BỘ GIÁO DỤC ðÀO TẠO TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI ======*** ===== MAI QUYÊN NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI DÊ TRÊN ðỊA BÀN HUYỆN BA VÌ, TỈNH HÀ TÂY LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên ngành : Kinh tế nông nghiệp Mã số : 60.10 Người hướng dẫn khoa học: GS. PHẠM VÂN ðÌNH HÀ NỘI – 2008 LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng ñược sử dụng ñể bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam ñoan rằng, mọi sự giúp ñỡ cho việc thực hiện luận văn này ñã ñược cám ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn ñã ñược chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả Mai Quyên Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…….
………………………i LỜI CẢM ƠN Hoàn thành luận văn thạc sĩ kinh tế của mình, ngoài sự nỗ lực cố gắng của bản thân, tôi ñã nhận ñược sự giúp ñỡ nhiệt thành của nhiều cá nhân và tập thể. Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo GS. Phạm Vân ðình, người ñã tận tình hướng dẫn, giúp ñỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cám ơn các thầy cô Bộ môn Phát triển nông thôn, khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn trường ðại học Nông Nghiệp Hà Nội ñã giúp ñỡ tôi hoàn thành luận văn.
Tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc ñến Uỷ ban nhân dân huyện Ba Vì, Uỷ ban nhân dân và các hộ nông dân chăn nuôi dê tại 3 xã Tản Lĩnh, Khánh Thượng và Minh Quang ñã tạo mọi ñiều kiện thuận lợi giúp tôi thu thập thông tin, số liệu ñể hoàn thành luận văn. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia ñình, bạn bè ñã ñộng viên, giúp ñỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả Mai Quyên Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế……. ………………………ii MỤC LỤC Lời cam ñoan i Lời cảm ơn ii Mục lục iii Danh mục chữ viết tắt v Danh mục các bảng vi Danh mục biểu ñồ viii Danh mục sơ ñồ viii 1.1 TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi nghiªn cøu …………………………………… 1 1.2 Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò tµi ……………………………………….1 Môc tiªu chung ……………………………………………………….2 Môc tiªu cô thÓ ……………………………………………………….3 §èi t−îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi ………………………….1 §èi t−îng nghiªn cøu ………………………………………………….2 Ph¹m vi nghiªn cøu …………………………………………………… 3 2.
C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª ………………….1 Lîi Ých cña viÖc ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª …………………………….2 §Æc ®iÓm ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª …………………………………….3 C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn ch¨n nu«i dª ……………………………… 6 2.3 C¸c h×nh thøc ch¨n nu«i dª .4 C¸c biÖn ph¸p chñ yÕu ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª ……………………… 12 2.2 C¬ së thùc tiÔn ……………………………………………………….1 T×nh h×nh ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª ë mét sè n−íc trªn thÕ giíi ……….2 T×nh h×nh ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª ë ViÖt Nam ……………………….3 C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu cã liªn quan ……………………………. §Æc ®iÓm ®Þa bµn vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu ……………………… 29 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…….1 §Æc ®iÓm tù nhiªn, kinh tÕ - xL héi huyÖn Ba V×, tØnh Hµ T©y ……… 29 3.1 §iÒu kiÖn tù nhiªn cña huyÖn ……………………………………….2 §iÒu kiÖn kinh tÕ - xL héi cña huyÖn ……………………………….3 T×nh h×nh ph¸t triÓn kinh tÕ – xL héi cña huyÖn .4 ThuËn lîi vµ khã kh¨n trong ph¸t triÓn kinh tÕ cña huyÖn .2 Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu .2 Thu thËp tµi liÖu .4 Ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch ……………………………………………….3 HÖ thèng chØ tiªu ph©n tÝch …………………………………………. Thùc tr¹ng vµ c¸c gi¶i ph¸p ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª trªn ®Þa bµn huyÖn Ba V×, tØnh Hµ T©y 47 4.1 Thùc tr¹ng ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª trªn ®Þa bµn huyÖn Ba V× ……….1 Thùc tr¹ng ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª trªn ®Þa bµn huyÖn Ba V× ……….2 Thùc tr¹ng ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª cña c¸c hé ®iÒu tra ……………… 55 4.2 Mét sè gi¶i ph¸p ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª cña huyÖn Ba V× ………… 99 4.1 §Þnh h−íng ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª ………………………………….2 Mét sè gi¶i ph¸p ph¸t triÓn ch¨n nu«i dª ……………………………102 5. 112 Tµi liÖu tham kh¶o ………………………………………………… 115 Phô lôc …………………………………………………………….
118 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế……. ………………………iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết tắt Diễn giải 1 BQ Bình quân 2 ðVT ðơn vị tính 3 FAO Tổ chức nông lương thế giới 4 GO Giá trị sản xuất 5 HQKT Hiệu quả kinh tế 6 IC Chi phí trung gian 7 Lð Lao ñộng 8 MI Thu nhập hỗn hợp 9 QML Quy mô lớn 10 QMN Quy mô nhỏ 11 QMTB Quy mô trung bình 12 SLS Sản lượng sữa 13 TC Tổng chi phí 14 Tr.ñ Triệu ñồng 15 VA Giá trị gia tăng Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế……. ………………………v DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU STT Tên bảng Trang 2. Sè l−îng dª trªn thÕ giíi vµ c¸c khu vùc (2001 – 2003).
S¶n l−îng thÞt, s÷a dª trªn thÕ giíi vµ c¸c khu vùc (2001 – 2003). Sè l−îng vµ tèc ®é t¨ng tr−ëng ®µn dª giai ®o¹n 2001 – 2006. S¶n l−îng thÞt dª giai ®o¹n 2001 – 2006. S¶n l−îng s÷a dª trªn thùc tÕ (SLS Hµ T©y + SLS TP.
Sè l−îng dª cho s÷a trong thùc tÕ. HiÖn tr¹ng sö dông ®Êt cña huyÖn Ba V× (2005 -2007). T×nh h×nh nh©n khÈu vµ lao ®éng cña huyÖn Ba V× (2005 -2007). N¨ng suÊt, s¶n l−îng mét s« lo¹i c©y trång chÝnh trªn ®Þa bµn huyÖn Ba V× (2005 -2007).
Gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngµnh trång trät trªn ®Þa bµn huyÖn Ba V× (2005 -2007). Sè liÖu thèng kª ch¨n nu«i trªn ®Þa bµn huyÖn Ba V× (2005 - 2007). Gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngµnh ch¨n nu«i trªn ®Þa bµn huyÖn Ba V× (2005 -2007). Gi¸ trÞ s¶n xuÊt ngµnh c«ng nghiÖp trªn ®Þa bµn huyÖn Ba V× (2005 -2007).
BiÕn ®éng ®µn dª cña huyÖn Ba V× qua 3 n¨m 2005 – 2007. Tû lÖ tiªu thô c¸c s¶n phÈm tõ ch¨n nu«i dª cña huyÖn Ba V× (2005 – 2007). Sè hé ch¨n nu«i dª ®iÒu tra theo quy m«. Sè hé ch¨n nu«i dª ®iÒu tra theo m« h×nh s¶n xuÊt.
T×nh h×nh c¬ b¶n cña c¸c hé ®iÒu tra. 57 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế……. Chi phÝ ch¨n nu«i dª thÞt cña nhãm hé ®iÒu tra theo quy m« ch¨n nu«i n¨m 2007 (tÝnh b×nh qu©n 1 hé). Chi phÝ ch¨n nu«i dª thÞt cña nhãm hé ®iÒu tra theo m« h×nh s¶n xuÊt cña hé n¨m 2007 (tÝnh b×nh qu©n 1 hé).
Chi phÝ ch¨n nu«i dª s÷a cña nhãm hé ®iÒu tra theo quy m« ch¨n nu«i n¨m 2007 (tÝnh b×nh qu©n 1 hé). Chi phÝ ch¨n nu«i dª s÷a cña nhãm hé ®iÒu tra theo m« h×nh s¶n xuÊt cña hé n¨m 2007 (tÝnh b×nh qu©n 1 hé). KÕt qu¶ vµ hiÖu qu¶ ch¨n nu«i dª thÞt cña nhãm hé ®iÒu tra theo quy m« ch¨n nu«i n¨m 2007 (tÝnh b×nh qu©n 1 hé). KÕt qu¶ vµ hiÖu qu¶ ch¨n nu«i dª thÞt cña nhãm hé ®iÒu tra theo m« h×nh s¶n xuÊt cña hé n¨m 2007 (tÝnh b×nh qu©n 1 hé).
KÕt qu¶ vµ hiÖu qu¶ ch¨n nu«i dª s÷a cña nhãm hé ®iÒu tra theo quy m« ch¨n nu«i n¨m 2007 (tÝnh b×nh qu©n 1 hé). KÕt qu¶ vµ hiÖu qu¶ ch¨n nu«i dª s÷a cña nhãm hé ®iÒu tra theo m« h×nh s¶n xuÊt cña hé n¨m 2007 (tÝnh b×nh qu©n 1 hé). Tû lÖ s¶n phÈm tõ ch¨n nu«i dª theo ®èi t−îng kh¸ch hµng. KÕt qu¶ vµ hiÖu qu¶ ch¨n nu«i dª theo tr×nh ®é cña chñ hé (tÝnh b×nh qu©n cho 1 hé).
KÕt qu¶ s¶n xuÊt theo gièng dª t¹i c¸c hé ®iÒu tra n¨m 2007. HiÖu qu¶ sö dông vèn trong ch¨n nu«i dª cña c¸c hé ®iÒu tra n¨m 2007 (tÝnh b×nh qu©n 1 hé). KÕt qu¶ th¨m dß ý kiÕn cña c¸c hé ®iÒu tra vÒ nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n trong ch¨n nu«i dª. KÕt qu¶ th¨m dß ý kiÕn cña c¸c hé ®iÒu tra vÒ lý do kh«ng muèn më réng quy m« ch¨n nu«i dª thÞt.
KÕt qu¶ th¨m dß ý kiÕn cña c¸c hé ®iÒu tra vÒ lý do kh«ng muèn më réng quy m« ch¨n nu«i dª s÷a. 95 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế……. ………………………vii DANH MỤC BIỂU ðỒ STT TÊN BIỂU ðỒ TRANG 4.1 Biến ñộng số lượng ñàn dên của huyện Ba Vì (2005 – 2007. Biến ñộng giá bán các sản phẩm từ chăn nuôi dê các tháng trong năm 2007.
78 DANH MỤC SƠ ðỒ STT TÊN SƠ ðỒ TRANG 4. Kênh tiêu thụ sản phẩm của người chăn nuôi dê thịt. Kênh tiêu thụ sản phẩm của người chăn nuôi dê sữa. 76 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sỹ khoa học Kinh tế…….1 Tính cấp thiết của ñề tài nghiên cứu Chăn nuôi dê có vai trò quan trọng trong ñời sống.
Ở nhiều nước nhiệt ñới và bán nhiệt ñới, chăn nuôi dê cung cấp nhiều loại sản phẩm phục vụ ñời sống con người như thịt, sữa, lông, da, sừng, móng, cung cấp lượng phân bón khá lớn phục vụ sản xuất nông nghiệp. Trong các sản phẩm của chăn nuôi dê, sữa dê là một thực phẩm quí ñối với con người bởi sữa dê rất có lợi cho sức khoẻ, trong sữa dê chứa rất nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể như ñạm, khoáng, protein, vitamin A… giúp cho việc phát triển cơ bắp và trí não. ðặc biệt sữa dê rất hiếm khi nhiễm khuẩn lao như sữa bò. Thịt dê ñược sử dụng phổ biến, nhất là thịt dê non có giá trị dinh dưỡng rất cao.
Ở nhiều nơi, giá thịt dê cao hơn giá các loại thịt khác bởi vì về chất lượng tỷ lệ nạc trong thân thịt cao, tỷ lệ mỡ thấp, do ñó thịt có hàm lượng năng lượng thấp nhưng giàu protein. Lông và da dê là những sản phẩm quan trọng, ñặc biệt da dê ñược sử dụng ñể làm những ñồ da mỹ nghệ có giá trị sử dụng rất tốt [22]. Ở nước ta nuôi dê ñã có từ lâu ñời, hơn nữa nước ta có ñiều kiện khí hậu nóng ẩm, nhiều ñồi núi, nơi có nhiều cây cỏ phát triển thích hợp với việc chăn nuôi dê. Chăn nuôi dê góp phần tích cực vào xóa ñói giảm nghèo, tăng thu nhập, nâng cao ñời sống cho nông dân nông thôn, ñặc biệt là nông thôn miền núi.
Vì chăn nuôi dê có vốn ñầu tư thấp và cho lãi suất cao nên phù hợp với khả năng ñầu tư, trình ñộ quản lý, kỹ thuật và khả năng khai thác thị trường của ña số nông dân.