đặt vấn đề nghiên cứu về quản lý nhả nước ngành thương mại. với phạm v hạn hep của nghiên cứu về công tác quản lý nhà nước về ngành thương mại được tiếp. cân dưới góc độ là quá trình thực hiện và phối hợp các chức năng hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các hoạt động thương mại trên thị trường trong sự tác động của hệ thống quản lý đến hệ thống bị quản lý nhằm đạt mục tiêu. thông qua việc sử dụng các công cụ và chính sách quản lý.
Vai trò quản lý của nhà nước đối với ngành thương mai “Trong nền kinh tế thị trường, nhà nước đóng vai trò người định hướng, din dit sự phát triển kinh tế, bảo đảm thống nhất các lợi ích cơ bản trong toàn xã. Nhà nước Việt Nam đi theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, nên cảng có vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, điều tiết sự phát triển của nền kinh tế theo định hướng, mục tiêu chiến lược mà cương lĩnh và chiến lược phát triển kinh tế -xã hội của Đảng đã xác định. Mặt khác, vai trò điều tiết của nhà nước ta đối với nền kinh tế còn được. xác định bởi chính các yếu tố: Nhà nước là chủ sở hữu phần lớn các nguồn vốn và tài sản trong nền kinh tế quốc dân, nhà nước trực tiếp sỡ hữu các lĩnh.
vực chủ chốt nhất của nền kinh tế; các sản phẩm chủ yếu nhất của nền kinh tế vẫn do khu vực quốc doanh sản xuất va chỉ phdi.[24] 'Vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước đã được khẳng định cả về lý luận. và thực tiễn và được thể hiện trên các mặt sau đây: «. Nhà nước định hướng, hướng dẫn hoạt động cho sự phát triển của thương mại Sự định hướng này được thực hiện thông qua việc xây dựng và tổ c thực hiện cá chiến lược kinh tế xã hội, các chương trình mục tiêu, các kế hoạch ngắn hạn và dải hạn. Định hướng dẫn đất sự phát triển của thương mại còn được bảo đảm bằng hệ thống chính sách, sự tác động của hệ thống tổ chức quản lý thương.
mại từ trung ương đến địa phương. Đây chính là y quan trọng có tính thúc đẩy nhịp độ phát triển kinh 1 n6i chung va thương mại nối riéng, %. Điều tiết và can thiệp vào quá trình hoạt động thương mại Nha nước có vai trò củng cố, bảo đảm dân chú, công bằng xã hội cho. mọi người, mọi thành phần kinh tế hoạt động thương mại trên thị trường.
dựng một xã hội văn minh, dân chủ rộng rãi, khuyến khích và đề cao trách nhiệm cá nhân là điều kiện cho sự phát triển toàn diện kinh tế xã hội “Trong kinh tế thị trường sự phân hoá giàu nghèo giữa các tằng lớp xã 3 hội là rất lớn. Nhà nước cần có sự can thiệp và điều tiết hợp lý nhằm bảo đảm. cuộc sống ôn định, nhân cách của con người được tôn trọng, đồng thời bảo. đảm tính tự chủ, sáng tạo và ham làm giầu của mọi công dân.
e Alhà nước tạo lập môi trường thương mại và cạnh tranh cho thương mại phát triển Nhà nước bảo đảm sự én định về mặt thể chế pháp lý, môi trường kinh. tế, chính trị- xã hội, môi trường kỹ thuật công nghệ, tại đây có thể hiểu rằng. "Nhà nước đã tạo lập một môi trường có định hướng, có hướng dẫn cho hoạt động phát triển của ngành thương mại. Nhà nước thực thi cơ chế, chính sách để hạn chế tình trạng thiếu cầu, giảm lạm phát, khuyến khích sản xuất và tiêu dùng.
Nhà nước tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng, bao gồm két cu ha ting vat chat, tài chính, giáo dục, luật pháp. cho thương mại. Tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, môi trường vĩ mô phù hợp với xu hướng phát triển của thương mại trong cơ chế thị trường. Quản lý trực tiếp khu vực kinh tế Nhà nước.
Nhà nước quy định rõ những bộ phân, những ngành then chốt, những nguồn lực và tải sản mà Nhà nước trực tiếp quản lý như: đất dai, các nguồn tải nguyên, các sản phẩm, ngành có ý nghĩa sống còn với quốc gia thuộc sở hữu. Nhà nước phải quản lý và kiểm soát việc sử dụng tài sản quốc gia nhằm bảo tồn và phát triển các tải sản đó. Quản lý trực tiếp các doanh nghiệp. thuộc thành phần kinh tế Nhà nước để giữ vai trò nòng cốt trong công cuộc.
xây dựng và phát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần ở nước ta. Qua đây ta nhận thấy vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước là nội dung. quan trọng của định hướng XHCN. Duy trì vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nước là công việc quan trọng để vượt qua nguy cơ chộch hướng xã hội chủ nghĩa.
Thông qua các DNNN, Nhà nước có thể hướng dẫn, chỉ đạo. 4 sự phát triển của các doanh nghiệp thuộc các thành phần khác, tập trung mọi nguồn lực cho sự công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Thông qua thành phần kinh tế nhà nước, Nhà nước nắm và điều tiết một bộ phận lớn các hàng hóa - địch vụ chủ yếu, có ý nghĩa quan trọng và then chốt của nền kinh tế quốc dân, bảo đảm cho nền kinh tế hoạt động nhịp. nhàng và phát trí cân đối với nhịp đô cao.
Chức năng của quản lý nhà nước về thương mại &. Chức năng hoạch định Chức năng này bao gồm các nội dung cơ bản là hoạch định chiến lược, quy hoạch phát triển thương mại, phân tích và xây dựng các chính sách thương mại; quy hoạch và định hướng chiến lược phát triển thị trường, xây dựng hệ thống pháp luật có liên quan đến thương mại; xác lập các chương trình, dự án, cụ thể hóa chiến lược, đặc biệt là các lộ trình hội nhập khu vực và quốc tế. Vai trò của chức năng hoạch định là giúp cho các doanh nghiệp có phương hướng hình thành phương án, chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh Nó vừa giúp tạo lập môi trường kinh doanh, vừa cho phép Nhà nước có thể kiểm soát hoạt động của các doanh nghiệp vả các chủ thể kinh doanh trên. thị trường.
Chức năng tổ chức và phối hợp các hoạt động quản lý thương mại 'Nhà nước bằng việc tạo lập các cơ quan và hệ thống tổ chức, quản lý, sử dụng bộ máy này để hoạch định các chiến lược, quy hoạch, chính sách, các. văn bản pháp luật. Đồng thời, sử dụng sức mạnh của bộ máy tổ chức để thực. hiện những vấn đẻ thuộc về QLNN nhằm áp dụng chính sách và pháp luật vào thực tiễn kinh doanh của doanh nghiệp, hiện thực hóa quy hoạch và kế hoạch.
1s ‘Voi mye đích trên, chức năng phối hợp có vai trò và bao gồm: + Hình thành cơ chế phối hợp hữu hiệu giữa cơ quan QLNN về thương mại với các đơn vị quản lý liên quan, với các cắp trong hệ thống tổ chức quản. lý thương mại của Trung ương, Tỉnh/ thành phố, quận huyện, xã phường. + Bồi dưỡng và đào tạo về nguồn lực đủ khả năng thực hiện các công. việc liên quan tới quản lý nhà nước về thương mại.
Chức năng lãnh đạo, điều tiết các hoạt động thương mại và can thiệp thị trường, Mục đích là nhằm điều tiết các hoạt động thương mại, điều tiết thị trường để các hoạt động này cũng như thị trường phát triển cân đối, hi hòa, 'bên vững và đúng theo quy định. Nội dung và vai trò của chức năng này bao gồm: + Nhà nước là người bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mọi chủ thể kinh doanh, khuyến khích và đảm bảo bằng luật pháp. + Hướng dẫn và kích thích các doanh nghiệp hoạt động theo định hướng thị trường của mình. + Nhà nước hỗ trợ cho các doanh nghiệp vẻ thông tin, tài chính, kết cấu.
hạ tầng kinh tế - xã hội trong điều kiện cho phép, không vi phạm các cam kết quốc tế. Bảo vệ kinh tế Nhà nước theo đúng pháp luật quốc tế, chống tham nhũng và thất thoát tài sản, đảm bảo tăng trưởng kinh tế, tạo nguồn thu cho. ngân sách nhà nước [19] 4. Chức năng kiễm soát các quan hệ trao đối hoạt động thương mại Nhằm phát hiện những lệch lạc, nguy cơ chệch hướng hoặc vi phạm.
pháp luật và các quy định của Nhà nước, từ đó đưa ra các quyết định điều. chỉnh thích hợp nhằm tăng cường hiệu quả của QLNN về thương mại Nội dung và vai trò của chức năng này: + Nhà nước giám sát hoạt động của mọi chủ thể kinh doanh cũng như 16 chế độ quản lý của các chủ thể đó về các mặt đăng ký kinh doanh, phương án sản phẩm, chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm, bản quyền sở hữu công nghiệp, môi trường ô nhiễm, cơ chế quản lý kinh doanh, nghĩa vụ nộp thuế. + Nhà nước cũng thực hiện việc kiểm tra, đánh giá về sức mạnh của hệ thống các tổ chức quản lý thương mại của Nhà nước cũng như đội ngũ cán bộ công chức thực hiện các chức năng quản lý của Nhà nước [19] 1. NOL DUNG QUAN LY NHA NƯỚC NGÀNH THƯƠNG MẠI 1.
Nội dụng quản lý nhà nước ngành thương mại a. Định hướng phát triển ngành thương mụi thông qua kế hoạch, các chương trình, đề án phát triển thương mại Hệ thống các kế hoạch phát triển thương mại là những nội dung quan trọng để các cơ quan nhà nước thực hiện công tác QLNN về thương mại trên địa bản. Đây là những tư tướng chỉ đạo, các mục tiêu, chỉ tiêu, các mô hình, biện pháp, ngắn hạn và dai hạn để định hướng cho thương mại trên địa bản cquậnphát triển theo đúng các mục tiêu chung của phát triển kinh tế xã hội Vi vay, xây dựng các kế hoạch phát triển thương mại là một nội dung QLNN về thương mại. Các kế hoạch quản lý thương mại tại quận phải phù hợp với các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển thương mại của thành.
Ban hành kế hoạch tổng thể phát triển phải được xây dựng trên các luận cứ khoa học và giá trị thực tiễn cao, đặc biệt y dự báo và tầm nhìn về phát triển thương mại trên cơ sở quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn phải được quán triệt sâu sắc trong bản quy hoạch. để làm căn cứ cho việc quy hoạch tổng thể phát triển thương mại của thành. phố trong thời gian trung hạn và dai hạn. Một yếu tố quan trọng không thé thiếu đối với việc xây dựng kế hoạch thương mại là bản kế hoạch này phải được tham vấn ý kiến đầy đủ và phải phản ánh được sự phù hợp với các quy hoạch về xây dựng cũng như quy hoạch đô thị đã được phê duyệt.