Luận văn áp dụng quy trình kỹ thuật trong phòng và trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn nguyễn thanh lịch xã ba trại

Luận văn này nghiên cứu về việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong việc phòng và trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ sơ… 71 trang · Đại Học Thái Nguyên · 2017.

• Tác giả: Nông Văn Phúc
• Người hướng dẫn: Th. Nguyễn Mạnh Cường
• Trường học: Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú Y
• Đề tài: Áp Dụng Quy Trình Kỹ Thuật Trong Phòng Và Trị Hội Chứng Tiêu Chảy Ở Lợn Con Từ Sơ Sinh Đến 21 Ngày Tuổi Tại Trại Lợn Nguyễn Thanh Lịch, Xã Ba Trại, Huyện Ba Vì, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.4. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.5. Cơ sở khoa học của chuyên đề
• 2.6. Đặc điểm sinh lý của lợn con
• 2.7. Hiểu biết về hội chứng tiêu chảy
• 2.8. Nguyên nhân gây ra hội chứng tiêu chảy
• 2.9. Cơ chế sinh bệnh
• 2.10. Biện pháp phòng và trị tiêu chảy cho lợn
• 2.11. Tình hình nghiên cứu hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ trong và ngoài nước
• 3. ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Đối tượng theo dõi
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung thực hiện
• 3.4. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả thực hiện quy trình phòng bệnh tại trại
• 4.2. Phòng bệnh bằng phương pháp vệ sinh, sát trùng tại trại
• 4.3. Kết quả phòng, trị bệnh cho đàn lợn tại trại bằng thuốc và vắc xin
• 4.4. Kết quả thực hiện biện pháp phẫu thuật trên đàn lợn con tại trại
• 4.5. Kết quả áp thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nuôi tại trại
• 4.6. Kết quả theo dõi và điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Luận văn này nghiên cứu về việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong việc phòng và trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn Nguyễn Thanh Lịch ở xã Ba Trại. Hội chứng tiêu chảy là một trong những bệnh lý phổ biến và nghiêm trọng trong chăn nuôi lợn, đặc biệt là ở lợn con. Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá tình hình chăn nuôi, xác định quy trình phòng trị bệnh, và nâng cao chất lượng chăm sóc lợn con. Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp, cung cấp thực phẩm và tạo thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh, đặc biệt là hội chứng tiêu chảy, đã gây ra nhiều thiệt hại cho ngành chăn nuôi. Theo thống kê, tỷ lệ mắc bệnh ở lợn con có thể lên tới 70%-80%, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng chăn nuôi.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về hội chứng tiêu chảy mà còn đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong phòng và trị bệnh sẽ giúp nâng cao sức đề kháng cho lợn con, giảm tỷ lệ mắc bệnh, từ đó cải thiện năng suất chăn nuôi. Các biện pháp như vệ sinh chuồng trại, quản lý dinh dưỡng và sử dụng vắc xin là những yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn con.

II. Tổng quan tài liệu

Tổng quan tài liệu cung cấp cái nhìn sâu sắc về điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của trại lợn Nguyễn Thanh Lịch. Trại nằm ở xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Hà Nội, với khí hậu nhiệt đới ẩm, thuận lợi cho việc chăn nuôi. Trại được xây dựng trên diện tích 2 ha, với cơ sở vật chất hiện đại, đáp ứng nhu cầu chăn nuôi lợn theo hướng công nghiệp. Đội ngũ nhân viên kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng các quy trình kỹ thuật mới. Tuy nhiên, trại cũng gặp phải một số khó khăn như khí hậu biến đổi và bệnh dịch xảy ra thường xuyên, đòi hỏi phải có các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Điều kiện tự nhiên và cơ sở vật chất

Điều kiện tự nhiên của xã Ba Trại rất phù hợp cho việc phát triển chăn nuôi lợn. Địa hình đồi gò, độ cao vừa phải, và khí hậu nhiệt đới ẩm tạo điều kiện cho lợn phát triển tốt. Cơ sở vật chất của trại được đầu tư hiện đại, bao gồm các chuồng nuôi được thiết kế hợp lý để đảm bảo vệ sinh và sức khỏe cho lợn. Việc quản lý môi trường nuôi dưỡng được thực hiện chặt chẽ, giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn con.

III. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng bao gồm khảo sát thực địa, thu thập dữ liệu về tình hình chăn nuôi và bệnh lý tại trại. Các chỉ tiêu theo dõi bao gồm tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy, kết quả điều trị, và hiệu quả của các biện pháp phòng bệnh. Ngoài ra, các phương pháp phân tích số liệu được sử dụng để đánh giá hiệu quả của quy trình kỹ thuật áp dụng. Kết quả nghiên cứu sẽ giúp đưa ra những khuyến nghị cụ thể cho việc cải thiện quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng lợn con tại trại.

3.1. Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại Nguyễn Thanh Lịch. Lợn con trong giai đoạn này rất dễ bị nhiễm bệnh do hệ miễn dịch còn yếu và khả năng tự điều chỉnh thân nhiệt chưa hoàn thiện. Việc theo dõi tình hình sức khỏe của lợn con là rất cần thiết để phát hiện sớm và điều trị kịp thời các triệu chứng của hội chứng tiêu chảy.

IV. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con giảm đáng kể sau khi áp dụng quy trình kỹ thuật trong phòng và trị bệnh. Các biện pháp vệ sinh, sát trùng chuồng trại, và quản lý dinh dưỡng đã được thực hiện hiệu quả. Kết quả điều trị hội chứng tiêu chảy cho thấy tỷ lệ hồi phục cao, giúp lợn con phát triển khỏe mạnh hơn. Sự kết hợp giữa các phương pháp phòng bệnh và điều trị đã tạo ra một môi trường chăn nuôi an toàn, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh.

4.1. Hiệu quả của quy trình kỹ thuật

Việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong phòng và trị hội chứng tiêu chảy đã chứng minh được hiệu quả rõ rệt. Tỷ lệ mắc bệnh giảm, sức khỏe đàn lợn được cải thiện, và năng suất chăn nuôi tăng lên. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho trại mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm chăn nuôi, đáp ứng nhu cầu thị trường.

V. Kết luận và đề nghị

Luận văn đã chỉ ra tầm quan trọng của việc áp dụng quy trình kỹ thuật trong phòng và trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con. Các biện pháp phòng bệnh và điều trị cần được thực hiện đồng bộ và liên tục để đạt hiệu quả cao nhất. Đề nghị các trại chăn nuôi nên nghiên cứu và áp dụng các quy trình kỹ thuật tương tự để nâng cao chất lượng chăn nuôi, đồng thời cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng trong việc đào tạo và cung cấp thông tin cho người chăn nuôi.

5.1. Đề xuất

Cần tăng cường công tác tuyên truyền về biện pháp phòng và trị hội chứng tiêu chảy cho người chăn nuôi. Các cơ sở nghiên cứu và đào tạo cần phối hợp chặt chẽ với các trại chăn nuôi để áp dụng các quy trình kỹ thuật mới, đồng thời tổ chức các khóa đào tạo nhằm nâng cao kiến thức cho người chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, đáp ứng nhu cầu thực phẩm tiêu dùng nội địa và hướng tới mục tiêu xuất khẩu hàng hóa chất lượng cao. Trong các đối tượng vật nuôi, lợn là gia súc chủ lực mang lại giá trị kinh tế - xã hội lớn, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người nông dân. Tuy nhiên, sự phát triển của ngành chăn nuôi lợn công nghiệp đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp.

Trong các bệnh lý đường tiêu hóa, hội chứng tiêu chảy ở lợn con theo mẹ gây ra những thiệt hại kinh tế nghiêm trọng nhất. Bệnh làm giảm năng suất, tăng tỷ lệ còi cọc, chậm lớn, tiêu tốn thức ăn và có thể làm chết lợn sơ sinh với tỷ lệ cao. Theo các nghiên cứu được trích dẫn trong văn bản, tỷ lệ lợn mắc hội chứng tiêu chảy tại một số địa phương ở Việt Nam dao động từ 70% đến 80%, với tỷ lệ tử vong từ 18% đến 20%.

Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả Nông Văn Phúc đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y với đề tài: "Áp dụng quy trình kỹ thuật trong phòng và trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn Nguyễn Thanh Lịch, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội".

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại cơ sở thực tập.
2. Xác định được quy trình phòng, trị bệnh và nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn con tại trại.

Nhiệm vụ/Yêu cầu nghiên cứu:

1. Nắm vững quy trình phòng, trị bệnh và nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn con tại trại.
2. Thực hiện tốt các yêu cầu, quy định kỹ thuật tại cơ sở.
3. Rèn luyện, nâng cao kỹ thuật và tay nghề thực hành thú y.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn con theo mẹ từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi (lợn con lai giữa nái Landrace – Yorkshire với đực Pietrain – Duroc).
• Không gian nghiên cứu: Trại lợn gia công của ông Nguyễn Thanh Lịch (hợp tác với Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam), thôn 6, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, TP. Hà Nội. Quy mô diện tích 2 ha, vốn đầu tư 18 tỷ đồng, đàn nuôi gồm 1.237 nái sinh sản, 160 nái hậu bị, 13 đực khai thác và 10 đực hậu bị.
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 18/05/2017 đến ngày 25/11/2017.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng sinh lý học vật nuôi non, vi sinh vật học thú y và bệnh lý học đường tiêu hóa:

• Đặc điểm sinh lý lợn con:

  • Điều tiết thân nhiệt: Hệ thần kinh chưa hoàn chỉnh, trung khu điều nhiệt ở vỏ não phát triển muộn; tỷ lệ diện tích bề mặt/khối lượng cơ thể lớn khiến lợn con dễ mất nhiệt. Nếu được bú sữa đầu trong vòng 1 giờ sau sinh, thân nhiệt ổn định sau 8–12 giờ; nếu sau 4 giờ mới được bú, thời gian ổn định kéo dài từ 18–24 giờ. Khả năng tự điều hòa thân nhiệt phát triển chậm từ sơ sinh đến 2 tuần tuổi.
  • Đặc điểm tiêu hóa: Dạ dày lợn con dưới 1 tháng tuổi chưa có axít clohydric (HCl) tự do do lượng tiết ra ít và nhanh chóng liên kết với niêm dịch (hiện tượng hypohydric). Thiếu HCl tự do làm men pepsinogen không được kích hoạt thành pepsin hoạt động để tiêu hóa protein.
  • Khả năng miễn dịch: Lợn sơ sinh không có kháng thể trong máu, hoàn toàn phụ thuộc vào miễn dịch thụ động từ globulin trong sữa đầu mẹ. Lượng globulin giảm sau 3–4 tuần và phục hồi ở tuần thứ 5–6 đạt mức bình thường 65 mg/100 ml máu.

• Căn nguyên và cơ chế sinh bệnh tiêu chảy:

  • Căn nguyên vi sinh vật: Vi khuẩn Escherichia coli (mang kháng nguyên bám dính F4/K88, F5/K99, F6/987P, F41; sản sinh độc tố chịu nhiệt ST và không chịu nhiệt LT), Salmonella spp. (S. typhimurium, S. enteritidis), Clostridium perfringens; các virus gây tiêu chảy truyền nhiễm (Coronavirus gây TGE, Coronavirus CV777 gây PED, Rotavirus, PCV2); ký sinh trùng đường ruột (cầu trùng, giun đũa, giun lươn, giun tóc).
  • Cơ chế bệnh sinh: Tiêu chảy do xuất tiết (độc tố vi khuẩn kích thích bài tiết nước và điện giải) và tiêu chảy do thẩm thấu (kém hấp thu làm tăng áp suất thẩm thấu lòng ruột). Hậu quả dẫn đến mất nước, rối loạn điện giải, toan chuyển hóa, kiệt sức và trụy tim mạch.

• Phương pháp nghiên cứu:

  • Phương pháp theo dõi lâm sàng: Trực tiếp kiểm tra đàn lợn hằng ngày, quan sát trạng thái vận động, độ bóng của lông da, màu sắc và độ đặc của phân (vàng kem, trắng đục, lẫn bọt khí, toàn nước).
  • Phương pháp tham gia phục vụ sản xuất: Trực tiếp thực hiện các quy trình kỹ thuật về chăm sóc, nuôi dưỡng, can thiệp ngoại khoa thú y và dùng thuốc điều trị.
  • Công thức tính chỉ tiêu:

$$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\text{Số lợn mắc bệnh (con)}}{\text{Tổng số lợn theo dõi (con)}} \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ khỏi (%)} = \frac{\text{Tổng số con khỏi bệnh (con)}}{\text{Tổng số lợn điều trị (con)}} \times 100$$

• Phương pháp xử lý số liệu: Thống kê sinh vật học ứng dụng trong chăn nuôi theo tài liệu của Nguyễn Văn Thiện (2008).
• Nguồn dữ liệu: Số liệu ghi chép nhật ký theo dõi dịch bệnh, sổ sách kỹ thuật của trại lợn Nguyễn Thanh Lịch giai đoạn tháng 05/2017 – 11/2017.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ yêu cầu kiểm soát hội chứng tiêu chảy ở lợn con tại các cơ sở chăn nuôi quy mô công nghiệp; xác định mục tiêu và nội dung triển khai chuyên đề tốt nghiệp tại cơ sở thực tập.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Phân tích vị trí địa lý xã Ba Trại (vùng đồi gò chân núi Ba Vì, nhiệt độ trung bình năm 23,4°C), cơ cấu mặt bằng trại (3 chuồng đẻ, 1 chuồng bầu, 3 chuồng cách ly) và cơ cấu nhân lực 21 người (1 chủ trại, 1 quản lý, 2 kỹ sư chăn nuôi, 2 tổ trưởng, 1 phục vụ, 14 công nhân và sinh viên).
• Cơ sở khoa học về hội chứng tiêu chảy: Tổng hợp các nghiên cứu trong nước (Đào Trọng Đạt, Phạm Sỹ Lăng, Nguyễn Bá Hiên, Nguyễn Thị Kim Lan, Trương Quang...) và quốc tế (Smith, Akita...) về đặc tính kháng nguyên của vi khuẩn E. coli, độc tố đường ruột enterotoxin, vai trò của độ ẩm chuồng nuôi (>90% làm giảm sức đề kháng) và nguyên tắc bù nước, cân bằng điện giải.
• Dược lý các loại thuốc sử dụng tại trại: Nêu rõ thành phần, công dụng và liều lượng của các biệt dược: Nova-Amcoli (Ampicillin + Colistin Sulfate), MD Nor 100 (Norfloxacin), Nova-Atropin (Atropine Sulfate) và Vitamin B-Complex.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác lập đối tượng nghiên cứu trên đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi. Mô tả chi tiết các bước trong quy trình vệ sinh - sát trùng chuồng trại, thao tác can thiệp ngoại khoa trên lợn con sơ sinh và quy trình dinh dưỡng cho đàn nái và lợn con theo tiêu chuẩn kỹ thuật của Công ty C.P. Việt Nam.

Ngày trong tuần	Chuồng bầu	Chuồng đẻ	Chuồng cách ly	Ngoài khu chăn nuôi	Ngoài trại
Chủ nhật	—	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng	—
Thứ 2	Quét/rắc vôi đường đi	Phun sát trùng + rắc vôi	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng
Thứ 3	Phun sát trùng	Quét/rắc vôi đường đi	Phun sát trùng	Phun sát trùng + quét vôi đường đi	Quét/rắc vôi đường đi
Thứ 4	Xả vôi xút	Phun sát trùng	Rắc vôi	Rắc vôi gầm	Phun sát trùng
Thứ 5	Phun ghẻ	Phun ghẻ + xả vôi xút gầm	Phun ghẻ	—	—
Thứ 6	Phun sát trùng + rắc vôi	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng	Phun sát trùng
Thứ 7	Vệ sinh tổng chuồng	Vệ sinh tổng chuồng	Vệ sinh tổng chuồng	—	Vệ sinh tổng khu

Phần 4: Kết quả và thảo luận

• Quy trình phòng bệnh bằng vệ sinh, sát trùng: Phun hóa chất sát trùng Ommicide hoặc UN 1903 định kỳ với tỷ lệ pha loãng 1/3200; ngâm rửa tấm đan chuồng đẻ trong hố sát trùng chứa dung dịch NaOH 10% trong 1 ngày, xịt rửa sạch, phơi khô, quét nước vôi, phun thuốc sát trùng, diệt ruồi và để trống chuồng từ 3 đến 5 ngày trước khi chuyển nái chờ đẻ lên.
• Quy trình kỹ thuật trên đàn lợn con sơ sinh:
  • Đỡ đẻ và chăm sóc sơ sinh: Lau khô dịch nhầy, buộc rốn cách cuống 3 cm, sát trùng cồn, cắt rốn, đưa vào ô úm có thảm lót và đèn sưởi; cho bú sữa đầu trong vòng 1–2 giờ sau khi đẻ.
  • Xử lý kỹ thuật ngày 1: Mài nanh, cắt đuôi, bấm số tai (mã trại 61 kèm số tuần sinh trong năm), tiêm Fe-Dextran-B12 10% (liều 2 ml/con), tiêm phòng kháng sinh Nova-Amcoli hoặc Amlistin, cho uống thuốc phòng tiêu chảy.
  • Xử lý ngày 2: Cho uống thuốc phòng cầu trùng Toltrazuril 5%.
  • Thiến lợn đực: Thực hiện ở ngày tuổi thứ 3–5 (tiêm kháng sinh 0,5 ml Amcoli/Amlistin trước khi rạch bao dịch hoàn).
  • Tập ăn và phòng vắc xin: Tập ăn cám hỗn hợp hoàn chỉnh 550SF từ 3 ngày tuổi; 2 tuần tuổi tiêm vắc xin Mycoplasma và Circovac; 3 tuần tuổi tiêm vắc xin dịch tả; cai sữa lúc 18–21 ngày tuổi.
• Quy trình dinh dưỡng đàn lợn nái:
  • Nái chửa: Tuần 1–12 ăn cám 566 (1,5–2,0 kg/con/ngày, 1 lần/ngày); tuần 13–14 ăn cám 566 (2,5–3,0 kg/con/ngày); từ tuần 15 ăn cám 567SF (3,5–4,0 kg/con/ngày).
  • Nái đẻ: Chờ đẻ ăn 3,0 kg/ngày (chia 2 bữa); trước ngày đẻ 1 ngày giảm xuống 1,5 kg/ngày; ngày đẻ cho ăn 1,0 kg/ngày. Sau khi đẻ, tăng dần lượng thức ăn từ 0,5 đến 5,0 kg/ngày (mỗi ngày tăng 0,5 kg), nái gầy hoặc nuôi đông con cho ăn tối đa 6,0 kg/ngày.
• Phác đồ điều trị các bệnh phát hiện tại cơ sở:

Bệnh lý	Triệu chứng chính	Phác đồ điều trị áp dụng tại trại
Tiêu chảy lợn con	Phân lỏng vàng/trắng đục dính hậu môn, mắt lờ đờ, sút cân nhanh, dáng đi xiêu vẹo	- Lợn < 10 ngày tuổi: Tiêm Nova-Amcoli (1 ml/con/ngày) - Lợn > 10 ngày tuổi: Tiêm MD Nor 100 (1 ml/con/ngày) - Liệu trình điều trị: 3–5 ngày liên tục
Viêm tử cung nái	Sốt nhẹ sau đẻ 2–3 ngày, giảm ăn, âm hộ chảy dịch nhầy trắng đục hoặc vàng	- Thụt rửa dung dịch thuốc tím 1/1000 + Penicillin (2 lần/ngày, 2 ngày) - Tiêm Penicillin (1 triệu UI/30 kg TT) + Oxytocin (5 ml/con) + Analgin (1 ml/10 kg TT) + Vitamin B1 (5 ml/30 kg TT), ngày 2 lần trong 3 ngày
Viêm vú lợn nái	Bầu vú sưng đỏ, nóng, cứng, sốt 40,5–42,0°C, sữa có cặn vón casein	- Phong bế lạnh, Novocain 0,25–0,5%, vắt cạn sữa viêm 4–5 lần/ngày - Tiêm Nor 100 (1 ml/10 kg TT) quanh bầu vú - Toàn thân: Analgin (1 ml/10 kg TT/ngày) + Vetrimoxin LA (1 ml/10 kg TT/2 ngày) trong 3–5 ngày
Viêm phổi lợn con	Thở thể bụng, ngồi thở, bụng hóp, lông xù	Tiêm bắp Tylogenta (1,5 ml/con/ngày) + Hitamox LA (1,5 ml/con/ngày) + Bromhexine HCl (2 ml/con/ngày nếu ho nhiều), liệu trình 3–6 ngày
Viêm khớp	Đi khập khiễng, khớp cổ chân/háng sưng mủ, xuất hiện từ 3–15 ngày tuổi	Tiêm bắp Marphamox-Gen LA (2 ml/con/ngày) + Gluco-K-C-Namin (1 ml/10 kg TT/ngày) trong 3–5 ngày

• Công tác thụ tinh nhân tạo: Xác định thời điểm dẫn tinh sau khi phát hiện lợn nái bắt đầu động dục 24–29 giờ; thể tích liều tinh 80–100 ml chứa 1,5–2,0 tỷ tinh trùng tiến thẳng; sát trùng cơ quan sinh dục ngoài trước khi đưa dẫn tinh quản.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết kết quả triển khai chuyên đề và đưa ra khuyến nghị kỹ thuật nhằm nâng cao an toàn sinh học tại cơ sở.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả triển khai kỹ thuật:
  • Áp dụng đầy đủ và đồng bộ quy trình an toàn sinh học nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn của Công ty C.P. Việt Nam tại trại nuôi 1.237 nái sinh sản, kiểm soát mật độ mầm bệnh thông qua lịch sát trùng và tiêu độc hố sát trùng định kỳ bằng NaOH 10% và Ommicide/UN 1903 tỷ lệ 1/3200.
  • Chuẩn hóa các bước thao tác can thiệp trên đàn lợn con sơ sinh: bấm tai theo mã 61, mài nanh, cắt đuôi, tiêm sắt Fe-Dextran-B12 10% liều 2 ml kết hợp tiêm kháng sinh phòng bệnh ngay trong ngày tuổi thứ nhất giúp giảm thiểu số lần bắt giữ gây stress cho lợn con.
  • Xác lập phác đồ điều trị tiêu chảy dựa trên phân loại độ tuổi: sử dụng phối hợp kháng sinh Ampicillin - Colistin (Nova-Amcoli) cho lợn dưới 10 ngày tuổi và nhóm Fluoroquinolone (MD Nor 100) cho lợn trên 10 ngày tuổi, kết hợp thuốc điều trị triệu chứng co thắt ruột (Nova-Atropin) và bổ trợ dinh dưỡng (Vitamin B-Complex).
• Giải pháp kỹ thuật đề xuất:
  • Thực hiện nghiêm ngặt thời gian cách ly chuồng đẻ từ 3 đến 5 ngày giữa các lứa nuôi để cắt đứt vòng đời truyền bệnh của vi khuẩn và virus đường ruột.
  • Kiểm soát chế độ ăn của nái mang thai theo 3 pha chửa (tuần 1–12, 13–14 và từ tuần 15) và giảm khẩu phần trước khi đẻ nhằm hạn chế nguy cơ sốt sữa, viêm vú dẫn đến tiêu chảy ở đàn con.
• Đóng góp của khóa luận: Cung cấp tài liệu mô tả thực tế việc áp dụng quy trình chăn nuôi thú y công nghiệp khép kín tại một cơ sở chăn nuôi gia công quy mô lớn ở khu vực bán sơn địa miền Bắc (Ba Vì, Hà Nội).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Khóa luận thực hiện trong phạm vi thời gian thực tập 6 tháng (từ tháng 5/2017 đến tháng 11/2017) nên chưa phản ánh được toàn bộ biến động dịch tễ học tiêu chảy trong cả năm, đặc biệt là giai đoạn rét đậm, mưa phùn mùa đông - xuân (tháng 12 đến tháng 2) vốn là thời điểm bệnh bùng phát mạnh nhất.
  • Chưa tiến hành phân lập vi sinh vật và làm kháng sinh đồ trực tiếp tại phòng thí nghiệm chuyên sâu đối với các chủng vi khuẩn phân lập tại trại, việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng và kinh nghiệm điều trị thực địa.
  • Cơ sở hạ tầng của trại qua nhiều năm sử dụng có một số hạng mục chuồng trại và trang thiết bị bị xuống cấp, gây khó khăn nhất định cho việc kiểm soát tiểu khí hậu.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ học của hội chứng tiêu chảy theo mùa trong các năm tiếp theo.
  • Thực hiện xét nghiệm vi sinh vật học định kỳ nhằm xác định chính xác các serotype của E. coli và tỷ lệ kháng thuốc kháng sinh tại cơ sở để cập nhật phác đồ điều trị phù hợp.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi - Thú y; cán bộ kỹ thuật, kỹ sư phụ trách trại lợn nái sinh sản quy mô công nghiệp; các chủ trang trại chăn nuôi gia công.
• Nội dung tham khảo giá trị:
  • Quy trình quản lý vệ sinh sát trùng chi tiết theo từng ngày trong tuần cho các phân khu chuồng trại (chuồng bầu, chuồng đẻ, chuồng cách ly).
  • Lịch trình can thiệp ngoại khoa và phòng bệnh bằng vắc xin, thuốc bổ trợ cho lợn con từ 1 ngày tuổi đến cai sữa (21 ngày tuổi).
  • Phác đồ điều trị thực hành đối với các bệnh lý thường gặp ở lợn nái sinh sản và lợn con (viêm tử cung, viêm vú, tiêu chảy, viêm phổi, viêm khớp).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô cơ sở hạ tầng và cơ cấu đàn vật nuôi tại trại lợn Nguyễn Thanh Lịch như thế nào?
Trại được thành lập từ năm 2010 với số vốn 18 tỷ đồng trên diện tích 2 ha tại thôn 6, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, TP. Hà Nội. Quy mô đàn gồm 1.237 lợn nái, 160 lợn nái hậu bị, 13 lợn đực khai thác và 10 đực hậu bị; cơ sở hạ tầng gồm 3 chuồng đẻ, 1 khu chuồng bầu và 3 chuồng cách ly.

2. Hóa chất và quy trình vệ sinh chuồng đẻ sau khi cai sữa lợn con được tiến hành ra sao?
Sau khi cai sữa, các tấm đan chuồng đẻ được tháo dỡ và ngâm trong hố sát trùng bằng dung dịch NaOH 10% trong 1 ngày, sau đó xịt rửa sạch và phơi khô. Khung chuồng và gầm chuồng được xịt rửa bằng nước sạch, để khô 1 ngày rồi lắp đan, phun nước vôi toàn bộ chuồng, phun thuốc sát trùng (Ommicide hoặc UN 1903 pha tỷ lệ 1/3200), phun thuốc diệt ruồi và để trống chuồng từ 3–5 ngày trước khi đưa nái mới vào.

3. Phác đồ dùng thuốc điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con tại trại được phân chia theo độ tuổi như thế nào?
Đối với lợn con dưới 10 ngày tuổi, trại sử dụng thuốc Nova-Amcoli (Ampicillin + Colistin Sulfate) tiêm bắp với liều 1 ml/con/ngày. Đối với lợn con trên 10 ngày tuổi, sử dụng thuốc MD Nor 100 (Norfloxacin) tiêm bắp với liều 1 ml/con/ngày. Liệu trình điều trị liên tục từ 3 đến 5 ngày.

4. Lịch can thiệp thú y và tiêm phòng cho lợn con từ sơ sinh đến khi cai sữa gồm những nội dung gì?

• 1 ngày tuổi: Cắt rốn, mài nanh, cắt đuôi, bấm số tai mã 61, tiêm kháng sinh Nova-Amcoli/Amlistin, tiêm Fe-Dextran-B12 10% (2 ml/con), cho uống thuốc phòng tiêu chảy.
• 2 ngày tuổi: Uống thuốc phòng cầu trùng Toltrazuril 5%.
• 3–5 ngày tuổi: Thiến lợn đực nuôi thịt (tiêm kháng sinh 0,5 ml), bắt đầu tập ăn cám 550SF.
• 2 tuần tuổi: Tiêm vắc xin Mycoplasma và Circovac.
• 3 tuần tuổi: Tiêm vắc xin dịch tả.
• 18–21 ngày tuổi: Tiến hành cai sữa.

5. Chế độ dinh dưỡng cho đàn lợn nái chửa theo từng giai đoạn thai kỳ được quy định ra sao?
Lợn nái chửa từ tuần 1 đến tuần 12 được cho ăn thức ăn 566 với định mức 1,5–2,0 kg/con/ngày (1 lần/ngày); nái chửa từ tuần 13 đến tuần 14 ăn thức ăn 566 với định mức 2,5–3,0 kg/con/ngày; nái chửa từ tuần 15 trở đi ăn thức ăn 567SF với định mức 3,5–4,0 kg/con/ngày.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nông Văn Phúc đã hệ thống hóa và mô tả chi tiết quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng và can thiệp thú y trên đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn Nguyễn Thanh Lịch (Ba Vì, Hà Nội). Nghiên cứu làm rõ các biện pháp an toàn sinh học, lịch sát trùng định kỳ và phác đồ dùng thuốc phân tầng theo độ tuổi nhằm khống chế hội chứng tiêu chảy và các bệnh lý sinh sản thường gặp. Đây là tài liệu thực hành có giá trị tham khảo thiết thực cho công tác kỹ thuật tại các trang trại chăn nuôi lợn nái sinh sản công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi ngày càng có vị trí hết sức quan trọng trong cơ cấu của ngành nông nghiệp. Chăn nuôi không những cung cấp một lượng lớn thực phẩm cho nhu cầu tiêu thụ trong nước mà còn cung cấp cho xuất khẩu. Sản phẩm của ngành chăn nuôi là nguồn thực phẩm không thể thiếu được đối với nhu cầu đời sống con người. Chủ trương hiện nay của nhà nước là phát triển ngành chăn nuôi thành ngành sản xuất hàng hóa nhằm tạo ra sản phẩm chăn nuôi có chất lượng cao, phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ trong nước và một phần cho xuất khẩu.

Nói đến ngành chăn nuôi phải kể đến chăn nuôi lợn bởi tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của nó đối với đời sống kinh tế - xã hội của nhân dân. Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho nông dân. Là nguồn cung cấp thực phẩm với tỷ trọng cao và chất lượng cho con người, phân bón cho ngành trồng trọt, các sản phẩm như da, mỡ. cho ngành công nghiệp chế biến, ngoài ra chăn nuôi còn góp phần giữ vững cân bằng sinh thái giữa cây trồng, vật nuôi và con người.

Ngành chăn nuôi lợn nước ta đã và đang từng bước đưa các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tế sản xuất, từ khâu cải tạo con giống, nâng cao chất lượng thức ăn đến việc hoàn thiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng. Tuy vậy, bên cạnh những tiến bộ đạt được, chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng còn gặp không ít khó khăn, đặc biệt là vấn đề dịch bệnh diễn biến ngày càng phức tạp. Dịch bệnh thường xuyên xảy ra đã gây nhiều thiệt hại, làm hạn chế sự phát triển, giảm hiệu quả kinh tế của ngành chăn nuôi. Trong đó hội chứng tiêu chảy với đặc điểm dịch tễ hết sức phức tạp đang gây nên những thiệt hại to lớn, làm giảm năng suất, chất lượng đàn vật nuôi nói chung và n 2 chăn nuôi lợn nói riêng.

Ở Việt Nam tỷ lệ lợn mắc hội chứng tiêu chảy rất cao, có địa phương lên tới 70% - 80%, tỷ lệ chết 18% - 20%. Lợn mắc bệnh tiêu chảy không chết cũng còi cọc và chậm phát triển. Hội chứng tiêu chảy xảy ra ở các giống lợn mọi lứa tuổi, gây hậu quả nghiêm trọng và tổn thất rất lớn. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của ban chủ nhiệm khoa, giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện chuyên đề : “Áp dụng quy trình kỹ thuật trong phòng và trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn Nguyễn Thanh Lịch, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội”.

Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại cơ sở. -Xác định được quy trình phòng, trị bệnh và nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn con tại trại. Yêu cầu - Nắm vững quy trình phòng, trị bệnh và nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn con tại trại.

- Thực hiện tốt các yêu cầu, quy định tại cơ sở - Chăm chỉ, học hỏi để năng cao kỹ thuật, tay nghề của cá nhân. n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.Điều kiện cơ sở 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập Trại lợn của ông Nguyễn Thanh Lịch thuộc thôn 6, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Xã Ba Trại là một trong 7 xã miền núi thuộc huyện Ba Vì, nằm dưới chân núi Ba Vì.

Nhìn chung địa hình của xã phần lớn là đồi gò, độ cao các quả đồi chênh nhau từ 5 đến 20 mét, độ dốc không lớn.