Khóa luận chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái tại Thiên Thuận Tường Quảng Ninh

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Công ty CP Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường.

• Tác giả: Bùi Thị Ly
• Người hướng dẫn: TS. Lê Minh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Công Ty CP Khai Thác Khoáng Sản Thiên Thuận Tường
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.1.1. Điều kiện trang trại
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 2.3. Cơ sở vật chất của trại
• 2.4. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.4.1. Thuận lợi
• 2.4.2. Khó khăn
• 2.5. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề
• 2.5.1. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái
• 2.5.1.1. Sự thành thục về tính
• 2.5.1.2. Sự thành thục về thể vóc
• 2.5.1.3. Chu kỳ động dục
• 2.5.1.4. Thời điểm phối giống thích hợp
• 2.5.2. Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản giai đoạn chửa, đẻ và nuôi con
• 2.5.2.1. Chế độ dinh dưỡng
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 3.4. Các chỉ tiêu theo dõi. Phương pháp thực hiện. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi tại trại
• 4.2. Thực hiện biện pháp chăm sóc nuôi dưỡng, phòng và điều trị bệnh trên đàn lợn nuôi tại trại
• 4.3. Kết quả thực hiện biện pháp chăm sóc đàn lợn
• 4.4. Kết quả phòng bệnh bằng phương pháp vệ sinh, sát trùng tại trại
• 4.5. Kết quả thực hiện phòng bệnh bằng vắc xin
• 4.6. Kết quả chẩn đoán, điều trị bệnh sinh sản cho đàn lợn nái nuôi tại trại
• 4.7. Kết quả thực hiện một số công tác khác
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản là một yếu tố quan trọng trong ngành chăn nuôi lợn. Để đạt được hiệu quả cao, cần thực hiện nghiêm túc các bước trong quy trình này. Đầu tiên, việc chăm sóc lợn nái bắt đầu từ giai đoạn mang thai, trong đó dinh dưỡng là yếu tố quyết định. Theo nghiên cứu, lợn nái cần được cung cấp đủ năng lượng, protein, khoáng chất và vitamin để đảm bảo sức khỏe và khả năng sinh sản. Cụ thể, nhu cầu năng lượng cho lợn nái mang thai và nuôi con cần được tính toán kỹ lưỡng, đảm bảo không thiếu hụt hoặc thừa thãi, điều này sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của cả lợn mẹ và lợn con. Ngoài ra, việc theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn nái cũng rất quan trọng, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh lý như viêm vú hay viêm tử cung. Những bệnh này thường gặp ở lợn nái sinh sản và có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất sinh sản.

1.1 Dinh dưỡng cho lợn nái

Dinh dưỡng cho lợn nái trong giai đoạn mang thai và nuôi con đóng vai trò rất quan trọng. Nhu cầu dinh dưỡng của lợn nái bao gồm năng lượng, protein, khoáng chất và vitamin. Theo các chuyên gia, năng lượng chiếm khoảng 70-80% trong khẩu phần ăn của lợn nái. Nếu thiếu năng lượng, lợn nái sẽ không thể duy trì sức khỏe tốt, ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi và khả năng tiết sữa. Hơn nữa, lượng protein cũng cần được đảm bảo ở mức cao để hỗ trợ sự phát triển của bào thai và sản xuất sữa. Việc cung cấp đầy đủ khoáng chất như canxi và photpho cũng rất cần thiết để đảm bảo lợn nái có sức khỏe tốt và khả năng sinh sản cao. Điều này cho thấy rằng dinh dưỡng là yếu tố then chốt trong quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản.

II. Phòng trị bệnh cho lợn nái

Phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc. Các bệnh thường gặp như viêm vú, viêm tử cung hay các bệnh truyền nhiễm khác có thể gây thiệt hại lớn cho đàn lợn. Việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh như tiêm phòng vacxin, vệ sinh chuồng trại, cũng như quản lý dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Đặc biệt, việc theo dõi sức khỏe lợn nái thường xuyên sẽ giúp phát hiện sớm các triệu chứng bệnh, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời. Theo nghiên cứu, các biện pháp phòng bệnh hiệu quả sẽ giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn, đảm bảo sức khỏe tốt cho cả lợn mẹ và lợn con.

2.1 Các bệnh thường gặp

Các bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản bao gồm viêm vú, viêm tử cung, và các bệnh truyền nhiễm khác như PRRS (Hội chứng suy giảm miễn dịch ở lợn). Những bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mẹ mà còn có thể gây thiệt hại cho đàn lợn con. Viêm vú có thể dẫn đến việc lợn mẹ không đủ sữa cho con, trong khi viêm tử cung có thể gây khó khăn trong việc sinh sản. Do đó, việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất quan trọng. Các phương pháp điều trị bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc kháng viêm và các biện pháp hỗ trợ khác. Việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

III. Thực hiện quy trình chăm sóc

Thực hiện quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại Công ty CP Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường được thực hiện theo các bước cụ thể. Đầu tiên, việc chăm sóc lợn nái cần phải bắt đầu từ giai đoạn mang thai, trong đó việc cung cấp dinh dưỡng đầy đủ là rất quan trọng. Tiếp theo, trong giai đoạn đẻ, cần theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của lợn để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Sau khi lợn con ra đời, việc nuôi dưỡng và chăm sóc lợn con cũng cần được chú trọng, bao gồm việc cung cấp sữa mẹ, thức ăn bổ sung và chăm sóc sức khỏe định kỳ. Việc thực hiện quy trình này không chỉ đảm bảo sức khỏe cho lợn nái mà còn giúp nâng cao năng suất chăn nuôi.

3.1 Theo dõi và đánh giá

Theo dõi và đánh giá tình hình sức khỏe của lợn nái là một phần không thể thiếu trong quy trình chăm sóc. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tình trạng dinh dưỡng, sức khỏe tổng quát, và khả năng sinh sản. Việc ghi chép các thông tin này sẽ giúp người chăn nuôi có cái nhìn tổng quát về tình trạng đàn lợn, từ đó có những điều chỉnh cần thiết trong chế độ chăm sóc. Bên cạnh đó, việc đánh giá kết quả chăm sóc cũng cần được thực hiện thường xuyên để có thể rút ra bài học kinh nghiệm và cải thiện quy trình trong tương lai. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý chăn nuôi sẽ giúp tăng cường hiệu quả theo dõi và đánh giá.

IV. Kết luận và thực tiễn

Kết luận từ quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Công ty CP Khai thác Khoáng sản Thiên Thuận Tường cho thấy rằng việc thực hiện nghiêm túc các bước trong quy trình này là rất quan trọng. Không chỉ giúp nâng cao sức khỏe cho lợn nái mà còn đảm bảo năng suất sinh sản cao. Các biện pháp phòng bệnh và chăm sóc dinh dưỡng hợp lý đã được chứng minh là hiệu quả trong việc cải thiện sức khỏe đàn lợn. Hơn nữa, việc áp dụng các công nghệ mới trong quản lý chăn nuôi sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu thiệt hại do bệnh tật.

4.1 Giá trị thực tiễn

Giá trị thực tiễn của quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản không chỉ nằm ở việc nâng cao năng suất chăn nuôi mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Bằng cách đảm bảo lợn nái được chăm sóc tốt, người chăn nuôi không chỉ tăng cường sản lượng thực phẩm mà còn giảm thiểu rủi ro về dịch bệnh, từ đó bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng. Hơn nữa, quy trình này còn giúp nâng cao tính bền vững trong ngành chăn nuôi, đảm bảo nguồn thực phẩm an toàn và chất lượng cho xã hội.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam giữ vai trò then chốt trong việc cung cấp nguồn thực phẩm thiết yếu cho xã hội, cung cấp phân bón cho trồng trọt và phụ phẩm cho công nghiệp chế biến. Trong bối cảnh chuyển dịch sang phương thức sản xuất quy mô công nghiệp, việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật về dinh dưỡng, chuồng trại và thú y trở thành yếu tố quyết định hiệu quả kinh tế. Tuy nhiên, sự biến đổi khí hậu cùng với áp lực dịch bệnh do vi khuẩn, virus và ký sinh trùng gây ra đang đặt ra nhiều thách thức cho sức khỏe đàn vật nuôi. Đối với đàn lợn nái sinh sản, chế độ chăm sóc nuôi dưỡng không hợp lý cùng công tác phòng trị bệnh chưa triệt để là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các hội chứng bệnh lý sinh sản, làm suy giảm năng suất và gây thiệt hại kinh tế đáng kể. Xuất phát từ thực tiễn trên, khóa luận được thực hiện nhằm hoàn thiện và đánh giá quy trình kỹ thuật tại một cơ sở chăn nuôi quy mô lớn.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Nắm được tình hình chăn nuôi tại trang trại lợn của Công ty Cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
2. Nắm vững và thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trang trại.
3. Nắm được các bệnh thường xảy ra đối với đàn lợn nái sinh sản và áp dụng phương pháp phòng trị bệnh đạt hiệu quả.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu:

1. Đánh giá tình hình phát triển chăn nuôi tại trang trại lợn của Công ty Cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường giai đoạn 2015 – 05/2017.
2. Trực tiếp áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ theo tiêu chuẩn kỹ thuật của cơ sở.
3. Xác định tình hình mắc bệnh trên đàn nái sinh sản, thực hiện các biện pháp vệ sinh phòng bệnh bằng vắc xin, sát trùng và trực tiếp tham gia chẩn đoán, điều trị bệnh sinh sản.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản, lợn con theo mẹ và lợn thịt nuôi tại trang trại (chủ yếu là các giống lợn ngoại nhập: Landrace, Yorkshire, Duroc, Pietrain, Hampshire).
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi lợn của Công ty Cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, tổ 2, khu 1, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh.
• Phạm vi thời gian: Từ ngày 18/11/2016 đến ngày 18/05/2017.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và kiến thức chuyên ngành

Khóa luận vận dụng các nguyên lý sinh lý học sinh sản, dinh dưỡng động vật và bệnh lý thú y chuyên ngành:

• Đặc điểm sinh lý sinh dục lợn nái: Cơ chế thành thục về tính và thể vóc; chu kỳ động dục kéo dài 19 – 21 ngày; thời gian động dục 3 – 4 ngày ở lợn nội và 4 – 5 ngày ở lợn ngoại/lợn lai. Quy luật rụng trứng và thời điểm phối giống tối ưu (phối kép vào chiều ngày thứ 3 và sáng ngày thứ 4 tính từ khi bắt đầu xuất hiện triệu chứng chịu đực đối với nái ngoại).
• Nhu cầu dinh dưỡng theo giai đoạn: Nhu cầu năng lượng trao đổi (2.900 kcal/kg thức ăn) và protein thô (13%) đối với nái chửa; kỹ thuật điều chỉnh khẩu phần ăn nhằm tránh hiện tượng tích mỡ gây đẻ khó hoặc thiếu hụt dưỡng chất gây chết phôi.
• Bệnh lý sinh sản thường gặp: Căn bệnh học, triệu chứng lâm sàng và bệnh tích của viêm tử cung (thể cấp tính với thân nhiệt 41 – 42°C, thể mãn tính), bệnh viêm vú (sốt 40,5 – 42°C, giảm tiết sữa), hiện tượng sót nhau hoàn toàn/không hoàn toàn và hội chứng MMA (Mastitis – Metritis – Agalactia).
• Cơ sở phòng trị bệnh: Miễn dịch học vắc xin, nguyên tắc điều trị toàn diện kết hợp hộ lý, kháng sinh đặc hiệu, thuốc kích thích co bóp tử cung (Oxytocin, Prostaglandin F2α) và dung dịch sát trùng chuyên dụng.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

Tác giả kết hợp phương pháp hồi cứu số liệu hành chính với phương pháp thực nghiệm lâm sàng và can thiệp thú y trực tiếp tại chuồng nuôi:

• Phương pháp thu thập số liệu: Khảo sát sổ sách theo dõi kỹ thuật, báo cáo kế toán của trang trại qua 3 năm (2015 – 05/2017) để thống kê cơ cấu đàn.
• Phương pháp theo dõi lâm sàng và thực hành quy trình:
  • Trực tiếp chăm sóc, cho ăn, theo dõi thân nhiệt, sản dịch và trạng thái sinh lý trên đàn lợn thịt ($n = 663$ con), đàn lợn nái đẻ/nuôi con ($n = 60$ con) và đàn lợn con sơ sinh theo mẹ ($n = 673$ con).
  • Áp dụng các quy trình kỹ thuật sơ sinh: cắt rốn, lau khô bằng bột quế, úm nhiệt (33 – 35°C), mài nanh bằng máy lúc 2 ngày tuổi, cắt đuôi 3 cm, bấm số tai theo chiều kim đồng hồ, nhỏ thuốc cầu trùng Baycox 5% (1 ml/con) và tiêm phức hợp Fe-Dextran-B12 (2 ml/con) lúc 3 ngày tuổi, thiến lợn đực lúc 4 – 8 ngày tuổi.
  • Áp dụng lịch trình sát trùng chuồng trại định kỳ (thứ 2, thứ 4, thứ 6 và chủ nhật).
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu thu thập được xử lý thống kê sinh vật học theo tài liệu hướng dẫn của GS. Nguyễn Văn Thiện (2000) trên phần mềm Microsoft Excel, sử dụng các công thức:
  • Tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ điều trị khỏi: $P = \frac{\sum m}{\sum n} \times 100%$
  • Số trung bình cộng: $\bar{X} = \frac{\sum X_i}{n}$
  • Độ lệch tiêu chuẩn: $S_X = \pm \sqrt{\frac{\sum X_i^2 - \frac{(\sum X_i)^2}{n}}{n - 1}}$
  • Sai số trung bình: $m_X = \pm \frac{S_X}{\sqrt{n}}$

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc áp dụng quy trình công nghệ cao trong chăn nuôi lợn nái sinh sản; xác định 3 mục tiêu trọng tâm và 3 yêu cầu cụ thể cần đạt được trong thời gian thực tập tốt nghiệp tại Công ty Cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trang trại có diện tích 6,5 ha tại Cửa Ông, Cẩm Phả, Quảng Ninh; chịu khí hậu nhiệt đới gió mùa ven biển (nhiệt độ trung bình 23°C, độ ẩm 78 – 88%, chịu 5 – 6 đợt bão/năm). Cơ cấu tổ chức gồm giám đốc, trưởng trại, kỹ thuật trại, 2 kỹ thuật viên hỗ trợ từ Pro Conco, 16 công nhân, 2 bảo vệ và 3 sinh viên thực tập. Cơ sở vật chất gồm hệ thống chuồng kín tự động nhập khẩu từ Đan Mạch (giàn mát đầu chuồng, quạt hút cuối chuồng, cảm biến nhiệt độ, hệ thống silo cấp cám tự động), nuôi quy mô gần 600 nái ngoại.
• Cơ sở lý luận chuyên ngành: Phân tích quy luật sinh lý sinh dục, các yếu tố dinh dưỡng (năng lượng, protein, axit amin, khoáng chất Ca, P, vitamin A, D, E) ảnh hưởng đến tỷ lệ thụ thai và khối lượng lợn con; quy trình quản lý nái chửa và nái đẻ; triệu chứng và tác hại của các bệnh viêm tử cung, viêm vú, sót nhau.
• Tổng quan nghiên cứu: Tổng thuật các công trình nghiên cứu trong nước (Nguyễn Xuân Bình, Trần Tiến Dũng, Phạm Sỹ Lăng, Nguyễn Đức Lưu...) và tài liệu quốc tế (Pierre Brouillet & Bernard Farouilt, Smith, Taylor...) về giải pháp điều trị phối hợp kháng sinh, hóa dược, thuốc nội tiết và vệ sinh thú y phòng ngừa nhiễm trùng sau sinh.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

• Xác định đối tượng nghiên cứu là đàn lợn nái sinh sản và đàn con tại trang trại từ 18/11/2016 đến 18/05/2017.
• Chi tiết hóa quy trình kỹ thuật của cơ sở:
  • Chế độ ăn nái chửa: Sử dụng cám Con Cò C18A; khẩu phần hậu bị từ 1,8 – 2,6 kg/ngày, nái lứa 2 – 7 từ 2,2 – 3,0 kg/ngày tùy tuần thai.
  • Chế độ nái đẻ/nuôi con: Sử dụng cám Con Cò C18B; giảm 0,5 kg/bữa trước đẻ 5 ngày, tăng dần sau đẻ đạt 2 – 2,5 kg/ngày ở ngày thứ 2 và cho ăn tự do (hoặc tới 6 kg/ngày) từ ngày thứ 3. Điều chỉnh nhiệt độ chuồng nái đẻ giảm dần từ 28°C (ngày 1) xuống 25°C (từ ngày 4).
  • Chế độ lợn thịt: Cám Con Cò 09-20 (cho lợn 9 – 20 kg) và Con Cò 20-50s (cho lợn 20 – 50 kg), định mức 2 – 2,5 kg/con/ngày.
  • Quy trình vệ sinh sát trùng: Lịch phun thuốc sát trùng và rắc vôi bột cố định vào thứ 2, thứ 4, thứ 6; tổng vệ sinh chuồng trại vào chủ nhật.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ kết quả theo dõi thực nghiệm và các chỉ tiêu chăn nuôi thông qua hệ thống bảng số liệu:

1. Tình hình phát triển đàn lợn của trang trại (2015 – 05/2017): Quy mô đàn nái sinh sản tăng trưởng liên tục từ 423 con (năm 2015) lên 475 con (năm 2016) và đạt 492 con (tháng 05/2017). Đàn nái hậu bị tăng từ 230 con lên 286 con để chủ động thay thế đàn nái loại thải.

STT	Loại lợn	Năm 2015 (con)	Năm 2016 (con)	Tháng 05/2017 (con)
1	Nái sinh sản	423	475	492
2	Nái hậu bị	230	247	286
3	Đực làm việc	15	21	26
4	Đực hậu bị	30	46	63

2. Khối lượng công việc trực tiếp thực hiện:

• Trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc: 663 con lợn thịt (tháng 12/2016 – 03/2017), 60 con lợn nái đẻ và 673 con lợn con theo mẹ (tháng 04 – 05/2017).
• Thao tác chăm sóc: Thực hiện cho lợn ăn 360/360 lần (100%), thay máng nước 120/120 lần (100%), đổ thức ăn vào silo 65/90 lần (73%).

3. Đánh giá tình hình sinh sản và chất lượng đàn con:

• Tình hình sinh sản trên 60 nái theo dõi: 57 con đẻ bình thường (95,00%), 3 con đẻ khó phải can thiệp thủ thuật và thuốc trợ đẻ Hanprost (5,00%).

Tháng	Số nái theo dõi (con)	Đẻ bình thường (con)	Tỷ lệ (%)	Đẻ khó, can thiệp (con)	Tỷ lệ (%)
Tháng 4	30	29	96,67	1	3,33
Tháng 5	30	28	93,33	2	6,67
Tổng	60	57	95,00	3	5,00

• Năng suất đàn con sơ sinh và tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa:

Tháng	Số nái đẻ (con)	Số con sinh ra (con)	Số con sống đến cai sữa (con)	Số con sinh ra/lứa ($\bar{X} \pm m_X$)	Số con cai sữa/lứa ($\bar{X} \pm m_X$)	Tỷ lệ sống đến cai sữa (%)
Tháng 4	30	329	300	10,97 ± 0,46	10,00 ± 0,42	91,18
Tháng 5	30	346	326	11,53 ± 0,26	10,87 ± 0,27	94,22
Tổng	60	673	626	11,25 ± 0,36	10,43 ± 0,34	93,01

4. Kết quả thực hiện vệ sinh phòng bệnh: Thực hiện 360/360 lần vệ sinh chuồng trại hàng ngày (100%), 75/75 lần phun sát trùng chuồng và khu vực xung quanh (100%), 25/25 lần rắc vôi bột khử trùng và nhổ cỏ quanh trại (100%).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đánh giá mức độ hoàn thành toàn bộ các chỉ tiêu thực tập tốt nghiệp; khẳng định quy trình chăn nuôi chuồng kín áp dụng tại Công ty Cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường mang lại hiệu quả sinh sản cao cho đàn nái ngoại; đề xuất duy trì các quy định an toàn sinh học và dinh dưỡng khoa học.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính đạt được

• Về chỉ tiêu kỹ thuật sinh sản: Đàn lợn nái ngoại nuôi tại trang trại đạt năng suất sinh sản tốt với số lợn con đẻ ra bình quân đạt $11,25 \pm 0,36$ con/lứa; số lợn con nuôi sống đến khi cai sữa đạt bình quân $10,43 \pm 0,34$ con/lứa. Tỷ lệ lợn con sống đến cai sữa đạt mức cao 93,01% (tháng 4 đạt 91,18%, tháng 5 đạt 94,22%).
• Về quản lý sinh sản và can thiệp sản khoa: Tỷ lệ nái đẻ bình thường đạt 95,00% (57/60 con); tỷ lệ đẻ khó chiếm 5,00% (3/60 con, do nái hậu bị lứa đầu hoặc thai quá to). Các trường hợp đẻ khó đều được can thiệp thành công bằng tiêm Hanprost (2 ml/nái) kết hợp thủ thuật xoay thai về tư thế thuận ngôi.
• Về công tác chăm sóc lợn sơ sinh và thú y dự phòng: 100% lợn con sơ sinh được sưởi ấm trong ổ úm (33 – 35°C), mài nanh bằng máy chuyên dụng lúc 2 ngày tuổi, cắt đuôi 3 cm, bấm tai nhận dạng, phòng cầu trùng bằng Baycox 5% (1 ml/con) và bổ sung Fe-Dextran-B12 (2 ml/con) vào ngày tuổi thứ 3, thiến lợn đực an toàn từ 4 – 8 ngày tuổi.

Giải pháp và kỹ thuật tác giả đã thực hiện

• Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình vệ sinh phòng dịch: kiểm soát sát trùng tại cổng/phòng thay đồ, duy trì lịch phun sát trùng cố định (thứ 2, thứ 4, thứ 6) và rắc vôi bột khử khuẩn.
• Thực hiện định lượng thức ăn theo thể trạng nái và giai đoạn sinh trưởng bằng các dòng thức ăn chuyên biệt Con Cò C18A (nái chửa), Con Cò C18B (nái nuôi con), Con Cò 09-20 và 20-50s (lợn thịt).
• Điều chỉnh nhiệt độ chuồng nái đẻ phù hợp theo từng ngày nuôi (giảm từ 28°C ở ngày thứ nhất xuống 25°C từ ngày thứ tư trở đi).

Đóng góp thực tiễn

Công trình cung cấp hệ thống dữ liệu thực tế, số liệu theo dõi chi tiết về năng suất sinh sản và hiệu quả áp dụng quy trình chăm sóc thú y khép kín trên đàn lợn nái ngoại (Landrace, Yorkshire, Duroc) tại vùng khí hậu duyên hải Đông Bắc Bộ (thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát và theo dõi trực tiếp các chỉ tiêu sinh sản, năng suất đàn con chỉ được tiến hành trên 60 lợn nái đẻ và 673 lợn con trong thời gian 2 tháng (tháng 04 và tháng 05/2017). Việc chẩn đoán và điều trị bệnh lý chủ yếu dựa trên triệu chứng lâm sàng và thực hành thú y tại chỗ, chưa có điều kiện phân lập vi sinh vật hay thực hiện kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiếp tục theo dõi các chỉ tiêu sinh sản của đàn nái qua nhiều lứa đẻ liên tiếp trong các mùa vụ khác nhau; mở rộng nghiên cứu sâu hơn về đặc điểm dịch tễ học và đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị kháng sinh đối với hội chứng MMA trên quy mô toàn trại.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo chuyên môn hữu ích cho sinh viên đại học và cao đẳng thuộc khối ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi - Thú y, cũng như cán bộ kỹ thuật tại các trang trại lợn công nghiệp quy mô lớn.

Các nội dung có giá trị ứng dụng cao bao gồm:

• Bảng định mức khẩu phần thức ăn chi tiết cho lợn nái chửa và nái nuôi con theo thể trạng và lứa đẻ.
• Trình tự các bước đỡ đẻ, kỹ thuật can thiệp lợn nái đẻ khó bằng thuốc nội tiết và thủ thuật sản khoa.
• Quy trình chuẩn xử lý lợn con sơ sinh: sử dụng bột làm khô, thông khí quản, mài nanh bằng máy, kỹ thuật cắt đuôi, bấm số tai, nhỏ thuốc cầu trùng và tiêm bù sắt.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu đàn lợn nái và lợn giống tại Công ty Cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường biến động như thế nào trong giai đoạn 2015 – 05/2017?
Số lượng lợn nái sinh sản có xu hướng tăng liên tục qua các năm: năm 2015 có 423 con, năm 2016 tăng lên 475 con (tăng 52 con) và đến tháng 05/2017 đạt 492 con (tăng thêm 17 con). Đàn nái hậu bị tăng từ 230 con (năm 2015) lên 286 con (tháng 05/2017). Đàn đực giống làm việc tăng từ 15 con lên 26 con và đực hậu bị tăng từ 30 con lên 63 con nhằm phục vụ sản xuất tinh và thay thế giống định kỳ.

2. Khẩu phần ăn của lợn nái chửa tại trang trại được phân bổ như thế nào theo từng giai đoạn mang thai?
Trang trại sử dụng thức ăn hỗn hợp Con Cò C18A với định mức chia theo nhóm:

• Giai đoạn 1 – 24 ngày sau phối: Hậu bị ăn 1,8 – 2,0 kg/ngày; nái lứa 2 – 7 ăn 2,2 – 2,4 kg/ngày.
• Giai đoạn 24 – 90 ngày sau phối: Hậu bị ăn 2,2 – 2,4 kg/ngày; nái lứa 2 – 7 ăn 2,4 – 2,6 kg/ngày.
• Giai đoạn 90 – 114 ngày sau phối: Hậu bị ăn 2,4 – 2,6 kg/ngày; nái lứa 2 – 7 ăn 2,6 – 3,0 kg/ngày.

3. Năng suất sinh sản trên 60 nái theo dõi trực tiếp trong tháng 4 và tháng 5/2017 đạt kết quả ra sao?
Tổng số lợn con sinh ra là 673 con (trung bình $11,25 \pm 0,36$ con/lứa); tổng số lợn con sống đến cai sữa là 626 con (trung bình $10,43 \pm 0,34$ con/lứa). Tỷ lệ lợn con nuôi sống đến cai sữa bình quân đạt 93,01% (tháng 4 đạt 91,18%, tháng 5 đạt 94,22%).

4. Quy trình xử lý và chăm sóc lợn con sơ sinh trong 3 ngày đầu tại trang trại gồm những thao tác kỹ thuật nào?
Khi lợn con đẻ ra, kỹ thuật viên vuốt sạch dịch ở các lỗ tự nhiên và màng bọc, lau khô bằng bột quế, buộc rốn cách cuống 2,5 cm, cắt rốn cách nút buộc 1,5 cm và sát trùng bằng cồn iod; sau đó đưa vào ổ úm nhiệt độ 33 – 35°C. Khi lợn con được 2 ngày tuổi, tiến hành mài nanh bằng máy chuyên dụng kết hợp cắt đuôi ở vị trí cách gốc đuôi 3 cm. Khi lợn đủ 3 ngày tuổi, tiến hành nhỏ thuốc phòng cầu trùng Baycox 5% (1 ml/con) và tiêm 2 ml phức hợp Fe-Dextran-B12.

5. Các ca đẻ khó trên đàn lợn nái tại trang trại xuất phát từ nguyên nhân nào và được xử lý ra sao?
Trong tổng số 60 nái theo dõi có 3 ca đẻ khó (chiếm 5,00%), gồm 1 ca ở nái hậu bị đẻ lứa đầu và 2 ca do nái ăn nhiều làm bào thai quá to. Biện pháp xử lý gồm tiêm kích thích co bóp tử cung bằng Hanprost (liều 2 ml/con), người đỡ đẻ sát trùng tay bằng cồn iod, đưa tay vào đường sinh dục xoay thai về tư thế thuận ngôi và nhẹ nhàng lôi lợn con ra ngoài.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Bùi Thị Ly đã hệ thống hóa và triển khai đầy đủ quy trình kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng, quản lý sinh sản và phòng trị bệnh cho đàn lợn nái tại Công ty Cổ phần khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường. Kết quả theo dõi thực tế trên 60 nái sinh sản và 673 lợn con chứng minh tính hiệu quả của mô hình chuồng kín công nghệ Đan Mạch kết hợp chế độ dinh dưỡng Pro Conco, đạt tỷ lệ lợn con sống đến cai sữa 93,01% và năng suất $11,25 \pm 0,36$ con sơ sinh/lứa. Toàn bộ số liệu và quy trình kỹ thuật được ghi chép chuẩn xác, cung cấp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn tin cậy cho chuyên ngành Chăn nuôi Thú y.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Việt Nam là một trong những nước có ngành chăn nuôi phát triển,đặc biệt là chăn nuôi lợn. Ngành chăn nuôi không chỉ cung cấp thực phẩm hàng ngày cho con người mà còn cung cấp phân bón cho ngành trồng trọt và phụ phẩm cho ngành công nghiệp chế biến. Với vị trí quan trọng hàng đầu trong việc cung cấp một lượng thực phẩm lớn cho tiêu dùng của người dân, ngành chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng đang được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm đến việc phát triển. Bên cạnh đó là việc áp dụng phương thức chăn nuôi theo hướng công nghiệp, quy mô chăn nuôi lớn, áp dụng các biện pháp kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng tiên tiến, chế biến thức ăn chất lượng cao, các loại thức ăn thay thế, thức ăn bổ sung, phối hợp khẩu phần ăn có đầy đủ các chất dinh dưỡng.

Trong đó, công tác thú y đã được đặc biệt chú ý đến. Trong xu thế hội nhập, ngành chăn nuôi đứng trước nhiều cơ hội phát triển song cũng gặp khó khăn như : khí hậu thay đổi, dịch bệnh xảy ra nhiều, gây ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi và con người, hợn nữa là gây tổn thất nền kinh tế nước nhà. Nguyên nhân thường do: chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng , do vi rút, vi khuẩn, ký sinh trùng. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn trên, tôi tiến hành chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Công ty CP khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh”.

Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Nắm được tình hình chăn nuôi tại trại lợn của công ty CP khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. 2 - Nắm được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại. - Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất.

Yêu cầu - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn của công ty CP khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường, tổ 2, khu I, phường Cửa Ông, TP. Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại lợn của cơ sở. - Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái sinh sản và áp dụng các biện pháp phòng và trị bệnh trên đàn lợn.

3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Điều kiện trang trại * Vị trí địa lý Trại lợn nái sinh sản của công ty CP khai thác khoáng sản Thiên Thuận Tường nằm trên địa phận tổ 2, khu 1, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. Phường Cửa Ông có địa hình khá phức tạp, phía Bắc là những dải núi cao.

Độ cao trung bình 600 m, thuộc cánh cung bình phong Đông Triều – Móng Cái. Phía đông giáp sông Mông Dương – Huyện Vân Đồn. Phía Tây giáp phường Cẩm Phú, xã Dương Huy. Phía Nam giáp biển.

Phía Bắc giáp Phường Mông Dương. * Điều kiện khí hậu Cẩm Phả là một thành phố thuộc tỉnh Quảng Ninh, ở vùng Đông Bắc Bộ, chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa. Do đó, trại lợn của Công ty CP khai thác khoáng sảnThiên Thuận Tường cũng chịu ảnh hưởng chung của khí hậu vùng. - Nhiệt độ trung bình năm là 23oC, nhiệt độ cao nhất vào tháng 7 là 39oC, nhiệt độ thấp nhất vào tháng 1 là 12oC.

- Lượng mưa: lượng mưa trung bình năm là 2. Lượng mưa hàng năm tương đối lớn, chế độ mưa chia làm hai mùa rõ rệt. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 10, tổng lượng mưa cả năm gần như tập trung vào mùa mưa, chiếm 80% - 90% tổng lượng mưa cả năm. Mùa khô thì lượng mưa rất nhỏ chỉ chiếm khoảng 10% - 20% tổng lượng mưa cả năm.

4 - Độ ẩm: độ ẩm tương đối trong khu vực khá cao, trung bình tháng thấp nhất đạt 78% (tháng 10) và độ ẩm tương đối trung bình tháng cao nhất đạt 88% (tháng 3). - Bão, giông: mỗi năm tỉnh Quảng Ninh (trong đó có thành phố Cẩm Phả) chịu ảnh hưởng trung bình của 5 - 6 đợt bão, năm nhiều có thể lên tới 9 - 10 đợt. Bão thường tới cấp 8 - 9, đặc biệt đã có những cơn bão cấp 12. Tháng 7, tháng 8 là những tháng bão hay đổ bộ vào Quảng Ninh.

Các cơn giông thường xảy ra trong mùa hè, trung bình mỗi tháng có 5 ngày. - Chế độ gió mùa: mùa đông từ tháng 10 đến tháng 3, tháng 4 năm sau thường chịu ảnh hưởng của gió Bắc, Đông Bắc, mỗi tháng từ 3 - 4 đợt. Mùa hè từ tháng 5 đến tháng 9, chủ yếu là gió Nam, Đông Nam. Tốc độ gió trung bình năm là 3 - 3,4 m/s.

Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu tổ chức của trại được tổ chức như sau: 01: chủ trại là giám đốc công ty. 01: trưởng trại. 01: kỹ thuật trại. 02 : kỹ thuật hỗ trợ của thức ăn chăn nuôi Pro Conco 16: công nhân 03: sinh viên thực tập 02: bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại.

Với đội ngũ cán bộ, công nhân viên như trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau gồm: tổ chuồng đẻ, tổ chuồng nái chửa, tổ chuồng cai sữa, tổ chuồng thương phẩm. Mỗi tổ thực hiện chuyên biệt công việc hàng ngày một cách nghiêm túc và đúng quy định của trại. Cơ sở vật chất của trại - Trại lợn của công ty CP khai thác khoảng sản Thiên Thuận Tường có khoảng 6,5 ha đất để xây dựng trang trại, nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, vườn ổi, vườn rau và các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. - Khu nhà ở của công nhân được xây ở đầu hướng gió; nhà ở được lợp ngói đỏ; có một dãy nhà ở là nhà hai tầng rất khang trang và sạch sẽ.

- Khu nhà ăn xây dựng sạch sẽ. Khu nấu ăn được trang bị tủ lạnh, bếp ga để thuận tiện cho việc bảo quản và chế biến thức ăn. - Khu chăn nuôi chia làm hai khu riêng biệt gồm chăn nuôi lợn và chăn nuôi gà. Trong đó, khu chăn nuôi lợn được bố trí xây dựng chuồng trại cho gần 600 nái với các giống sản xuất như: Landrace, Yorshire, Duroc được nhập từ nước ngoài về.

Về chăn nuôi gà chủ yếu nuôi các giống gà đẻ trứng như: gà Ai Cập, gà Lương Phượng. - Trại được chia làm hai khu: khu điều hành và khu sản xuất. Khu điều hành gồm nơi làm việc của quản lý trại và nơi ăn, ở của công nhân. Khu sản xuất gồm: 2 chuồng nái đẻ, 1 chuồng nái chửa, 1 chuồng đực giống, 1 chuồng hậu bị và 1 chuồng cai sữa và 2 chuồng lợn thương phẩm.

Một số công trình phụ khác phục vụ cho chăn nuôi như: kho cám, kho thuốc, phòng pha tinh, phòng sát trùng. - Hệ thống chuồng được xây dựng khép kín và tự động hoàn toàn. Trang thiết bị trong chuồng hiện đại, được nhập từ Đan Mạch. Đầu mỗi chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng là hệ thống quạt thông gió.

Riêng đối với chuồng nái đẻ thì cuối chuồng còn có hệ thống xử lý mùi và trong chuồng có hệ thống cảm biến nhiệt độ. 6 - Hệ thống chăn nuôi có silo thức ăn tự động từ chuồng nái chửa, chuồng nái đẻ, chuồng cai sữa đến chuồng hậu bị nên tiết kiệm được nhân lực và mang lại hiệu quả sản xuất cao. - Phòng pha tinh có các dụng cụ hiện đại như: kính hiển vi, hệ thống cảm biến nhiệt, nồi hấp cách thủy, tủ sấy và các dụng cụ khác. - Trong khu chăn nuôi đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu đều được đổ bê tông và có hố sát trùng.

- Nguồn nước thải rửa chuồng trại, xả gầm đều được xử lý qua hệ thống thoát nước ngầm. - Xung quanh trại còn trồng rau, cây ăn quả, đào ao thả cá tạo môi trường thông thoáng. Thuận lợi và khó khăn của trại * Thuận lợi - Trại được xây dựng ở vị trí cách xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông. - Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc.

- Công nhân có tay nghề cao, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm với công việc. - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay. * Khó khăn - Dịch bệnh diễn biến phức tạp nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh cao. - Giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng khiến chi phí thức ăn tăng cao gây ảnh hưởng tới chăn nuôi của trang trại.

7 - Lợn giống nhập ngoại nên khả năng thích nghi với khí hậu Việt Nam kém, đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc đặc biệt. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề 2. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái * Sự thành thục về tính: Tuổi thành thục về tính là tuổi mà con vật bắt đầu có phản xạ tính dục và có khả năng sinh sản. Khi gia súc đã thành thục về tính, bộ máy sinh dục đã phát triển hoàn thiện, con vật bắt đầu xuất hiện các phản xạ về sinh dục.

Con cái có hiện tượng động dục, con đực có phản xạ giao phối. Sự thành thục về tính của lợn sớm hay muộn phụ thuộc vào: giống, chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng, khí hậu, chuồng trại. - Giống: các giống khác nhau thì thành thục về tính cũng khác nhau: những giống thuần hóa sớm hơn thì tính thành thục sớm hơn những giống thuần hóa muộn, những giống có tầm vóc nhỏ thường thành thục sớm hơn những giống có tầm vóc lớn. Phạm Hữu Doanh, Lưu Kỷ (2003) [7] cho rằng, tuổi động dục đầu tiên ở lợn nội (Ỉ, Móng Cái) rất sớm từ 4 - 5 tháng khi khối lượng đạt từ 20 - 25kg.

Ở lợn nái lai tuổi động dục lần đầu muộn hơn sơ với lợn nội thuần, ở lợn lai F1 (có sẵn máu nội) động dục bắt đầu lúc 6 tháng tuổi khi khối lượng cơ thể đạt 50 - 55kg. Ở lợn ngoại động dục muộn hơn so với lợn lai, tức là lúc động dục 6 - 7 tháng khi lợn có khối lượng 60 - 80 kg. Tuỳ theo giống, điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng và quản lý mà có tuổi động dục lần đầu khác nhau.