Khóa luận: Chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái, lợn con tại Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì

Luận văn phân tích quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con tại trại Nguyễn Thanh Lịch, Ba Vì.

• Tác giả: Đinh Thị Thùy Trang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thu Trang
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Áp Dụng Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn Náy Sinh Sản Và Lợn Con Theo Mẹ Tại Trại Nguyễn Thanh Lịch - Xã Ba Trại - Huyện Ba Vì
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Điều kiện khí hậu
• 2.1.1.3. Lượng mưa
• 2.1.1.4. Nhiệt độ
• 2.1.1.5. Độ ẩm
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 2.1.3. Cơ sở vật chất của trại
• 2.1.4. Đối tượng và các kết quả sản xuất của trang trại
• 2.2. Tổng quan tài liệu và những nghiên cứu trong ngoài nước liên quan đến nội dung chuyên đề
• 2.2.1. Cơ sở khoa học đề tài
• 2.2.2. Kỹ thuật nuôi dưỡng lợn nái đẻ
• 2.2.2.1. Kỹ thuật đỡ đẻ cho lợn
• 2.2.2.2. Công tác trực và đỡ đẻ cho lợn
• 2.2.2.3. Kỹ thuật đỡ đẻ và chăm sóc lợn con khi sinh ra
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản

Quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Thanh Lịch được thiết lập nhằm đảm bảo sức khỏe và năng suất của đàn lợn. Việc chăm sóc lợn nái bao gồm các khâu từ chuẩn bị chuồng trại, dinh dưỡng cho lợn, đến các biện pháp phòng bệnh. Dinh dưỡng lợn nái được chú trọng với các chế độ ăn uống hợp lý, đảm bảo cung cấp đầy đủ vitamin và khoáng chất cần thiết cho sự phát triển của lợn con. Thực trạng cho thấy, việc chăm sóc đúng cách không chỉ nâng cao năng suất sinh sản mà còn giảm thiểu tỷ lệ bệnh tật trong đàn lợn. Điều này rất quan trọng trong bối cảnh thị trường thực phẩm ngày càng cạnh tranh.

1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh sản của lợn nái

Năng suất sinh sản của lợn nái phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm giống, chế độ dinh dưỡng, và điều kiện chăn nuôi. Việc lựa chọn giống lợn phù hợp như Landrace, Yorkshire, và Duroc là rất quan trọng. Các nghiên cứu cho thấy, lợn nái có chế độ dinh dưỡng tốt sẽ có tỷ lệ đậu thai cao hơn và số lượng lợn con sinh ra cũng tăng lên. Ngoài ra, việc chăm sóc lợn nái trong giai đoạn mang thai và sau khi sinh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe cho cả lợn mẹ và lợn con.

II. Quy trình phòng trị bệnh cho lợn con theo mẹ

Phòng bệnh cho lợn con theo mẹ là một trong những khâu quan trọng trong quy trình chăn nuôi tại trại. Việc áp dụng các biện pháp phòng bệnh như tiêm phòng định kỳ, vệ sinh chuồng trại, và theo dõi sức khỏe của lợn con giúp hạn chế tối đa sự lây lan của bệnh tật. Các bệnh thường gặp ở lợn con như tiêu chảy, viêm phổi, và các bệnh truyền nhiễm khác cần được phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Đội ngũ nhân viên tại trại luôn chú trọng vào việc theo dõi sức khỏe của lợn con, nhằm đảm bảo chúng phát triển khỏe mạnh và đạt được trọng lượng tối ưu khi xuất chuồng.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn con

Một số bệnh thường gặp ở lợn con bao gồm tiêu chảy, viêm phổi, và các bệnh do virus như PED (Porcine Epidemic Diarrhea). Việc nhận diện sớm các triệu chứng bệnh là rất cần thiết để có biện pháp can thiệp kịp thời. Chế độ dinh dưỡng và chăm sóc cũng ảnh hưởng lớn đến khả năng miễn dịch của lợn con. Cần đảm bảo lợn con được bú sữa đầu ngay sau khi sinh, vì sữa đầu chứa nhiều kháng thể giúp tăng cường sức đề kháng cho lợn con.

III. Đánh giá hiệu quả quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh

Việc áp dụng quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại Nguyễn Thanh Lịch đã mang lại nhiều kết quả khả quan. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ đậu thai của lợn nái đạt trên 89%, và số lượng lợn con cai sữa cũng tăng đều qua các năm. Điều này chứng tỏ rằng quy trình chăm sóc và phòng bệnh được thực hiện nghiêm túc và hiệu quả. Hơn nữa, việc áp dụng các phương pháp chăn nuôi hiện đại đã giúp trại nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành chăn nuôi tại địa phương.

3.1. Kết quả sản xuất và lợi ích kinh tế

Kết quả sản xuất của trại cho thấy sự gia tăng liên tục về số lượng lợn con xuất chuồng. Năm 2017, trại đã xuất ra thị trường gần 25.795 con lợn con, cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của mô hình chăn nuôi công nghiệp. Ngoài ra, việc áp dụng quy trình chăm sóc khoa học không chỉ nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu chi phí điều trị bệnh, từ đó tăng lợi nhuận cho trại. Mô hình này có thể được nhân rộng tại các địa phương khác, góp phần phát triển ngành chăn nuôi bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi lợn giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam nhờ khả năng đáp ứng nhu cầu thực phẩm chất lượng cao trong nước, phục vụ công nghiệp chế biến, cung cấp phân bón cho trồng trọt và hướng tới xuất khẩu. Trước áp lực cạnh tranh về chất lượng thịt nạc và giá thành con giống trên thị trường, nhiều cơ sở chăn nuôi đã chuyển đổi phương thức từ quy mô nông hộ truyền thống sang mô hình trang trại công nghiệp tập trung. Trong chuỗi sản xuất chăn nuôi lợn, chất lượng đàn nái sinh sản và kỹ thuật nuôi dưỡng lợn con theo mẹ là mắt xích then chốt, trực tiếp quyết định đến năng suất đàn con cai sữa, tỷ lệ sống và hiệu quả kinh tế chung. Huyện Ba Vì (Hà Nội) là địa bàn có tốc độ phát triển chăn nuôi quy mô lớn với nhiều trang trại nuôi lợn ngoại, tuy nhiên thực tế sản xuất vẫn đối mặt với rủi ro dịch bệnh và các vấn đề kỹ thuật ở đàn nái sau đẻ cũng như lợn con sơ sinh.

Đề tài "Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại Trại Nguyễn Thanh Lịch, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội" được thực hiện bởi sinh viên Đinh Thị Thùy Trang (Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên), dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thu Trang vào năm 2017.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Nắm bắt được thực trạng chăn nuôi lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại địa phương.
2. Thực hiện quy trình chăn nuôi lợn nái sinh sản và phòng trị bệnh cho đàn lợn con theo mẹ.
3. Áp dụng những phương pháp, biện pháp để đẩy mạnh chăn nuôi lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ.
4. Góp phần đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất.
5. Hình thành phong cách làm việc sáng tạo, công nghiệp.

Yêu cầu của đề tài:

1. Đáp ứng nhu cầu thực tiễn, nâng cao năng suất đàn lợn giống, góp phần vào sự phát triển kinh tế.
2. Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại cơ sở.
3. Xác định được tình hình mắc bệnh, áp dụng và đánh giá hiệu quả điều trị bệnh ở lợn nái và lợn con.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (các dòng nái ngoại Landrace, Yorkshire, bao gồm nái CP909 và L11) ở giai đoạn đẻ và nuôi con; đàn lợn con từ giai đoạn sơ sinh đến khi cai sữa (21 ngày tuổi).
• Phạm vi không gian: Trại chăn nuôi lợn Nguyễn Thanh Lịch, tọa lạc tại xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội (cơ sở có quy mô 2 ha, liên kết sản xuất gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu và theo dõi thực địa được tiến hành liên tục trong 6 tháng, từ ngày 18/05/2017 đến ngày 18/11/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết và mô hình kỹ thuật: Khóa luận xây dựng trên các cơ sở sinh lý và bệnh lý thú y chuyên ngành:

• Sinh lý sinh sản và tiết sữa của lợn nái: Cơ chế tiết sữa phản xạ thông qua trục thần kinh - nội tiết (vùng dưới đồi - tuyến yên kích thích giải phóng kích tố oxytocin vào máu), đặc điểm bầu vú không có bể sữa chứa sẵn, chu kỳ tiết sữa ngắn (25 - 30 giây/lần) và sản lượng sữa đạt đỉnh ở ngày thứ 21 sau đẻ.
• Khủng hoảng sinh lý lợn con: Cơ sở lý thuyết về 3 giai đoạn khủng hoảng của lợn con theo mẹ (giai đoạn sơ sinh đến 1 tuần tuổi do thay đổi môi trường và nguy cơ mẹ đè; giai đoạn 3 tuần tuổi do sữa mẹ giảm trong khi nhu cầu dinh dưỡng tăng; giai đoạn cai sữa). Áp dụng quy trình cai sữa sớm ở 21 ngày tuổi giúp gộp thời kỳ khủng hoảng thứ hai và thứ ba.
• Bệnh học sinh sản và truyền nhiễm: Cơ chế bệnh sinh của hội chứng viêm tử cung - viêm vú - mất sữa (MMA); cơ chế bệnh lý viêm tử cung do các chủng vi khuẩn như Staphylococcus aureus, Streptococcus hemolitica, Proteus vulgaris, Klebsiella, Escherichia coli; bệnh tiêu chảy ở lợn con do E. coli, Salmonella, dịch tiêu chảy cấp do Coronavirus (PED); bệnh viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae và viêm khớp do Streptococcus suis.

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp theo dõi lâm sàng và đỡ đẻ: Dự kiến ngày đẻ, trực tiếp kiểm tra các biểu hiện tiền triệu (cương vú, sụt mông, chảy sữa, tiết dịch âm hộ), theo dõi thời gian đẻ và can thiệp hỗ trợ bằng tay hoặc dùng thuốc kích thích co bóp cơ trơn (oxytocin).
• Phương pháp xác định các chỉ tiêu số lượng và khối lượng:
  • Kiểm tra số lượng con sơ sinh, số con sống sau 24 giờ và số con sống đến cai sữa bằng cách đếm toàn bộ số con trong từng ổ.
  • Cân lợn con tại các mốc: sơ sinh và cai sữa (21 ngày tuổi), thực hiện vào buổi sáng trước khi cho ăn, sử dụng một loại cân đồng nhất và do một người thực hiện thao tác cân.
• Phương pháp chẩn đoán và thử nghiệm phác đồ điều trị: Chẩn đoán dựa trên triệu chứng lâm sàng điển hình; áp dụng các phác đồ thuốc kháng sinh (Vetrimoxin, Pendistrep L.A, Nor 100, Tylogenta), thuốc trợ sức và kháng viêm (Analgin, Calci gluconat, Vitamin B1, Strychnin) kết hợp biện pháp hộ lý và thụt rửa cục bộ.
• Công thức tính toán: $$\text{Tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa (%)} = \frac{\text{Số lợn còn sống đến cai sữa}}{\text{Số lợn con sơ sinh}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ nhiễm bệnh (%)} = \frac{\text{Số lợn nhiễm bệnh}}{\text{Số lợn theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh (%)} = \frac{\text{Số lợn khỏi bệnh}}{\text{Số lợn điều trị}} \times 100$$
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu thu thập được xử lý bằng các phương pháp thống kê sinh vật học ứng dụng trong chăn nuôi (theo phương pháp của Nguyễn Văn Thiện, 2010) và tính toán trên phần mềm Microsoft Excel.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp trong 6 tháng thực tập trên 120 lợn nái sinh sản (60 nái giống CP909 và 60 nái giống L11), 100 ổ lợn theo dõi số lượng, 117 lợn con thuộc 10 ổ theo dõi sinh trưởng khối lượng, cùng số liệu tiêm phòng vắc xin trên 1.824 lợn con và đàn nái hậu bị. Dữ liệu thứ cấp gồm sổ sách theo dõi năng suất giai đoạn 2015 - 2017 do cán bộ kỹ thuật Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch cung cấp.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc chuyển đổi phương thức chăn nuôi sang hướng công nghiệp, vai trò của chất lượng nái sinh sản đối với hiệu quả sản xuất con giống tại huyện Ba Vì. Xác định rõ ràng 5 mục tiêu nghiên cứu và 3 yêu cầu cụ thể cần đạt được khi thực hiện đề tài tại cơ sở thực tập.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Mô tả chi tiết vị trí địa lý Trại Nguyễn Thanh Lịch tại vùng bán sơn địa xã Ba Trại (lượng mưa 2.500 mm/năm, nhiệt độ bình quân 23,4°C, độ ẩm 86,1%). Cơ sở vật chất gồm 2 ha, 6 dãy chuồng đẻ, 1 chuồng bầu, 4 chuồng cách ly, quy mô 1.237 nái sinh sản, 160 nái hậu bị, 18 lợn đực giống. Cơ cấu tổ chức gồm 21 người.
• Cơ sở khoa học và kỹ thuật: Trình bày chi tiết quy trình chuẩn bị chuồng đẻ, vệ sinh sát trùng, kỹ thuật trực đỡ đẻ, quy trình bấm nanh, cắt rốn (cột cách bụng 4 cm, cắt cách nút buộc 1 cm), tiêm sắt (bổ sung 1 lần 100 - 200 mg Fe), tập ăn sớm từ 4 - 6 ngày tuổi bằng cám 550 SF, cai sữa 21 ngày.
• Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước: Trích dẫn các công trình nghiên cứu về viêm tử cung, viêm vú, MMA, tiêu chảy E. coli, PED của các tác giả trong nước (Phạm Sỹ Lăng, Trần Tiến Dũng, Nguyễn Xuân Bình, Phạm Ngọc Thạch, Nguyễn Tất Toàn...) và quốc tế (Bilken, Urban, Smith, Taylor, Pierre Brouillet, Trekaxova...).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định cụ thể đối tượng nghiên cứu là đàn nái đẻ, nái nuôi con và lợn con sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại từ 18/05/2017 đến 18/11/2017. Quy định chi tiết các chỉ tiêu theo dõi, phương pháp quan sát lâm sàng, kỹ thuật cân đo, công thức toán học tính tỷ lệ nuôi sống, tỷ lệ mắc/khỏi bệnh và phương pháp phân tích thống kê sinh học bằng phần mềm Excel.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

• Công tác chăn nuôi và chăm sóc nuôi dưỡng: Đánh giá việc thực hiện khẩu phần ăn của nái chờ đẻ (3 kg/ngày, giảm còn 1,5 kg trước đẻ 3 ngày), nái nuôi con (tăng dần 0,5 - 1 kg/ngày sau đẻ, đạt công thức: $2\text{ kg} + \text{số con} \times 0,35\text{ kg}$), nhiệt độ úm lợn con (30 - 33°C).
• Tình hình đẻ của đàn nái: Khảo sát 120 nái (60 nái CP909 và 60 nái L11).
• Chỉ tiêu số lượng và khối lượng đàn con: So sánh khả năng sinh sản và tăng khối lượng giữa hai giống nái CP909 và L11 tại các thời điểm sơ sinh và cai sữa 21 ngày tuổi.
• Kết quả phòng bệnh: Tỷ lệ bảo hộ an toàn đạt 100% đối với các vắc xin và thuốc phòng (Mycoplasma, Circo, Parvovirus, PRRS, sắt, cầu trùng, tiêu chảy).
• Chẩn đoán và điều trị bệnh: Phân tích triệu chứng và đánh giá hiệu quả của các phác đồ điều trị viêm tử cung, viêm vú, bại liệt ở nái và viêm phổi, viêm khớp ở lợn con; công tác ứng phó ổ dịch PED xảy ra vào tháng 10/2017.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khái quát các chỉ tiêu sinh sản đạt được của đàn lợn nái tại trang trại, đánh giá hiệu quả của quy trình thú y và đề xuất các biện pháp duy trì quy trình kỹ thuật, tăng cường an toàn sinh học.

Kết quả và đóng góp

Kết quả sản xuất và sinh sản thực nghiệm

Dữ liệu sản xuất của Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch giai đoạn 2015 - 2017 cho thấy sự cải thiện rõ nét về năng suất qua các năm:

Chỉ tiêu theo dõi	Năm 2015	Năm 2016	Năm 2017
Đàn nái hậu bị (con)	120	120	160
Đàn nái sinh sản (con)	-	-	1.237
Tỷ lệ đậu thai (%)	86,63	87,58	89,64
Số lứa đẻ/nái/năm (lứa)	2,34	2,33	2,32
Tỷ lệ lợn con chết và loại sau sinh (%)	8,37	6,90	6,94
Số lợn con cai sữa/nái/năm (con)	23,01	23,42	25,04
Tổng số lợn con xuất chuồng (con)	25.795	26.792	27.795

Kết quả theo dõi tình hình sinh đẻ trên 120 nái (60 nái CP909 và 60 nái L11):

• Tỷ lệ đẻ bình thường: Nái CP909 đạt 75,00% (45 con); nái L11 đạt 71,67% (43 con); tính chung đạt 73,33% (88 con).
• Can thiệp bằng kích tố (Oxytocin): Nái CP909 là 20,00% (12 con); nái L11 là 23,33% (14 con); tính chung 21,67% (26 con).
• Can thiệp bằng thủ thuật bóc/móc tay: Đều chiếm 5,00% ở cả hai giống (mỗi giống 3 con); tính chung là 5,00% (6 con).

So sánh chỉ tiêu năng suất số lượng con giữa 50 nái L11 và 50 nái CP909:

Chỉ tiêu số lượng đàn con	Lợn nái L11	Lợn nái CP909
Số con đẻ ra/lứa (con)	11,74 ± 0,21	12,04 ± 0,27
Số con sống đến 24 giờ (con)	11,26 ± 0,19	11,38 ± 0,18
Số con còn sống đến cai sữa 21 ngày (con)	10,58 ± 0,14	10,66 ± 0,16

So sánh chỉ tiêu khối lượng đàn con (theo dõi trên 117 lợn con thuộc 10 ổ):

Chỉ tiêu khối lượng đàn con	Lợn nái L11	Lợn nái CP909
Khối lượng sơ sinh/con (kg)	1,47 ± 0,03	1,39 ± 0,02
Khối lượng sơ sinh/ổ (kg)	17,26 ± 0,85	16,74 ± 0,15
Khối lượng cai sữa 21 ngày/con (kg)	5,91 ± 0,06	5,54 ± 0,08
Khối lượng cai sữa 21 ngày/ổ (kg)	62,53 ± 1,99	59,10 ± 2,02

Kết quả công tác phòng bệnh thú y

Tác giả đã trực tiếp tham gia thực hiện quy trình phòng bệnh cho đàn lợn, đạt tỷ lệ an toàn tuyệt đối (100%):

• Tiêm sắt ($Fe + B_{12}$) phòng thiếu máu cho 1.450 lợn con (3 ngày tuổi).
• Nhỏ thuốc phòng bệnh cầu trùng (Toltrazuril) cho 2.240 lợn con (3 - 4 ngày tuổi).
• Cho uống kháng sinh phòng tiêu chảy (Amox) cho 2.347 lợn con (2 - 3 ngày tuổi).
• Tiêm phòng vắc xin Mycoplasma và vắc xin Circo cho 1.824 lợn con (14 - 18 ngày tuổi).
• Tiêm vắc xin Parvovirus phòng bệnh khô thai cho 260 nái hậu bị.
• Tiêm vắc xin Ingelvac PRRS® MLV phòng hội chứng tai xanh cho 60 nái hậu bị.

Phác đồ điều trị bệnh lâm sàng

• Viêm tử cung ở lợn nái: Bơm rửa cục bộ bằng dung dịch thuốc tím nồng độ 0,1% (1 g thuốc tím/1 lít nước) hoặc dung dịch nước muối sinh lý 0,9% (9 g muối/1 lít nước), thể tích 2 - 4 lít/lần, 1 - 2 lần/ngày. Kết hợp tiêm bắp Vetrimoxin liều 1 ml/8 kg thể trọng và thuốc hạ sốt Analgin C (15 ml/nái), điều trị liên tục 1 - 3 ngày.
• Viêm vú ở lợn nái: Chườm lạnh, phong bế Novocain 0,25 - 0,5%, vắt cạn sữa viêm 4 - 5 lần/ngày; tiêm Nor 100 liều 1 ml/10 kg thể trọng xung quanh bầu vú; tiêm toàn thân Analgin (1 ml/10 kg thể trọng/ngày) và Vetrimoxin LA (1 ml/10 kg thể trọng/lần, 2 ngày tiêm 1 lần).
• Bại liệt ở lợn nái: Bổ sung khoáng Canxi, Photpho vào khẩu phần, xoa bóp dầu nóng 2 chân sau, tiêm bắp kết hợp Calci gluconat, Vitamin B1 và Strychnin.
• Viêm phổi ở lợn con: Tiêm bắp Tylogenta (1,5 ml/con/ngày) phối hợp Vetrimoxin (1,5 ml/con, 2 ngày tiêm 1 lần), liệu trình 3 - 6 ngày.
• Viêm khớp ở lợn con: Tiêm bắp Vetrimoxin (1 ml/10 kg thể trọng, 2 ngày tiêm 1 lần) hoặc Pendistrep L.A (1 ml/10 kg thể trọng/ngày), liệu trình 3 - 5 ngày.

Đóng góp thực tiễn của đề tài

Đề tài cung cấp hệ thống số liệu thực nghiệm chuẩn xác về khả năng sinh sản của hai dòng nái ngoại thương phẩm CP909 và L11 trong điều kiện chăn nuôi khép kín tại miền Bắc Việt Nam. Chứng minh nái CP909 có ưu thế nhẹ về số lượng con đẻ ra/lứa (12,04 con so với 11,74 con của L11), nhưng nái L11 lại vượt trội hơn về khối lượng sơ sinh (1,47 kg so với 1,39 kg) và khối lượng cai sữa lúc 21 ngày tuổi (5,91 kg so với 5,54 kg). Đồng thời, chuẩn hóa quy trình chăm sóc đỡ đẻ, úm lợn con và kiểm chứng thực tế các phác đồ điều trị bệnh sinh sản, hô hấp mang lại hiệu quả cao cho trại lợn công nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong khung thời gian 6 tháng (tháng 5/2017 đến tháng 11/2017) tại một cơ sở chăn nuôi đơn lẻ (Trại Nguyễn Thanh Lịch), do đó các số liệu biến động theo mùa vụ quanh năm chưa được khảo sát trọn vẹn chu kỳ nhiều năm. Đợt bùng phát dịch tiêu chảy cấp PED vào tháng 10/2017 tại trại là một biến cố dịch tễ thực tế làm ảnh hưởng đến tiến trình sản xuất chung.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng đánh giá năng suất sinh sản của các dòng nái qua nhiều lứa đẻ liên tiếp; nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả đáp ứng miễn dịch của các quy trình an toàn sinh học và quy trình vắc xin phòng chống dịch tiêu chảy cấp (PED) tái bùng phát tại các trang trại nuôi gia công quy mô lớn.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng hưởng lợi: Khóa luận là tài liệu tham khảo trực tiếp cho sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi - Thú y tại các trường đại học nông lâm; kỹ thuật viên, kỹ sư quản lý trại lợn sinh sản quy mô công nghiệp.
• Nội dung có giá trị ứng dụng cao:
  • Bảng chỉ tiêu chi tiết về khẩu phần thức ăn định lượng cho nái chờ đẻ và nái nuôi con theo ngày tuổi của đàn con.
  • Thao tác kỹ thuật can thiệp đỡ đẻ, xử lý lợn con ngạt sơ sinh, bấm nanh, cắt rốn, cắt đuôi, tiêm sắt và quy trình tập ăn sớm cho lợn con từ ngày thứ 4 - 6.
  • Các phác đồ điều trị chi tiết kèm liều lượng, loại thuốc cụ thể đối với hội chứng MMA, viêm tử cung, bại liệt nái và viêm phổi, viêm khớp lợn con theo mẹ.

Câu hỏi thường gặp

1. Quy mô cơ sở vật chất và đàn lợn của Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch tại thời điểm nghiên cứu như thế nào? Trang trại có diện tích 2 ha, vốn đầu tư 18 tỷ đồng, hoạt động từ năm 2010 theo hình thức nuôi gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam. Tại thời điểm tháng 7/2017, trại gồm 6 dãy chuồng đẻ, 1 chuồng bầu, 4 chuồng cách ly; nuôi 1.237 lợn nái sinh sản, 160 lợn nái hậu bị và 18 lợn đực khai thác tinh.

2. Năng suất sinh sản về mặt số lượng con giữa hai giống lợn nái CP909 và L11 khác nhau ra sao? Giống nái CP909 có các chỉ tiêu số lượng con nhỉnh hơn nái L11: số con đẻ ra/lứa đạt 12,04 ± 0,27 con (so với 11,74 ± 0,21 con ở L11); số con sống sau 24 giờ đạt 11,38 ± 0,18 con (so với 11,26 ± 0,19 con ở L11); số con còn sống đến khi cai sữa (21 ngày tuổi) đạt 10,66 ± 0,16 con (so với 10,58 ± 0,14 con ở L11).

3. Sự khác biệt về khối lượng lợn con sơ sinh và cai sữa giữa hai giống nái L11 và CP909 được ghi nhận như thế nào? Lợn con của giống nái L11 có ưu thế sinh trưởng về khối lượng cao hơn so với CP909: khối lượng sơ sinh bình quân đạt 1,47 ± 0,03 kg/con và 17,26 ± 0,85 kg/ổ (ở CP909 lần lượt là 1,39 ± 0,02 kg/con và 16,74 ± 0,15 kg/ổ); khối lượng cai sữa lúc 21 ngày tuổi đạt 5,91 ± 0,06 kg/con và 62,53 ± 1,99 kg/ổ (ở CP909 lần lượt là 5,54 ± 0,08 kg/con và 59,10 ± 2,02 kg/ổ).

4. Quy trình phòng bệnh bằng thuốc và vắc xin cho đàn lợn con tại trại được thực hiện theo lịch trình nào? Lợn con 2 - 3 ngày tuổi được tiêm Fe + B12 phòng thiếu máu và uống kháng sinh Amox phòng tiêu chảy; 3 - 4 ngày tuổi được cho uống Toltrazuril phòng cầu trùng; 4 - 6 ngày tuổi tập ăn cám 550 SF; 14 - 18 ngày tuổi tiêm phòng vắc xin Mycoplasma và Circo; 21 ngày tuổi tiến hành cai sữa. Tất cả các nội dung phòng bệnh thực nghiệm trên hàng nghìn lợn con đều đạt tỷ lệ an toàn 100%.

5. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung ở lợn nái sau đẻ được tác giả áp dụng gồm những bước nào? Điều trị kết hợp rửa cục bộ tử cung 1 - 2 lần/ngày bằng 2 - 4 lít dung dịch thuốc tím 0,1% hoặc nước muối sinh lý 0,9%; đồng thời tiêm bắp toàn thân kháng sinh Vetrimoxin với liều 1 ml/8 kg thể trọng và thuốc hạ sốt Analgin C (15 ml/nái), liệu trình duy trì liên tục từ 1 - 3 ngày.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đinh Thị Thùy Trang đã phản ánh toàn diện việc ứng dụng quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng và thú y cho đàn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại một trang trại công nghiệp quy mô lớn ở Ba Vì, Hà Nội. Các số liệu thực nghiệm chứng minh hiệu quả sản xuất rõ rệt của hai giống nái ngoại CP909 và L11 với tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa 21 ngày đạt trên 10,5 con/lứa. Việc thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh phòng dịch, tiêm phòng vắc xin và áp dụng phác đồ điều trị đặc hiệu đã đảm bảo an toàn đàn vật nuôi, mang lại giá trị thực tiễn cho sản xuất chăn nuôi lợn nái công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Việt Nam là một nước trên đà phát triển với nhiều ngành kinh tế khác nhau, trong đó chăn nuôi gia súc, gia cầm cũng đang được chú trọng và được coi là nền kinh tế trọng điểm của nước ta. Khi nền kinh tế phát triển thì nhu cầu về thực phẩm của con người ngày càng nâng cao cả về chất lượng và số lượng. Trong những năm gần đây ngành chăn nuôi nước ta đã có những bước tiến nhất định, đặc biệt là ngành chăn nuôi gia súc. Trong đó, chăn nuôi lợn chiếm một vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, bởi nó không chỉ đáp ứng nhu cầu thực phẩm (thịt) cho người tiêu dùng trong nước và xuất khẩu mà còn cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến, cung cấp phân bón cho cây trồng… Do nhu cầu tiêu thụ thịt trong nước đang tăng nhanh, đặc biệt là thịt nạc, do sự cạnh tranh gay gắt về chất lượng và giá cả của lợn giống, lợn hơi và các sản phẩm chế biến từ thịt lợn trên thị trường trong nước và quốc tế, nhiều hộ nông dân, trang trại chăn nuôi lợn ở nước ta đã cố gắng chuyển phương thức chăn nuôi truyền thống chủ yếu dựa vào kinh nghiệm vốn có và nguồn thức ăn từ phụ phẩm nông nghiệp sang chăn nuôi theo hướng công nghiệp.

Những năm gần đây, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước tạo mọi điều kiện để phát triển mạnh, ngành chăn nuôi lợn đạt tốc độ phát triển khá cao với số lượng đàn lớn. Ba Vì là huyện có ngành chăn nuôi đang ngày càng phát triển mạnh, có nhiều trang trại chăn nuôi lợn ngoại với quy mô lớn được mở ra trong những năm gần đây. Để nâng cao hiệu quả sản xuất trong chăn nuôi, chất lượng con giống là tiền đề quan trọng, vì vậy chất lượng của đàn nái sinh sản có ảnh hưởng đến năng suất, quyết định đến số lượng con giống sản xuất. Hiện nay có nhiều giống lợn đóng vai trò chủ yếu trong khâu sản xuất và lợn nái nuôi thịt ở nước ta.

Việc đánh giá năng suất sinh sản đòi hỏi cấp thiết đối với người làm công 2 tác chọn giống và nhân giống vật nuôi. Bên cạnh những tiến bộ đã đạt được thì ngành chăn nuôi lợn còn gặp không ít khó khăn, đặc biệt là về kỹ thuật, tình hình dịch bệnh của đàn lợn nái và lợn con theo mẹ. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập, chúng tôi thực hiện đề tài: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại Trại Nguyễn Thanh Lịch, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, Thành phố Hà Nội”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 1.

Mục tiêu của đề tài - Nắm bắt được thực trạng chăn nuôi lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại địa phương. - Thực hiện quy trình chăn nuôi lợn nái sinh sản và phòng trị bệnh cho đàn lợn con theo mẹ. - Áp dụng những phương pháp, biện pháp để đẩy mạnh chăn nuôi lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ. - Kết quả góp phần đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất.

- Hình thành phong cách làm việc sáng tạo, công nghiệp. Yêu cầu của đề tài - Đáp ứng nhu cầu thực tiễn, nâng cao năng xuất đàn lợn giống, góp phần vào sự phát triển kinh tế - Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản và lợn con theo mẹ tại trại Nguyễn Thanh Lịch, xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. - Xác định được tình hình mắc bệnh, áp dụng và đánh giá hiệu quả điều trị bệnh ở lợn nái và lợn con. 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên 2. Vị trí địa lý Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch nằm tại xã Ba Trại - một trong bảy xã miền núi của huyện Ba Vì - thành phố Hà Nội, nằm trong vùng bán sơn địa. - Phía Đông giáp với xã Tản Lĩnh.

- Phía Tây giáp xã Thuần Mỹ. - Phía Bắc giáp xã Cẩm Lĩnh. Điều kiện khí hậu Trại lợn Nguyễn Thanh Lịch chịu sự ảnh hưởng trực tiếp của khí hậu miền Bắc, bị chi phối bởi các yếu tố vĩ độ Bắc, cơ chế gió mùa. Sự phối hợp giữa cơ chế gió mùa và vĩ độ tạo nên khí hậu nhiệt đới ẩm, có sự khác biệt rõ rệt giữa mùa nóng và mùa lạnh nên có thể phân ra làm 4 mùa.

Mùa đông lạnh, hanh khô có kèm theo gió mùa, mưa ít. Mùa hè nóng, mưa nhiều. Giữa hai mùa đó lại có hai thời kỳ chuyển tiếp (tháng 4 và tháng 10), còn được gọi là mùa xuân và mùa thu. Đó là một trong những yếu tố khách quan tác động đến quá trình sinh trưởng, phát triển của vật nuôi và phẩm chất của nông sản.

Lượng mưa: Lượng mưa trung bình năm 2.500 mm, phân bố không đều trong năm, tập trung nhiều vào tháng 7, tháng 8. Nhiệt độ: Nhiệt độ bình quân năm là 23,400C. Mùa nóng bắt đầu từ cuối tháng 4 đến giữa tháng 9, khí hậu nóng ẩm và mưa nhiều rồi mát mẻ, khô ráo vào tháng 10. Mùa lạnh bắt đầu từ giữa tháng 11 đến hết tháng 3.

Từ cuối tháng 11 đến tháng 1 rét và hanh khô, từ tháng 2 đến hết tháng 3 lạnh và mưa phùn kéo dài từng đợt. Trong khoảng tháng 9 đến tháng 11, có 4 những ngày thu với tiết trời mát mẻ và sẽ đón từ hai đến ba đợt không khí lạnh yếu tràn về. Độ ẩm: Độ ẩm không khí trung bình năm: 86,1%. Vùng thấp thường khô hanh vào tháng 12, tháng 1.

Cơ cấu tổ chức của trại Trại gồm có 21 người trong đó có : 01: chủ trại 01: quản lý 01: đầu bếp 02: kỹ sư 02: tổ trưởng (1 chuồng bầu, 1 chuồng đẻ) 06: công nhân 08: sinh viên thực tập Với đội ngũ công nhân trên, trại phân ra làm các tổ khác nhau như tổ chuồng đẻ, tổ chuồng bầu. Mỗi tổ thực hiện công việc hàng ngày một cách nghiêm túc, đúng quy định của trại. Cơ sở vật chất của trại Trang trại chăn nuôi Nguyễn Thanh Lịch nằm trên địa bàn xã Ba Trại, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. Trại có diện tích đất là 2 ha, được thành lập và đi vào sản xuất từ năm 2010 với số vốn đầu tư lên tới 18 tỷ đồng, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản cho công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi CP Việt Nam (chi nhánh của Tập đoàn CP Thái Lan) cung cấp giống lợn con của cái Landrace - Yorkshire với đực Pietrain - Duroc và cái Landrace - Yorkshire với đực Duroc.

Khu sản xuất gồm 6 dãy chuồng đẻ và 1 chuồng bầu, 4 chuồng cách ly, nuôi 1.237 lợn nái, 160 lợn nái hậu bị, 18 lợn đực khai thác 5 (số liệu tháng 7/2017). Lợn sau khi sinh 21 ngày thì được cai sữa. Mỗi năm trang trại cho xuất ra thị trường khoảng 25. Trại được xây dựng cách xa với đường lớn, xa trường học và nơi ít dân cư sinh sống, bao quanh trại chủ yếu là đồi cây và cách xa trại là cánh đồng lúa.

Trại nằm trên địa hình khá cao ráo dễ thoát nước vào mùa mưa nhiều. Xung quanh các chuồng nuôi được trồng cây tạo bóng râm mát cho mùa hè. Với việc chăn nuôi lợn theo hướng công nghiệp, các biện pháp phòng chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi của trại được thực hiện chủ động và tích cực. Vệ sinh phòng bệnh nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

Cùng với việc vệ sinh thức ăn, nước uống, vật nuôi, dụng cụ chăn nuôi, sinh sản… thì việc vệ sinh chuồng trại, cải tạo tiểu khí hậu chuồng nuôi luôn được cán bộ thú y và đội ngũ công nhân kỹ thuật thực hiện chặt chẽ. Chuồng trại được thiết kế và xây dựng theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Sau mỗi lứa lợn, chuồng trại đều được tẩy uế bằng phương pháp: rửa sạch ô nhốt lợn, để khô sau đó phun thuốc sát trùng như Fam flus, Vikon S và để trống chuồng nuôi tối thiểu là 3 ngày mới đưa lợn nái chờ đẻ khác lên. Với lợn con tuyệt đối không tắm rửa để tránh lạnh và ẩm ướt, định kỳ tiêu độc ở các chuồng nuôi lợn nái, lợn đực sản xuất bằng thuốc sát trùng, trại còn thường xuyên tiến hành vệ sinh môi trường xung quanh như việc dọn cỏ, phát quang bụi rậm, diệt chuột, thu dọn phân hằng ngày ở các ô chuồng.

Hiện nay, trại áp dụng quy trình chăn nuôi “cùng vào - cùng ra”, trong đó một chuồng hoặc cả một dãy chuồng được đưa vào để nhốt đồng loạt cùng một loại lợn (có thể tương đồng về khối lượng, tuổi). Sau một thời gian nhất định số lợn này được đưa ra khỏi chuồng, lúc đó chuồng trại được rửa sạch, 6 phun thuốc sát trùng và để trống ít nhất 6 ngày trước khi đưa đàn lợn mới lên đẻ. Như vậy quy trình này có tác dụng phòng bệnh do vệ sinh chuồng trại thường xuyên, định kỳ mỗi khi xuất hết lợn, do đó hạn chế được khả năng lan truyền các mầm bệnh từ lô này sang lô khác. Hệ thống thông thoáng đối với chăn nuôi lợn công nghiệp rất quan trọng, ngoài việc cung cấp đủ oxy cho quá trình hô hấp của lợn, nó còn giúp giải phóng khí độc do phân, nước tiểu gây ra.

Chính vì vậy, trại đã sử dụng hệ thống làm mát và chống nóng ở mỗi dãy chuồng vào mùa hè và hệ thống sưởi ấm vào mùa đông. Bên cạnh đó các dãy chuồng được sắp xếp theo hướng Đông Nam để đảm bảo ấm áp vào mùa đông, thoáng mát về mùa hè. Đặc biệt vào mùa hè, thời tiết rất nóng sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng sinh sản của đàn lợn nái cũng như sự sinh trưởng và phát triển của lợn con. Do đó trại đã lắp đặt hệ thống chống nóng gồm hệ thống quạt gió ở cuối mỗi dãy chuồng có tác dụng hút không khí có hơi nước từ hệ thống dàn mát trên đầu chuồng tạo luồng khí mát, thông thoáng.

Hai dãy tường chuồng được phủ một tấm lưới cách nhiệt và có tác dụng giữ ẩm. Chính vì vậy không khí trong chuồng lợn luôn mát và nhiệt độ luôn duy trì trong khoảng 28oC - 30oC.