Luận văn đánh giá thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại tại trại chăn nuôi hòa yên hòa phát huyện trấn yên tỉnh yên bái và áp dụng pháp đồ điều trị

Luận văn phân tích thực trạng bệnh viêm tử cung trên lợn nái ngoại tại trại Hòa Yên Hòa Phát, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái và phương pháp điều trị.

• Tác giả: Nguyễn Trung Hiếu
• Người hướng dẫn: TS. Mai Anh Khoa
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Bệnh Viêm Tử Cung Trên Đàn Lợn Nái Ngoại Tại Trại Chăn Nuôi Hòa Yên – Hòa Phát, Huyện Trấn Yên, Tỉnh Yên Bái Và Áp Dụng Pháp Đồ Điều Trị
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục đích và yêu cầu của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cở sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.4. Tình hình sản xuất của công ty
• 2.5. Tổng quan về bệnh viêm tử cung
• 2.5.1. Các bệnh thường gặp về viêm tử cung
• 2.5.2. Viêm nội mạc tử cung (Endomestritis)
• 2.5.2.1. Viêm nội mạc tử cung cata cấp tính có mủ (Endomestritis puerperalis Catarhalis purulenta acuta)
• 2.5.2.2. Viêm nội mạc tử cung màng giả
• 3. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TAI

Tóm tắt

I. Tổng quan về bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại Yên Bái

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái là một trong những vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn, đặc biệt tại trại chăn nuôi Hòa Yên Hòa Phát, Yên Bái. Bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của lợn mẹ mà còn gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Việc đánh giá thực trạng bệnh viêm tử cung giúp xác định nguyên nhân và tìm ra giải pháp điều trị hiệu quả.

1.1. Đặc điểm bệnh viêm tử cung ở lợn nái

Bệnh viêm tử cung có thể chia thành nhiều thể khác nhau như viêm nội mạc, viêm cơ và viêm tương mạc. Mỗi thể bệnh có triệu chứng và nguyên nhân riêng, ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất sinh sản của lợn nái.

1.2. Tình hình bệnh viêm tử cung tại trại chăn nuôi Hòa Yên

Tại trại chăn nuôi Hòa Yên, tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái ngoại đang gia tăng. Việc theo dõi và đánh giá tình hình bệnh lý là cần thiết để có biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời.

II. Vấn đề và thách thức trong chăn nuôi lợn nái tại Yên Bái

Chăn nuôi lợn nái tại Yên Bái đang đối mặt với nhiều thách thức, trong đó bệnh viêm tử cung là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất. Các yếu tố như điều kiện chăm sóc, dinh dưỡng và vệ sinh chuồng trại đều ảnh hưởng đến sự phát triển của bệnh.

2.1. Nguyên nhân gây bệnh viêm tử cung ở lợn nái

Nguyên nhân chính gây bệnh viêm tử cung bao gồm vi khuẩn, điều kiện vệ sinh kém và kỹ thuật thụ tinh không đúng cách. Những yếu tố này cần được kiểm soát để giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh.

2.2. Tác động của bệnh viêm tử cung đến năng suất chăn nuôi

Bệnh viêm tử cung không chỉ làm giảm khả năng sinh sản mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn con. Điều này dẫn đến thiệt hại kinh tế lớn cho người chăn nuôi.

III. Phương pháp điều trị bệnh viêm tử cung hiệu quả cho lợn nái

Để điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái, cần áp dụng các phương pháp điều trị khoa học và hiệu quả. Việc sử dụng thuốc kháng sinh và các biện pháp hỗ trợ khác là rất quan trọng.

3.1. Các phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung

Các phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung thường bao gồm việc sử dụng kháng sinh và thuốc chống viêm. Việc lựa chọn phác đồ phù hợp sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

3.2. Biện pháp phòng ngừa bệnh viêm tử cung

Phòng ngừa bệnh viêm tử cung cần chú trọng đến vệ sinh chuồng trại, dinh dưỡng hợp lý và kỹ thuật thụ tinh đúng cách. Những biện pháp này sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

IV. Kết quả nghiên cứu về bệnh viêm tử cung tại trại Hòa Yên

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở lợn nái tại trại Hòa Yên là khá cao. Việc áp dụng các biện pháp điều trị và phòng ngừa đã giúp cải thiện tình hình bệnh lý.

4.1. Tình hình mắc bệnh viêm tử cung theo tháng

Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung có sự biến động theo tháng. Việc theo dõi thường xuyên sẽ giúp phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

4.2. Hiệu quả của các phác đồ điều trị

Các phác đồ điều trị đã được áp dụng cho lợn nái cho thấy hiệu quả tích cực, giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh và nâng cao năng suất sinh sản.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong chăn nuôi lợn nái

Bệnh viêm tử cung ở lợn nái là một vấn đề cần được quan tâm trong chăn nuôi. Việc đánh giá và áp dụng các biện pháp điều trị hiệu quả sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn.

5.1. Tương lai của chăn nuôi lợn nái tại Yên Bái

Với sự phát triển của công nghệ và kỹ thuật chăn nuôi, tương lai của ngành chăn nuôi lợn nái tại Yên Bái hứa hẹn sẽ có nhiều tiến bộ.

5.2. Đề xuất giải pháp cải thiện tình hình bệnh viêm tử cung

Cần có các giải pháp đồng bộ từ việc nâng cao nhận thức của người chăn nuôi đến việc áp dụng các công nghệ mới trong điều trị và phòng ngừa bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong chiến lược phát triển chăn nuôi theo hướng công nghiệp hóa, các mô hình trang trại quy mô lớn tập trung vào đàn lợn thịt hướng nạc và đàn lợn nái ngoại sinh sản nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa và gia tăng giá trị kinh tế. Hiệu quả của hệ thống chăn nuôi lợn nạc phụ thuộc trực tiếp vào năng suất và phẩm chất giống của đàn lợn nái. Tuy nhiên, dịch bệnh sinh sản tại các cơ sở chăn nuôi tập trung vẫn là trở ngại lớn, trong đó bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao và gây tổn thất kinh tế đáng kể.

Bệnh viêm tử cung không chỉ làm suy giảm trực tiếp khả năng sinh sản của lợn mẹ, dẫn đến chậm động dục, vô sinh, phải loại thải sớm, mà còn là nguyên nhân trực tiếp làm tăng tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy và còi cọc ở đàn lợn con theo mẹ do suy giảm chất lượng và sản lượng sữa. Khi không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể kế phát sang các bệnh lý nghiêm trọng như viêm vú, mất sữa, viêm phúc mạc, nhiễm trùng huyết hoặc gây chết lợn nái.

Xuất phát từ thực trạng trên tại cơ sở sản xuất, chuyên đề tốt nghiệp tập trung giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Đánh giá tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại nuôi theo phương thức công nghiệp tại trang trại.
2. Khảo sát các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ mắc bệnh bao gồm lứa đẻ, giống lợn và thời điểm các tháng trong năm.
3. Trực tiếp thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và các biện pháp vệ sinh thú y, phòng trị bệnh trên đàn lợn sinh sản.
4. Thử nghiệm và đánh giá hiệu quả điều trị của các phác đồ kháng sinh kết hợp thụt rửa tử cung nhằm đưa ra giải pháp can thiệp hiệu quả cho cơ sở.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái ngoại sinh sản thuộc hai giống Landrace và Yorkshire.
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn an toàn sinh học thuộc Công ty TNHH MTV Hòa Yên – Tập đoàn Hòa Phát, xã Lương Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái.
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện từ ngày 18/05/2017 đến ngày 25/11/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở bệnh học và dược lý thú y

Khóa luận dựa trên lý thuyết bệnh học sinh sản gia súc của các tác giả chuyên ngành thú y (Trần Tiến Dũng, Nguyễn Văn Thanh, Nguyễn Đức Lưu, Phạm Sỹ Lăng, Đặng Thanh Tùng). Về mặt giải phẫu và bệnh lý, cổ tử cung của lợn dài từ 10 – 18 cm, có các u thịt xen kẽ cài răng lược, chỉ mở rộng khi động dục và khi sinh đẻ. Bệnh viêm tử cung được phân loại thành ba thể bệnh chính:

• Viêm nội mạc tử cung (Endometritis): Viêm lớp niêm mạc tử cung, gồm hai dạng lâm sàng là viêm thể cata cấp tính có mủ (Endometritis puerperalis catarrhalis purulenta acuta) và viêm nội mạc tử cung màng giả có hoại tử mô.
• Viêm cơ tử cung (Myometritis puerperalis): Thường kế phát từ viêm màng giả hoại tử ăn sâu vào tầng cơ, gây phân giải mô, dịch thải có màu nâu đỏ lợn cợn mủ và có mùi tanh thối.
• Viêm tương mạc tử cung (Perimetritis puerperalis): Thường kế phát từ viêm cơ tử cung, hình thành phản ứng viêm cấp tính cục bộ hoặc lan tỏa, có nguy cơ dính các cơ quan vùng chậu và dẫn đến viêm phúc mạc, bại huyết.

Nguyên nhân gây bệnh bắt nguồn từ sự xâm nhập của các vi khuẩn cơ hội và truyền nhiễm như Streptococcus, Staphylococcus, Escherichia coli, Salmonella, Brucella, kết hợp với các sai sót kỹ thuật trong đỡ đẻ, thao tác can thiệp móc thai bằng tay, dụng cụ thụ tinh nhân tạo không vô trùng, thức ăn thiếu/thừa dinh dưỡng (vitamin A, khoáng, protein), hoặc do tiểu khí hậu chuồng nuôi biến động bất lợi.

Các loại thuốc và hóa chất sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: dung dịch sát trùng Biocid-30 (chứa 3% I-ốt hoạt dụng), kháng sinh phổ rộng Vetrimoxin LA (Amoxicillin 200 mg/ml), Pendistrep L.U (phối hợp Penicillin và Dihydrostreptomycin sulphate), Penicillin tinh thể, Streptomycin bột, cùng các thuốc trợ sức, giảm đau (Analgin C, Vitamin B1, B12, C).

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và dịch tễ

Nghiên cứu áp dụng phương pháp điều tra dịch tễ học lâm sàng kết hợp bố trí thí nghiệm so sánh tại trại:

• Khảo sát lâm sàng: Theo dõi trực tiếp 192 cá thể lợn nái ngoại sau khi đẻ. Tiến hành phân loại mức độ bệnh theo tiêu chí chẩn đoán lâm sàng:

Chỉ tiêu phân biệt	Viêm nội mạc tử cung (Độ 1)	Viêm cơ tử cung (Độ 2)	Viêm tương mạc tử cung (Độ 3)
Thân nhiệt / Sốt	Sốt nhẹ	Sốt nhẹ	Sốt cao
Màu sắc dịch viêm	Trắng, trắng xám	Hồng, nâu đỏ	Nâu rỉ sắt
Mùi dịch viêm	Tanh	Tanh thối	Thối khắm
Phản ứng đau	Đau nhẹ	Đau rõ hơn	Đau dữ dội, phản ứng mạnh
Trạng thái ăn uống	Giảm ăn một phần hoặc bỏ ăn	Bỏ ăn	Bỏ ăn hoàn toàn

• Bố trí thí nghiệm điều trị: Tổng số 35 lợn nái mắc bệnh được phân thành 2 nhóm tương đồng để thử nghiệm 2 phác đồ điều trị:
  • Phác đồ 1 (n = 16 con): Tiêm bắp Vetrimoxin LA liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày kết hợp thụt rửa tử cung bằng Biocid-30 (tỷ lệ 1/2000), sau đó bơm hỗn dịch Penicillin (1 triệu UI) + Streptomycin (1 g) pha trong 50 ml nước cất.
  • Phác đồ 2 (n = 19 con): Tiêm bắp Pendistrep LA liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày kết hợp quy trình thụt rửa tử cung và bơm kháng sinh tương tự Phác đồ 1.
• Thu thập và xử lý số liệu: Dữ liệu được ghi chép qua sổ nhật ký sản xuất, theo dõi các chỉ tiêu: tỷ lệ nhiễm bệnh (%), tỷ lệ khỏi bệnh (%), tỷ lệ tái phát (%), thời gian điều trị trung bình (ngày/con), tỷ lệ phối giống đậu thai sau điều trị (%). Số liệu được xử lý thống kê bằng phần mềm Microsoft Excel 2010.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày cơ sở thực tiễn của sự phát triển đàn lợn ngoại hướng nạc tại Việt Nam, phân tích các rủi ro do bệnh sinh sản gây ra cho lợn nái tập trung, xác định mục tiêu và yêu cầu khoa học của chuyên đề nghiên cứu tại Trại chăn nuôi Hòa Yên.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Đặc điểm cơ sở thực tập: Trại chăn nuôi thuộc Công ty TNHH MTV Hòa Yên (Tập đoàn Hòa Phát) có quy mô diện tích 44 ha, địa hình san lấp đồi núi tại xã Lương Thịnh, huyện Trấn Yên, Yên Bái. Khí hậu có nhiệt độ trung bình năm 21,5°C, lượng mưa 1.800 – 2.000 mm/năm, độ ẩm trung bình 80%. Cơ sở hạ tầng gồm 1 chuồng đực giống (24 ô), 2 chuồng phối, 3 chuồng nái chửa (4 dãy/chuồng, 65 ô/dãy), 6 chuồng nái đẻ (chia 2 khu A-B, 30 ô/dãy), 4 chuồng cai sữa, 14 chuồng thịt và 1 chuồng cách ly phát triển hậu bị. Chuồng trại thiết kế khép kín hoàn toàn với giàn làm mát, quạt hút gió, hệ thống sàn bê tông kết hợp sàn nhựa cho lợn con.
• Quy mô biến động đàn lợn giai đoạn 2016 – 2017: Năm 2016 đàn có 28 đực giống, 0 nái sinh sản và 767 lợn hậu bị; đến năm 2017 đàn phát triển lên 33 đực giống, 661 nái sinh sản và 200 lợn hậu bị (tổng quy mô đạt 894 con).
• Cơ sở lý luận về bệnh sinh sản: Tổng hợp giải phẫu bệnh, cơ chế sinh bệnh, triệu chứng của viêm cổ tử cung, các thể viêm tử cung, viêm âm môn - âm đạo, viêm buồng trứng, bệnh tồn tại thể vàng (Corpus luteum persistens) và dược lý các hóa dược phòng trị.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp thực hiện chuyên đề

Quy định chi tiết địa điểm, thời gian (tháng 5 đến tháng 11 năm 2017), đối tượng nghiên cứu trên đàn nái ngoại, các chỉ tiêu dịch tễ theo dõi (lứa đẻ, giống lợn, tháng theo dõi) và phương pháp bố trí thử nghiệm 2 phác đồ kháng sinh.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này phản ánh toàn bộ kết quả công tác phục vụ sản xuất và số liệu nghiên cứu chuyên đề:

• Quy trình kỹ thuật chăn nuôi: Chi tiết khẩu phần thức ăn cho nái chửa (từ 1,8 – 2,2 kg/ngày ở giai đoạn 1–7 ngày lên 3,0 – 3,5 kg/ngày ở giai đoạn 91–115 ngày); quy trình nái đẻ (chuyển chuồng trước 7–10 ngày, giảm thức ăn trước đẻ 3 ngày xuống 1 kg/ngày để chống chèn ép trực tràng); quy trình chăm sóc lợn con (mài nanh, bấm tai, cắt đuôi, tiêm sắt ngày thứ 1; uống Nova-Amoxicol ngày 1–3; phòng cầu trùng ngày 3–4; thiến đực ngày 5–7; tập ăn sớm lúc 5 ngày tuổi bằng cám 550 SF; tiêm vaccine Mycoplasma ngày 16–18; cai sữa sớm lúc 19–21 ngày tuổi).
• Quy trình vệ sinh thú y và phòng bệnh: Thực hiện khử trùng người (tỷ lệ pha 1:3200), sát trùng phương tiện và chuồng trại (1:400), sát trùng mầm bệnh/xác chết (1:200); rắc vôi gầm tuần 2 lần; lịch tiêm vaccine nghiêm ngặt cho lợn con, hậu bị và lợn nái sinh sản (Dịch tả lợn Colapest, Tai xanh PRRS, Khô thai Parvosure, Giả dại AD, Lở mồm long móng Aftopor).
• Kết quả phục vụ sản xuất thực tế: Điều trị an toàn và chữa khỏi bệnh viêm tử cung (32/35 con khỏi, đạt 91,43%), tiêu chảy lợn con (66/72 con khỏi, 91,67%), lợn khó đẻ (24/24 con, 100%), viêm vú (5/5 con, 100%), sốt sữa (3/3 con, 100%), viêm rốn (9/9 con, 100%), viêm khớp (6/7 con, 85,71%), viêm phổi (9/13 con, 69,23%). Đỡ đẻ an toàn 689/734 con (93,87%), thiến lợn đực 315/315 con (100%), mổ thoát vị hecni 3/4 con (75%).
• Thực trạng bệnh viêm tử cung: Thống kê tỷ lệ mắc bệnh phân bổ theo các biến số lâm sàng, mùa vụ và di truyền.

Kết quả và đóng góp

Số liệu thực nghiệm chính

Khảo sát trên 192 cá thể lợn nái ngoại theo dõi tại trại cho thấy có 35 con mắc bệnh viêm tử cung, chiếm tỷ lệ chung là 18,23%.

TỔNG HỢP TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG THEO CÁC CHỈ TIÊU KHẢO SÁT

Chỉ tiêu khảo sát	Phân loại	Số nái kiểm tra (con)	Số nái mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Tổng thể đàn theo dõi	Toàn trại	192	35	18,23%
Theo lứa đẻ	Lứa 1 – 2	107	21	19,63%
	Lứa 3 – 4	85	14	16,47%
Theo tháng theo dõi	Tháng 6	46	10	21,74%
	Tháng 7	41	8	19,51%
	Tháng 8	31	6	19,35%
	Tháng 9	36	5	13,89%
	Tháng 10	38	6	15,79%
Theo giống lợn	Landrace	103	19	18,45%
	Yorkshire	89	16	17,98%

• Theo lứa đẻ: Nái lứa 1–2 có tỷ lệ mắc (19,63%) cao hơn nái lứa 3–4 (16,47%). Nguyên nhân do lợn đẻ lứa đầu có đường sinh dục chưa giãn nở hoàn chỉnh, thời gian rặn đẻ kéo dài, dễ bị xây xát niêm mạc và phải can thiệp thủ thuật cơ học nhiều hơn.
• Theo thời gian/tháng: Tỷ lệ mắc cao nhất vào tháng 6 (21,74%), sau đó giảm dần qua tháng 7 (19,51%), tháng 8 (19,35%), đạt mức thấp nhất vào tháng 9 (13,89%) và tăng nhẹ ở tháng 10 (15,79%). Tháng 6 có tỷ lệ mắc cao do thời tiết giao mùa, nắng nóng gay gắt, biên độ nhiệt ngày đêm lớn hơn 5°C làm suy giảm sức đề kháng của lợn nái ngoại.
• Theo giống lợn: Giống Landrace mắc bệnh với tỷ lệ 18,45%, tương đương và chênh lệch không đáng kể so với giống Yorkshire (17,98%).

Hiệu quả can thiệp điều trị

Việc áp dụng các phác đồ điều trị kết hợp giữa thụt rửa sát trùng niêm mạc tử cung bằng Biocid-30 (1/2000), bơm trực tiếp hỗn dịch Penicillin + Streptomycin và tiêm kháng sinh toàn thân (Vetrimoxin LA hoặc Pendistrep LA) đã mang lại tỷ lệ chữa khỏi đạt 91,43% (32/35 con khỏi bệnh).

Giải pháp và khuyến nghị kỹ thuật từ tác giả

1. Kiểm soát tiểu khí hậu: Chủ động hạ nhiệt chuồng nuôi vào mùa hè bằng giàn mát, quạt hút gió và che chắn chuồng kín nhằm tránh sốc nhiệt cho nái sinh sản.
2. Kỹ thuật đỡ đẻ và phối giống: Hạn chế tối đa can thiệp móc thai bằng tay khi không thực sự cần thiết; sát trùng nghiêm ngặt dụng cụ thụ tinh nhân tạo và tay kỹ thuật viên; tiêm phòng dự phòng chống viêm bằng Vetrimoxin kết hợp Oxytocin ngay sau khi nái hoàn thành ca đẻ.
3. Quản lý vệ sinh chuồng đẻ: Thực hiện nguyên tắc cùng vào - cùng ra (all-in/all-out), chuồng nái đẻ sau cai sữa phải được cọ rửa, phun sát trùng, rắc vôi bột và để trống chuồng tối thiểu 2 ngày trước khi đưa đợt nái mới lên chờ đẻ.

Đóng góp so sánh với y văn

Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung 18,23% tại Trại chăn nuôi Hòa Yên thấp hơn đáng kể so với kết quả công bố của Nguyễn Văn Thanh (2007) ghi nhận tỷ lệ viêm tử cung sau đẻ trên lợn nái ngoại là 42,40%, đồng thời nằm trong giới hạn nghiên cứu của Trần Tiến Dũng (2004) là từ 1,82% đến 23,33%. Kết quả này chứng minh tính hiệu quả của mô hình chuồng trại khép kín hiện đại và quy trình an toàn sinh học được áp dụng tại cơ sở.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong thời gian 6 tháng (từ tháng 5 đến tháng 11 năm 2017) trên cỡ mẫu 192 cá thể tại một trang trại duy nhất, chưa theo dõi trọn vẹn chu kỳ 12 tháng trong năm. Đề tài chủ yếu đánh giá qua chẩn đoán lâm sàng và thống kê hồi cứu, chưa tiến hành phân lập xác định thành phần loài vi khuẩn gây bệnh trong phòng thí nghiệm cũng như chưa làm kháng sinh đồ (antibiogram) để kiểm tra mức độ mẫn cảm/kháng thuốc của các chủng vi khuẩn thực địa.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng phạm vi khảo sát liên tục qua các mùa đông - xuân; tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm dịch viêm để nuôi cấy, định danh vi khuẩn và thực hiện kháng sinh đồ nhằm tối ưu hóa lựa chọn kháng sinh đặc hiệu cho từng trang trại.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận cung cấp nguồn tư liệu thực tế có giá trị cho:

• Sinh viên và học viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y: Tham khảo phương pháp điều tra dịch tễ học lâm sàng, tiêu chuẩn phân biệt các thể viêm tử cung và quy trình bố trí thí nghiệm điều trị bệnh sinh sản ở gia súc.
• Kỹ thuật viên và cán bộ quản lý trang trại lợn công nghiệp: Ứng dụng thực tế quy trình chăm sóc nái mang thai theo từng giai đoạn ngày chửa, quy trình nuôi dưỡng lợn con tập ăn sớm (5 ngày tuổi) và cai sữa sớm (19–21 ngày tuổi), bảng định lượng khẩu phần thức ăn, lịch sát trùng và lịch phòng vaccine chi tiết cho toàn bộ các nhóm lợn trong trại.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại tại Trại chăn nuôi Hòa Yên là bao nhiêu?

Qua theo dõi trực tiếp trên 192 cá thể lợn nái ngoại sinh sản, có 35 cá thể được chẩn đoán mắc bệnh viêm tử cung, chiếm tỷ lệ 18,23%.

2. Yếu tố lứa đẻ ảnh hưởng như thế nào đến tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung của đàn nái?

Lợn nái ở lứa đẻ 1–2 có tỷ lệ mắc bệnh là 19,63% (21/107 con), cao hơn rõ rệt so với lợn nái ở lứa đẻ 3–4 với tỷ lệ mắc 16,47% (14/85 con). Nguyên nhân do nái mới đẻ lần đầu có đường sinh dục co giãn chưa hoàn thiện, thời gian đẻ kéo dài và dễ bị tổn thương niêm mạc do can thiệp cơ học.

3. Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung biến động ra sao giữa các tháng trong thời gian nghiên cứu?

Tỷ lệ mắc bệnh đạt đỉnh cao nhất vào tháng 6 với 21,74% (10/46 con) do thời tiết nắng nóng giao mùa gây stress nhiệt; sau đó giảm dần vào tháng 7 (19,51%), tháng 8 (19,35%), đạt mức thấp nhất vào tháng 9 (13,89% với 5/36 con) khi thời tiết mùa thu ôn hòa mát mẻ, và ghi nhận 15,79% vào tháng 10.

4. Hai giống lợn Landrace và Yorkshire có sự khác biệt như thế nào về tỷ lệ nhiễm bệnh?

Kết quả theo dõi ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh ở giống Landrace là 18,45% (19/103 con) và ở giống Yorkshire là 17,98% (16/89 con). Mức chênh lệch giữa hai giống là 0,47%, cho thấy sự khác biệt về tính cảm nhiễm giữa hai giống ngoại này tại trại là không đáng kể.

5. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung tại trại được tiến hành như thế nào và đạt tỷ lệ khỏi bao nhiêu?

Điều trị kết hợp thụt rửa tử cung bằng dung dịch Biocid-30 (pha tỷ lệ 1/2000, liều 1000 – 2000 ml/con), sau 30 phút bơm hỗn dịch kháng sinh (1 triệu UI Penicillin + 1 g Streptomycin pha trong 50 ml nước cất) vào tử cung, kết hợp tiêm bắp kháng sinh toàn thân (Vetrimoxin LA hoặc Pendistrep LA liều 1 ml/10 kg thể trọng/ngày) và thuốc trợ sức Vitamin C, B1, B12. Tổng số ca điều trị khỏi đạt 32/35 con, tương ứng tỷ lệ 91,43%.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Trung Hiếu đã phản ánh đầy đủ thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái ngoại tại Trại chăn nuôi Hòa Yên với tỷ lệ nhiễm bệnh chung là 18,23%, đồng thời chỉ rõ sự gia tăng tỷ lệ mắc bệnh ở nhóm nái lứa đẻ 1–2 và giai đoạn thời tiết nắng nóng tháng 6. Việc kết hợp chặt chẽ giữa vệ sinh thú y, thụt rửa cục bộ bằng dung dịch I-ốt và sử dụng kháng sinh phổ rộng đã mang lại hiệu quả chữa trị cao đạt 91,43%. Công trình cung cấp các dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác, đóng góp quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh thiết thực cho công tác chăn nuôi lợn nái sinh sản theo quy mô trang trại công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong vài năm gần đây, nền kinh tế nước ta đang có những bước phát triển nhảy vọt, theo đó ngành chăn nuôi cũng phát triển không ngừng. Hiện nay, người chăn nuôi trong cả nước tập trung chủ yếu chăn nuôi theo mô hình trang trại nhất là chăn nuôi lợn thịt hướng nạc và đàn lợn nái ngoại đã và đang phát triển mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng. Nhằm phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của xã hội ngày càng cao và cũng làm tăng kim ngạch xuất khẩu, đây cũng là nguồn thu nhập ngoại tệ đáng kể cho nền kinh tế quốc dân. Để cung cấp lợn giống cho nhu cầu chăn nuôi của các trang trại và các nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là việc làm cần thiết.

Chăn nuôi đàn lợn ngoại đạt hiệu quả cao bên cạnh các yếu tố về thức ăn, chuồng trại, kỹ thuật chăn nuôi… thì một trong những yếu tố hết sức quan trọng cần được đảm bảo là phải có đàn giống tốt. Điều này phụ thuộc rất lớn vào năng suất sinh sản của đàn lợn nái ngoại. Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi của lợn nái sinh sản là dịch bệnh xảy ra còn phổ biến gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi tập trung ở các trang trại. Trong đó, bệnh gây hạn chế khả năng sinh sản của đàn lợn nái là các bệnh về sinh sản đặc biệt là bệnh viêm tử cung chiếm tỷ lệ cao.

Bệnh này không những làm ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn mẹ mà còn là một trong những nguyên nhân làm tăng cao tỷ lệ mắc bệnh tiêu chảy ở đàn lợn con đang trong thời gian theo mẹ, do đó chất lượng của đàn giống bị ảnh hưởng. Nếu không điều trị kịp thời có thể kế phát viêm vú, mất sữa, nặng có thể dẫn tới rối loạn sinh sản, chậm sinh, vô sinh, viêm phúc mạc…và có thể chết. 2 Để khắc phục hậu quả do bệnh viêm tử cung gây ra trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại chăn nuôi Hòa Yên – Yên Bái tôi tiến hành thực hiện chuyên đề: ‘‘Đánh Giá Thực Trạng Bệnh Viêm Tử Cung Trên Đàn Lợn Nái Ngoại Tại Trại Chăn Nuôi Hòa Yên – Hòa Phát, Huyện Trấn Yên, Tỉnh Yên Bái Và Áp Dụng Pháp Đồ Điều Trị” 1.2 Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Đánh giá tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung ở đàn lợn nái ngoại nuôi theo hình thức trang trại.

- Thử nghiệm và đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung ở đàn nái ngoại nuôi tại trại. - Tạo phong cách làm việc đúng đắn sáng tạo. - Đáp ứng nhu cầu thực tiễn nâng cao năng suất đàn lợn góp phần vào sự phát triển kinh tế đất nước. Yêu cầu - Trực tiếp thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái tại công ty TNHH MTV Hòa Yên, tập đoàn Hòa Phát - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại lợn công ty TNHH MTV Hòa Yên, tập đoàn Hòa Phát.

- Tìm hiểu đúng, đầy đủ về thực trạng mắc bệnh viêm tử cung của trang trại. - Số liệu đưa ra dưới dạng sơ đồ và bảng biểu. - Thực hành công tác thú y cơ sở và công tác chăn nuôi. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Điều kiện cở sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên Trấn Yên là một huyện có nền chăn nuôi khá phát triển, nền chăn nuôi ở đây được thực hiện tập chung. ngành chăn nuôi ngày phát triển, điển hình là trại chăn nuôi công ty TNHH MTV Hòa Yên – tập đoàn Hòa Phát, xã Lương Thịnh – huyện Trấn Yên – tỉnh Yên Bái ∗ Vị trí địa lý: Trại chăn nuôi Công Ty TNHH MTV Hòa Yên – Tập đoàn Hòa Phát, xã Lương Thịnh – huyện Trấn Yên – tỉnh Yên Bái, cách quốc lộ 37 50m. Trại lợn cách xa khu dân cư, luôn đảm bảo độ thông thoáng, không ảnh hưởng đến môi trường, trong trại có hệ thống ao nuôi trông thủy sản, lượng nước được cung cấp chủ yếu được thông qua lượng nước mưa nước suối tự nhiên.

∗ Điều kiện khí hậu: nhiệt độ trung bình năm 21,5°C, hai mùa rõ rệt mùa lạnh và mùa nóng với gió thịnh hành là gió mùa đông bắc và gió mùa đông nam. − Tổng lượng mưa trung bình năm là 1.800-2000mm/năm − Độ ẩm không khí trung bình năm 80%. − Nhiệt độ chênh lệch giữa mùa hè và mùa đông là 18 - 20°C. ∗ Điều kiện địa hình, giao thông − Địa hình: trại nằm phía đông nam tỉnh Yên Bái địa hình đồi núi nhưng đã được san lấp bằng phẳng với tổng diện tích của trại là 44ha được quy hoạch như sau: + Khu chăn nuôi + Khu ao hồ: + Đất trồng trọt: 4 + Khu nhà ở của công nhân, nhà điều hành và đường giao thông.

− Giao thông: do có vị trí gần đường giao thông nên khá thuận lợi cho việc vận chuyển con giống, thức ăn, sản phẩm. − Nguồn nước: trong trại có hệ thống ao nuôi trồng thủy sản, lượng nước được cung cấp chủ yếu được thông qua lượng nước mưa tự nhiên. Ngoài nguồn nước mưa tự nhiên trại còn có trữ lượng nước ngầm khá lớn, khả năng khai thác và sử dụng tương đối dễ dàng, hiện nay đã được trại khai thác và sử dụng để phục vụ cho sinh hoạt và chăn nuôi. Điều kiện kinh tế - xã hội ∗ Điều kiện xã hội Chuồng trại chăn nuôi của trại được xây dựng theo mô hình trang trại hiện đại.

Trong những năm qua công ty đã sản xuất, chăn nuôi lợn giống và lợn thịt, có đội ngũ công nhân nhiều kinh nghiệm trong quản lý sản xuất và kỹ thuật chăn nuôi. Với chương trình phát triển chăn nuôi nạc hóa đàn lợn, công ty đã tạo ra được những con giống có năng suất, chất lượng cao, cung cấp cho các cơ sở chăn nuôi lợn bố mẹ trong và ngoài nước. ∗ Tình hình dân cư xung quanh trại Trang trại chăn nuôi lợn an toàn sinh học công ty TNHH MTV chăn nuôi Hòa Yên – tập đoàn Hòa Phát nằm gần khe núi thuộc xã Lương Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Vùng nuôi này cách xa các khu dân cư về mặt phòng dịch bệnh thì rất tốt ∗ Cơ cấu tổ chức của trại ( gồm 3 nhóm ) + Nhóm quản lý bao gồm ông Ngô Xuân Trường trưởng trại phụ trách chung và 4 quản lý khu gồm khu nái, khu thịt, khu cai sữa, tổ di truyền.

+ Nhóm kỹ thuật bao gồm 8 kỹ sư, 4 kỹ thuật điện, 2 kế toán phụ trách chuyên môn. 5 + Nhóm công nhân bao gồm 10 công nhân, 4 bảo vệ, 3 tạp vụ, 12 sinh viên thực tập thực hiện công việc chuyên môn. Với đội ngũ nhân công trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu, tổ cai sữa, tổ chuồng thịt, tổ chuồng đực và phòng pha chế tinh. Các tổ có bảng chấm công riêng cho từng công nhân trong tổ, ngoài ra các tổ trưởng có nhiệm vụ đôn đốc quản lý chung các thành viên trong tổ nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm và thúc đẩy sự phát triển của trại.

∗ Cơ sở vật chất kỹ thuật Trang trại chăn nuôi Hòa Yên có tổng diện tích là 44ha nằm trên địa bàn xã Lương Thịnh, có địa hình vô cùng thuận lợi thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển. Để đảm bảo công tác phát triển sản xuất chăn nuôi và sinh hoạt của công nhân trại được trang bị đầy đủ cơ sở vật chất kỹ thuật gồm: Khu nhà điều hành, khu nhà ở cho quản lý, kỹ sư, công nhân, bếp ăn tập thể, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. Khu chăn nuôi có hàng rào bao bọc xung quanh, hệ thống camera, phòng sát trùng và có cổng vào riêng. Chuồng trại được quy hoạch bố trí xây dựng phù hợp với hướng chăn nuôi công nghiệp hiện đại, hệ thống chuồng nuôi lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước tự động và máng ăn.

Chuồng nuôi được xây dựng đảm bảo đủ cho chăn nuôi một cách an toàn sinh học cao nhất, cơ bản bao gồm: + Một chuồng đực giống: bao gồm 24 ô để nuôi lợn đực và 1 ô để khai thác tinh dịch. + Hai chuồng phối: được thiết kế để cho lợn nái chờ phối, có khu thử lợn, ép lợn và dãy 2 có khu để làm nơi thụ tinh nhân tạo cho lợn nái. + Ba chuồng nái chửa: mỗi chuồng gồm 4 dãy mỗi dãy có 65 ô để nuôi và chăm sóc lợn nái trong thời gian mang thai được sắp xếp theo các kỳ mang thai khác nhau thuận tiện cho việc quản lý. 6 + Sáu chuồng nái đẻ: mỗi chuồng chia làm 2 khu A và khu B, mỗi khu có 2 dãy, mỗi dãy có 30 ô chuồng được thiết kế sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ.

+ Bốn chuồng cai sữa: mỗi chuồng chia làm 2 khu A và B, mỗi khu 2 dãy, mỗi dãy 12 ô. + Mười bốn chuồng thịt: mỗi chuồng gồm 2 dãy, mỗi dãy có 11 ô. + Một chuồng phát triển hậu bị: cách ly dùng để nuôi lợn hậu bị được nhập từ khu nuôi lợn giống, lợn thịt. Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn, phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng được thiết kế quạt hút gió, có hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm, lồng úm cho lợn con, đảm bảo thoáng mát về mùa hè ấm áp về mùa đông bằng cách điều chỉnh hệ thống quạt, giàn mát và bóng đèn sưởi ấm trong chuồng.

Mỗi chuồng được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối mỗi chuồng đều có hệ thống thoát phân và nước thải. Bên cạnh chuồng đực có xây dựng phòng pha chế tinh lợn với đầy đủ tiện nghi như: kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo… Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các chậu nước sát trùng. Nhìn chung khu vực chuồng nuôi được xây dựng khá hợp lý, thuận lợi cho việc chăm sóc, đi lại, đuổi lợn giữa các dãy chuồng. Ngay tại cổng vào khu chăn nuôi trại có xây dựng 2 phòng tắm sát trùng cho kỹ thuật và công nhân trước khi ra, vào chuồng chăm sóc lợn, 1 kho thuốc, 1 kho UV khử dụng cụ, 1 kho thức ăn, 2 phòng vệ sinh.