'ftuíuf etấuhiỷ thu NUỐI SÀ CHANthả NSAN PHẢP CHIM Bồ CẰU phấp VADAĐIỂU (OSTRICH) I NHÀ XUẤT BẢN NÔNG NGHIÊP VIỆN CHĂN NUỐI TRUNG TÂM NGHIÊN cứu GIA CẦM THỤY PHƯƠNG HƯỚNG DÂN KỸ THUẬT NUÔI GÀ CHĂN THẢ NGAN PHÁP CHIM BỔ CÂU PHÁP VÀ ĐÀ ĐIỂU (OSTRICH) NHÀ XUẤT BẢN NÒNG NGHIỆP Hà NỘI - 2002 LỜI GIỚI THIỆU Chân nuôi gia cám h) một nghé có truyền thống lâu đời của nhãn dân ta, nó cung cấp cho ta sản phẩm thịt và trứng, là nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao Vít dời hói nhu cầu cung cấp cho xã hội ngí/y cìmg nhiêu. Trong mỗi gia dinh à nóng thôn dểu chăn nuôi gia cầm vì von ít. dễ nuôi, quay vòng nhanh, từ tập quán nuôi theo tự cung lự cấp nay dã phát triển và dần trà thành chăn nuôi sản xuất hàng hóa. Cho đến nay dã hình thành rõ chăn nuôi theo các hướng: gà thả vườn (clìiếm 75-80c/() và gí) cóng nghiệp (20- 28rÁ ), chăn nuôi vịt, ngan, ngỗng chủ yêu theo phương thức Huyên thống, một sổ dộng vật mới nhật nội như chìm bồ câu Pháp, Đ() dicủt (Ostrich).
cũng bắt dầu nuôi thử nghiệm dat dược kết quả tốt. Việc tăng cường chuyển giao và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật về nhiêu giống mới có năng suất chất lượng cao, thức ân hỗn hợp, dậm dặc cóng nghiệp, áp dụng quy trình kỹ thuật chăn nuôi, ấp trứng, quy trình thú V, Ví5 sinh phòng bệnh. đã đưa năng suất chăn nuôi và chất lượng sản phẩm táng lên rõ rệt, mang lại hiệu quà cho người chăn nuôi. Mỏ hình trang trại chăn nuôi gia đình dã hình thành và có xu thê'mở rộng ớ nhiều vùng sinh thái khác nhau, yó tác dộng tích cực đến hiệu quả dổi mới nông thôn, tạo ra nhiều việc U)m, cải thiện dáng kê dời sông nóng dán.
Để giúp bạn dọc tìm hiểu tham khảo và vận dụng vào chăn nuôi gia dìnli dạt hiệu quả. Trung lâm nghiên cứu Gia cắm Thụy Phitơng Viện Chăn nuôi cho ¡X í mắt cuốn "Hướng dân kỹ thuật - 3 nuôi gà chăn thả, ngan Pháp, chim bồ câu Pháp và Đà điểu (Ostrich)” bao gồm những nội dung thông tin về đặc điểm sinh học vờ tinh năng sản xuất của các giống mới gia cầm chăn thả có năng suất chcít lượng cao, hướng dần kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng, kỹ thuật ấp trứng VÌ1 cách phòng trị bệnh cho gia cẩm. Nội dung cuốn sách mang tính hệ thống, được biên soạn trớn cơ sà khoa học và có giá trị thực tiễn Iihằm phục vụ kịp thời các nhu cầu của sản xuất. Trong chăn nuôi gia cầm còn nhiều công trình nghiên cứu khoa học, nhiều kinh nghiệm tốt vé tố' chức, quán IÝ và sản xuất kinh doanh, dặc biệt kinh nghiệm tích luỹ trong thực tiễn sản xuất của hàng triệu hộ nông dân trẽn mọi miền đất nước.
Trong khuôn khổ một cuốn sách "Plướng dần kỹ thuật” cúc bài tuyển chọn cô dọng cũng cồn hạn chê'nliất dinh, do đó dồi hỏi sự tiếp thu vận dụng phải được sáng tạo và bổ sung thêm đê thực sự góp phần phục vụ chăn nuôi gia cầm trong nông hộ dạt hiệu quá. Trung tâm nghiên cứu Gia cầm Tlutỵ Phương xin trân trọng giới thiệu cuốn sách với bạn đọc, hộ nông dân. Rất mong được sự ủng hộ vù góp ý của bạn dọc trong và ngoài ngành. Trần Công Xuân Giám dóc TTNCGC Tlìtiỵ Phương 4 ĐẨY MẠNH PHÁT TRIEN c h ă n n u ô i g ia c ầ m ở VIỆT NAM TS.
Trần Công Xuân Giám đốc Trung tâm NC GC Thụy Phương Viện Chăn nuôi I. VỊ TRÍ CHĂN NUÔI GIA CẨM TRONG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Sau hơn 10 nãm đổi mới chan uôi nói chung và chãn nuôi sia cầm nói riêng có tốc độ tăng trưởng nhanh, với giá trị sản xuất lớn. Trong cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp giai đoạn 1986- 1999 (tính theo giá trị cố định 1994) ngành chăn nuôi đạt 9^9,8 tỷ đồng năm 1986 và tăng lên 17.337 tỷ đồng năm 1999, 2000 chiếm từ 16,2 đến 18,6%. Chăn nuôi gia cầm có giá trị sản xuất từ 1701 tỷ đồng nãm 1986 tăng lên 3092,2 tỷ đồng nãm 1999 chiếm từ 18,77% đến 19,31 % trong chãn nuôi, so với giá trị sản xuất nông nghiệp chiếm từ 3,1 đến 3,2%.
Sản lượng thịt do ngành gia cầm cung cấp cho xã hội từ 151,7 nghìn tấn năm 1990 tăng lên 261,8 nghìn tấn năm 1999 chiếm từ 14,8% đến 16,29% trong tổng số các loại thịt (lẹm, gia cầm, bò, trâu) như vậy sản lượng thịt gia cầm chỉ đứng sau sản lượng thịt lợn. Sản lượng thịt gia cầm trong những nãm qua đã góp phần đáp ứng nhu cầu tăng lên trong nước và từng bước hướng ra xuất khẩu. Sản lượng trúng cũng tăng từ 1,9 tỷ quả (nãm 1990) lên 3,23 tỷ quả (năm 1998). Với những con số khái quát trên đây cho thấy trong chăn nuôi, chăn nuôi gia cầm chỉ đứng sau chăn nuôi lợn và có vai trò quan trọng trong nông nghiệp, kinh tế nông thôn.
5 Những kết quả đạt được của ngành gia cầm trong những năm đổi mới đã góp phần đáng khích lệ, làm cho nông nghiệp và kinh tế nông thôn tăng trưởng nhanh, toàn diện và liên tục. Không chỉ đáp ứng về cơ bản nhu cầu đa dạng trong nước về lương thực, thực phẩm và nhiều nông sản phẩm khác mà còn tăng nhanh xuất khẩu, tạo ra nhiều việc làm, cải thiện đáng kể đời sống của nhân dân, góp phần quan trọng ổn định tình hình kinh tế. xã hội và chính trị, tạo tiền đề dê đất nước đi lên côiig nghiệp hoá, hiện đại hoá. THỰC TRẠNG CHĂN NUỎI GIA CẦM Ở NƯỚC TA 1.
Những kết quả đạt được Trong quá trình đổi mới từ năm 1986 đến nay chãn nuôi gia cđm có bước phát triển nhanh vã bền vững, tốc độ tàng đầu con bình quân 6,29%/năm. Đặc biệt từ năm 1990 - 1999 tổng đàn gia cầm trong cả nước tù' 107,4 triệu con tăng lên 179.3 triệu con, tốc độ tãng đẩu con bình quân 7,19%/năm. Trong đó số lượng đàn gà trong thời gian 1990- 1999 tăng từ 80,18 triệu con lên 135,76 triệu con, tốc độ tăng bình quân 6,11%/nãm, riêng năm 1999 tăng so với năm 1998 là 7,44%. Vịt, ngan, ngỗng từ 27,29 triệu con năm 1990 tăng lên 43,56 triệu con nãm 1999, tốc độ tăng đầu con bình quán 5,79%/năm.
Sản lượng thịt cũng tăng nhanh qua các năm. thịt hơi trong 10 nám (1990- 1999) tãng 6,28%/nãm, trong đó thịt gà tãng 6,43%. Số lượng trứng gia cầm tàng liên tục đạt 1.9 tv quả năm 1990 và tãng lên 3,23 tỷ quả năm 1998. tốc độ trung bình 14,77%/năm.
Có được những thành tựu trên đâv trước hết là nhò' có đường lối đổi mói đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta, sau đó là sự đóng góp của lực lượng khoa học trong chăn nuôi nói chung và trong chân nuôi gia cám nói 1'iéng. Nhiều cóng trình nghiên cứu đã góp phan đón trước sán xuất và thúc đẩy san xuất như: 6 Sau quá trình nghiên cứu chọn lọc, thích nghi nhiều giống gà chán thà nan« suất chất lượng cao mano lại hiệu quả kinh tế cho nsuừi chăn nuôi trên phạm vì loàn quốc nhu' oà Tam hoàn«, oà Lương phuợna, Kabir. có khả năng cho thịt và trứna cao hơn các giống cà địa phuơnc tù 135- 150%. Các cônc thức lai phù hợp với điều kiện chăn nuôi khác nhau.
Quy trình chãm sóc nuôi duỡnc được hoàn thiện và áp dụnc rộna khắp trons sản xuất. Các ciốnc cà này uớc tính một năm sản xuất khoảna 20 Iriéu con. ciá trị gần 750 tỷ đồnc. Hình thành một phươnc thức chán nuôi mới trona khắp các vùna sinh thái, đó cũnc chính là dộnc lục thúc đẩy kinh tế tranc trại tùnc buớc phát triển mạnh mẽ.
Hiện nay đã có nhiều tranc trại nuôi hàna ncàn cia cầm sinh sàn và hàna chục nsàn aia cầm thươns phẩm, thu lãi từ vài chục triệu tới hàna trăm triệu đồnc/nãm. Kết quả nghiên cứu cũng đã ciúp cho chăn nuôi cà công nchiộp phát triển nhanh hơn. Một số cierno gà cao sản hướng thịt, hướng trứng đã được đưa nhanh vào san xuất như cà AA, Avian. Ross, ISA, Brown nick.
Goldline, ISA Brown, Hvline. Cite tổ họp lai có tốc độ sinh trưởng nhanh đồng thời ứng dụng những kết quá nghiên cứu về thức ăn và dinh dưỡng nên tiêu tốn thức ăn thấp. Nhờ có những tiến bộ kỹ thuật đó mà trước đây phái nuôi 55-56 ngày, nav chí nuôi 47-49 ngày, gà broiler đã có khối lượng 1.2 kg, giảm 12,5% thời gian nuôi dưỡng, tiêu lốn thức ăn/kg tăng trọng giám 20%. trước đâv phái tiêu tốn 2,6- 2.S ke nay chỉ còn 1,80-1.
Các tổ hợp lai gà trứng thương phám 4 dòng đã cho năng suất 260-290 qua/mái/năm. Nhũng kết quả nghiên cứu trẽn đây đã được trien khai tại Trung tâm nghiên cứu gia cám Thụv Phương. Trung tâm nghiên cứu gia cầm Vạn Phúc, Trưng tám nghiên cứu và huấn luyện chan nuôi Bình Thắng và các công ly. xí nghiệp chân nuôi gia 7 cầm trong cả nước.
Chính vì vậy đàn gà công nghiệp hiện nay có tới 35 triệu con/nãm, giá trị khoảng 120 tỷ đồng. Những tiến bộ kỹ thuật được hệ thống khuvến nông chuvển tải nhanh vào sản xuất, đưa lại hiệu quả kinh tế xã hội cao. Cũng trong thời gian qua hệ thống vịt giống ỏ' phía Bắc là Trung tâm nghiên cứu vịt Đại Xuyên, phía Nam là Trung tâm nghiên cứu và chuyển giao TBKT thành phố Hồ Chí Minh. Hai Trung tâm đã đầu tư nghiên cứu giữ đàn hạt nhân năng suất, chất lượng cao, đàn bố mẹ do hàng chục hộ nông dân tham gia.
Các dòng vịt siêu thịt nuôi nhốt 52 ngày tuổi cho-khối lượng 3,1-3,2 kg, đã được tạo ra. Trong lĩnh vực này chúng ta đã chủ động hội nhập với các nước trong khu vực. Hàng nãm đưa vào sản xuất tới 12 triệu con vịt cv Super M thương phẩm. Nhờ có kết quả nghiên cứu được ứng dụng sâu rộng vào sản xuất mà mỗi năm làm lợi hàng chục tỷ đồng cho những người nông dân chãn nuôi vịt ở đồng bằng sông cửu Long.
Các giống vịt siêu trứng như Khaki Campbell cho năng suất 240-260 quả/mái/năm. Mới đây giống vịt cv Layer 2000 có nhiều ưu điểm và năng suất cao hơn vịt Khaki Campbell (260-280 quả/mái/năm) đã được thích nghi và đưa vào sản xuất đại trà. Chương trình phần mềm DƯCKMAV trên máy vi tính để tham gia quản lý đánh giá giá trị đàn vịt giống gốc cũng đã được ứng dụng.