc tế, cùng với Miniature Poodle và Standard Poodle. Trong đó, Toy Poodle có kích cỡ thân hình nhỏ nhất, với chiều cao chưa đến 25cm và cân nặng chỉ từ 3-4kg. Chiều dài cơ thể của chúng gần bằng chiều cao tính từ bả vai xuống.

Chó Béc-giê Chó Becgie là giống chó chăn cừu,có nguồn gốc từ Đức, có tính cách thân thiện, hiền lành,trung thành và thông minh. Theo Phạm Sỹ Lăng và Trần Minh Châu, Hồ Đình Chúc (2006) [14], chó Becgie có tầm vóc tương đối lớn so với các giống chó khác ở nước ta, chiều dài 110 - 112cm; cao 56 - 65cm đối với chó đực và dài 62 - 66cm đối với chó cái; trọng lượng 28 - 37 kg, có 2 lớp lông,lông ngắn, mềm, màu đen sẫm ở thân và mõm, đầu, ngực và bốn chân có màu vàng sẫm. Chó Husky Chó Husky rất tăng động và vô cùng thân thiện. Lông của chúng rất dày, Mắt chó Husky có hình quả hạnh nhân và hơi xếch lên, cao khoảng 51 - 58 cm, nặng khoảng 16 - 27 kg, tuổi thọ trung bình từ 12 - 15 năm tùy vào điều kiện chăm sóc.

Chó Corgi Chó Corgi là loại chó có xuất xứ từ Anh quốc đã tồn tại khoảng 3000 năm.Việt Nam chó Corgi chỉ được đưa về từ khoảng 2010 nhưng đã nhanh chóng làm “khuynh đảo” và tạo ra “cơn sốt” trong giới thú cưng và những người “nghiện chó” cực kỳ yêu thích. Corgi có khối lượng trung bình, thân dài và chân ngắn. Kích thước khoảng 30,5 cm, trọng lượng đạt 12 kg. Có tuổi thọ khoảng 15 năm.

6 7 Chó Alaska Có chiều cao trung bình khoảng 63 - 68 cm, nặng khoảng 34 - 38 kg. Chúng có tính cách trung thành, thông minh và hiếu động, nhanh nhẹn. Là một giống chó lao động nên chúng sở hữu một bộ khung xương cao to, chắc chắn, khỏe mạnh và đặc biệt là xương chân và các khớp xương chân tương đối phát triển. Loại Chó này rất đa dạng về màu lông.

Một số bệnh thường gặp ở chó đến khám tại Bệnh xá Thú y 2. Bệnh đường tiêu hóa 2.